Συμβούλιο της Δημοκρατίας: μια πρόταση

economia

του Αντώνη Παπαγιαννίδη

Θα είναι κατά πάσαν πιθανότητα το 2014 που ξεκινάει μια χρονιά όπου (μεταξύ άλλων πολιτικών διεργασιών) θα δρομολογηθεί μια καινούργια συνταγματική αναθεώρηση (η οποία ελπίζεται να μην είναι απογοητευτική όσο οι δυο τελευταίες).

Σ’ αυτό το πλαίσιο, θα είχε ενδιαφέρον να δοθεί μια ευκαιρία σοβαρής συζήτησης στον  θεσμό που πρότεινε – φέτος τον Νοέμβριο, σε άρθρο του στο «ΒΗΜΑ» - ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης.

Πρόκειται για τον θεσμό του Συμβουλίου της Δημοκρατίας, που θα ερχόταν εφόσον θεσπισθεί να καλύψει κάτι από το κενό που δημιουργήθηκε όταν (στην υπό πίεση συνταγματική αναθεώρηση του 1986) καταργήθηκαν οι ρυθμιστικές αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας, δημιουργώντας την σημερινή «πρωθυπουργοκεντρική» μας δημοκρατία.

Κύρια τέτοια αρμοδιότητα είναι η διάλυση της Βουλής από τον ΠτΔ, όταν διαπιστώνεται δυσαρμονία με το κοινό αίσθημα. (Περισσότερες της μιας φορές τα τελευταία χρόνια φάνηκε πόσο ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν είναι θεωρητικό. Και μετά τις φετινές Ευρωεκλογές, κινδυνεύει να ξαναφανεί…).

Πέραν αυτής της αρμοδιότητας, υπάρχει το θέμα της αναπομπής νόμων από τον ΠτΔ ή της προκήρυξης δημοψηφίσματος. Όμως και για άλλες κεντρικές σημασίας αρμοδιότητες – άρση της ασυλίας των βουλευτών, παραπομπή υπουργών στο Ειδικό Δικαστήριο, ή ακόμη και επίλυσης εκλογικών διαφορών – ένας τέτοιος θεσμός μπορεί να έχει ενδιαφέρον.

Το προτεινόμενο Συμβούλιο της Δημοκρατίας, θα μπορούσε να αντλήσει την νομιμοποίησή του για τόσο σημαντικές δραστηριότητες από την άμεση εκλογή (που προτείνεται να γίνεται μαζί με τις εκάστοτε Ευρωεκλογές, ώστε να μην επιβαρύνεται με πρόσθετο κόστος η εκλογική διαδικασία). Τα μέλη του προτείνεται να είναι ηλικίας άνω των 50 ετών και μέχρις 75 (ή 80, θα λέγαμε), ώστε να μην καταλήξει καταφύγιο πολιτικών συνταξιούχων. Η δε εκλογή προτείνεται να είναι με κοινό ψηφοδέλτιο, δηλαδή σε μη-κομματική βάση. αλλά με σταυρό προτίμησης, για να υπάρχει επιλογή «των αξίων».

Δεν είναι εύκολα πράγματα αυτά. Όμως αξίζει στην πρόταση μια σοβαρή μελέτη - και συζήτηση.