Το 2014 αναμένεται ενδυνάμωση της αξίας του ευρώ.

του Κώστα Μελά

Όπως γνωρίζουμε για την ευρωζώνη το 2012 ήταν το έτος της λιτότητας. Το 2013 το έτος της αποτυχημένης μεγέθυνσης . Το 2014 μάλλον θα είναι, όπως δείχνουν οι περισσότερες αναλύσεις-εκτιμήσεις  το έτος της ενδυνάμωσης του ενιαίου νομίσματος, ευρώ.

Η αναγγελθείσα νομισματική πολιτική της Fed , σταδιακή μείωση της επεκτατικής νομισματικής πολιτικής (tapering) , αναμένεται να ενδυναμώσει την αξία του αμερικανικού νομίσματος στο προβλεπτό μέλλον.  To 2013 το αμερικανικό νόμισμα απώλεσε σε σχέση με το ευρώ το 4,4% της αξίας του γεγονός που συνετέλεσε στη μειωμένη απόδοση –σε ετήσια βάση- των δολαριακών αποταμιευτικών χρεογράφων  σταθερής απόδοσης . Η αναμενόμενη ενδυνάμωση του δολαρίου όπως δείχνουν όμως οι εκτιμήσεις δεν θα είναι τόσο ισχυρή ώστε να αντισταθμίσει την αναμενόμενη ενδυνάμωση του ευρώ.

Το ενισχυμένο ευρώ ( αλήθεια ποια είναι η πραγματική  ευθύνη της ΕΚΤ σε αυτή την εξέλιξη και ποια της γενικότερης ακολουθούμενης οικονομικής πολιτικής ;) δημιουργεί έντονα προβλήματα στην καρδιά της οικονομικής πολιτικής την οποία έχει χαράξει και επιβάλλει η Γερμανία και η οποία συνίσταται στην αύξηση των εξαγωγών ως μοναδικού μέσου διεξόδου από την κρίση και μεγέθυνσης του ευρωπαϊκού ΑΕΠ. Μια αντίφαση η οποία δημιουργεί εκρηκτικές καταστάσεις στην ευρωζώνη και οι οποίες αναμένεται να οξυνθούν το 2014.

Η ερμηνεία που δίνεται από τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο,  για τα «επιτυχημένα» αποτελέσματα στα εξωτερικά ισοζύγια των περιφερειακών χωρών , Ισπανίας, Πορτογαλίας και Ελλάδος δεν ανταποκρίνεται στην «οικονομική αλήθεια». Στην πραγματικότητα στη συγκυριακή προσαρμογή βασίζεται στην κατάρρευση της εγχώριας ζήτησης (εισαγωγές) λόγω της πολιτικής λιτότητας και στη δραματική μείωση του κόστους εργασίας η οποία διατήρησε συγκυριακά το επίπεδο των εξαγωγών. Δυστυχώς δεν παρατηρήθηκε καμία προσπάθεια προσαρμογής από τη μεριά των πλεονασματικών χωρών και κυρίως της Γερμανίας. Μάλιστα το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Γερμανίας παρουσίασε αυξημένο πλεόνασμα ύψους 21,6 δις ευρώ το Νοέμβριο (2013) , έναντι πλεονάσματος 19,1 δις το μήνα Οκτώβριο του ιδίου έτους.

Το παράδοξο είναι ότι συνολικά η ευρωζώνη εμφανίζεται να παράγει πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Συγκεκριμένα το πλεόνασμα φθάνει στο 2,5% του ΑΕΠ της ευρωζώνης. Το γεγονός αυτό συνδράμει σημαντικά  στην περαιτέρω ενδυνάμωση της αξίας του ευρώ λόγω της αυξημένης ζήτησης του ενιαίου νομίσματος. Μπορεί να διατηρηθεί αυτό το πλεόνασμα σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο όταν στο εσωτερικό της ευρωζώνης  τα αποτελέσματα αυτού του πλεονάσματος προκαλούν ασφυξία στις οικονομίες των χωρών μελών και μάλιστα στη Δεύτερη και Τρίτη οικονομία;  

 Επίσης η ύπαρξη αυτού του πλεονάσματος προκαλεί δύο αρνητικά αποτελέσματα : πρώτον, ενδυναμώνει τις αντιπληθωριστικές τάσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία λόγω της μείωσης της αξίας των εισαγωγών και δεύτερον, δυσκολεύει τις εξαγωγές . Όμως τα αρνητικά αυτά αποτελέσματα επιδρούν διαφορετικά στις χώρες μέλη.      

Το πρόβλημα του ακριβού ευρώ επιδρά διαφορετικά τις διάφορες χώρες της ένωσης. Αυτό είναι πλέον γνωστό. Μάλιστα μια τελευταία μελέτη της DeutscheBank προσδιορίζει ποιο είναι το επιτρεπτό ανώτερο όριο της ισοτιμίας του ευρώ με το δολάριο με βάση την παγκόσμια ζήτηση,  για τις  μεγάλες  οικονομικά χώρες της ευρωζώνης , πέρα από το οποίο υπάρχουν ευθέως αρνητικές επιδράσεις στην οικονομία των χωρών αυτών. Σύμφωνα με τη μελέτη  αν η παγκόσμια ζήτηση μεγεθύνεται με 4,2% όπως το τελευταίο τρίμηνο του 2013 , τότε η ισοτιμία η οποία θα διατηρήσει τη συνολική ανταγωνιστικότητα της ευρωζώνης είναι 1,37 δολάρια. Όμως  η γερμανική οικονομία μπορεί να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της και με ισοτιμία 1,79 δολάρια. Επίσης αυτό ισχύει για την ισπανική οικονομία με όριο το 1,87 δολάρια. Όμως για τη Γαλλία το όριο είναι 1,24 δολάρια και για την Ιταλία 1,17 δολάρια. Βλέπουμε λοιπόν , με την παραδοχή των αποτελεσμάτων της συγκεκριμένης μελέτης ότι υπάρχει μεγάλο πρόβλημα για την Δεύτερη και Τρίτη οικονομία της ευρωζώνης. Πως θα αντιδράσουν οι χώρες αυτές στην αναμενόμενη αύξηση της αξίας του ευρώ το 2014 και στην ακολουθούμενη πολιτική που έχει επιβάλλει η Γερμανία;