Πόσα τελικά χρωστάει στην Ελλάδα η Γερμανία;

freepen

Το σημερινό Δημόσιο Χρέος μπορεί να καλυφθεί κατά 97% από τα οφειλόμενα της Γερμανίας προς την Ελλάδα μόνο από τα κατοχικά δάνεια!

Ένας "χριστουγεννιάτικος μποναμάς" για την Μέρκελ...

 Γράφει ο Γιώργος Λεκάκης

 Επειδή πολλά «νούμερα» ακούγονται τώρα τελευταία, περί των οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα, όσον αφορά τα κατοχικά δάνεια (πληθυντικός, γιατί δεν είναι ένα μόνο), πολλοί βγαίνουν και υποτιμούν τα νούμερα, παίζοντας το δικό τους παιχνίδι, ενώ εκκρεμεί και μια απόφαση από το Νομ. Συμβούλιο του Κράτους, εξασφάλισα ένα μικρό μόνο κεφάλαιο από την ανέκδοτη μελέτη του φίλου μου, και πλέον έγκυρου κατ’ εμέ μελετητή του θέματος, του Τζ. Γκούσκου. Και σας την παρουσιάζω, με την ευχή να εκδοθεί σύντομα το βιβλίο του:

 «Ως προς τη μεθοδολογία αποτίμησης και προκειμένου να μην παρακαμφθεί η πρακτική που εφαρμόσθηκε ιστορικά, χρησιμοποιήθηκε κατ’ αναλογία, η μέθοδος αποτίμησης που εφάρμοσε η ΤτΕ. Κατά την εκτίμηση της ΤτΕ (1945) προκύπτει ότι καταβλήθηκαν στη Γερμανία συνολικές πιστώσεις ύψους 1,530 τετρ. εκατ. δρχ., που αναλογούν σε 3.670.610 χρυσές λίρες και στην Ιταλία, 157,053 δισ. δρχ., που αναλογούν σε 835.616 χρ. λίρες. Σε συμπληρωματική εκτίμηση που θα κάνει η ΤτΕ το 1947, αρχικά προσαρμόζει το δραχμικό ποσό του 1,5 τετρ. εκατ. δρχ. σε τιμαριθμική βάση και στη συνέχεια το αποπληθωρίζει, σύμφωνα με τις νέες ισοτιμίες της παλαιάς (πληθωριστικής) δραχμής προς τη νέα δραχμή (1945). Ως αποτέλεσμα, η ΤτΕ καταλήγει στα 33 δισ. 963,09 εκατ. δρχ., όπου με βάση την υφιστάμενη ισοτιμία δολαρίου προς δραχμή (1/149, Νοέμβρ. 44) το ποσό ανέρχεται στα 227.940.201 δολ., εκ των οποίων αναλογούν στη Γερμανία $215.662.040 και στην Ιταλία $12.278.161. 

Στη βάση των εκτιμήσεων αυτών, σύμφωνα με τη μεθοδολογία της ΤτΕ, επί χορηγηθέντων πιστώσεων προς τη Γερμανία, ύψους 1,530,033 εκατ. δρχ. που αντιστοιχούν σε 3.670.610 χρ.λ., αναλογούν $215.662.040. Κατ’ επέκταση, η σχέση μετατρεψιμότητας “ισοδυναμίας” δολαρίου και χρυσής λίρας (1944) είναι 1/58,75.

 Σύμφωνα με το παραπάνω και την ίδια ισοτιμία μετατρεψιμότητας (1£=$58,75), για αντίστοιχο ποσό 93.706.144 £ (1945), αναλογούν 5.505.584.724 δολάρια. 

Στη βάση αυτή και προκειμένου να οριστικοποιηθεί η σημερινή αξία των ΚΑΔ θα χρησιμοποιήσουμε τρεις μεθόδους κεφαλαιοποίησης οι οποίες εμπεριέχουν ισχυρά κριτήρια αποδοχής στη διεθνή πρακτική:

1η Μέθοδος υπολογισμού «απλός ανατοκισμός»

Για την κεφαλαιοποίηση των ΚΑΔ χρησιμοποιείται η συνήθης μέθοδος ανατοκισμού: Τελική Αξία Κεφαλαίου (ΤΑΚ) = Αρχική Αξία Κεφαλαίου (ΑΚ)* ( 1 + επιτόκιο-ε )t [t = χρονική περίοδος ανατοκισμού]. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή προκύπτουν τα εξής:

Τρέχουσα αποτίμηση (2013) - Μεγέθη

Αρχικό Κεφάλαιο - $5.505.584.724

Επιτόκιο (*) - 6%

Διάρκεια Δανείου (1944 -2013) έτη - 70

Ποσό οφειλής - $322.340.255.297

Ισοτιμία ευρώ /δολαρίου (11.2013) -      1,34

Ποσό οφειλής - 240.552.429.326 €

(*) Επιτόκιο αντίστοιχο μ’ αυτό που εφαρμόσθηκε μεταξύ του διακρατικού δανείου Γερμανίας–Ελλάδας (1958), ύψους 200 εκατ. μάρκα, 20ετούς διάρκειας, με επιτόκιο 6% κατά την ίδια λογική ότι και τα ΚΑΔ ήταν διακρατικά δάνεια (…μας δανείζανε απ’ τα δικά μας τα λεφτά που λέει ο Δ. Μπάτσης).

Η εκτίμηση αυτή, των 240,5 δισεκ. ευρώ, κινείται πρακτικά στα ίδια επίπεδα, αν τα ΚΑΔ θεωρηθούν κεφάλαια υπό τύπου 10ετών ομολόγων, κατά την ίδια πρακτική και απόδοση (6% κατά μ.ο.), όπως αυτών των 10ετών ομολόγων των ΗΠΑ. 

2η Μέθοδος υπολογισμού «θετική και αποθετική ζημία στην Ελληνική οικονομία»

Η εκτίμηση των ΚΑΔ με βάση τη μέθοδο του απλού ανατοκισμού, αν και θεωρητικά αποτυπώνει την τρέχουσα ονομαστική τους αξία, ωστόσο υπολείπεται της πραγματικής τους υπόστασης, δεδομένου ότι εκλαμβάνει ως βασική παραδοχή, την υπόθεση ενός δανείου κάτω από φυσιολογικές, κατά το δυνατόν, συνθήκες. Προφανώς, όταν κάποιος επενδύει ή δανείζει κάτω από φυσιολογικές συνθήκες, προσδοκά κάποιο όφελος και στη βάση της προσδοκίας αυτής είναι και η απόδοση του κεφαλαίου, η οποία, όπως γνωρίζουμε, είναι ανάλογη με τον κίνδυνο (“ρίσκο”) που αναλαμβάνει και όσο μεγαλύτερο το ρίσκο τόσο μεγαλύτερη είναι και η απόδοση δηλ., το κέρδος που επιδιώκει (IRR αν είναι επένδυση ή επιτόκιο αν είναι δάνειο). Αυτά ισχύουν στις περιπτώσεις όπου ο επενδυτής ή ο δανειστής, κατ’ αναλογία και ο δανειζόμενος, αποφασίζουν κάτω από “συνθήκες βεβαιότητας” δηλ. έχουν τη διακριτική ευχέρεια πρόβλεψης και επιλογής ανάμεσα σε εναλλακτικές δυνατότητες ή ευκαιρίες συνδιαλλαγής “χρηματοδότησης” με γνώμονα το κέρδος, το οποίο εμπεριέχει αμοιβαιότητα για όλους.

Τι γίνεται όμως στην περίπτωση όπου τα “δάνεια” έχουν αναγκαστικό χαρακτήρα για τον δανειστή όπως τα ΚΑΔ, με αποτέλεσμα ν’ αποστερούν την επιβίωσή του ή την εξέλιξή του, κάτι αντίστοιχο με την επιβίωση ή την ανάπτυξη της οικονομίας αν ο δανειστής είναι χώρα; Και όπου, ελλείψει των κεφαλαίων αυτών, αναγκάζεται στη συνέχεια ο δανειστής να δανείζεται με πολύ δυσμενέστερους όρους απ’ αυτούς που δάνεισε; Μη ξεχνάμε ότι τα ΚΑΔ εκτός του ότι χορηγήθηκαν στη Γερμανία “άτοκα” ο όρος να επιστέφονται μετά τη 3ετία, σε μηνιαίες δόσεις, δεν εκπληρώθηκε ποτέ. Πέραν αυτού, το 1958, η Γερμανία δάνεισε στην Ελλάδα 200 εκατ. μάρκα με 6% επιτόκιο. Επομένως, τι απόδοση ή επιτόκιο θα πρέπει να απαιτήσει η  Ελλάς απ’ τη Γερμανία στη περίπτωση των ΚΑΔ; 

Σίγουρα η  Ελλάς θα πρέπει να απαιτήσει την απόδοση επί των κεφαλαίων “δανείων” που χορήγησε, τα οποία ως υψηλού ρίσκου, δικαιούνται επιτόκια τουλάχιστο 6%, αλλά και της ζημιάς που υπέστη ένεκα του αναγκαστικού δανεισμού, η οποία, στη περίπτωση των ΚΑΔ, ισοδυναμεί με τη ζημιά που υπέστη η οικονομία εξ αιτίας του πληθωρισμού στη περίοδο αναφοράς (1941–44). Επομένως, αν θεωρήσουμε ότι, η αποζημίωση της 1ης περίπτωσης (δανείου) καλύπτεται με την επιστροφή του καταβληθέντος κεφαλαίου συν των τόκων (θετική ζημία), το ίδιο πρέπει να ισχύει και στη 2η περίπτωση λόγω των επιπτώσεων του “αναγκαστικού χαρακτήρα” του δανείου, που ισοδυναμεί με τη ζημιά, δηλ. τις επιπτώσεις που προκλήθηκαν στην οικονομία ένεκα της ενέργειας αυτής (νομικά: αποθεματική ζημία-indirect loss of damage).

Όσον αφορά στο σημείο αυτό, ο Α. Αγγελόπουλος, αναφερόμενος στη ζημιά που προκλήθηκε στην οικονομία απ’ τον πληθωρισμό έως τον Οκτώβριο ’44 εκτιμά ότι ανήλθε στις 27.452.262 χρ. λίρες. Επομένως, εάν στο ποσό των κατοχικών δανείων (θετική ζημία) που αναφερθήκαμε παραπάνω (93.706.144£), προσθέσουμε και το ποσόν της ζημίας ένεκα του πληθωρισμού (27.452.262£), καταλήγουμε στο ποσόν των 121.158.406 χρ. λιρών, ποσό που ισοδυναμεί με $7.118.507.320 (σύμφωνα με την ίδια μέθοδο τιμαριθμοποίησης και αποπληθωρισμού που εφάρμοσε η ΤτΕ, 1£=$58,75/ 1945). Επομένως, κατά την ίδια μεθοδολογία της 1ης μεθόδου υπολογισμών (ανατοκισμού), καταλήγουμε στα εξής : 

Τρέχουσα αποτίμηση (2013) -Μεγέθη

Αρχικό Κεφάλαιο - $7.118.507.320