Οι «58» και o Pascal Lamy

economia

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Την ώρα, ακριβώς, που στο (αρχαίο, πια) θέατρο ΑΚΡΟΠΟΛ οι «58»/Ελληνική «Ελιά» πραγματοποιούσαν – με την παρουσία Κ. Σημίτη, Απ. Κακλαμάνη, Τ. Γιαννίτση, Ν. Χριστοδουλάκη, Αντρέα Παπαδόπουλου και με εισηγήσεις Παρασκευά Αυγερινού αλλά και Γιάννη Τούντα/Γιάννη Βούλγαρη την βασική τους εναρκτήρια προσπάθεια –, στο Γαλλικό Ινστιτούτο ένας γνήσια «μεγάλος» της Ευρώπης, ο Pascal Lamy έθετε το ερώτημα κατά πόσον η διεθνής διακυβέρνηση έχει εξοκείλει.

Η διαφορά φάσης των δύο εκδηλώσεων, αληθινά σοκαριστική. Η μικρή, συμπαθητική εσωστρέφεια απέναντι στην ματιά που (επιχειρεί και δεν το κρύβει ότι μόνον επιχειρεί) να πιάσει την κίνηση του κόσμου. Ο  Lamy – επί χρόνια γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, όμως ακόμη περισσότερο διατέλεσας Διευθυντής του Γραφείου της μεγάλης φιγούρας που υπήρξε ο Ζακ Ντελόρ, μίλησε κυρίως για το πώς εμφανίζεται η παγκόσμια  διακυβέρνηση στην εποχή της παγκοσμιοποίησης. Στην ουσία, περιέγραψε τρεις εκδοχές με τις οποίες πορευόμαστε στο μέλλον:

Η πρώτη, είναι εκείνη που θεωρεί ότι το «μοντέλο της Βεστφαλίας» , δηλαδή των ανεξάρτητων Κρατών ως βασικών συντελεστών του διεθνούς συστήματος, είναι εκείνο που (έστω και προσαρμοζόμενο στους κλυδωνισμούς της κρίσης) συνεχίζει να προέχει. Ο Lamy δεν το τόνισε ιδιαίτερα, όμως αυτό το σχήμα ακολουθούν – φυσιολογικά άλλωστε, και αναμενόμενα – οι Μεγάλοι: ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία, Ινδία, G-8, G-20...

Η δεύτερη είναι εκείνη που προσπάθησε, ως «Μετα-Βεστφαλιανή» να εγκαθιδρύσει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Βάζοντας σ’ ένα κοινό καλάθι την κυριαρχία μιας ομάδας Κρατών, που εν συνεχεία την στρέφουν ενιαία/θεσμικά προς τα έξω, η καινοτομική αυτή προσέγγιση βρήκε – τώρα –κόντρα την κρίση. Ο Lamy δεν δίστασε να το παραδεχτεί: όσο κι αν η ΕΕ προσπάθησε να μιμηθεί – με οιονεί Κυβέρνηση την Commission, οιονεί Βουλή, το Ευρωκοινοβουλιο, οιονεί Γερουσία το Συμβούλιο Υπουργών, Συνταγματικό Δικαστήριο κοκ -  τις φόρμες των Βεστφαλιανών Κρατών, δεν κατόρθωσε να κερδίσει ουσιαστική νομιμοποίηση στους λαούς. Ήρθε και η κρίση…

Η τρίτη, η «Α-Βεσταφαλιανή» προσέγγιση, βλέπει τον κόσμο με νέους παίκτες. Ασφαλώς τις πολυεθνικές επιχειρήσεις, πολλές φορές μεγαλύτερες από πολλά Κράτη. Αλλά και τις «μεγα-πόλεις», των 10 και 20 εκατομμυρίων κατοίκων. Καθώς και τις αληθινά πλανητικής εμβέλειας ΜΚΟ, τις Oxfam ή τις Medecins sans Frontieres ή τις Greenpeace/WWF. Ο συνδυασμός παρόμοιων διεθνών παικτών μοιράζει αλλιώς το παιχνίδι.

Το ζήτημα είναι – κι εδώ δεν έχει εύκολες απαντήσεις – πώς, σε ποιαν κατεύθυνση θα επιδράσει η κρίση.