Μία άλλη άποψη για την φωτογραφία στην Ακρόπολη

kontranews

του Μελέτη Μελετόπουλου

Στην Γερμανία, τις τελευταίες μέρες, ελληνικά εστιατόρια έχουν γίνει στόχος ανωνύμων απειλών και υβριστικών επιστολών.  Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, την περασμένη Πέμπτη το βράδυ, ο δήμαρχος της γερμανικής πόλης Κίρχσεν (35 χιλιόμετρα από το Μόναχο), μαζί με κατοίκους, δείπνησαν στο ελληνικό εστιατόριο «Άθως», για να εκδηλώσουν την συμπαράστασή τους στους Έλληνες ιδιοκτήτες, που δέχθηκαν ρατσιστικές επιθέσεις, όπως επιστολή στην οποία οι ανώνυμοι συντάκτες έγραφαν: «Γυρίστε στη βρομερή χώρα σας!» και τηλεφωνήματα στα οποία τους έλεγαν «Γουρούνια να φύγετε…».

Το θέμα έλαβε διαστάσεις από τον βαυαρικό τύπο, με αποτέλεσμα να παρέμβει ο δήμαρχος και πολλοί Βαυαροί πολίτες. Ωστόσο, το κλίμα εις βάρος των Ελλήνων που ζουν στην Γερμανία επιβαρύνεται και από χυδαία δημοσιεύματα και από έντυπα όπως η Bild.      

Ασφαλώς ένα μέρος της γερμανικής κοινής γνώμης αντιτίθεται στην στοχοποίηση των Ελλήνων, οι οποίοι, στο κάτω-κάτω της γραφής, ως μετανάστες στην Γερμανία υπήρξαν έντιμοι, εργατικοί και συνεισέφεραν τα μέγιστα στην ανόρθωση της γερμανικής οικονομίας μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Μία μορφή τέτοιας αντίδρασης στον διογκούμενο ανθελληνισμό, ορισμένοι θεώρησαν ότι είναι η πολύκροτη προχθεσινή δημοσίευση του γερμανικού περιοδικού Der Spiegel.
Το Der Spiegel κυκλοφόρησε το Σάββατο με εξώφυλλο, στο οποίο απεικονίζεται με μοντάζ η Γερμανίδα καγκελάριος Μέρκελ, ανάμεσα σε ένστολους ναζί αξιωματικούς, μπροστά στον Παρθενώνα στην Αθήνα της Κατοχής. Ο τίτλος του εξωφύλλου είναι «Πώς οι Ευρωπαίοι βλέπουν τους Γερμανούς: Η γερμανική υπερδύναμη». Στο κείμενο που υπάρχει μέσα στο περιοδικό, γίνεται αναφορά στο «Τέταρτο Ράϊχ» ενώ δημοσιεύεται γκράφιτι με την Μέρκελ να φέρει χιτλερικό μουστάκι. 

Οι αναγνώστες ας μου επιτρέψουν μία διαφορετική ερμηνεία του εξωφύλλου. Σε πρώτο, επιφανειακό, επίπεδο, το Der Spiegel αποδίδει, πράγματι, με αυτόν τον κακόγουστο και ακραίο τρόπο, την εικόνα των Γερμανών στους Έλληνες εταίρους τους, ώστε να ενημερώσει ή και να προειδοποιήσει, υποτίθεται, το γερμανικό κοινό για την επικοινωνιακή ζημιά που προκαλεί η πολιτική της Μέρκελ και του Σόϊμπλε στην Ελλάδα.

Αλλά τα κείμενα είναι σαν τα κρεμμύδια, έχουν πολλά επίπεδα ανάγνωσης. Κάτω από το πρώτο αυτό επίπεδο προθέσεων και ερμηνείας, υπάρχει ένα (δύσκολα υποκρυπτόμενο) δεύτερο επίπεδο σημασιολογίας και νοηματοδότησης. Εκούσιο ή ακούσιο. Το οποίο περνάει ένα μήνυμα απόλυτης γερμανικής κυριαρχίας στην Ελλάδα, και μάλιστα την εμφανίζει ως επανάληψη της ναζιστικής κυριαρχίας επί Κατοχής. Δηλαδή, υποδορείως το μήνυμα είναι: «Αυτό που δεν μπορέσαμε να καταφέρουμε τότε, το επιτυγχάνουμε τώρα με οικονομικά μέσα».

Από όλα αυτά συνάγεται ένα νοσηρό, σε κάθε περίπτωση, κλίμα μεταξύ Γερμανίας και Ελλάδας, το οποίο διαπερνούν ανεπούλωτα τραύματα του παρελθόντος, λανθασμένες επιλογές του παρόντος και φαντασιώσεις κυριαρχίας του μέλλοντος. Μία καλή αρχή, στην βελτίωση του κλίματος, θα ήταν η Γερμανία να δεχθεί ότι υφίσταται ζήτημα γερμανικών επανορθώσεων και αναγκαστικού δανείου. Κάτι τέτοιο θα άλλαζε ριζικά το κλίμα. Κάτι που πρέπει να γίνει, ακόμα κι αν η Ελλάδα αποχωρήσει από την Ευρωζώνη, αλλά παραμείνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση.