Περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις

economia

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Όπως πλησιάζουν οι ευρωεκλογές, οι πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου πυκνώνουν τις εκδηλώσεις που διοργανώνουν, σε μια προσπάθεια να δώσουν το στίγμα της παρουσίας τους. Σ» αυτό το πλαίσιο, οι Πράσινοι είχαν οργανώσει στις Βρυξέλλες συζήτηση για την ελληνική κρίση και τις πολιτικές της επιπτώσεις.

Παρά το γεγονός ότι παρόμοιες συζητήσεις τείνουν να ξεφεύγουν σε επανανακάλυψη γνωστών πραγμάτων, αυτή είχε μια σειρά από αιχμές που αξίζει να αναδειχτούν. Η πρώτη προήλθε από την (συμπρόεδρο των Πρασίνων) Γερμανίδα Ρεμπέκα Χαρμς, η οποία με αφοπλιστική ευθύτητα ανέφερε πως, επισκεπτόμενη κατ’ επανάληψη την Αθήνα ήδη το 2010 είχε αποκομίσει την βεβαιότητα ότι το Πρόγραμμα για την Ελλάδα «was a mess». Ότι το βασικό στοίχημα – να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος  υπονομευόταν από το ίδιο το Πρόγραμμα. 

Στα χρόνια που ακολούθησαν, και τα ίδια τα μέλη της Τρόικας έχουν φθάσει να το αντιλαμβάνονται «αλλά είναι σοκαριστικό να βλέπει κανείς πόσο παγιδευμένοι είναι». Το άλλο που επεσήμανε ήταν ότι είναι φανερό πως, με μια ύφεση που δεν είναι πλέον recession αλλά έχει όλα τα στοιχεία depression, όχι μόνο η εμπιστοσύνη των πολιτών, αλλά η ίδια η ψυχολογία έχει χαθεί. Zukunftsangst – φόβος και άγχος για το μέλλον – είναι ο εύστοχος χαρακτηρισμός που χρησιμοποίησε: όμως, με τέτοιο κλίμα πώς κάνει κανείς επανεκκίνηση;

Στις εισηγήσεις των Ελλήνων του πάνελ, ο μεν Πάνος Σταθόπουλος – ο βασικός εκλογολόγος που από την δεκαετία του ΄90 χρησιμοποιεί η ΝΔ – εξήγησε πως εκείνο που σήμερα συμβαίνει, με τα δύο μεγάλα κόμματα να αθροίζουν για πρώτη φορά μετά το 1926, με εξαίρεση το 1950, κάτω από το μισό των ψήφων (8 κόμματα το ΄50, ήδη 9 σήμερα) μέσα στην απώλεια κάθε εμπιστοσύνης και κάθε ενδιαφέροντος χάθηκε και η κομματική ταυτοποίηση. Δηλαδή μόνον ένας στους δύο δέχεται ότι ταυτίζεται με το κόμμα που έχει ψηφίσει….

Σ’ αυτό το σκηνικό, οι μετρήσεις της κοινής γνώμης που παρουσίασε ο Στράτος Φαναράς της METRON ANALYSIS , δείχνουν πλήρη κατάρρευση της κοινωνικής και (ακόμη περισσότερο) πολιτικής εμπιστοσύνης, με τα χαμηλότερα στρώματα να οδηγούν την κατάρρευση αυτή. Στην κατάσταση που όλοι κάτω των 55 ετών θεωρούν βέβαιο ότι θα ζήσουν χειρότερα από τους γονείς τους, μόνο αποκούμπι αναφέρεται η οικογένεια, η γειτονιά, οι φίλοι – οι παρέες. Το ζήτημα είναι τι είδους πολιτικό πρόγραμμα μπορεί να τα κινητοποιήσει αυτά για την επανεκκίνηση.

Όπως λένε «περισσότερα ερωτήματα, παρά απαντήσεις».