Εξηγώντας την αδράνεια του πληθωρισμού

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Κάρμεν Μ. Ράινχαρτ,

καθηγήτρια στο Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Σύστημα της Σχολής Διακυβέρνησης Κένεντι, στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ.

Η επιμονή του πληθωρισμού εξακολουθεί να προκαλεί και να μπερδεύει τους κεντρικούς τραπεζίτες παγκοσμίως. Είτε προσπαθώντας να αυξήσουν τις τιμές είτε να τις συγκρατήσουν, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα.

Η Κάρμεν Ράινχαρτ

Παράδειγμα η Ιαπωνία, η οποία αντιμετώπισε αποπληθωρισμό (μείωση του επιπέδου των τιμών) στα 11 από τα τελευταία 20 χρόνια. Από το 2016, οι αποπληθωριστικές δυνάμεις φαίνεται να έχουν υποχωρήσει, όμως ο ρυθμός του πληθωρισμού παρέμεινε σταθερά κατώτερος του στόχου του 2% που έχει θέσει η Τράπεζα της Ιαπωνίας (BOJ), παρά τις φιλόδοξες πολιτικές. Η BOJ διατηρεί τα επιτόκια κάτω από το μηδέν από το 2016, περιορίζει τα μακροπρόθεσμα επιτόκια κοντά στο μηδέν και διευρύνει τη νομισματική βάση κατά περίπου 250% από το 2013 μέσω εξαγορών-ρεκόρ ιαπωνικών κρατικών ομολόγων. Η BOJ διακρατεί πλέον το 50% του ανεξόφλητου των κρατικών ομολόγων, που δεν είναι μικρό επίτευγμα, καθώς το ποσοστό δημόσιου χρέους της Ιαπωνίας είναι 238% του ΑΕΠ, το υψηλότερο στον κόσμο. Παρά τις πολιτικές αυτές, οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό πενταετίας παραμένουν αγκυροβολημένες κοντά στο 1%. Στο άλλο άκρο, υπάρχει η συνεχιζόμενη μάχη με τον πληθωρισμό της Αργεντινής. Η Κεντρική Τράπεζα της Αργεντινής, σε σχέση με το πρόγραμμα του ΔΝΤ τον Ιούνιο του 2018, υποσχέθηκε να διατηρήσει αμετάβλητη τη νομισματική βάση, εκτινάσσοντας τα επιτόκια στο 74% περίπου. Εντούτοις, ο ετήσιος ρυθμός πληθωρισμού επιταχύνθηκε από σχεδόν 26% πριν από έναν χρόνο, σε περίπου 55%. 

Σιωπηλός πληθωρισμός

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Ρόμπερτ Σίλερ

Βραβευμένος με Νόμπελ Οικονομικών το 2013 και καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Yale είναι συγγραφέας, μαζί με τον Τζορτζ Άκερλοφ του βιβλίου «Phishing for Phools: The Economics of Manipulation and Deception».

Σε πολλές χώρες ο πληθωρισμός έχει γίνει τόσο χαμηλός και σταθερός τις τελευταίες δεκαετίες που φαίνεται να έχει ξεθωριάσει. Ενώ ο καλπάζων πληθωρισμός θεωρήθηκε κάποτε ως το νούμερο ένα οικονομικό πρόβλημα, σήμερα οι περισσότεροι άνθρωποι -τουλάχιστον στις ανεπτυγμένες χώρες- δεν μιλάνε σχεδόν ποτέ γι’ αυτόν ή ακόμη ούτε καν δίδουν προσοχή. Αλλά ο «σιωπηλός πληθωρισμός» εξακολουθεί να έχει πολύ απτές επιπτώσεις στην κρίση μας και μπορεί να οδηγήσει σε κάποια επακόλουθα λάθη.

EPA

Ο Ρόμπερτ Σίλερ

Δεδομένου ότι η κεντρική τράπεζα της Νέας Ζηλανδίας έθεσε το πρώτο παράδειγμα το 1989, οι νομισματικές αρχές σε όλο τον κόσμο ακολουθούσαν όλο και περισσότερο μια πολιτική καθορισμού στόχων για τον πληθωρισμό που κυμαίνονται πολύ πιο πάνω από το μηδέν. Δηλαδή, οι διαμορφωτές πολιτικής σχεδιάζουν να έχουν πληθωρισμό, αλλά σταθερό πληθωρισμό. Αυτό που συνήθιζε να αποτελεί μια άσχημη λέξη τώρα ανακοινώνεται δημοσίως και η μετριοπάθεια είναι επιβεβλημένη.

Η Central Bank News συγκεντρώνει τους στόχους για τον πληθωρισμό για 68 χώρες. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) στοχεύει σε ετήσιο πληθωρισμό για το 2018 σε «κάτω, αλλά κοντά στο 2%». Ο Καναδάς, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Σουηδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ έχουν στόχο για τον πληθωρισμό του 2018 στο 2%. Η Κίνα και το Μεξικό έχουν ένα στόχο 3% για την ετήσια αύξηση των τιμών. Στην Ινδία και στη Ρωσία ο στόχος είναι 4%. Στην Ουκρανία και στο Βιετνάμ κυμαίνεται στο 5% και στο 6% σε Αζερμπαϊτζάν και Πακιστάν.

Κανόνες στον... γάμο του Καραγκιόζη - Πώς «εφευρέθηκε» το σκληρό όριο ελλείμματος 3% του ΑΕΠ στην Ευρωζώνη*

Το Ποντίκι

του Δημήτρη Χρυσικόπουλου

Αν κάποιος θέλει να περιγράψει με όσο το δυνατόν λιγότερες λέξεις τον τρέχοντα «ψυχρό πόλεμο» μεταξύ Ρώμης και Βρυξελλών, αρκεί μια μικρή φράση: «Ο ιταλικός προϋπολογισμός παραβιάζει τον ευρωπαϊκό κανόνα για το έλλειμμα». Βλέπετε, στο επίκεντρο της διαμάχης Ε.Ε. - Ιταλίας βρίσκεται ένας κανόνας που αποτελεί τον βασικό πυλώνα λειτουργίας της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) και περιγράφεται ως Σύμφωνο Σταθερότητας.

Στον πυρήνα του Συμφώνου Σταθερότητας βρίσκονται τρεις αριθμοί ή, για μεγαλύτερη ακρίβεια, τρία ποσοστά: οι χώρες - μέλη της Ευρωζώνης δεσμεύονται ότι θα έχουν πληθωρισμό έως 3%, δημόσιο χρέος έως 60% του ΑΕΠ και ετήσιο δημοσιονομικό έλλειμμα έως 3% του ΑΕΠ. Το πρώτο σκέλος το έχει αναλάβει η ΕΚΤ, η οποία λειτουργεί ως στρόφιγγα για το χρήμα που κυκλοφορεί εντός Ευρωζώνης. Το ζήτημα του χρέους αποτελεί ένα ξεχωριστό κεφάλαιο, το οποίο θα μας απασχολήσει λίγο αργότερα.

Ωστόσο το έλλειμμα είναι αυτό που βρίσκεται στο επίκεντρο του «πολέμου» Βρυξελλών και Ρώμης, καθώς το προσχέδιο προϋπολογισμού που η ιταλική κυβέρνηση κατέθεσε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει για το 2019 έλλειμμα 2,4% του ΑΕΠ (εντός του ορίου 3%), αλλά αυξημένες δαπάνες του δομικού ελλείμματος, που σε συνδυασμό με το υψηλό χρέος κάνει την Κομισιόν να ζητάει αναθεωρήσεις, την Ιταλία να αρνείται και τα πράγματα να φαίνεται πως οδηγούνται σε σύγκρουση.

Η παγίδα ρευστότητας, ή γιατί κάνει λάθος το Eurogroup

του Κώστα Μελά

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930 ο Κέυνς πρότεινε την χρήση της δημοσιονομικής πολιτικής ως μέσον πολιτικής για την αντιμετώπιση αυτού που ονόμασε παγίδα ρευστότητας. Σήμερα χρησιμοποιείται μια διαφορετική ορολογία: ομιλούμε για την ανάγκη δημοσιονομικής επέκτασης όταν τα ονομαστικά επιτόκια βρίσκονται καθηλωμένα στο επίπεδο του Zero Lower Bound.

Η λογική, όμως, παραμένει η ίδια σήμερα όπως και τη δεκαετία του 1930. Όταν η νομισματική πολιτική χάσει την ικανότητά της ως μέσον για τη διαχείριση της οικονομίας χρειάζεται να προσφύγουμε στο επόμενο ικανότερο και αποτελεσματικό μέσο: τη δημοσιονομική πολιτική.

Η Eυρωζώνη, ως σύνολο, βρίσκεται σήμερα, ως προς το επίπεδο των επιτοκίων στο Zero Lower Bound (ΕΚΤ, Ετήσια Έκθεση 2017). Τα επιτόκια βρίσκονται σχεδόν κάτω από το μηδέν και η ΕΚΤ (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) δημιουργεί χρήμα σε μεγάλη έκταση, πραγματοποιώντας πράξεις ανοικτής αγοράς. Παρά την τρομακτική αύξηση της δημιουργίας χρήματος ο στόχος του πληθωρισμού (2%) φαίνεται ακόμη πολύ μακρινός.

Επιστροφή Αργεντινής στην πρέσα του ΔΝΤ

Το Ποντίκι

του Βασίλη Γαλούπη

Γιατί η οικονομία της βρίσκεται ξανά σε αδιέξοδο σαν να μην πέρασε μια μέρα.

Στις 8 Μαΐου κι ενώ το πέσο ήταν σε ελεύθερη πτώση, ο Πρόεδρος της Αργεντινής Μαουρίτσιο Μάκρι απευθύνθηκε μέσω τηλεοπτικού διαγγέλματος στους πολίτες της χώρας: Η κυβέρνηση ξεκίνησε επίσημα τη διαδικασία με το ΔΝΤ για άνοιγμα πιστοληπτικής γραμμής ώστε «να αποφευχθεί μια κρίση σαν αυτές που έχουμε αντιμετωπίσει στο παρελθόν».

Τα νέα για την είσοδο του ΔΝΤ σταθεροποίησαν το πέσο. Αλλά επανέφεραν επώδυνες μνήμες στον κόσμο και έβαλαν σε επισφαλή θέση το πολιτικό μέλλον του Προέδρου.

Η σχέση ΔΝΤ - Αργεντινής είναι ιδιαίτερα φορτισμένη. Πρακτικά η Αργεντινή φοβάται το ΔΝΤ και το ΔΝΤ την Αργεντινή. Η χώρα έχει μια ιστορία διαδοχικών οικονομικών κρίσεων. Η νυν κυβέρνηση επιχείρησε να εφαρμόσει οικονομικές «μεταρρυθμίσεις», αλλά δεν έλυσε κανένα πρόβλημα. Ελλείμματα ακατέβατα, πληθωρισμός που επιμένει, το εθνικό νόμισμα κατρακυλάει, συρρίκνωση αποθεματικών – όλα αυτά οδήγησαν επειγόντως στο ΔΝΤ.

Εφιαλτικός ο πληθωρισμός

Ο ρυθμός του πληθωρισμού της Αργεντινής, που ξεπερνά το εφιαλτικό 25%, ανήκει σε οικονομίες άλλης εποχής.

ΔΝΤ: Σε ελεύθερη πτώση η ανάπτυξη στην Ελλάδα - αφορολόγητο και αντίμετρα σε κίνδυνο

Της Δήμητρας Καδδά

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο όχι μόνο επιμένει ξεκάθαρα στη θέση του για χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης στην Ελλάδα φέτος και τα επόμενα χρόνια, αλλά και προβαίνει σε δραστική επιδείνωση των εκτιμήσεών του για την πορεία της οικονομίας. Οι νέες αυτές προβλέψεις έχουν προφανείς "παρενέργειες" στη διαπραγμάτευση που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη αναφορικά με την πίεση να εφαρμοσθούν πιο νωρίς τα μέτρα για την περικοπή του αφορολογήτου ή έστω να μην εφαρμοσθούν τα αντίμετρα του 2019.  

Στην έκθεσή του World Economic Outlook (WEO) που δόθηκε στη δημοσιότητα στο πλαίσιο της κορύφωσης της συνόδου στην Ουάσιγκτον, το ΔΝΤ προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης μόλις 2% φέτος, έναντι ρυθμού ανόδου του ΑΕΠ 2,6% που υπολόγιζε τον Οκτώβριο του 2017 (όταν είχε εκδώσει τις προηγούμενες εκτιμήσεις του). Για το 2019 υπολογίζει ότι η ανάπτυξη στην Ελλάδα θα επιβραδυνθεί περαιτέρω (με ρυθμό ανόδου του ΑΕΠ  1,8%).

Σημειώνεται τον προηγούμενο Οκτώβριο το Ταμείο προέβλεπε για το 2022 ανάπτυξη μόλις στο 1% του ΑΕΠ. Πρόβλεψη η οποία είναι σημαντικά χαμηλότερη από τις προβλέψεις των ευρωπαϊκών θεσμών, γεγονός το οποίο οδηγεί το ΔΝΤ στην άσκηση πίεσης προς δυο κατευθύνσεις: Είτε μεγαλύτερες παρεμβάσεις  στο χρέος (για τις οποίες αντιδρούν οι ευρωπαίοι εταίροι) ή είτε λήψη πιο πολλών δημοσιονομικών μέτρων από το 2019 και μετά ώστε να διασφαλιστεί ο δημοσιονομικός στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% του ΑΕΠ έως και το 2022.

Θα μειωθεί η αγοραστική μας δύναμη λόγω του πληθωρισμού αν επιστρέψουμε στη δραχμή ;

Ένα από τα σημαντικότερα και ομολογουμένως ισχυρά επιχειρήματα που επισείονται ενάντια στην προοπτική επιστροφής στο εθνικό μας νόμισμα είναι ότι, με δεδομένη την υποτίμηση της δραχμής σε επίπεδα της τάξης του 25% περίπου,υπάρχει φόβος να μειωθεί η αγοραστική μας δύναμη λόγω του πληθωρισμού. Η απότομη αύξηση των τιμών των εισαγομένων υποστηρίζεται πως θα έχει τεράστια επίπτωση στις τιμές των προϊόντων, με αποτέλεσμα την εκτόξευσή τους στα ύψη. Επιπλέον, σύμφωνα με τη φοβική αυτή προσέγγιση, ύστερα από την αρχική υποτίμηση της δραχμής έναντι του ευρώ, θα πρέπει να αναμένονται συνεχείς περαιτέρω υποτιμήσεις, έτσι που το εθνικό μας νόμισμα θα χάνει συνεχώς την αξία του. Αυτό θα έχει ως συνέπεια η ελληνική οικονομία να περιπέσει σε ένα διαρκές σπιράλ εφιαλτικού  υπερπληθωρισμού, με αλλεπάλληλες ανατιμήσεις των τιμών των προϊόντων και μεγάλη υποτίμηση της αγοραστικής αξίας των μισθών, των συντάξεων και των εισοδημάτων γενικότερα. 

Η απάντηση

Απέναντι στους φόβους αυτούς θα πρέπει κατ’ αρχήν να υπομνησθεί ότι, αμέσως μετά την ένταξή μας στο ευρώ και τις μετέπειτα εξελίξεις, η αγοραστική μας δύναμη συρρικνώθηκε κατακόρυφα λόγω της απότομης εκτίναξης των τιμών και της βουτιάς των εισοδημάτων. Oι τιμές καταναλωτή εκτινάχθηκαν στα ύψη αμέσως με την ένταξή μας στην ευρωζώνη τον Ιανουάριο του 2002. Πολλοί συμπολίτες μας σήμερα τρέφονται σε συσίτια ή ψάχνουν τρόφιμα στα σκουπίδια, η φτώχεια απλώνεται βαριά στη χώρα σε  επίπεδα που ποτέ δεν είχαμε ζήσει στο παρελθόν με τη δραχμή. Η Ελλάδα αναγορεύεται σε πρωταθλήτρια της ανεργίας στην Ευρώπη. Από 7,8% το 2008, η ανεργία εκτοξεύθηκε στ 23-26 %, ενώ στους νέους ξεπερνά το 50%. Τα τελευταία έξι χρόνια περισσότεροι από 500.000 συμπολίτες μας, οι περισσότεροι νέοι, μετανάστευσαν στο εξωτερικό σε αναζήτηση μιας καλύτερης μοίρας.

Ο ΧΑΜΕΝΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ

Παναγιώτης Ε. Πετράκης | Panagiotis E. Petrakis

Καθηγητής Οικονομικών | Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΕΚΠΑ - Professor at the Department of Economics - National University of Athens

Η οικονομία της Ευρωζώνης κατακτά το ένα επίπεδο επιδόσεων μετά το άλλο. Το άμεσο μέλλον υπόσχεται ακόμα καλύτερες επιδόσεις. Παρόλα αυτά ο πληθωρισμός δεν λέει να συγκινηθεί και να αυξηθεί. Αλλά δε φαίνεται να αυξάνεται ούτε στις προβλέψεις που κάνουν οι ειδικοί της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Αυτά συμβαίνουν ενώ οι Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις βρίσκονται μπροστά στο φάσμα του περιορισμού των αναπτυξιακών δυνατοτήτων τους λόγω ελλείψεων κατάλληλου εργατικού δυναμικού. Είμαστε μπροστά σε ένα υπολανθάνον φαινόμενο αύξησης της παραγωγικότητας που κρατάει χαμηλά το μοναδικό κόστος εργασίας, δηλαδή το εργατικό κόστος όπως διαιρείται από την παραγωγικότητα; Παρόλο που φαίνεται ότι η απάντηση πρέπει να είναι θετική, γιατί δεν είναι εύκολο να βρεθεί κάποια άλλη, πρέπει να παρατηρήσουμε ότι δεν έχει προηγηθεί ένα πολύ μεγάλο ευρωπαϊκό επενδυτικό κύμα στην Ευρωπαϊκή Οικονομία! Μάλιστα εδώ και αρκετό καιρό είχε αρχίσει να συζητείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο το φαινόμενο της Investment-less Recovery, δηλαδή το φαινόμενο ότι έχουμε μία μορφής ανάκαμψης η οποία δεν συνδέεται από μία άνοδο των επενδύσεων. Σήμερα όμως πια παρατηρούμε ότι δεν ανεβαίνει και ο πληθωρισμός! Είμαστε μπροστά σ’ ένα φαινόμενο όπου γίνεται πολύ καλύτερη εκμετάλλευση των παραγωγικών δυνατοτήτων της οικονομίας; Δηλαδή των υπαρχόντων επενδύσεων έτσι ώστε ενώ ανεβαίνει η ζήτηση ανεβαίνει γρηγορότερα η παραγωγικότητα;

Ντράγκι: Πηγή ανησυχίας η εκτίναξη του ευρώ

Ο Ντράγκι είπε ότι το ευρώ ανατιμήθηκε εν μέρει λόγω «της χρήσης διατυπώσεων σε συζήτηση για τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που δεν αντανακλά όσα έχουν συμφωνηθεί».

Η εκτίναξη του ευρώ είναι πηγή αβεβαιότητας προειδοποίησε ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Μάριο Ντράγκι και δήλωσε ότι η Τράπεζα μπορεί να χρειασθεί να αναθεωρήσει τη στρατηγική της, αν οι δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων οδηγήσουν σε αλλαγή των νομισματικών συνθηκών.

Οι επενδυτές περίμεναν με αγωνία τις δηλώσεις του Ντράγκι για το ευρώ, μετά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ που άφησε αμετάβλητα τα επιτόκια και την κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής, καθώς ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Στήβεν Μνούτσιν, αναφέρθηκε χθες στα οφέλη από ένα αδύναμο δολάριο. Αυτό οδήγησε σε ράλι του ευρώ σε υψηλά επίπεδα τριετίας, απειλώντας την πολιτική της ΕΚΤ για την αύξηση του πληθωρισμού.

Ο Ντράγκι είπε ότι το ευρώ ανατιμήθηκε εν μέρει λόγω «της χρήσης διατυπώσεων σε συζήτηση για τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που δεν αντανακλά όσα έχουν συμφωνηθεί». Αυτή η δήλωση ήταν μία αναφορά στη σύνοδο του ΔΝΤ τον Οκτώβριο στην Ουάσιγκτον, όπου οι χώρες είχαν συμφωνήσει να «απέχουν από ανταγωνιστικές υποτιμήσεις και... να μη θέτουν στόχους για τις συναλλαγματικές ισοτιμίες για ανταγωνιστικούς σκοπούς».

Ποιος διοικεί αυτόν τον κόσμο;

του  Daniel Moss  – 

Η χρονιά ξεκίνησε ζωηρά, τουλάχιστον σε επίπεδο οικονομίας -και ίσως έδειξε ότι οι ηγέτες του πλανήτη δεν είναι αυτοί που πραγματικά κάνουν κουμάντο. Η γερμανική ανεργία υποχώρησε σε ιστορικό χαμηλό επίπεδο και τα στοιχεία των υπεύθυνων προμηθειών σε Κίνα και Ευρωζώνη δείχνουν ότι τα εργοστάσια αρχίζουν να βρίσκονται αντιμέτωπα με περιορισμούς.

Άρα… πότε θα ξεκινήσουν οι κατασκευάστριες εταιρίες να αυξάνουν τις τιμές; Και αν συμβεί, η μεταβολή θα είναι τέτοια που θα αλλάξει την εικόνα του πληθωρισμού; Δεδομένου ότι μεγάλο μέρος της δραστηριότητας στις αγορές υποστηρίζεται από τα χαμηλά επιτόκια, οι απαντήσεις αυτές έχουν μεγάλη σημασία.

Αυτό μας οδηγεί στην ηγεσία. Είναι η πρώτη εβδομάδα του Ιανουαρίου και ακούγονται συνεχώς προειδοποιήσεις για το τι σημαίνει για τον κόσμο η αποδυνάμωση της αμερικανικής πολιτικής ηγεσίας, αλλά και της δυτικής ευρύτερα. Κι αν, όμως, οι πραγματικοί ηγέτες δεν βρίσκονται στον Λευκό Οίκο, στο Ανάκτορο των Ηλυσίων ή στην καγκελαρία του Βερολίνου;

Οι ηγέτες που μάλλον έχουν μεγαλύτερη σημασία για τις αγορές και την οικονομία είναι οι ανά τον κόσμο κεντρικοί τραπεζίτες. Και οι περισσότεροι έσωσαν το κεφάλι τους το 2017 ενώ άλλοι φάνηκαν να το χάνουν. Οι νομισματικοί κηδεμόνες βοηθήθηκαν σε σημαντικό βαθμό από το γεγονός ότι, ενώ η ανάπτυξη ήταν ισχυρή, ο πληθωρισμός εξακολουθούσε να είναι σχετικά ήρεμος.

Η Γέλεν και το μυστήριο με τον χαμηλό πληθωρισμό

H Fed δεν κατανοεί απόλυτα τις αιτίες πίσω από τον χαμηλό φετινό πληθωρισμό, παραδέχθηκε η Γέλεν σε δημόσια εκδήλωση. Τα σήματα από την καμπύλη αποδόσεων και τα μικρά περιθώρια αντίδρασης σε μια νέα κρίση.

Του John Authers

Η Τζάνετ Γέλεν, η απερχόμενη επικεφαλής της Fed, επιβεβαίωσε σε εκδήλωση στη Νέα Υόρκη το βράδυ της Τρίτης ότι βρίσκει τον φετινό χαμηλό πληθωρισμό στις ΗΠΑ ένα μυστήριο, αλλά αναγνώρισε επίσης πως δεν είχε πρόβλημα να εξηγήσει τις μετρήσεις για τον πληθωρισμό τα τρία προηγούμενα χρόνια.

Τα σχόλιά της για τον πληθωρισμό, τα οποία έγιναν σε μια δημόσια συζήτηση με τον Μέρβιν Κινγκ, τον πρώην διοικητή της Τράπεζας της Βρετανίας, της επέτρεψαν να εξηγήσει την πολυσυζητημένη δήλωσή της τον Σεπτέμβριο πως η φετινή απόκλιση του πληθωρισμού από τον στόχο του 2% είναι «περισσότερο ένα μυστήριο».

Η κα Γέλεν ανέφερε πως δεν μπορεί να πει ότι η Fed κατανοεί απόλυτα τις αιτίες.

Οι δηλώσεις της είχαν ληφθεί τότε ως ένα σήμα από πολλούς στις αγορές ότι η καμπάνια της Fed για αύξηση των επιτοκίων θα κορυφωθεί σε χαμηλότερο επιτόκιο από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως. Ως εκ τούτου, οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων αμερικανικών ομολόγων διολίσθησαν και η λεγόμενη καμπύλη των αποδόσεων -η απόσταση ανάμεσα στις αποδόσεις του 2ετούς και του 10ετούς ομόλογου- άρχισε να συρρικνώνεται.

Νωρίτερα την Τρίτη, το spread ανάμεσα στις αποδόσεις του 2ετούς και του 10ετούς έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας, σε μια κίνηση που αντιμετωπίζεται συνήθως ως ένα σημάδι ότι η αγορά ετοιμάζεται για χαμηλά επιτόκια, πληθωρισμό και ανάπτυξη στο μέλλον.

Επιστροφή σε Υποτιμημένη Δραχμή, Πληθωρισμός Κόστους και Διεθνής Ανταγωνιστικότητα: Μία Μελέτη Εισροών-Εκροών

Δημοσιεύουμε ένα κείμενο του καθηγητή Θ.Μαριόλη που μας είχε στείλει (και είχαμε δημοσιεύσει) στην πρώτη μορφή του ιστολογίου. Με ευχαριστίες και απο εδώ για την αποστολή.

Επιστροφή σε Υποτιμημένη Δραχμή, Πληθωρισμός Κόστους και Διεθνής Ανταγωνιστικότητα: Μία Μελέτη Εισροών-Εκροών

Θεόδωρος Μαριόλης

Αν. Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας, Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Αποστόλης Κάτσινος

Τελειόφοιτος του ΠΜΣ Οικονομικής Επιστήμης, Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Εκδοχή του παρόντος παρουσιάστηκε σε συνάντηση του «Study Group on Sraffian Economics», τον Ιούνιο του 2011: Ευχαριστούμε τους Κώστα Παπουλή, Νίκο Ροδουσάκη, και Γιώργο Σώκλη για σχόλια και παρατηρήσεις. Περαιτέρω, ευχαριστούμε τους Σπύρο Στάλια και Λευτέρη Τσουλφίδη για ενδιαφέρουσες συζητήσεις επί της συγκυρίας. Οι σημειώσεις δηλώνονται με [.], και βρίσκονται στο τέλος του κειμένου.

1. Εισαγωγή

Κατά την άποψή μας, το βασικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας είναι αυτό της διεθνούς ανταγωνιστικότητας και όχι του δημοσίου χρέους ή της αναδιανομής του εισοδήματος, τα οποία συνιστούν επιφαινόμενα. Η αντιμετώπισή του κρίνεται, επομένως, ως επιβεβλημένη και επείγουσα, καίτοι είναι μάλλον αδύνατο να πραγματοποιηθεί, για συστημικούς λόγους, εντός της ΟΝΕ (βλ. Μαριόλης, 1999, 2011, και Μαριόλης και Παπουλής, 2010). Σύμφωνα με σχετικά πρόσφατες εκτιμήσεις του ΔΝΤ, οι οποίες βασίζονται (και) σε ορισμένες μη ρεαλιστικές, για την τρέχουσα περίοδο, παραδοχές, η εξισορρόπηση του τομέα εξωτερικών συναλλαγών της ελληνικής οικονομίας προαπαιτεί μία υποτίμηση, σε πραγματικούς όρους, της τάξης του 22.1% με 46.6%.[1] Στα ακόλουθα συνοψίζουμε τα αποτελέσματα μελέτης μας, η οποία εκτιμά τις επιπτώσεις ονομαστικής υποτίμησης κατά 50% στον πληθωρισμό κόστους και, κατ’ επέκταση, στη διεθνή ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας (μετρούμενη σε όρους πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας).

Με άλλα λόγια, δηλαδή, επιχειρούμε μία απάντηση στο ακόλουθο ερώτημα: εάν (i) σημειωθεί επιστροφή σε υποτιμημένη κατά 50% δραχμή, (ii) οι τεχνικές συνθήκες παραγωγής παραμείνουν αμετάβλητες, (iii) αντιπαρέλθουμε κάθε άλλο παράγοντα πληθωρισμού (π.χ. πληθωρισμός ζήτησης προκαλούμενος από νομισματική χρηματοδότηση του δημοσίου ελλείμματος) και (iv) οι εθνικές αρχές οικονομικής πολιτικής είναι σε θέση να διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα της ακολουθούμενης συναλλαγματικής πολιτικής (επ’ αυτού, βλ. π.χ. Krugman και Obstfeld, 2011, σσ. 320-335) και, γενικά, να διευθετήσουν τις όποιες διαταράξεις δημιουργήσει η αποχώρηση της χώρας από τη Ζώνη του Ευρώ, τότε ποια θα είναι η διαχρονική εξέλιξη των τιμών των εμπορευμάτων, τα οποία παράγει η ελληνική οικονομία;

Σπεύδουμε, ωστόσο, να τονίσουμε a priori ότι, καίτοι τα αποτελέσματα αυτού του πειράματος «αδρανούς ατμόσφαιρας» είναι σημαντικά και χρήσιμα, δεν επαρκούν, αυτά καθαυτά, για να δικαιώσουν ούτε αυτές/ούς που είναι υπέρ της επιστροφής στη δραχμή ούτε εκείνους που είναι κατά. Δεν μπορούμε να επιμείνουμε, εδώ, σε ένα από τα κύρια γνωρίσματα της μοντέρνας εποχής, δηλ. στη συνεχή διαδικασία αναγωγής πολυδιάστατων ζητημάτων στο μονόμετρο ερώτημα «υπέρ ή κατά;», αλλά μόνον να υπενθυμίσουμε μία παρατήρηση του Vaneigem (1962-63, §18): «Προσφέροντας μία καρικατούρα των ανταγωνισμών, η εξουσία πιέζει τον καθένα να είναι υπέρ ή κατά της Μπριζίτ Μπαρντό, του «νέου μυθιστορήματος», της Σιτροέν Κατρ Σεβώ, του σπαγγέτι, του μεσκάλ, της μίνι φούστας, του ΟΗΕ, των κλασικών ανθρωπιστικών σπουδών, της εθνικοποίησης, του θερμοπυρηνικού πολέμου και του ωτοστόπ. Ζητείται η γνώμη όλων για κάθε λεπτομέρεια, προκειμένου να τους αφαιρεθεί ακόμα αποτελεσματικότερα η δυνατότητα να έχουν μία γνώμη για την ολότητα.» (πρόσθετη έμφαση).

Οι επενδυτές και το... μυστήριο του πληθωρισμού

Ο επίμονα χαμηλός πληθωρισμός μπορεί να συνδέεται με διαρθρωτικές αλλαγές στην αγορά εργασίας και στη δομή των εταιρειών. Ο θάνατος της καμπύλης Phillips και η επιστροφή στην... προβιομηχανική εποχή.

του Steve Johnson

H μάλλον παράξενη απουσία πληθωρισμού στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου, παρά την ανεκτή οικονομική ανάπτυξη και την εξαιρετικά χαλαρή νομισματική πολιτική, είναι ένα από τα κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν τους επενδυτές, να μην αναφέρουμε και τους κεντρικούς τραπεζίτες και τους πολιτικούς.

Οι περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων στις ΗΠΑ θα εξαρτηθούν σίγουρα από το αν η οικονομία, η οποία έχει σχεδόν επιτύχει τον στόχο της πλήρους απασχόλησης, θα δει μια ουσιαστική αύξηση στον πληθωρισμό.

Αντίστοιχα σε χώρες όπως η Ιαπωνία και η Γερμανία, η καμπύλη Phillips -η τάση του πληθωρισμού να αυξάνεται καθώς μειώνεται η προσφορά εργασίας- φαίνεται να είναι αδικαιολόγητα απούσα και το Ηνωμένο Βασίλειο θα ήταν στην ίδια κατηγορία, αν το Brexit δεν προκαλούσε διολίσθηση της στερλίνας.

Ακόμα και στις αναδυόμενες αγορές, όπου η ανάπτυξη είναι υψηλότερη, ο πληθωρισμός έχει πέσει στο χαμηλότερο επίπεδο από τότε που ξεκίνησε η καταγραφή των στοιχείων το 1997. Στην πραγματικότητα, είναι σχεδόν σίγουρα στα χαμηλότερα επίπεδα εδώ και δεκαετίες, αν όχι αιώνες.

Το τέρας του αποπληθωρισμού

analyst

Ο πιο σημαντικός δείκτης για τον καθορισμό της νομισματικής πολιτικής των κεντρικών τραπεζών είναι το πραγματικό επιτόκιο – το οποίο αποτελεί έναν ακόμη λόγο, μεταξύ πολλών άλλων, για τον οποίο η ελληνική οικονομία δεν αναπτύσσεται.

.

«Έχουμε αναφέρει πολλές φορές ότι, τα κράτη δεν χρεοκοπούν. Αυτοί που χρεοκοπούν είναι οι Πολίτες τους, ειδικά εάν δεν επιλέξουν έγκαιρα τη στάση πληρωμών – κάτι που δυστυχώς συνέβη στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα να έχουν κλείσει σταδιακά οι δανειστές της όλες τις εξόδους κινδύνου, με αφετηρία το PSI, καθώς επίσης με τέρμα το στυγερό εκβιασμό της ΕΚΤ (κλείσιμο τραπεζών).

Η τελευταία ελπίδα της πατρίδας μας να τα καταφέρει, με τις μικρότερες δυνατές απώλειες για τους κατοίκους της, ήταν στα τέλη του 2014 – όπου δυστυχώς εκβιάστηκαν οι εκλογές από ένα κόμμα που, ακούσια ή εκούσια, παραπλάνησε τους Έλληνες οδηγώντας τους σε μία παγίδα, ανάλογη με αυτήν που οδηγήθηκε ο Λεωνίδας από τον Εφιάλτη, έχοντας τότε απέναντι του τους πανίσχυρους Πέρσες«.

του Άρη Οικονόμου

Ανάλυση

Ο πληθωρισμός (άνοδος των τιμών καταναλωτή), καθώς επίσης το αντίθετο του, ο αποπληθωρισμός (κάθοδος των τιμών καταναλωτή), είναι πολύ σημαντικά μεγέθη για την οικονομία – ενώ καθορίζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό τη νομισματική πολιτική μίας κεντρικής τράπεζας. Το γεγονός αυτό φαίνεται σήμερα καθαρά από τον προβληματισμό τόσο της ΕΚΤ, όσο και της Τράπεζας της Ιαπωνίας, σε σχέση με το χαμηλό ύψος του πληθωρισμού – όπου προσπαθούν με όλα τα μέσα που διαθέτουν να τον αυξήσουν τουλάχιστον στο 2%.

Eurostat: Γιατί οι τιμές στην Ελλάδα παραμένουν στα ύψη

Οι αυξήσεις τιμών μετακυλούνται σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό στη λιανική σε σύγκριση με τη μετακύλιση των μειώσεων. Παράλληλα αρνητικά επιδρά και το «φαινόμενο» του εισαγόμενου πληθωρισμού.

Έρευνα της Eurostat για τη διαμόρφωση των τιμών επιβεβαιώνει αυτό που γνωρίζουν καλά οι Έλληνες καταναλωτές: οι τιμές αυξάνονται εύκολα και γρήγορα, αλλά μειώνονται δύσκολα και αργά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας για την Ελλάδα, που παρουσιάζει η «Καθημερινή της Κυριακής», όταν μεταβάλλονται οι τιμές της βιομηχανίας διαφορετικό είναι το ποσοστό μετάδοσης – ή μετακύλισης - στις τιμές καταναλωτή στην περίπτωση αύξησης των τιμών απ’ ό,τι στην περίπτωση μείωσης: στην περίπτωση της αύξησης είναι 29,4%, ενώ στην περίπτωση της μείωσης είναι πολύ χαμηλότερο 8,1%.

Με άλλα λόγια, οι αυξήσεις μετακυλούνται σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό στη λιανική, στην περίπτωση των τροφίμων πάντα, σε σύγκριση με τη μετακύλιση των μειώσεων. 

Αυτό το φαινόμενο δεν είναι μόνον ελληνικό, αλλά συναντάται και σε άλλες χώρες της Ευρώπης. Υπάρχουν, ωστόσο, χώρες, όπως, για παράδειγμα η Γερμανία, όπου παρατηρείται σχεδόν ο ίδιος βαθμός μετάδοσης των αυξήσεων και μειώσεων στις τιμές λιανικής, αλλά και χώρες όπως η Τσεχία, η Ελβετία και η Ισπανία, όπου είναι υψηλότερος ο βαθμός μετάδοσης των μειώσεων.

Η Fed δεν μπορεί να αγνοεί για πολύ ακόμα τον πληθωρισμό

H Fed ετοιμάζεται να αυξήσει τα επιτόκια, αλλά οι πληθωριστικές πιέσεις εξασθενούν. Γιατί είναι ανησυχητική η αδυναμία αύξησης των μισθών. Οι επιπτώσεις από την παγκοσμιοποίηση.

του Henry Hancock*

Σε πλήρη αντίθεση με τις προσδοκίες της αγοράς, ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ βρίσκεται εν μέσω μιας μεγάλης κάμψης. Ο δομικός πληθωρισμός αναμένεται να κλείσει τη φετινή χρονιά κοντά στο 1%, αρκετά κάτω από τον στόχο του 2% της Fed.

Eίναι μια προοπτική που θα έχει σημαντικά επακόλουθα για την πολιτική της Fed, καθώς και για τις αγορές μετοχών και ομολόγων.

Με τόσο χαμηλό πληθωρισμό σε αυτό το τελευταίο στάδιο του οικονομικού κύκλου, οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων ομολόγων θα φτάσουν σε νέα χαμηλά. Σε ένα περιβάλλον στο οποίο οι τιμές και τα εισοδήματα αυξάνονται με πιο αργό ρυθμό από ό,τι οι υποχρεώσεις εξυπηρέτησης του χρέους, τα υψηλά επίπεδα χρέους θα ασκήσουν περαιτέρω καθοδική πίεση στην οικονομική ανάπτυξη. Η Fed, η οποία θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα αυξήσει τα επιτόκια, θα σταματήσει να τα αυξάνει. Στο τέλος, τα χαμηλότερα επιτόκια και άρα το φθηνότερο κεφάλαιο μπορεί να παρατείνουν την ανατίμηση των στοιχείων ενεργητικού που θεωρούνται ότι συνδέονται με την ανάπτυξη, όπως οι τεχνολογικές μετοχές.

Καθώς πλησιάζουμε το τέλος του πρώτου μισού του έτους, οι καθοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό αυξάνονται.

Πού πήγε ο πληθωρισμός;

Επειδή τον τελευταίο καιρό το ρίξαμε πολύ στην ιστορία, λέω σήμερα να επιστρέψω σε οικονομικό θέμα. Κι επειδή έχω και μια κάπως παιχνιδιάρικη διάθεση, λέω να σας βάλω μια ασκησούλα, κάτι σαν... πρόχειρο διαγώνισμα. Καλά, το ξέρω ότι το χειρότερό μας ως μαθητές ήταν πρόχειρο διαγώνισμα δευτεριάτικα αλλά ακούστε πρώτα την εκφώνηση και κατόπιν γκρινιάζετε:

Κατ' αρχάς, τα δεδομένα. Έχουμε πει ότι οι περισσότερες από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες του πλανήτη ακολουθούν κάποια πολιτική νομισματικής χαλάρωσης. Με απλά λόγια: εκδίδουν συνεχώς χρήμα, είτε με τον κλασσικό τρόπο (τυπώνοντας χαρτονομίσματα) είτε δημιουργώντας ηλεκτρονικό χρήμα (μέσω παροχής πιστώσεων). Στις ΗΠΑ η Fed κάνει χρόνια τώρα αυτή την δουλειά, στην Ιαπωνία η BoJ έχει πλημμυρίσει τον τόπο με γιεν, στην Αγγλία η -μετρημένη ως τώρα, λόγω Ευρωπαϊκής Ένωσης- ΒοΕ ετοιμάζεται να φορτσάρει... ακόμη και η ΕΚΤ σπρώχνει συνεχώς χρήμα κατά την τελευταία διετία στα πλαίσια της περίφημης ποσοτικής χαλάρωσης, αγοράζοντας τίτλους εμπορικών τραπεζών. Τα ίδια κάνουν και η Ελβετία και η Κίνα αλλά και μικρότερες χώρες, όπως η Αίγυπτος, το Πακιστάν ή η Αλβανία.

Και τώρα το ερώτημα. Πώς εξηγείται το φαινόμενο αυτή η αυξημένη προσφορά χρήματος να μην έχει οδηγήσει σε πληθωριστική έκρηξη; Για παράδειγμα, σε ολόκληρο σχεδόν τον κόσμο η αμοιβή της εργασίας παραμένει καθηλωμένη και συχνά βαίνει μειούμενη ενώ και οι αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων είναι μάλλον εξαιρετικά χαμηλές, παρ' ότι υπάρχει υπερπροσφορά χρήματος. Γιατί, λοιπόν, είναι τόσο εξασθενημένες οι πληθωριστικές τάσεις, οι οποίες θα δικαιολογούνταν απόλυτα από τον περίφημο νόμο προσφοράς και ζήτησης;

Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΥ

Παναγιώτης Ε. Πετράκης | Panagiotis E. Petrakis

Καθηγητής Οικονομικών | Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΕΚΠΑ - Professor at the Department of Economics - National University of Athens

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της, μετά το 2008, περιόδου είναι οι χαμηλοί ρυθμοί μεγέθυνσης (και απόδοσης κεφαλαίων) και οι χαμηλοί ρυθμοί πληθωρισμού διεθνώς.

Ο πληθωρισμός είναι μία αρνητική κατάσταση για μία σειρά από λόγους: α) Όλοι αναβάλουν τις αγορές τους και τις επενδύσεις τους, διότι προσδοκούν περαιτέρω πτώση στις τιμές των, β) Οι σχέσεις χρέους με πραγματικές αξίες διογκώνονται, γ) δημιουργούνται αρνητικές προσδοκίες για την ικανότητα της οικονομικής πολιτικής να διατηρήσει σε ένα βιώσιμο μονοπάτι τη διαδικασία της οικονομίας, μέσω της νομισματικής πολιτικής που ασκείται από τις μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες στον κόσμο, της Ευρωζώνης, των ΗΠΑ, της Μ. Βρετανίας, της Ιαπωνίας, της Κίνας κ.τ.λ. Ουσιαστικά, όσο διατηρείται ο αποπληθωρισμός, διατηρείται χαλαρή νομισματική πολιτική (μηδενικά επιτόκια και ρευστότητα). Έτσι, όμως, ασκείται υψηλή θετική πίεση στις τιμές των κεφαλαιακών στοιχείων και απομακρύνεται η προσοχή από την πραγματική οικονομία.

Ιδιαίτερα το ζήτημα της σχέσης χρέους με πραγματικές αξίες μας αφορά ιδιαίτερα, γιατί ακουμπά το περιβόητο ζήτημα του χρέους μας.

Κάναμε ένα μικρό πείραμα. Υποθέσαμε ότι από εδώ και πέρα και για 35 χρόνια το ελληνικό ΑΕΠ θα ανέρχεται κατά 1,5% κάθε χρόνο, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα θα ανέρχεται κατά 1,5% ετησίως, το χρέος θα αυξάνεται (!) κατά 0,5% ετησίως για αναγκαίους λόγους και ότι το επιτόκιο εξυπηρέτησης του δανεισμού θα διατηρηθεί στο 3% για όλα αυτά τα χρόνια. Είναι εντυπωσιακό το αποτέλεσμα. Από 173% (χρέος/ΑΕΠ) που είναι περίπου σήμερα, σε 35 χρόνια θα είναι 63%!

Στο... νεκροταφείο δεν υπάρχει πληθωρισμός!

Πότε μια χώρα πρέπει να υιοθετήσει ισχυρό νόμισμα και πώς επηρεάζει ο πληθωρισμός. Οι «διδαχές» του προέδρου του Εκουαδόρ Ρ. Κορέα και η συσχέτιση με Ελλάδα. 

Γράφει ο Τ. Μίχας.

O πρόεδρος του Εκουαδόρ οικονομολόγος Ραφαέλ Κορέα υπήρξε ένας πολύ χαρισματικός ηγέτης και ο θεωρητικός των κινημάτων του «σοσιαλισμού του 21ου αιώνα» στη Λατινική Αμερική.

Σήμερα, μετά απο 10 έτη συνεχούς διακυβέρνησης της χώρας, εγκαταλείπει την εξουσία, αφήνοντας πίσω του διχασμένο τον λαό. Για άλλους (κυρίως τις χαμηλότερες τάξεις) είναι «ο μεγάλος ευεργέτης» ενώ για άλλους (τις ανώτερες τάξεις) «ο καταστροφέας». Υπήρξε πάντοτε επικριτής της «δολαριοποίησης» της χώρας του, όμως την αποδέχθηκε σαν αναγκαίο κακό. Σε αυτό το σημείο θυμίζει πολύ τον Έλληνα πρωθυπουργό.

Ακολουθούν ορισμένα κομμάτια που μετάφρασα από το βιβλίο του “Ecuador: De Banana Republic a la No Republica”, που αφορούν στον πληθωρισμό, στην υιοθέτηση ενός σκληρού νομίσματος από μια χώρα, στα κίνητρα των γραφειοκρατών και στους επιχειρηματίες.

Βελτιώνει η υιοθέτηση ενός ισχυρού νομίσματος την οικονομία;

«Για να δικαιολογήσουν τη βαρβαρότητα της υιοθέτησης του δολαρίου (σ.σ. ή του ευρώ) οι ψευτοαναλυτές υιοθετούν επιχειρήματα που συνιστούν την ανθολογία του παραλόγου. Ένα απ αυτά είναι το επιχείρημα της "αντεστραμμένης αιτιολογίας": Η υιοθέτηση του δολαρίου (σ.σ. ή του ευρώ), ισχυρίζονται, στοχεύει στη δημιουργία μιας ισχυρής οικονομίας μέσω της υιοθέτησης ενός ισχυρού νομίσματος. Αυτό το επιχείρημα δείχνει μια παντελή άγνοια της ουσίας των οικονομικών: Τα "ισχυρά" νομίσματα αποτελούν τη συνέπεια μιας ισχυρής οικονομίας και όχι το αίτιό της. Το να προσπαθείς να επιτύχεις το πρώτο (ισχυρό νόμισμα) μέσω διοικητικών προσταγμάτων, χωρίς να έχεις το δεύτερο (ισχυρή οικονομία), απλά θα σε αφήσει χωρίς οικονομία και με ένα συνεχώς διογκούμενο έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο».

Το τρις εξαμαρτείν...

Ο πληθωρισμός στη Γερμανία γνώρισε τον Δεκέμβριο του 2016 τη μεγαλύτερη άνοδο μέχρι σήμερα, της τάξης του 1,7%, τη στιγμή που στις υπόλοιπες χώρες του ευρώ διπλασιάστηκε στο 1,1%, γεγονός που ώθησε τον γερμανικό Τύπο να ζητήσει αύξηση των επιτοκίων «εδώ και τώρα».

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Έφης Τριήρη

etriiri@naftemporiki.gr

Ποιος φοβάται τον πληθωρισμό; Πρόκειται για κίνδυνο ρεαλιστικό ή αμελητέο; Εδώ και οκτώ χρόνια η Γερμανία, μία χώρα 83 εκατομμυρίων κατοίκων, αποτελούσε την «ατμομηχανή» της οικονομικής ανάπτυξης της Ευρωζώνης. Τώρα έχει αποκτήσει μία άλλη πρωτιά, καθοδηγεί την αναθέρμανση του πληθωρισμού, με τις αυξήσεις των τιμών να ξεπερνούν το 2% και με τη δυσαρέσκειά της απέναντι στις πολιτικές της ΕΚΤ να έχει μετατραπεί σε «κραυγή».

Κορυφαίοι Γερμανοί διαμορφωτές πολιτικής, από τον υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε έως τον διοικητή της Μπούντεσμπανκ Γιενς Βάιντμαν, επικρίνουν δριμύτατα τη νομισματική στάση της ΕΚΤ, η οποία δεν στηρίζει μόνο τη Γερμανία αλλά όλες τις χώρες-μέλη του ευρώ. Ο κ. Σόιμπλε έχει επανειλημμένως προειδοποιήσει ότι ο υψηλότερος πληθωρισμός θα μπορούσε να πυροδοτήσει «πολιτικά προβλήματα» και Γερμανοί μέλη του διοικητικού και εκτελεστικού συμβουλίου της ΕΚΤ ζητούν από τους συναδέλφους τους να σχεδιάσουν μία στρατηγική εξόδου από το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης.