Σιωπηλός πληθωρισμός

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Ρόμπερτ Σίλερ

Βραβευμένος με Νόμπελ Οικονομικών το 2013 και καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Yale είναι συγγραφέας, μαζί με τον Τζορτζ Άκερλοφ του βιβλίου «Phishing for Phools: The Economics of Manipulation and Deception».

Σε πολλές χώρες ο πληθωρισμός έχει γίνει τόσο χαμηλός και σταθερός τις τελευταίες δεκαετίες που φαίνεται να έχει ξεθωριάσει. Ενώ ο καλπάζων πληθωρισμός θεωρήθηκε κάποτε ως το νούμερο ένα οικονομικό πρόβλημα, σήμερα οι περισσότεροι άνθρωποι -τουλάχιστον στις ανεπτυγμένες χώρες- δεν μιλάνε σχεδόν ποτέ γι’ αυτόν ή ακόμη ούτε καν δίδουν προσοχή. Αλλά ο «σιωπηλός πληθωρισμός» εξακολουθεί να έχει πολύ απτές επιπτώσεις στην κρίση μας και μπορεί να οδηγήσει σε κάποια επακόλουθα λάθη.

EPA

Ο Ρόμπερτ Σίλερ

Δεδομένου ότι η κεντρική τράπεζα της Νέας Ζηλανδίας έθεσε το πρώτο παράδειγμα το 1989, οι νομισματικές αρχές σε όλο τον κόσμο ακολουθούσαν όλο και περισσότερο μια πολιτική καθορισμού στόχων για τον πληθωρισμό που κυμαίνονται πολύ πιο πάνω από το μηδέν. Δηλαδή, οι διαμορφωτές πολιτικής σχεδιάζουν να έχουν πληθωρισμό, αλλά σταθερό πληθωρισμό. Αυτό που συνήθιζε να αποτελεί μια άσχημη λέξη τώρα ανακοινώνεται δημοσίως και η μετριοπάθεια είναι επιβεβλημένη.

Η Central Bank News συγκεντρώνει τους στόχους για τον πληθωρισμό για 68 χώρες. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) στοχεύει σε ετήσιο πληθωρισμό για το 2018 σε «κάτω, αλλά κοντά στο 2%». Ο Καναδάς, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Σουηδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ έχουν στόχο για τον πληθωρισμό του 2018 στο 2%. Η Κίνα και το Μεξικό έχουν ένα στόχο 3% για την ετήσια αύξηση των τιμών. Στην Ινδία και στη Ρωσία ο στόχος είναι 4%. Στην Ουκρανία και στο Βιετνάμ κυμαίνεται στο 5% και στο 6% σε Αζερμπαϊτζάν και Πακιστάν.

Ανατρέπουν το παγκόσμιο εμπόριο οι δημογραφικές αλλαγές

Ο πλανήτης αλλάζει και μαζί όλα όσα ξέραμε για το παγκόσμιο εμπόριο. Η νέα θέση της Ευρώπης και η άνοδος της Αφρικής. Οι χώρες και η μάχη για το συγκριτικό πλεονέκτημα. Ο ρόλος της ρομποτικής και της μετανάστευσης.

Του Robin Harding (Τόκυο)

Τη δεκαετία του 1950, ο πληθυσμός της Γης ήταν 2,5 δισεκατομμύρια. Πάνω από το 20% αυτών ζούσε στην Ευρώπη και μαζί με το 7% της Βόρειας Αμερικής κυριαρχούσαν στο παγκόσμιο σύστημα εμπορίου. Τα πλούσια κράτη της Δύσης εισήγαγαν πρώτες ύλες, εξήγαγαν βιομηχανικά προϊόντα και εμπορεύονταν μεταξύ τους.

Το 2017 ζούμε σε έναν κόσμο που μεταμορφώθηκε. Ο πληθυσμός του πλανήτη υπερτριπλασιάστηκε στα 7,5 δισεκατομμύρια. Μόνο το 10% ζει στην Ευρώπη. Στη Βόρεια Αμερική αντιστοιχεί το 5%. Η δημογραφική μετατόπιση, συνδεδεμένη αλλά ξεχωριστή από την άνοδο των ασιατικών οικονομιών, έχει αλλάξει το πρότυπο του παγκόσμιου εμπορίου.

Οι δημογραφικές μετατοπίσεις για το υπόλοιπο του 21ου αιώνα θα είναι εξίσου δραματικές. Δεν θα αφορούν μόνο αλλαγές στην κατανομή των ανθρώπων αλλά και μεγάλες αλλαγές στη σχετική ηλικία. Αυτό θα διαμορφώσει περαιτέρω τον τρόπο με τον οποίο διακινούνται τα αγαθά στον κόσμο.

«Γήρανση, μετανάστευση, εκπαιδευτική σύγκλιση και η αυξανόμενη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας -όλα συνδεδεμένα με την υποκείμενη δημογραφική μετάβαση- συμβάλλουν στη διαμόρφωση του συγκριτικού πλεονεκτήματος των χωρών», έγραφε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου το 2013, σε μια έκθεση.

«Επιπλέον, καθώς το μέγεθος του πληθυσμού σε εργασιακή ηλικία αυξάνεται σε κάποιες χώρες και μειώνεται σε κάποιες άλλες -και καθώς μια παγκόσμια μεσαία τάξη αναδύεται-, το μέγεθος και η σύνθεση της ζήτησης για εισαγωγές αλλάζει επίσης, με περαιτέρω συνέπειες στις εμπορικές ροές. Για παράδειγμα, το εμπόριο υπηρεσιών, όπως η υγεία και η εκπαίδευση, είναι πιθανό να αυξηθεί». 

Το παγκόσμιο εμπόριο μετά το ρήγμα στο G20

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Έφης Τριήρη

etriiri@naftemporiki.gr

Επίδειξη ισχύος ή πραγματική στροφή σε ό,τι ξέραμε μέχρι σήμερα στο παγκόσμιο εμπόριο; Η στάση των ΗΠΑ στη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών και κεντρικών τραπεζιτών του G20 στο Μπάντεν Μπάντεν της Γερμανίας καταδεικνύει, εμμέσως πλην σαφώς, μία προσπάθεια επανεξισορρόπησης των οικονομικών δυνάμεων και αλλαγής σκυτάλης στον μηχανισμό λήψης αποφάσεων.

Ίσως και μία απάντηση στους Ευρωπαίους αξιωματούχους, με επικεφαλής το Βερολίνο, ότι κινήσεις που προδικάζουν αποφάσεις δεν είναι επιθυμητές στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι είχαν προειδοποιήσει την προηγούμενη εβδομάδα, μέσω εγγράφου που περιείχε σχόλια προφανώς με στόχο τις ΗΠΑ, ότι θα αντισταθούν στον προστατευτισμό.

Η διαφωνία των ΗΠΑ στο εμπόριο αποτελεί κάτι νέο και συνιστά ρήγμα στην παράδοση των ανακοινωθέντων και στο ενιαίο μέτωπο του G20, σηματοδοτώντας στροφή προς τον προστατευτισμό και επαναφέροντας το επιφυλακτικό κλίμα στις αγορές.