«Ανάγκα και θεοί πείθονται»

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Έφης Τριήρη

etriiri@naftemporiki.gr

«Ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου», ένα γνωμικό με τεράστια απήχηση στην παγκόσμια πολιτική διπλωματία. Επίκαιρο σήμερα και στην Ιταλία, όπου έπειτα από τρεις εβδομάδες αναστάτωσης, η πολιτική κρίση τερματίζεται, τουλάχιστον προς το παρόν. O Tζουζέπε Κόντε, ο πρωθυπουργός που παραιτήθηκε, θα συστήσει νέα κυβέρνηση με έναν διαφορετικό συνασπισμό.

Αφού έδειξε την έξοδο στην κεντροδεξιά Λέγκα του Ματέο Σαλβίνι, άνοιξε τις πόρτες στο κεντροαριστερό Δημοκρατικό Κόμμα, το οποίο θα συνασπιστεί με το αντισυστημικό Κίνημα των Πέντε Αστέρων. Οι διαφορές τους πολλές και πλήθος ερωτηματικών για το πόσο θα μπορούσε να κρατήσει η συνεργασία. Υπάρχει όμως ένα κοινό σημείο που τους ενώνει: η απέχθειά τους για τη Λέγκα και η επιθυμία τους να την κρατήσουν μακριά από την εξουσία, λαμβάνοντας υπ’ όψιν πόσο δημοφιλής υπήρξε ο Σαλβίνι πριν από λίγο καιρό όταν θριάμβευσε στις ευρωεκλογές.  Αυτή τη φορά, ο Κόντε θα πρέπει να επιδείξει ένα δυναμικό πρόσωπο, εάν θέλει να λειτουργήσει ο νέος σχηματισμός.

Στο πρώτο έτος διακυβέρνησης, υποβιβάστηκε σε έναν απλό διεκπεραιωτή που έπρεπε απλώς να διασφαλίσει ότι Λέγκα και Κίνημα των Πέντε Αστέρων θα τιμούσαν το κυβερνητικό τους συμβόλαιο. Το «πείραμα» απέτυχε παταγωδώς, με τους δύο εταίρους να κρύβουν επανειλημμένως τις αντιθέσεις τους μέσα σε σιωπές και ψεύτικες εικόνες, σύροντας τελικά και πάλι την Ιταλία σε οικονομική και πολιτική αναταραχή. 

Η Ελλάδα δεν αποτελεί προτεραιότητα

Το Ποντίκι

του Σταύρου Χριστακόπουλου

Σε «νεκρό» χρόνο, προτού αναλάβει τη διακυβέρνηση ο Κυριάκος Μητσοτάκης, είχαμε σημειώσει πως το ευρωπαϊκό περιβάλλον που θα συναντήσει θα είναι δυσκολότερο από αυτό που είχε να αντιμετωπίσει ο Αλέξης Τσίπρας, τουλάχιστον από το 2016 και ύστερα.

Ήδη τότε μια σειρά ανοιχτά ευρωπαϊκά ζητήματα ήταν σε τροχιά όξυνσης: το Brexit, η απειλή μιας νέας ύφεσης, η επίδραση του μεταναστευτικού στο πολιτικό κλίμα, η οικονομική στασιμότητα της Γερμανίας, η διάθεση του Βερολίνου για ακόμη πιο σφικτό έλεγχο του ευρωσυστήματος, η διαρκής πολιτική κρίση στην Ιταλία, η αλλαγή πολιτικής του Τραμπ εις βάρος της πολυετούς ευρωπαϊκής «ξεγνοιασιάς» και, πρωτίστως, η διαφαινόμενη αδυναμία να δοθούν πολιτικές απαντήσεις σε όλα τα παραπάνω – και σε ακόμη περισσότερα, τα οποία σπανίως βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας.

Τα “ελαττώματα”: Το Σκοπιανό που “έκαψε” τον Τσίπρα, μπορεί να καταστρέψει τον Μητσοτάκη

Ινφογνώμων Πολιτικά

Η Καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ υποδέχθηκε τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους, την Πέμπτη 29 Αυγούστου 2019, στο Βερολίνο. ΑΠΕ-ΜΠΕ, ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ

Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ

Παλαιότερα, απευθυνόμενοι στον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, είχαμε γράψει ότι η Μακεδονία πάντα θα συνεγείρει και θα συναρπάζει τους Έλληνες, οι οποίοι -ειδικά για το θέμα αυτό- δεν ξεχνούν και δεν συγχωρούν. Τότε, γνωστοί υπουργοί μας είπαν σχεδόν περιπαικτικά, ότι η λύση του θέματος της ονομασίας, θα χάριζε ένα θρίαμβο στο τότε κυβερνών κόμμα. Η αλήθεια των αριθμών στις βουλευτικές εκλογές, κατέρριψε στην πράξη αυτό το επιχείρημα.

Ο Αλέξης Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ έχασαν ακριβώς επειδή έλυσαν -όπως έλυσαν- το Σκοπιανό.Χάρισαν τον «Μακεδονισμό» στους Σκοπιανούς «Βορειομακεδόνες», και αυτό δεν τους το συγχώρεσε ο λαός. Εμείς το αναμέναμε. Η Νέα Δημοκρατία κέρδισε επειδή ακριβώς εκμεταλλεύθηκε το θέμα.

Μπορεί αρκετοί να λένε ότι ο σημερινός Πρωθυπουργός ανακουφίστηκε διότι ο κ. Τσίπρας έκλεισε το θέμα και δεν θα το έβρισκε μπροστά του, αλλά η αλήθεια είναι ότι η μεγάλη πλειοψηφία των Νεοδημοκρατών βρέθηκε απέναντι στη Συμφωνία των Πρεσπών.

Χθες ακούσαμε από τον Πρωθυπουργό και τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών να αναφέρονται στο Σκοπιανό και να ομιλούν για κάποια «ελαττώματα» της Συμφωνίας των Πρεσπών. Φαντάστηκα αμέσως ότι ξεχάστηκαν οι εθνικές κορώνες για αλλαγή αυτής της συμφωνίας, χάρη στην οποία η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται σήμερα αυτοδύναμη στην εξουσία.

Μεταξύ των συναντήσεων με Μακρόν και Μέρκελ

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Tου Α. Δ. Παπαγιαννίδη

adpapagiannidis@gmail.com

Α. Δ. Παπαγιαννίδης

Το διάστημα ανάμεσα στην επίσκεψη Κυριάκου Μητσοτάκη στο Μέγαρο των Ηλυσίων και στην αντίστοιχη επίσκεψη στην καγκελαρία λειτουργεί ήδη σαν ευκαιρία επώασης της τελικής θέσης της Ελλάδας στο -καίριο, αποφασιστικό- ζήτημα της διεκδίκησης δημοσιονομικού χώρου. Για την άσκηση (γνησίως) μεταμνημονιακής οικονομικής πολιτικής στην (υπό ενισχυμένη μεταμνημονιακή παρακολούθηση) ελληνική οικονομία. Αλλά και σαν ευκαιρία για να «ξανασυστηθεί» (κλέβουμε την έκφραση) η Ελλάδα στον ευρωπαϊκό περίγυρο, όπως αυτός είναι υπό διαμόρφωση.

Ανεξαρτήτως του ποια διαχείριση εκτιμήσεων/αξιολογήσεων/ διαρροών έγινε μετά την επίσκεψη στο Παρίσι -σημείο των καιρών: η δημόσια συζήτηση περισσότερο στάθηκε σε ενδυματολογικές παρατηρήσεις, τη στιγμή που π.χ. η επιστροφή της Μετώπης του Παρθενώνα εν όψει του εορτασμού 200 ετών είχε μείζονα συμβολική βαρύτητα!- και ποια διαχείριση προοπτικών θα γίνει τώρα, μέχρι την επίσκεψη στο Βερολίνο -εκεί, αν το πράγμα πάει με την ίδια λογική, κινδυνεύει να επικεντρωθεί στο πώς θα φωτογραφηθεί ο Έλληνας πρωθυπουργός κοιτάζοντας προς την Πύλη του Βραδεμβούργου υπό το στοργικό βλέμμα της καγκελαρίου Μέρκελ, κατά το πρότυπο Αντ. Σαμαρά και ύστερα Αλ. Τσίπρα…- για την ώρα φαίνεται να έχει επιλεγεί μια προσέγγιση προσεκτική.

Η οικονομία ως... πόλεμος με άλλα μέσα

Ο σιωπηρός πόλεμος που αφορά νομίσματα, καινοτομίες και παγκόσμια μερίδια αγοράς. Η πολυεπίπεδη κινεζική διείσδυση, η καθυστερημένη ΕΕ και η «πυριτιδαποθήκη» του Χονγκ Κονγκ. 

Γράφει ο Αθ. Χ. Παπανδρόπουλος.

Δεν είναι λίγοι οι οικονομολόγοι που υποστηρίζουν ότι το εμπόριο είναι συντελεστής ειρήνης και άρα ως τέτοιο εξημερώνει τα ήθη, πλουτίζει ανθρώπους, δημιουργεί αξίες και αποτρέπει δια των όπλων συγκρούσεις.

Αυτή η άποψη κυριαρχεί εδώ και πολλά χρόνια στον παγκόσμιο οικονομικό περίγυρο, πλην όμως εσχάτως την αμφισβητούν έγκυροι ιστορικοί και σοβαροί κοινωνιολόγοι.

Συγκεκριμένα, η πλευρά αυτή των αμφισβητιών υπογραμμίζει με έμφαση ότι στην ανθρώπινη ιστορία οι πόλεμοι για οικονομικούς λόγους υπήρξαν διαρκείς και σε τελευταία ανάλυση η ιστορία μας διδάσκει ότι χύθηκε άφθονο αίμα για το χρυσάφι, το βαμβάκι, τη ζάχαρη, τα μπαχαρικά και το πετρέλαιο.

Υπενθυμίζουν επίσης, ότι ο περίφημος «Δρόμος του Μεταξιού» γεννήθηκε τον 2ο π.Χ. αιώνα, όταν οι Κινέζοι πήγαν να πολεμήσουν στο Ουζμπεκιστάν για να αρπάξουν κάποια περίφημα άλογα που θεωρούσαν ότι τους ήταν απαραίτητα.

Καλύτερα από τους Γερμανούς

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Έφης Τριήρη

etriiri@naftemporiki.gr

H αλήθεια είναι ότι τον τελευταίο καιρό επικρατεί μεγάλη απαισιοδοξία για την Ευρωζώνη, ειδικά όταν η μεγαλύτερη οικονομία της, η Γερμανία, οδεύει σε ύφεση. Όμως, η Γαλλία, η δεύτερη μεγάλη οικονομία, έπειτα από ένα άκρως δύσκολο έτος το 2018, φαίνεται να συμπεριφέρεται πολύ καλύτερα απ’ ό,τι περίμεναν οι περισσότεροι αναλυτές. Το οικονομικό μοντέλο της -λιγότερο εξαρτημένη από τις εξαγωγές σε σύγκριση με τη Γερμανία- αποδεικνύεται πολύ πιο ανθεκτικό στους κινδύνους που συνεπάγεται ένας εμπορικός πόλεμος. Η απόφαση, δε, της γαλλικής κυβέρνησης να προβεί σε ορισμένα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης ύψους 25 δισ. ευρώ στο τέλος του προηγούμενου έτους για να ηρεμήσει το κίνημα των «κίτρινων γιλέκων» αποδείχθηκε αρκετά σοφή. Τα μέτρα παρείχαν κάποια υποστήριξη την ώρα που η οικονομία της χώρας επιβραδυνόταν, παρότι ήρθαν σε αντίθεση με την προεκλογική δέσμευση του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν να μειώσει το έλλειμμα του προϋπολογισμού.  

Το γαλλικό ΑΕΠ αναπτύχθηκε με ρυθμό 0,2% στο τρίμηνο έως τα τέλη Ιουνίου. Παρότι είναι πολύ χαμηλό και λιγότερο του προβλεπομένου, είναι καλύτερο από το αντίστοιχο της Ιταλίας και της Γερμανίας. Οι ενδείξεις για το τρίτο τρίμηνο προδιαγράφονται ισχυρότερες συγκριτικά με τις υπόλοιπες χώρες του ευρώ και η Κομισιόν προβλέπει ότι η οικονομία της Γαλλίας θα τρέξει με ρυθμό 1,3% φέτος συγκριτικά με 0,5% για τη Γερμανία και 0,1% για την Ιταλία. 

Λαθρομετανάστευση - Εμπόριο ελπίδας και ψυχών – ένα απεχθές έγκλημα με πολλές προεκτάσεις

Ινφογνώμων Πολιτικά

του Σάββα Καλεντερίδη

Όταν τον Δεκέμβρη του 2014 πρόσφυγες από τη Συρία είχαν στήσει σκηνές στο Σύνταγμα, μπροστά από το ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία και το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη, στη Βουλή των Ελλήνων, με στόχο να πιέσουν την κυβέρνηση ενόψει Χριστουγέννων, παρενέβη οΆγγελος Συρίγος (τότε γενικός γραμματέας του υπουργείου Εσωτερικών και νυν βουλευτής της ΝΔ, καθηγητής Διεθνούς Δικαίου), συνεννοήθηκε με τους πρόσφυγες, τους χορήγησε με τη διαδικασία του κατεπείγοντος τα απαραίτητα χαρτιά και τους ζήτησε να φύγουν από την πλατεία.

Όντως, οι πρόσφυγες, έντιμοι άνθρωποι, αποχώρησαν το βράδυ από τα αντίσκηνα που είχαν στήσει στο κέντρο της Αθήνας και στην «καρδιά» του ελληνικού κράτους.

Όμως, όπως δήλωσε και ομολογεί ο Άγγελος Συρίγος, ω του θαύματος, το ίδιο βράδυ, στα ίδια αντίσκηνα εγκαταστάθηκε ο ίδιος αριθμός προσφύγων.

Μου θύμισε αυτό που μου μετέφεραν φίλοι δημοσιογράφοι από τη Σάμο, ότι την ημέρα που αναχωρούσαν με πλοίο για την Αθήνα από το εκεί κέντρο προσφύγων, για παράδειγμα, 415 πρόσφυγες ή μετανάστες που εισήλθαν λαθραία στην Ελλάδα, την αμέσως επόμενη μέρα κατέφθαναν στο νησί ακριβώς 415 πρόσφυγες ή λαθραίως εισελθόντες μετανάστες. Και το γεγονός αυτό δεν συνέβη μια φορά, αλλά κάθε φορά που γινόταν μεταφορά από τη Σάμο στην Αθήνα.

Το βαπόρι από το Γιβραλτάρ

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Tου Πάνου Φ. Κακούρη

pkak@naftemporiki.gr

Αν κάτι απεύχεται η κυβέρνηση είναι να πιάσει στο λιμάνι της Καλαμάτας ή σε άλλο ελληνικό λιμάνι το ιρανικό δεξαμενόπλοιο Grace 1, που μετονομάστηκε σε Adrian Darya 1. Το Γιβραλτάρ, που είναι βρετανικό έδαφος, απέρριψε το αίτημα των ΗΠΑ να κατασχέσει το τάνκερ, μετά και από ένταλμα ομοσπονδιακού δικαστηρίου της Ουάσιγκτον, ενώ η κράτηση του δεξαμενόπλοιου τερματίστηκε την περασμένη εβδομάδα. Οι ΗΠΑ θέλουν να ακινητοποιήσουν το δεξαμενόπλοιο, υποστηρίζοντας ότι έχει σχέσεις με τους Φρουρούς της Επανάστασης, που έχει χαρακτηριστεί ως τρομοκρατική οργάνωση.

Σύμφωνα με το Γιβραλτάρ, το αίτημα δεν μπορεί να γίνει δεκτό καθώς, όπως είπε στους Αμερικανούς, δεσμεύεται από τη νομοθεσία της Ε.Ε. Στην πραγματικότητα, όμως, υπήρξε συναλλαγή μεταξύ Βρετανίας και Ιράν και όχι σεβασμός του Ευρωπαϊκού Δικαίου. Μετά τη σύλληψη του Grace 1 από τις βρετανικές αρχές, η Τεχεράνη συνέλαβε το δεξαμενόπλοιο, υπό βρετανική σημαία, Stena Impero, στο Στενό του Ορμούζ. Έτσι διά της διπλωματικής οδού αφέθηκαν ελεύθερα και τα δύο πλοία. Τώρα, αυτό που ενδιαφέρει την Ελλάδα είναι να μην πιάσει ελληνικό λιμάνι το πρώην Grace 1 και νυν Adrian Darya 1. Σε αυτήν την απευκταία εξέλιξη, είναι βέβαιο πως οι Αμερικανοί θα ζητήσουν τη σύλληψή του. Και το ερώτημα είναι τι θα πράξει η ελληνική κυβέρνηση. Θα μπορούσε να επικαλεστεί τα επιχειρήματα του Γιβραλτάρ, ότι δηλαδή αντίκειται στο κοινοτικό δίκαιο και δεν μπορεί να υλοποιήσει το αμερικανικό αίτημα. Όμως, το Γιβραλτάρ είναι Βρετανία.

Γιατί η παγκοσμιοποίηση δημιουργεί αντί να λύνει παγκόσμια προβλήματα

του Κώστα Κουτσουρέλη

Έγραφα στο προηγούμενο άρθρο μου πως η εικόνα μιας ανθρωπότητας που τείνει υποτίθεται νομοτελειακά στην πολιτική ενοποίησή της, στην υπέρβαση των συνόρων και των φραγμών, είναι οφθαλμαπάτη. Είναι εικόνα ιδεολογική, φρούδος πόθος κάποιων ουτοπιστών διανοουμένων ή ιδιοτελές σύνθημα πολύ συγκεκριμένων συμφερόντων.

"Υπερεθνικός αστερισμός" σαν κι αυτόν που οραματίστηκε ο Χάμπερμας δεν υπάρχει ούτε πρόκειται στο ορατό μέλλον να υπάρξει. Κινητήριος πολιτική ιδέα της εποχής μας είναι και παραμένει η αυτοδιάθεση των λαών, όπως αποτυπώθηκε και επισήμως στον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, και οδήγησε μεταπολεμικά, μέσα σε 70 μόλις χρόνια, στη δημιουργία 150 νέων εθνικών κρατών στην υφήλιο, στον τετραπλασιασμό δηλαδή των ιδρυτικών μελών του Οργανισμού.

Όπως το δείχνουν τα κινήματα στην Καταλωνία, τη Σκωτία, το Κουρδιστάν και αλλού, η διεργασία αυτή της αυτοδιάθεσης δεν έχει ολοκληρωθεί. Είναι βέβαιο ότι προκαλεί και θα προκαλέσει και στο μέλλον συγκρούσεις, ενίοτε και αιματηρές. Αλλά και εντελώς αφελές να νομίζεται ότι μπορεί να σταματήσει.

Ζούμε πάντα στην εποχή των εθνικών κρατών λοιπόν, την "Εποχή της Απόσχισης" όπως την αποκάλεσαν, όπου τα μεγάλα και ετερόκλιτα κρατικά μορφώματα δίνουν τη θέση τους σε μικρότερες και ομοιογενέστερες μονάδες. Ποτέ δεν υπήρχαν περισσότερα σύνορα, περισσότερα διαβατήρια, περισσότεροι εθνικοί ύμνοι και εθνικοί στρατοί στον πλανήτη.

Ο ιστός της ευρωπαϊκής «αράχνης» – 2

Η κατάσταση της Ευρώπης μεταβλήθηκε τυπικά από την ημερομηνία ψήφισης της Ενιαίας Πράξης (1986). Από την ημερομηνία αυτή ουσιαστικά βρισκόμαστε μπροστά στο φαινόμενο της μετάλλαξης της ΕΕ σε ένα είδος «Πολιτείας». Η έννομη συγκρότησή της -τυπικά- μετά τη συνθήκη του Μάαστριχτ άρχισε να μη βασίζεται αποκλειστικά και μόνο στις κατηγορίες του διεθνούς δικαίου.

του Κώστα Μελά

Αυτό συνεχίστηκε με τις συνθήκες του Άμστερνταμ και της Νίκαιας. Επίσης, και με το απορριφθέν ευρωπαϊκό Σύνταγμα, αλλά και την απορριφθείσα(;) Ευρωπαϊκή Συνθήκη. «Εκείνο που αποτελεί σημαντικό χαρακτηριστικό είναι ότι η μορφή που λαμβάνει η ενωσιακή διαδικασία συνιστά (ειδικά μετά το συμβούλιο κορυφής των Βρυξελλών 21-22.6.2007) μια νέα ιστορική φάση. Η ύλη της ενωσιακής διαδικασίας παρουσιάζει πλέον, και μάλιστα σε εντεινόμενο βαθμό, χαρακτηριστικά πολιτειακής υφής (…) Η ενωσιακή τάξη αποκτά μια μερική συνταγματική ποιότητα (…)

»Τούτο διαπιστώνεται από το γεγονός της άμεσης υποταγής στις αποφάσεις της τόσο των κρατών-μελών όσο και των πολιτών, επιστρατεύοντας τις αρχές, οι οποίες στο πλαίσιο του κράτους νομιμοποιούν την εξουσία. Γι’ αυτό ακριβώς και γίνεται δεκτό ότι η ευρωπαϊκή ενωσιακή τάξη αποκτά μια μερική συνταγματική ποιότητα. Έτσι εξηγείται η προσφυγή του ενωσιακού νομοθέτη σε έννοιες και ρυθμίσεις που ανάγονται σε κατηγορίες του κρατικογενούς ευρωπαϊκού συνταγματικού λόγου». (Δ.Θ. Τσάτσος, “Η Έννοια της Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Συμπολιτεία” εκδ. Πόλις, 2007, σελ. 67).

Ο ιστός της ευρωπαϊκής «αράχνης» – 1

Η ΕΕ βρίσκεται μπροστά σε μία δομική κρίση στην εξηντάχρονη πορεία της. Τούτη τη φορά φαίνεται ότι πρόκειται για μια κρίση βαθιά, έντονη, υπαρξιακή, η οποία αντανακλάται και στο εκλογικό επίπεδο. Κανείς δεν γνωρίζει πώς θα εξελιχθούν τα γεγονότα.

του Κώστα Μελά

Αντί να προσπαθούμε να καταλάβουμε τι σκέφτονται οι πολιτικές αρχηγεσίες της Γερμανίας και των άλλων μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών, είναι θεμιτό να αναστοχαστούμε τα προβλήματα, τους τρόπους και τα μέσα που έχουν ακολουθήσει μέχρι σήμερα οι ενωσιακές διαδικασίες. Ίσως έτσι καταλάβουμε τι έχει πάει στραβά μέχρι σήμερα σε σχέση με τον σχεδιασμό. Τι είναι αυτό που θέτει εν αμφιβόλω την ίδια την ύπαρξη του ευρωπαϊκού οράματος.

Η μέχρι σήμερα πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση πραγματοποιήθηκε χωρίς ποτέ να αντιμετωπιστούν οι θεμελιώδεις αντιθέσεις στο εσωτερικό της ΕΕ. Θεμελιώδεις και πάγιες αντιθέσεις, όχι απλές αποκλίσεις θέσεων, ποικιλία απόψεων ή έστω ιδεολογικές συγκρούσεις. Τις αντιθέσεις αυτές οι ευρωπαϊκές πολιτικές ελίτ με τη μέχρι σήμερα ακολουθούμενη διαδικασία για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, δεν θέλησαν να αντιμετωπίσουν. Παραμερίστηκαν με επιμέλεια, κρύφτηκαν κάτω από το χαλί.

Η μέθοδος Μονέ

Η προώθηση της ολοκλήρωσης ουσιαστικά στηρίχτηκε σε «μη λύση» των βασικών προβλημάτων. Αυτή η λογική της ολοκλήρωσης ήταν απολύτως σύμφωνη με τη «μέθοδο Μονέ», η οποία στηρίζεται στην αλληλουχία κρίσεων. Με τα ίδια τα λόγια του Μονέ «Η Ευρώπη θα συντίθεται μέσω κρίσεων και δεν θα είναι παρά το άθροισμα των λύσεων που η ίδια θα φέρει στις κρίσεις αυτές».

Τι θα σήμαιναν οι πρόωρες κάλπες για την Ιταλία, την Ευρωζώνη και τα επιτόκια;

Με φόρα από το αποτέλεσμα των Ευρωεκλογών ο Σαλβίνι σπρώχνει τη χώρα σε πρόωρες κάλπες γενικών εκλογών. Τι θα σημάνουν αυτές για την Ευρωζώνη και την πολιτική της ΕΚΤ; 

Της Νατάσας Στασινού

nstas@naftemporiki.gr 

Ο Ματέο Σαλβίνι τράβηξε την πρίζα από τον ιταλικό κυβερνητικό συνασπισμό και σπρώχνει την τρίτη μεγαλύτερη οικονομία του ευρώ για ακόμη μία φορά σε πρόωρες εκλογές. Οι κάλπες δεν θα πρέπει να θεωρούνται αναπόφευκτες, αφού μόνο ο πρόεδρος της χώρας έχει το δικαίωμα να διαλύσει τη Βουλή και αυτός έχει δείξει ότι δεν βλέπει με ενθουσιασμό την ιδέα. Θα προσπαθήσει να συγκροτήσει έναν διαφορετικό συνασπισμό ή μία προσωρινή κυβέρνηση τεχνοκρατών. Αν ωστόσο δεν το πετύχει, οι εξελίξεις το φθινόπωρο θα είναι ραγδαίες. 

Η κοινή γνώμη στην Ιταλία είναι συνηθισμένη στην πολιτική «ρευστότητα» και τις συχνές εναλλαγές πρωθυπουργών. Το ίδιο και οι αγορές σε έναν βαθμό. Αλλά αυτή τη φορά οι πολίτες δύσκολα θα δεχθούν ακόμη έναν διορισμένο ηγέτη. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι κατά την κορύφωση της κρίσης χρέους, αλλά και τα χρόνια που ακολούθησαν η χώρα είχε τρεις διαδοχικούς πρωθυπουργούς, που διορίστηκαν και δεν εξελέγησαν (Μάριο Μόντι, Ενρίκο Λέτα και Ματέο Ρέντσι). Και ανεξάρτητα από το τι πιστεύει κανείς για τη σύγκριση των τριών με το σημερινό ντουέτο του απολιτίκ λαϊκιστή, Ντι Μάιο και του ακροδεξιού, Σαλβίνι, θα πρέπει να αναγνωρίσουμε πως το στοιχείο αυτό- πρωθυπουργοί που δεν επελέγησαν από τους ψηφοφόρους- ήταν ένας από τους παράγοντες, που έθρεψαν τη δυσφορία απέναντι στην Ε.Ε. και ενίσχυσαν το δέλεαρ του λαϊκισμού. 

Από τον Καισαρισμό στις «δυνάμεις του αίματος»

Η προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου της ΕE στα ζητήματα που έθετε η παγκοσμιοποίηση έγινε κυρίως μέσω της Συνθήκης του Μάαστριχτ και με όσα νομοθετήματα ακολούθησαν. Ο βασικός λογικός πυρήνας των θεσμικών ρυθμίσεων ήταν σε μεγάλο βαθμό η άσκηση της οικονομικής πολιτικής με βάση προκαθορισμένα κριτήρια. Την ευθύνη για την πραγμάτωσή τους θα είχαν «ανεξάρτητες» και «γραφειοκρατικές» δομές που δεν ελέγχονται από τις κυβερνήσεις, δηλαδή από την καθολική ψηφοφορία των πολιτών.

του Κώστα Μελά

Η αδήριτη πραγματικότητα σε πολλές περιπτώσεις έθεσε εν αμφιβόλω αυτή την οικονομική  πολιτική, όπως πχ. στο θέμα της διάσωσης των κρατών. Το πρόβλημα ,όμως, είναι ότι η αναγκαστικές αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν ενδυνάμωσαν, αντί να αμβλύνουν, την παρουσία αυτών των «αυτόνομων» τεχνοκρατικών δομών. Έφεραν, μάλιστα, στην Ευρώπη τον υπ’ αριθμόν ένα «τεχνοκρατικό» οργανισμό, το ΔΝΤ.

Η κρίση, δηλαδή, αντί να οδηγήσει τις ευρωπαϊκές ελίτ σε περισσότερη πολιτική αντίληψη των πραγμάτων, τις οδήγησε σε μεγαλύτερη «τεχνοκρατική» αντίληψη. Κατ’ αυτό τον τρόπο διεύρυνε το χάσμα μεταξύ των λαϊκών αναγκών και των δικών τους αποφάσεων. Διευρύνθηκε περισσότερο το λεγόμενο δημοκρατικό κενό, το οποίο εξ αρχής υπάρχει στην ΕΕ.

Type II error, ή πως να ποινικοποιήσεις την άλλη άποψη στην Ελλάδα

του Διονύση Χιόνη 

Κατά την διαδικασία προβλέψεων, στατιστικών και ελέγχου υποθέσεων πραγματοποιούμε πολύ συχνά λάθη τύπου ΙΙ. Σύμφωνα με αυτή την κατηγορία λαθών δεν μπορούμε να απορρίψουμε υποθέσεις που είναι λάθος. Από την αρχή της εφαρμογής των μνημονίων, αλλά και κατά την διαδικασία αναδιάρθρωσης του χρέους έγιναν πολλές υποθέσεις αλλά και προβλέψεις. Θεμελιώθηκαν τα εφαρμοζόμενα μέτρα πάνω στην λογική ότι οι θυσίες που θα χρειαστούν στην αρχή του προγράμματος θα οδηγήσουν αρκετά γρήγορα σε σαφή βελτίωση του ΑΕΠ, του χρέους, των τραπεζών κ.λ.π.

Έτσι στην αρχή του πρώτου μνημονίου τα αυστηρά δημοσιονομικά μέτρα αιτιολογήθηκαν με την λογική ότι το 2017 θα επανερχόταν το χρέος σε βιώσιμα επίπεδα και το 2015 το ΑΕΠ θα αποκαθιστούσε τις απώλειες του. Στην συνέχεια οι εσφαλμένες προβλέψεις βοήθησαν στην αποδοχή του δεύτερου μνημονίου αλλά και του PSI. To ίδιο σενάριο ίσχυσε και κατά το τρίτο μνημόνιο με πληθώρα υποσχέσεων για την βελτίωση των μακροοικονομικών μεταβλητών που ποτέ δεν επαληθεύτηκαν.

Αυτές οι προβλέψεις, που υποβοήθησαν την αποδοχή των προγραμμάτων, εκπορεύονταν από τους επίσημους φορείς ΕΕ και ΔΝΤ, στη συνέχεια υιοθετούνταν από το υπουργείο Οικονομικών και την Τράπεζα της Ελλάδος και υποστηρίζονταν από τις τράπεζες. Σε δεύτερο χρόνο τα ΜΜΕ αναλάμβαναν τον ρόλο της διάχυσης αυτών των σεναρίων στην ελληνική κοινωνία με τέτοιο τρόπο όπου όποιος αμφισβητούσε την εξ αποκαλύψεως αλήθεια δεν δικαιούντο για να ομιλεί. Με αυτό τον τρόπο δημιουργήθηκαν οι ικανές και αναγκαίες συνθήκες για την διάπραξη του type II error.

Το φτηνό όπλο της ΕΕ απέναντι στο Brexit

του Διονύση Χιόνη

Η καταστροφική εξέλιξη για την ΕΕ μετά το Βrexit δεν είναι αυτή καθεαυτή η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, αλλά η κατάρρευση των μύθων που έπλασε για την αντιμετώπισή του. Από τον Ιούνιο του 2016 και μετά το δημοψήφισμα, δυο μύθοι κυριάρχησαν σχετικές με την υλοποίηση της απόφασης του Ηνωμένου Βασιλείου. Ο ένας είχε να κάνει με την θεσμική αδυναμία αποχώρησης οποιασδήποτε χώρας από την ΕΕ και ο δεύτερος με την πρόβλεψη ότι η συντέλεια και η καταστροφή ακολουθούν τις χώρες που επιλέγουν την αποχώρηση από την ΕΕ.

Αυτός ήταν και ο λόγος που βομβαρδιζόμασταν με τις υπεραπλουστευμένες αναλύσεις περι άδειων ραφειών στα supermarket του Λονδίνου και της Γκλασκώβης και βρετανικών κλαυθμού και οδυρμών που ακούγονταν μέχρι τις Βρυξέλλες. Η υποδειγματική τιμωρία των ‘αντιφρονούντων’ θα λειτουργούσε ανασταλτικά και για οποιονδήποτε άλλο τολμούσε να σκεφτεί κάτι παρόμοιο.

Αυτή την τιμωρία ανέλαβαν σε πρώτο χρόνο να περιγράψουν τα ευρωπαϊκά όργανα και κατόπιν να την δημοσιοποιήσουν σε όλες τις χώρες μέλη έτσι ώστε να αποτρέψουν την οποιαδήποτε σκέψη κράτους μέλους. Αυτό ήταν κατά την γνώμη μου και το μεγάλο λάθος στην διαμόρφωση της πολιτικής απέναντι στο Brexit.

Ο αδύναμος κρίκος

Το Ποντίκι

του Σταύρου Χριστακόπουλου

Ένα πολύ σημαντικό μέρος των προσπαθειών της νέας κυβέρνησης για την επίτευξη των στόχων της δεν θα παιχτεί στο εσωτερικό της χώρας, αλλά στο ευρωπαϊκό πεδίο, το οποίο όλο και περισσότερο μοιάζει με ναρκοπέδιο. Κατ’ αρχάς η ταλαιπωρία λόγω του Brexit αναμένεται να συνεχιστεί και ενδεχομένως να ενταθεί από το φθινόπωρο, καθώς ο νέος πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Μπόρις Τζόνσον απειλεί ότι θα βγάλει τη χώρα του από την Ε.Ε. χωρίς καμιά συμφωνία στις 31 Οκτωβρίου. Με άδηλες, βεβαίως, συνέπειες για το ευρωενωσιακό οικοδόμημα, αλλά και για την ίδια τη Βρετανία.

Στην Ισπανία ο σχηματισμός κυβέρνησης μοιάζει αδύνατος αν δεν βρεθεί μια συμφωνία μεταξύ Σοσιαλιστών και Podemos, καθώς οι δημοσκοπήσεις λένε ότι, σε περίπτωση νέων εκλογών, ο συσχετισμός δύναμης μεταξύ των κομμάτων εξουσίας δεν πρόκειται να μεταβληθεί τόσο ώστε να προκύπτει μια διαφορετική λύση. Να σημειωθεί ότι η Ισπανία είναι μία από τις χώρες που καλούνται από τους Βορειοευρωπαίους να «βάλουν πλάτη» στο μεταναστευτικό ώστε να μη διαταραχθούν οι πολιτικές ισορροπίες στον πλούσιο Βορρά της ηπείρου μας.

Το ευρώ, με τους τραπεζίτες και χωρίς τους πολίτες

του Laurent Carroué

Με την επίσημη πλέον απόφασή της να θέσει σε κυκλοφορία το ευρώ σε έντεκα χώρες τον Ιανουάριο του 1999, η Ευρωπαϊκή Ένωση τονίζει την υπερφιλελεύθερη θέση της, η οποία διαπότιζε ήδη τις περισσότερες πολιτικές της και, παρακάμπτοντας ακόμη και αυτές, ένα κοινοτικό δίκαιο που βασίζεται μόνο στην αρχή του ανταγωνισμού. Η δημοκρατία είναι η μεγάλη χαμένη αυτής της μεταβίβασης της νομισματικής κυριαρχίας σε ένα θεσμό που δεν είναι υπόλογος απέναντι σε οποιονδήποτε: την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία προσθέτοντας τις εξουσίες της στις εξουσίες δύο άλλων μη εκλεγμένων θεσμών -της Επιτροπής και του Δικαστηρίου του Λουξεμβούργου- περιορίζει στο ελάχιστο τις δικαιοδοσίες των κυβερνήσεων που -αυτές τουλάχιστον- εκλέγονται με καθολική ψηφοφορία. Εάν δεν θέλουμε η κοινοτική οικοδόμηση να χάσει τη νομιμοποίησή της στα μάτια των πολιτών, μπορεί, άραγε, να συνεχίσει για καιρό ακόμη να έχει τον οικονομισμό ως θεμελιώδη κινητήρια δύναμή της;

Η ξέφρενη πορεία προς το ευρώ, η οποία από τη συνθήκη του Μάαστριχτ (1) και μετά καθορίζει το σύνολο των πολιτικών των Δεκαπέντε, θα καταλήξει την 1η Ιανουαρίου 1999 στην κυκλοφορία του νέου νομίσματος και τη λειτουργία του θεσμικού μηχανισμού που θα το διαχειρίζεται: την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Οι αποφάσεις, που πάρθηκαν μεταξύ 1ης και 3ης Μαΐου από τους υπουργούς Οικονομικών και Εθνικής Οικονομίας των Δεκαπέντε και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αποσκοπούν να δημιουργήσουν μια αμετάκλητη κατάσταση, ώστε να ανακόψουν ένα διογκούμενο, και μάλιστα απειλητικό, ευρωσκεπτικισμό. Αυτό το βίαιο πέρασμα εξηγείται από τέσσερα σημαντικά διακυβεύματα:

Νόμισμα χωρίς «πρόσωπο»

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Νατάσας Στασινού

nstas@naftemporiki.gr

Στα ιταλικά και όχι μόνο Μέσα κυκλοφορούν και πάλι τα σχέδια των mini-Bots, ενός είδους παράλληλου νομίσματος. Οι εμπνευστές του δεν έκρυβαν μάλιστα την πρόθεση να παραπέμπει στη λιρέτα, επιλέγοντας τα χρεόγραφα αυτά να απεικονίζουν σπουδαίες προσωπικότητες της χώρας, που έκαναν την εμφάνισή τους και στο παλιό ιταλικό νόμισμα.

Είναι σύνηθες τα νομίσματα των χωρών να φέρουν εθνικές μορφές από τους χώρους της πολιτικής, του πολιτισμού ή και του αθλητισμού, πρόσωπα κοινώς αποδεκτά και αναγνωρισμένα για την αξία τους. Με το ευρώ πάλι δεν έχουμε κάτι τέτοιο. Τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα, στην κοινή τους όψη για όλα τα μέλη, δεν απεικονίζουν κανένα απολύτως πρόσωπο. Και αυτό δεν ήταν τυχαίο. Οι Ευρωπαίοι δυσκολεύονταν να συμφωνήσουν ποιες προσωπικότητες θα μπορούσαν να τα κοσμούν. Ο εθνικός ήρωας μίας χώρας δεν ενέπνεε απαραίτητα σεβασμό και καλά αισθήματα σε μία άλλη. Πόσο μάλλον τα πολιτικά πρόσωπα της πιο πρόσφατης Ιστορίας. Και έτσι για τη μία όψη διάλεξαν «παραστάσεις, που συμβολίζουν την ενότητα της Ευρώπης» και για την άλλη κάθε χώρα αφέθηκε να επιλέξει ποιο δικό της πρόσωπο θα τιμήσει.

Ο νέος ευρωπαϊκός συμβιβασμός και η εκλογή της Φον ντερ Λάιεν

Νότης Μαριάς, Πρόεδρος του Κόμματος ΕΛΛΑΔΑ- Ο ΑΛΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ Καθηγητής Θεσμών ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης

Η οριακή εκλογή της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν  στη θέση της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέδειξε τις συμμαχίες αλλά ταυτόχρονα και τις τεράστιες αντιθέσεις που υποβόσκουν στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Γιατί είναι προφανές ότι η επίδειξη δύναμης που επιχείρησε για άλλη μια φορά ο γαλλογερμανικός άξονας καπελώνοντας κυριολεκτικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αλλά και τους υπόλοιπους εταίρους στην ΕΕ με την επιβολή λύσης πακέτο για όλα τα υψηλά αξιώματα της ΕΕ  πέρασε έστω και οριακά.

Η λύση πακέτο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ως γνωστόν επιβλήθηκε μετά την τεράστια εμμονή του Μακρόν ο οποίος κατάφερε να δώσει την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στη Γαλλίδα Λαγκάρντ και να έχει στην θέση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον σύμμαχό του Βέλγο Πρωθυπουργό Σαρλ Μισέλ. Αλλά και για τις άλλες δύο θέσεις η επιρροή του Παρισιού ήταν εμφανής μια και στη θέση του Ύπατου Εκπρόσωπου για θέματα εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ τοποθετήθηκε ο Ισπανός Ζοζέπ Μπορέλ  ενώ για τη θέση της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η εκλογή της Ούρσουλα   φον ντερ Λάιεν  στηρίχτηκε σε μεγάλο βαθμό στους πρώην Φιλελεύθερους της Ευρωβουλής οι οποίοι μετά τις παρεμβάσεις Μακρόν άλλαξαν αρχηγό αλλά και όνομα.

To «γιατί» των μικρομεσαίων

Από την έντυπη έκδοση

Της Ειρήνης Σακελλάρη

esak@naftemporiki.gr

Μπορεί η Ευρώπη στο πλαίσιο της διεθνοποίησης των αγορών να στηρίζει τα μεγάλα ή και τα τεράστια επιχειρηματικά σχήματα, ωστόσο η πραγματικότητα καταγράφει πως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι αυτές που στηρίζουν την ευρωπαϊκή οικονομία και κυρίως που διατηρούν τον κόσμο τους. Σε μία εποχή που οι μεγάλες γερμανικές επιχειρήσεις απολύουν εργαζόμενους, οι μικρομεσαίοι δικαιώνουν τη φήμη τους ως ραχοκοκαλιά της γερμανικής οικονομίας.

Σταθερότητα στην αγορά εργασίας αναμένουν οι ειδικοί. H Deutsche Welle πραγματοποίησε ένα εκτενές ρεπορτάζ επί του θέματος, καθώς στη γερμανική οικονομία η ανεργία έχει αρχίσει να γίνεται σοβαρό θέμα συζήτησης. Παρά την έλλειψη στελεχών σε εξειδικευμένους κλάδους της οικονομίας, επιχειρηματικοί κολοσσοί όπως η Siemens, η Deutsche Bank και η ThyssenKrupp καταργούν δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας.