Το βαπόρι από το Γιβραλτάρ

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Tου Πάνου Φ. Κακούρη

pkak@naftemporiki.gr

Αν κάτι απεύχεται η κυβέρνηση είναι να πιάσει στο λιμάνι της Καλαμάτας ή σε άλλο ελληνικό λιμάνι το ιρανικό δεξαμενόπλοιο Grace 1, που μετονομάστηκε σε Adrian Darya 1. Το Γιβραλτάρ, που είναι βρετανικό έδαφος, απέρριψε το αίτημα των ΗΠΑ να κατασχέσει το τάνκερ, μετά και από ένταλμα ομοσπονδιακού δικαστηρίου της Ουάσιγκτον, ενώ η κράτηση του δεξαμενόπλοιου τερματίστηκε την περασμένη εβδομάδα. Οι ΗΠΑ θέλουν να ακινητοποιήσουν το δεξαμενόπλοιο, υποστηρίζοντας ότι έχει σχέσεις με τους Φρουρούς της Επανάστασης, που έχει χαρακτηριστεί ως τρομοκρατική οργάνωση.

Σύμφωνα με το Γιβραλτάρ, το αίτημα δεν μπορεί να γίνει δεκτό καθώς, όπως είπε στους Αμερικανούς, δεσμεύεται από τη νομοθεσία της Ε.Ε. Στην πραγματικότητα, όμως, υπήρξε συναλλαγή μεταξύ Βρετανίας και Ιράν και όχι σεβασμός του Ευρωπαϊκού Δικαίου. Μετά τη σύλληψη του Grace 1 από τις βρετανικές αρχές, η Τεχεράνη συνέλαβε το δεξαμενόπλοιο, υπό βρετανική σημαία, Stena Impero, στο Στενό του Ορμούζ. Έτσι διά της διπλωματικής οδού αφέθηκαν ελεύθερα και τα δύο πλοία. Τώρα, αυτό που ενδιαφέρει την Ελλάδα είναι να μην πιάσει ελληνικό λιμάνι το πρώην Grace 1 και νυν Adrian Darya 1. Σε αυτήν την απευκταία εξέλιξη, είναι βέβαιο πως οι Αμερικανοί θα ζητήσουν τη σύλληψή του. Και το ερώτημα είναι τι θα πράξει η ελληνική κυβέρνηση. Θα μπορούσε να επικαλεστεί τα επιχειρήματα του Γιβραλτάρ, ότι δηλαδή αντίκειται στο κοινοτικό δίκαιο και δεν μπορεί να υλοποιήσει το αμερικανικό αίτημα. Όμως, το Γιβραλτάρ είναι Βρετανία.

Στην αντεπίθεση το Ιράν

Όχι πάντα, αλλά συχνά η αποκλιμάκωση μιας έντασης μπορεί κάλλιστα να επιτευχθεί μέσα από τη διαδοχική αναίρεση όλων των τελευταίων κινήσεων που οδήγησαν στην κρίση. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι η κρίση στο Ιράν.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Το τελευταίο επεισόδιο με την κατάληψη του βρετανικού δεξαμενόπλοιου Stena Impero, στα Στενά του Χορμούζ,  δεν ήταν παρά τίποτε άλλο παρά η απάντηση της Τεχεράνης στην κατάληψη ιρανικού δεξαμενόπλοιου από το βρετανικό βασιλικό ναυτικό στο Γιβραλτάρ στις 4 Ιουλίου (δες εδώ), που προκάλεσε μάλιστα την αντίδραση της Μαδρίτης η οποία αμφισβητεί τη βρετανική κατοχή στο νοτιότερο άκρο της, όπου σύμφωνα με την αρχαία μυθολογία βρίσκονταν οι Ηράκλειες Στήλες. Ακόμη κι αν οι ομοιότητες μεταξύ των δύο στρατιωτικών επιχειρήσεων, με τους άνδρες των βρετανικών αρχικά και ιρανικών στη συνέχεια ειδικών δυνάμεων να κατεβαίνουν με σκοινιά από ελικόπτερο στα δεξαμενόπλοια, δεν πείθουν ότι το Ιράν πλήρωσε την Αγγλία με το ίδιο νόμισμα, ήταν η ομιλία του προέδρου της ιρανικής Βουλής, Αλί Λαριγιάνι, που τόνισε ενώπιον των βουλευτών ότι «η Επαναστατική Φρουρά απάντησε στη βρετανική πειρατεία επί του ιρανικού δεξαμενόπλοιου». Επίσημα το Ιράν για να δικαιολογήσει την κατάληψη του βρετανικού δεξαμενόπλοιου, που πλέον όπως έδειξε το Reuters βρίσκεται αγκυροβολημένο σε ιρανικό λιμάνι με ιρανική σημαία, επικαλέστηκε την παραβίαση των κανόνων ασφαλείας τα Στενά του Χορμούζ.

https://www.reuters.com/video/2019/07/20/footage-shows-seized-british-stena-imper?videoId=576938956

Ποιες οι επιπτώσεις και συνέπειες ενός πολέμου ΗΠΑ-Ιράν

Πέρα από τα τρισεκατομμύρια δολάρια που θα κόστιζε, θα μετέτρεπε την Ανατ. Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή σε μόνιμη πυριτιδαποθήκη και θα ενίσχυε επικίνδυνες μεταναστευτικές ροές. 

Γράφει ο Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλος

Tο ιρανικό καθεστώς, όπως και άλλα βέβαια στη Μέση Ανατολή, είναι ένα από τα πιο ολοκληρωτικά, επιθετικά και φανατικά στον κόσμο και αυτό το διαπιστώνει κανείς από τη βία που χρησιμοποιεί κατά των κατοίκων του. Όμως το καθεστώς, τη βία και τον φανατικό χαρακτήρα του, θέλει κανείς να τα  καθιερώσει και διεθνώς, μέσω δορυφορικών, τρομοκρατικών οργανώσεων, όπως η Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας και η Χεζμπολάχ στο Λίβανο.

Ακόμα περισσότερο, οι μουλάδες, που κυβερνούν το Ιράν, φιλοδοξούν να γίνουν και πυρηνική δύναμη, προφανώς για να μπορέσουν μέσω αυτής να προωθήσουν τον «θεάρεστο» δολοφονικό πολιτισμό τους, σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Εδώ και σαράντα χρόνια, λοιπόν, το καθεστώς των μουλάδων, το οποίο με τη βοήθεια της  Γαλλίας ανέτρεψε το επίσης βίαιο καθεστώς του Σάχη, κάνει ό,τι μπορεί για να πλήξει τη Δύση, το Ισραήλ και το μη σιιτικό ισλάμ.

Στο πλαίσιο αυτό, τις τελευταίες εβδομάδες πληθαίνουν στον Περσικό Κόλπο τα ύποπτα κτυπήματα κατά πετρελαιοφόρων, γεγονός που προκαλεί τις ΗΠΑ, οι οποίες σε καμία περίπτωση δεν κρύβουν τα αντι-ιρανικά τους αισθήματα. Είναι σαφές  επίσης ότι η έλευση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο έχει μεταβάλει τις αμερικανικές στρατηγικές προτεραιότητες στην περιοχή. Η συμφωνία (JCPOA) επί Ομπάμα, σε συνεργασία με τη Ρωσία αλλά και τους Ευρωπαίους, με το Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης υπήρξε μια από τις δύο κομβικές επιλογές της εξωτερικής πολιτικής της Ουάσιγκτον την περίοδο 2008-2016. Η κίνηση Ομπάμα για έναν συμβιβασμό με την Τεχεράνη αποσκοπούσε σε μια αναθεώρηση της αμερικανικής πολιτικής, με σκοπό τη διαμόρφωση μιας νέας περιφερειακής ισορροπίας δυνάμεων και την αποστασιοποίηση της Ουάσιγκτον από τη στενή σχέση με το  Τελ Αβίβ.

Ασύμμετρη πολεμική τακτική

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Deutsche Welle

Μπορεί να μην υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία για τη στρατιωτική υπεροχή των Αμερικανών έναντι του Ιράν, ωστόσο η διαφαινόμενη ασύμμετρη πολεμική τακτική της Τεχεράνης προβληματίζει την Ουάσιγκτον.

Η αναζωπύρωση της έντασης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης τις τελευταίες εβδομάδες, η λεκτική αντιπαράθεση, αλλά και οι ισχυρισμοί περί κατάρριψης drone καταδεικνύουν ότι σε κάθε περίπτωση το Ιράν είναι ένας «υπολογίσιμος» αντίπαλος, τον οποίο δεν θα έπρεπε να υποτιμούν οι ΗΠΑ.

Remaining Time-0:01

Fullscreen

Mute

Όσον αφορά το αμιγώς στρατιωτικό σκέλος, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για την υπεροχή των Αμερικανών. Την ίδια ώρα όμως οι Ιρανοί διαθέτουν έναν ισχυρό εξοπλισμό σε πυραύλους ακριβείας, πυραύλους Κρουζ, καθώς και drones. Γι’ αυτό και μόνο ένας πόλεμος εναντίον του Ιράν θα συνιστούσε τεράστια πρόκληση για τις ΗΠΑ. Σε περίπτωση σύρραξης, η Τεχεράνη θα χρησιμοποιούσε πιθανότατα το οπλοστάσιο αυτό όχι μόνο για να πλήξει αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους, αλλά και εναντίον αμάχων στην ευρύτερη περιοχή.

Παιχνίδια πολέμου στον περσικό κόλπο

analyst

Ας μην ξεχνάμε πως οι Η.Π.Α. ξεκίνησαν και αιτιολόγησαν όλους τους πολέμους τους από την εποχή του Βιετνάμ, με σκηνοθετημένα ψέματα – όπως στο θέμα του Κουβέιτ, της Γιουγκοσλαβίας και του Ιράκ, όπου ο Σαντάμ Χουσεΐν ενοχοποιήθηκε για την ύπαρξη όπλων μαζικής καταστροφής που δεν βρέθηκαν ποτέ, λίγο αργότερα μετά τη δήλωση του πως θα διεξάγει όλες τις συναλλαγές πετρελαίου με ευρώ. Έχουμε άλλωστε αναφερθεί στο θέμα των πολέμων του δολαρίου, τονίζοντας πως εάν χάσει το δολάριο τη θέση του ως παγκόσμιο αποθεματικό και συναλλακτικό νόμισμα, η υπερδύναμη θα βιώσει μία θηριώδη οικονομική και κοινωνική κρίση – με την οποία μάλλον δεν θα μπορέσει να ανταπεξέλθει.

.

Ανάλυση

Πολύ συχνά τα φαινόμενα απατούν, ενώ σήμερα πρέπει σαφώς να διαχωρίζουμε τα δύο αμερικανικά κράτη που συγκρούονται μεταξύ τους: το ένα του προέδρου Trump που προσπαθεί αφανώς να έχει καλές σχέσεις με τη Ρωσία, θεωρώντας μεγάλο αντίπαλο την Κίνα και το δεύτερο των Clinton, Soros κλπ. που θεωρεί ως νούμερο ένα απειλή τον πρόεδρο Putin, ενώ υπηρετεί πιστά το αμυντικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα που έχει κάθε λόγο να διεξάγει πολέμους ανά την υφήλιο.

Στα πλαίσια αυτά η επίθεση το πρωί της Παρασκευής εναντίον δύο δεξαμενοπλοίων μεταφοράς χημικών στον κόλπο του Ομάν, λίγα χιλιόμετρα μακριά από τις ακτές του Ιράν, υπό ανεξήγητες ακόμη συνθήκες, έχει ιδιαίτερη σημασία – πόσο μάλλον όταν λίγες ώρες αργότερα η αμερικανική κυβέρνηση ενοχοποίησε το Ιράν, παρουσιάζοντας ως απόδειξη ένα θολό βίντεο (πηγή, πληροφορίες J. Berger). Αμέσως μετά χώρες όπως η Γερμανία και η Ιαπωνία (οι συναλλαγές της ΕΕ με το Ιράν είναι 21 δις $ ενώ των Η.Π.Α. μόλις 180 εκ. $, οπότε οι αμερικανικές κυρώσεις κοστίζουν ακριβά μόνο στην ΕΕ – πηγή), εξέφρασαν αμφιβολίες σχετικά με τις «αποδείξεις» των Η.Π.Α. – ενώ υπάρχουν πολλές ενδείξεις σχετικά με το ενδεχόμενο να είναι πλαστό το βίντεο.

Ποιος θέλει πόλεμο των Η.Π.Α. με το Ιράν;

analyst

Πρόκειται για το βασικό στοιχείο της στρατηγικής των Η.Π.Α. και του ΝΑΤΟ, όσον αφορά τη «νέα τάξη πραγμάτων» στη εγγύς και Μέση Ανατολή – με στόχο την προστασία των συμφερόντων της δυτικής πολιτικής και την εξασφάλιση των κερδών των ενεργειακών ομίλων. Ως κέντρο διοίκησης και ως αφετηρία των αεροπορικών επιθέσεων στην περιοχή, καθώς επίσης του ελέγχου των drones, χρησιμοποιείται ανέκαθεν η αμερικανική βάση του Ramstein στην καρδιά της Γερμανίας – ενώ απλά και μόνο από την πλήρη ανεξαρτησία που απολαμβάνει, καθώς επίσης από την αδυναμία της Γερμανίας να το ελέγξει, συμπεραίνει κανείς πως η χώρα παραμένει ακόμη υπό αμερικανική στρατιωτική κατοχή.

.

Άποψη

- του Αλέξη Ζακυνθινού

Είναι αρκετοί οι Αμερικανοί που θέτουν αυτήν την ερώτηση, απαντώντας πως αυτοί που θέλουν πόλεμο με το Ιράν δεν μπορεί να είναι άλλοι από εκείνους που διενέργησαν ήδη πολέμους στο Ιράκ, στη Συρία, στη Λιβύη και στην Υεμένη – με στόχο να πουλήσουν τα όπλα τους και να ανοικοδομήσουν τις χώρες, αφού προηγουμένως τις καταστρέψουν. Θεωρούν άλλωστε σίγουρο πως ο πρόεδρος Trump δεν θέλει πόλεμο αλλά σύρεται προς αυτήν την κατεύθυνση, ούτε η Ρωσία ή/και το Ιράν – ενώ έχει ουσιαστικά αποδειχθεί πως οι επιθέσεις εναντίον των δύο δεξαμενοπλοίων ήταν «προβοκατόρικες» (ανάλυση), αφού είναι ξεκάθαρο πως η ενοχοποίηση του Ιράν δεν συμπεραίνεται από πουθενά.

Συνεχίζοντας το συλλογισμό τους πιστεύουν πως εάν τελικά «οι υποκινητές του πολέμου» κερδίσουν το παιχνίδι, οι Η.Π.Α. θα εγκλωβιστούν σε μακροχρόνιες συγκρούσεις χωρίς κανένα όφελος – αφού η περιοχή δεν έχει κανένα ζωτικό στρατηγικό ενδιαφέρον για την υπερδύναμη εκτός από το πετρέλαιο, όπου όμως είναι πλέον αυτάρκης, μετά την ανακάλυψη της μεθόδου εξόρυξης από το σχιστόλιθο. Είναι άλλωστε διαφορετικός ο πόλεμος εναντίον μίας χώρας των 81 εκ. ανθρώπων – από ότι των 38 εκ. του Ιράκ, των 6,4 εκ. της Λιβύης ή των 18 εκ. της Συρίας.

Τι μπορεί να οδηγήσει ΗΠΑ και Ιράν σε πόλεμο

 

Γιατί μια ευρεία σύγκρουση μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών δεν μπορεί να θεωρηθεί απίθανο σενάριο. Η αμοιβαία εχθρότητα και η σημασία της έλλειψης καναλιών επικοινωνίας. Η σημασία της δομής των Ιρανικών δυνάμεων.

Οι ΗΠΑ στέλνουν επιπλέον δυνάμεις στον Περσικό Κόλπο καθώς το Ιράν προετοιμάζεται και κινητοποιεί τον στρατό του. Μαζί, οι ενέργειες των δυο χωρών αυξάνουν σημαντικά την πιθανότητα πολέμου. Ο κίνδυνος επιδεινώνεται από μια ομάδα εντός του Λευκού Οίκου, επιτομή της οποίας είναι ο πολεμοχαρής σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Τζον Μπόλτον, που είναι πιο πρόθυμη από άλλες στην κυβέρνηση να ξεκινήσουν πόλεμο με το Ιράν. Φυσικά, ο Μπόλτον έχει ιδεολογικούς εταίρους στο Ιράν, ιδιαίτερα στο Σώμα της Ισλαμικής Φρουράς της Επανάστασης, που επίσης… ξύνονται για καυγά (σ.σ. κάτι που φάνηκε από την κατάρριψη του αμερικανικού drone).

Όπως όμως έχουν τονίσει οι ηγέτες σε Ουάσινγκτον και Τεχεράνη, οι δυο χώρες εξακολουθούν να βλέπουν επιφυλακτικά έναν κοστοβόρο πόλεμο. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει πολλούς υποστηρικτές στην Ουάσινγκτον, ιδιαίτερα στο Πεντάγωνο, που θα προτιμούσαν να αποφύγουν έναν πόλεμο και να επικεντρώσουν την προσοχή και τους πόρους της χώρας στον συνεχιζόμενο ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων με τη Ρωσία και την Κίνα.

Ποιος ωφελείται από την πολεμική ένταση στον Περσικό Κόλπο

του Γιώργου Λυκοκάπη

Μοιάζει πλέον να βρισκόμαστε ένα βήμα πριν την έναρξη ενός νέου μεγάλου πολέμου. Το πρωί της Πέμπτης, σημειώθηκαν συντονισμένες επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ. Για τις επιθέσεις φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν μαγνητικές νάρκες. Στον Περσικό Κόλπο, τους τελευταίους μήνες, διαδραματίζεται ένας «πόλεμος νεύρων» ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν.

Από την μία πλευρά οι ΗΠΑ αυξάνουν την στρατιωτική τους παρουσία σε μία περιοχή, όπου διέρχεται το 20% των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου. Ταυτόχρονα επιδιώκουν να πετύχουν τον αποκλεισμό της Τεχεράνης από την πετρελαϊκή αγορά, μέσω σκληρών οικονομικών κυρώσεων. Ο πρόεδρος Τραμπ δηλώνει έτοιμος για πόλεμο με το Ιράν, αν και ταυτόχρονα σημειώνει πως «δεν τον επιθυμεί».

Από την άλλη έχουμε το Ιράν, το οποίο βρίσκεται υπό πολιορκία. Ο οικονομικός αποκλεισμός του προκαλεί σοβαρά προβλήματα στην ιρανική οικονομία, με σοβαρό κίνδυνο για την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του καθεστώτος. Οι Ιρανοί προσπαθούν να σπάσουν τον οικονομικό αποκλεισμό των Αμερικανών με δύο τρόπους. Σε διπλωματικό επίπεδο, επιδιώκουν ενεργειακές σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση ή με στενούς συμμάχους των ΗΠΑ, όπως την Ιαπωνία.

Ο πόλεμος της Αμερικής και του Ισραήλ με την Τεχεράνη αφορά και την Ελλάδα και την Κύπρο…

Ινφογνώμων Πολιτικά

A handout photo made available by the US Navy shows the Wasp-class amphibious assault ship USS Kearsarge (LHD 3) and the Arleigh Burke-class guided-missile destroyer USS Bainbridge (DDG 96) sailing alongside the Nimitz-class aircraft carrier USS Abraham Lincoln (CVN 72), in the Arabian Sea, 17 May 2019 (issued 20 May 2019). EPA, US NAVY/MC SEAMAN MICHAEL SINGLEY HANDOUT

Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ

Το ερώτημα είναι στα χείλη όλων στις ΗΠΑ: «Θα έχουμε πόλεμο με το Ιράν; Με το Ιράν που –(όπως υποστηρίζουν η Αμερική και το Ισραήλ)- διαθέτει πυρηνικά;»

Οι ανησυχίες είναι δικαιολογημένες και εντάθηκαν μετά το δημοσίευμα της εφημερίδας New York Times, η οποία έγραψε ότι «την περασμένη εβδομάδα το Πεντάγωνο παρουσίασε στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ τα επικαιροποιημένα σχέδιά του για την αποστολή 120.000 στρατιωτών στη Μέση Ανατολή, αν το Ιράν επιτεθεί σε αμερικανικές δυνάμεις ή αν επιταχύνει τη διαδικασία για την απόκτηση πυρηνικών όπλων».

• Η εφημερίδα, αν και ακραία απέναντι στον κ. Τραμπ, διαθέτει εξαιρετική πληροφόρηση για τα τεκταινόμενα στον Λευκό Οίκο, σε σημείο που κυκλοφόρησε η φήμη ότι η «πηγή» της είναι ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ!

Τον κ. Τραμπ περιτριγυρίζουν αξιωματούχοι που πιστεύουν ότι πρέπει να κτυπηθεί το Ιράν προβάλλοντας τη δικαιολογία ότι οι Μουλάδες «δεν καταλαβαίνουν τον κίνδυνο» της αμερικανικής επίθεσης. Υποστηρίζουν επίσης ότι πρέπει πάση θυσία να προστατευθεί το Ισραήλ, ο πυλώνας της αμερικανικής στρατηγικής στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και της ανατολικής Μεσογείου.

Τα γεράκια πάνω από το Ιράν

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Μωυσή Λίτση

mlitsis@naftemporiki.gr

Σαν να μην έφθανε ο εν εξελίξει εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ-Κίνας, που απειλεί να γυρίσει πολύ πίσω την παγκόσμια οικονομία, αυξάνεται ο κίνδυνος ενός «θερμού επεισοδίου» στον Περσικό Κόλπο με επίκεντρο το Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, αφού ανακοίνωσε ακόμη πιο αυστηρές κυρώσεις με στόχο να εξαλείψει τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου, έχει στείλει αεροπλανοφόρο στην περιοχή και στρατεύματα σε αμερικανική βάση στο Κατάρ.  

Δύο παράξενα περιστατικά φαίνεται να υποθάλπουν το κλίμα πολέμου. Πριν από μερικές ημέρες ανακοινώθηκε αορίστως ότι δύο σαουδαραβικά πετρελαϊκά τάνκερ και δύο ακόμη πλοία στις ακτές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων έγιναν αντικείμενο σαμποτάζ. Χθες, η Σαουδική Αραβία, που βρίσκεται σε πόλεμο με το Ιράν διά αντιπροσώπων στην Υεμένη για τον έλεγχο του ζωτικής σημασίας κόλπου του Άντεν, ανακοίνωσε ότι δύο διυλιστήριά της επλήγησαν από εξοπλισμένα drones.  Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο επισκέφτηκε τις Βρυξέλλες, αναζητώντας νέα «συμμαχία των προθύμων», καθώς οι κυρίαρχες χώρες της Ε.Ε. αντιδρούν στην κλιμάκωση και συνεχίζουν να στηρίζουν την πυρηνική συμφωνία του 2015.

 Ο πρόεδρος Τραμπ ερωτηθείς προχθές, κατά τη συνάντησή του με τον ακροδεξιό πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν στην Ουάσιγκτον, για το αν «βρίσκεται σε πόλεμο με το Ιράν» και αν επιδιώκει «αλλαγή καθεστώτος εκεί πέρα», απάντησε: «Αν πράξουν το οτιδήποτε, θα υποφέρουν πάρα πολύ. Θα δούμε τι θα συμβεί με το Ιράν».

Πολακονοβαρτισμού το ανάγνωσμα

Το Ποντίκι

του Σταύρου Χριστακόπουλου

Όσο πάνε και πυκνώνουν τα σύννεφα στην ευρύτερη γειτονιά μας. Ήδη, μετά τη νέα κλιμάκωση της πίεσης των ΗΠΑ μέσω της επιβολής οικονομικών περιορισμών στην Τεχεράνη, ήταν θέμα χρόνου το Ιράν να εκδηλώσει την αντίδρασή του. Το έκανε δηλώνοντας τη μερική αποχώρησή του από τη συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Η αμερικανική απάντηση ήταν η αποστολή αεροπλανοφόρου στον Περσικό Κόλπο. Η αιτιολογία ήταν ότι υπάρχουν «πολλαπλές αξιόπιστες απειλές» εναντίον αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράκ και άλλες περιοχές, είτε από τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις είτε από συμμάχους της Τεχεράνης στην περιοχή.

Ταυτοχρόνως οι Αμερικανοί αποφάσισαν να αυξήσουν στο 25% τους δασμούς στα προϊόντα που εισάγονται από την Κίνα στο πλαίσιο του οικονομικού «πολέμου» της Προεδρίας Τραμπ με το Πεκίνο. Η απόφαση αυτή αναμένεται να επηρεάσει κινεζικές εισαγωγές στις ΗΠΑ 200 δισ. δολαρίων.

Στην Τουρκία, όπως οι περισσότεροι ανέμεναν, η αρμόδια αρχή διέταξε την επανάληψη των δημοτικών εκλογών στην Κωνσταντινούπολη. Η απάντηση της αντιπολίτευσης, η οποία έχει ταχθεί σύσσωμη κατά του Ερντογάν, ζητάει από την πλευρά της επανάληψη όλων των τελευταίων (δηλαδή βουλευτικών και προεδρικών) εκλογών. Απέναντι στον Ερντογάν στέκονται και οι παλαιοί του σύμμαχοι Αμπντουλάχ Γκιουλ και Αχμέτ Νταβούτογλου. Κι όλα αυτά εν μέσω της κατακόρυφης αύξησης που καταγράφει η τουρκική επιθετικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο εις βάρος των συμφερόντων και της κυριαρχίας της Κύπρου και της Ελλάδας.

Το Σουνητικό Πετρέλαιον

Το πετρέλαιον δεν έχει θρησκεία, αλλά πήρε αιφνιδίως την ανηφόρα εξαιτίας γεωπολιτικής διενέξεως της Αμερικής με το Ιράν. Οι τιμές του αργού (Κρούντ) έχουν ξεπεράσει τα 65 δολάρια το βαρέλι και του ελαφρού (Μπρέντ) τα 74. Οι μουσουλμανικές χώρες με μεγάλα κοιτάσματα πετρελαίου ανήκουν στο Σουνιτικό Ισλάμ, πχ. η Σαουδική Αραβία. Δύο ακόμη, η Λιβύη και το Σουδάν, προσετέθησαν στη Σουνιτική ομάδα.

του Κωνσταντίνου Κόλμερ

Ένας άλλος μεγάλος παραγωγός πετρελαίου, το Σιιτικό Ιράν, έχει γίνει στόχος αποκλεισμού των εξαγωγών από τις Αμερικανικές επιφυλάξεις στο πυρηνικό του πρόγραμμα. Η κρίση θα επηρεάσει τις τιμές των υγρών καυσίμων – πράγμα που τελικώς αφορά την εξουσία στο Ιράν και αλλαχού.

Η ιστορία ξεκινάει από το έτος 762 μ.Χ., όταν σε κήρυγμα που έγινε στη Μέκκα από τον Αλίδη, ο οποίος διετείνετο ότι είναι απευθείας απόγονος του Μωάμεθ, κατήγγειλε τον αντίπαλο του Αββασίδη χαλίφη αλ-Μανσούρ ως «τύραννο κι’ εχθρό του Θεού».

Ο όρος χρησιμοποιείται συχνά από τους Σιίτες όταν αναφέρονται σε Σουνιτικές κυβερνήσεις ως αποστάτες του «Ιερού νόμου» που στηρίζεται στην αποκάλυψη του Ισλάμ απ’ τον προφήτη Μωάμεθ.

Στην δύση έτσι και στην ανατολή, η διαίρεση

Γεωπολιτική του πετρελαίου στην εποχή Τραμπ

Ινφογνώμων Πολιτικά

Τιερί Μεϊσάν 

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έγιναν ο μεγαλύτερος παραγωγός υδρογονανθράκων στον κόσμο. Από τώρα και στο εξής χρησιμοποιούν τη δεσπόζουσα θέση τους αποκλειστικά για να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη τους, χωρίς να διστάζουν να εξαλείψουν μεγάλους ανταγωνιστές τους και να βυθίσουν τους λαούς τους στη δυστυχία. Ενώ στο παρελθόν, η πρόσβαση στο πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής ήταν ζωτικής σημασίας για την οικονομία τους (Κάρτερ, Ρέιγκαν, Μπους πατ.), έπειτα μια αγορά την οποία προήδρευαν (Κλίντον), στη συνέχεια ένας πόρος που τελειώνει του οποίου ήθελαν να ελέγξουν τη βρύση (Μπους Jr., Ομπάμα), οι υδρογονάνθρακες ξαναέγιναν το μαύρο χρυσό (Τραμπ). Ο Τιερί Μεϊσάν περιγράφει την εξέλιξη αυτής της αιματηρής αγοράς.

Δίκτυο Βολταίρος | Δαμασκός (Συρία) | 9 Απριλίου 2019

عربي  ΕΛΛΗΝΙΚΆ  ENGLISH  ESPAÑOL FRANÇAIS  ITALIANO  ROMÂNĂ  РУССКИЙ  TÜRKÇE 

Η οικονομία εξαρτάται πρωτίστως από την ενέργεια που διαθέτει. Αυτή η ανάγκη ήταν πάντα μια από τις κύριες αιτίες των πολέμων. Παλαιότερα, έπρεπε να έχεις δούλους να δουλεύουν στα χωράφια, στη συνέχεια, στον δέκατο ένατο αιώνα, να καταλάβεις τον άνθρακα για τον εφοδιασμό των μηχανών, σήμερα τους υδρογονάνθρακες (πετρέλαιο και φυσικό αέριο).

Για να αποκρύψουν αυτή τη λογική, οι άνθρωποι πάντα φαντάστηκαν καλούς λόγους για να δικαιολογήσουν το τι κάνουν. Έτσι, πιστεύουμε

Πού στοχεύει ο Τραμπ

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Μωυσή Λίτση

mlitsis@naftemporiki.gr

Η σκλήρυνση των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν με την άρση των εξαιρέσεων για πέντε σημαντικές οικονομικές δυνάμεις, την Κίνα, την Ινδία, την Τουρκία, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, μπορεί να έχει πολλαπλές επικίνδυνες επιπτώσεις.

Πρώτον, η απόφαση αυτή εγκυμονεί τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης της εύφλεκτης κατάστασης στη Μέση Ανατολή. Ήδη μαίνεται η περιφερειακή αντιπαράθεση μεταξύ του αντιιρανικού άξονα του Τραμπ (Ισραήλ, Σαουδική Αραβία, Μοναρχίες του Κόλπου) και το Ιράν, με επίκεντρο τη Συρία και την Υεμένη.

Δεύτερον, μια παρατεταμένη άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου, ειδικά αν κλείσουν τα στενά του Ορμούζ, απειλεί να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας.

Τρίτον, ενισχύει τους σκληροπυρηνικούς του καθεστώτος της Τεχεράνης, που δεν έβλεπαν με καλό μάτι την προσέγγιση με τη Δύση και την εγκατάλειψη των πυρηνικών φιλοδοξιών.

Επιπλέον το πετρελαϊκό εμπάργκο θα πλήξει περισσότερο τα φτωχά πολυπληθή στρώματα της ιρανικής κοινωνίας, δίνοντας πρόσχημα στην κυβέρνηση του Ιράν να προχωρήσει σε μεγαλύτερη καταστολή των κοινωνικών κινητοποιήσεων, κατηγορώντας τες ως υποκινούμενες από το εξωτερικό και το «μεγάλο σατανά», τις ΗΠΑ.

ΚΥΡΩΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΙΡΑΝ Ή ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΗΠΑ;

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Σε (νέα) κρίση οδηγούν τις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με την Ευρώπη οι οικονομικές κυρώσεις εναντίον του Ιράν που ενεργοποίησε ο Τραμπ τη Δευτέρα 5 Νοεμβρίου. Πρόκειται για το δεύτερο πακέτο οικονομικών κυρώσεων που ως στόχο έχει τον ενεργειακό τομέα της χώρας και το χρηματοπιστωτικό σύστημα και τελικό αποδέκτη τον ίδιο το λαό του Ιράν, μιας κι αυτός είναι που θα νιώσει στο βιοτικό του επίπεδο και την καθημερινότητά του τις επιπτώσεις από μέτρα οικονομικού αποκλεισμού του Ιράν. Η ελπίδα των ΗΠΑ είναι έστω και τώρα, σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά την επανάσταση του 1979, να στρέψουν τους Ιρανούς εναντίον του καθεστώτος κι έτσι να διευκολυνθούν σχέδια εκ των έσω ανατροπής. Το πρώτο πακέτο οικονομικών κυρώσεων επιβλήθηκε τον Αύγουστο και στόχευε σε βιομηχανικούς κλάδους αιχμής του Ιράν, που αποτελεί τον μεγαλύτερο ανταγωνιστή της Σαουδικής Αραβίας  στη Μέση Ανατολή.

Το Σεπτέμβριο του 2018 οι πωλήσεις ιρανικού αργού πετρελαίου είχαν φτάσει τα 1,7-1,9 εκ. βαρέλια τη ημέρα, σύμφωνα με το CNBC, μειωμένες κατά 800.000 περίπου  βαρέλια από τον Μάιο όταν ανακοινώθηκαν οι κυρώσεις. Στόχος της Ουάσινγκτον είναι οι εξαγωγές του Ιράν να μηδενιστούν και φυσικά τα έσοδα από το πετρέλαιο.

Το επιχείρημα της Ουάσινγκτον, ότι το Ιράν παραβιάζει τη συμφωνία του 2015 που υπογράφτηκε από πέντε ακόμη δυνάμεις (ΕΕ, Αγγλία, Γερμανία, Γαλλία, Κίνα και ΗΠΑ), εξακολουθεί να διαψεύδεται από τους επιθεωρητές του ΟΗΕ που μέχρι τώρα συνεχίζουν να πιστοποιούν ότι το Ιράν σέβεται τη συμφωνία και τηρεί τις δεσμεύσεις που ανέλαβε. Τα πυρηνικά ωστόσο του Ιράν για τις ΗΠΑ δεν είναι παρά η αφορμή. Οι βαθύτερες επιδιώξεις της Ουάσινγκτον φαίνονται από τα 12 αιτήματα που υπέβαλε ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο στο Ιράν, στα οποία περιλαμβάνεται η αναθεώρηση της εξωτερικής του πολιτικής και αλλαγές στην εσωτερική του πολιτική. Στην  πράξη η αναίρεση του ίδιου του καθεστώτος…

Το παράδοξο του πετρελαίου

Της Νατάσας Στασινού

nstas@naftemporiki.gr 

Έναν μήνα μετά την άνοδό τους σε υψηλά 4,5 ετών, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου ολισθαίνουν προς bear market, έχοντας καταγράψει απώλειες σχεδόν 20% από τα εφετινά υψηλά τους. Η βουτιά μάλιστα έρχεται την ώρα, που οι ΗΠΑ θέτουν σε εφαρμογή τις κυρώσεις κατά της Τεχεράνης, σε μία προσπάθεια να περιορίσουν ή και να «εξαφανίσουν» από την παγκόσμια αγορά το αργό του τρίτου μεγαλύτερου παραγωγού του ΟΠΕΚ. 

Η ενεργοποίηση των ιρανικών κυρώσεων ήταν ο κύριος παράγοντας, που οδηγούσε τους αναλυτές σε εκτιμήσεις για εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Η τιμή του αργού τύπου μπρεντ, που είχε υπερβεί στις αρχές Οκτωβρίου- εν αναμονή των κυρώσεων- τα 86 δολάρια, σήμερα, που η απειλή έχει γίνει πραγματικότητα, κινούνται στα 72,77 δολάρια το βαρέλι. Όσο για τις τιμές του αμερικανικού αργού (WTI), που είχαν σπάσει το φράγμα των 76 δολαρίων, έχουν βυθιστεί στα 62,35 δολάρια το βαρέλι.   

Η αγορά είχε προεξοφλήσει τις κυρώσεις και μάλλον περίμενε ότι θα ήταν πολύ πιο σκληρές, από την τελική εκδοχή τους. Οι ΗΠΑ, που ήθελαν να αποφύγουν με κάθε τρόπο την άνοδο της τιμής της βενζίνης σε μία εξαιρετικά κρίσιμη πολιτικά περίοδο, έκαναν ένα βήμα πίσω και παραχώρησαν προσωρινή εξαίρεση σε οχτώ χώρες- μεταξύ των οποίων και οι 6 κορυφαίοι αγοραστές ιρανικού αργού. Αυτό περιορίζει προς το παρόν τους φόβους για στενότητα προσφοράς. 

Οικονομία - φάντασμα

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Νατάσας Στασινού

nstas@naftemporiki.gr  

Από τις 17 Σεπτεμβρίου το δεξαμενόπλοιο Hapiness 1, που μεταφέρει πετρέλαιο από το Ιράν, είναι «εξαφανισμένο». Έχει κλείσει το σύστημα που επιτρέπει τον εντοπισμό του από τα δίκτυα εμπορίου. Όπως διαβάζουμε στους «Financial Times», είναι μάλλον ένα απ’ τα τουλάχιστον επτά τάνκερ- φαντάσματα, που περνούν τα Στενά του Ορμούζ, χωρίς να γνωρίζει κανείς επισήμως το δρομολόγιό τους, για να μεταφέρουν ιρανικό αργό, παρακάμπτοντας τις αμερικανικές κυρώσεις. Αυτές θα ενεργοποιηθούν επισήμως τον Νοέμβριο, αλλά καθώς χώρες και επιχειρήσεις σπεύδουν σε «δηλώσεις συμμόρφωσης» προς την Ουάσιγκτον, τα… φαντάσματα έχουν πιάσει από τώρα δουλειά.

Δεν ξέρουμε πόσο αποτελεσματική θα αποδειχτεί αυτή η στρατηγική. Σίγουρα ωστόσο στόχος των ΗΠΑ είναι να μετατρέψουν το τρίτο ισχυρότερο μέλος του ΟΠΕΚ σε οικονομία-φάντασμα.

H Τεχεράνη, έχοντας μάθει από τα παθήματα του παρελθόντος, έχει φροντίσει να περιορίσει την εξάρτηση των κρατικών εσόδων από το πετρέλαιο στο 30%. Το ποσοστό είναι χαμηλότερο από εκείνο που συναντάμε σε χώρες του Κόλπου, αλλά και πάλι αρκετά υψηλό, ώστε το εμπάργκο στις εξαγωγές του μαύρου χρυσού να βυθίζει απότομα τις προοπτικές της οικονομίας. Την κατάσταση, βέβαια, επιδεινώνει η μαζική έξοδος γερμανικών, γαλλικών και άλλων ξένων επιχειρήσεων, που είχαν σπεύσει να κλείσουν μεγάλα deals στη χώρα μετά την πολυμερή συμφωνία για τα πυρηνικά του 2015 και τώρα αναγκάζονται να διαλέξουν - αυτά ή τις όποιες συναλλαγές τους με τις ΗΠΑ.

Πανικός στο Ιράν

analyst

Το δολάριο διαπραγματεύεται πλέον στο 1:150.000 Rials (γράφημα), ενώ μέσα σε τέσσερις ημέρες έχασε το 25% της αξίας του – με τον πανικό να κορυφώνεται και με τη μαύρη αγορά συναλλάγματος να εκτοξεύεται στα ύψη.

.

Επενδύσεις & Αγορές

Ενώ τα μάτια όλου του κόσμου είναι στραμμένα στην κατάρρευση των νομισμάτων της Αργεντινής και της Τουρκίας, το Ιράν βυθίζεται στο χάος (πηγή) – με πτώση του νομίσματος του κατά 140% από τότε που οι Η.Π.Α. επέβαλλαν κυρώσεις, μόλις τέσσερις μήνες πριν, στα πλαίσια του χρηματοπιστωτικού πολέμου που διεξάγουν (ανάλυση). Οι κάτοικοι του δημιουργούν ουρές μπροστά από τα ανταλλακτήρια νομισμάτων (εικόνα), τα ράφια στα Σούπερ Μάρκετ έχουν αδειάσει, πολλά είδη βασικής διατροφής λείπουν, ενώ ακόμη και για να κλείσει κανείς ένα αεροπορικό εισιτήριο χρειάζεται ξένο νόμισμα.

Ο επερχόμενος πόλεμος με το Ιράν

του Δημοσθένη Δ. Δημόπουλου

Τα τελευταία χρόνια η σύγκρουση για τον έλεγχο της Μέσης Ανατολής μεταξύ του σιιτικού Ιράν και της σουνιτικής Σαουδικής Αραβίας μαίνεται με κύριες εστίες της, την Υεμένη και την Συρία.

Τα δύο κυριότερα μέτωπα της σύγκρουσης ισχύος, η Συρία και η Υεμένη, έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο, έχοντας κοστίσει μέχρι στιγμής πολλά δισεκατομμύρια δολάρια και δεκάδες χιλιάδες ζωές, προκαλώντας μια τεράστια ανθρωπιστική κρίση.

Γίνεται ιδιαίτερα αντιληπτός ο κίνδυνος μιας ανάφλεξης στην Μέση Ανατολή,αν στην παραπάνω κατάσταση προστεθεί και η πρόσφατη κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ιράν – Ισραήλ με αφορμή το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, αλλά κυρίως του ολοένα και αυξανόμενου στρατιωτικού αποτυπώματος του Ιράν στη Συρία.

Με την αποχώρηση των ΗΠΑ από την συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, πράξη που εξάλλου ήταν προεκλογική δέσμευση του Προέδρου Τράμπ, τέθηκε σε λειτουργία μια ωρολογιακή βόμβα, που όταν εκραγεί είναι σχεδόν σίγουρο πως θα οδηγήσει στη σύρραξη, που από ότι φαίνεται τόσο πολύ επιζητούν οι ΗΠΑ, το Ισραήλ, η Σ. Αραβία και το Ιράν.

Οι επιπτώσεις της μονομερούς παραβίασης της Συνθήκης για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν στην ΕΕ.

του Κώστα Μελά

Η απόφαση του Προέδρου Τραμπ στις 8 Μαΐου να αποχωρήσει από τη συμφωνία των οκτώ: Ιράν, ΗΠΑ, Κίνας, Ρωσίας, Αγγλίας, Γαλλίας, Γερμανίας και ΕΕ, σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν,  έχει μια σειρά επιπτώσεων στη διεθνή τάξη πραγμάτων. Ας επικεντρωθούμε όμως, σε αυτό το άρθρο,  στις επιπτώσεις που έχει στην ΕΕ.

Κατ’ αρχάς θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η ΕΕ  θέλει να διατηρήσει την Συνθήκη με το Ιράν ζωντανή, δηλαδή να μην αποχωρήσει το Ιράν από τη συμφωνία και αρχίσει πλέον να εμπλουτίζει και πάλι ουράνιο. Αυτό θα σημάνει την εξάλειψη των εμπορικών σχέσεων της ΕΕ με το Ιράν, ύψους 33 δις δολαρίων, και την απειλή ότι οι σκληροπυρηνικοί στην Τεχεράνη θα προχωρήσουν σε κατασκευή ατομικού οπλοστασίου. Η συνέπεια θα είναι επίθεση των ΗΠΑ ή και του Ισραήλ με σοβαρότατες επιπτώσεις στην περιοχή δίπλα στην ΕΕ.

Το ζήτημα της αποχώρησης των ΗΠΑ, μονομερώς από τη συμφωνία με το Ιράν, θέτει πολλά ζητήματα σχετικά με τη συνέχιση των σχέσεων ΗΠΑ- Ευρώπης με τη μορφή  που γνωρίζαμε έως σήμερα. Αν η ΕΕ ακολουθήσει τον Τραμπ, αυτό συνεπάγεται πως αποδέχεται τις μονομερείς ενέργειες των ΗΠΑ σε θέματα εμπορίου αλλά και σε θέματα διεθνών σχέσεων. Στα θέματα εμπορίου και οικονομικών συμφερόντων η ΕΕ βρίσκεται υπό την απειλή μονομερών κυρώσεων με τους υπό θεσμοθέτηση δασμούς σε προϊόντα χάλυβος και αλουμινίου εξαγόμενα στις ΗΠΑ, αλλά και των αυτοκινήτων. Ειδικά το τελευταίο αποτελεί τρομακτικό πρόβλημα για την Γερμανία.