Ευρώ ή εθνική επιβίωση;

iskra

του Νίκου Ιγγλέση*

Το 2002 ένα ξένο νόμισμα, το ευρώ, αντικατέστησε το εθνικό νόμισμα της χώρας μας, τη δραχμή. Αποκαλούμε το ευρώ ξένο νόμισμα γιατί αυτό δεν το εκδίδει η Ελλάδα, όπως γινόταν με τη δραχμή, αλλά η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Το ελληνικό κράτος, από το 2002, δεν έχει καμία εξουσία στο νόμισμα που κυκλοφορεί στη χώρα και δεν μπορεί να εκδίδει την ποσότητα του χρήματος που απαιτείται (ρευστότητα) για τη λειτουργία της οικονομίας, ούτε να καθορίζει τα επιτόκια και τη συναλλαγματική ισοτιμία του.

Η νομισματική και συναλλαγματική πολιτική καθορίζεται από την ΕΚΤ, η οποία από τις Συνθήκες Ίδρυσης και Λειτουργίας της ΕΕ απαγορεύεται να δανείζει τα κράτη-μέλη, όπως κάνουν όλες οι κεντρικές τράπεζες των χωρών που διαθέτουν το δικό τους εθνικό νόμισμα (ΗΠΑ, Αγγλία, Ιαπωνία κλπ.). 

Χωρίς εθνικό νόμισμα το ελληνικό κράτος για να πληρώνει τους δημοσίους υπαλλήλους, να χρηματοδοτεί τα ελλείμματα των ασφαλιστικών Ταμείων και των νοσοκομείων, να ασκεί κοινωνική πολιτική, να εξασφαλίζει την αμυντική θωράκιση της χώρας, να κάνει δημόσιες επενδύσεις και να πληρώνει τα τοκοχρεολύσια του Δημόσιου Χρέους πρέπει είτε να εισπράττει περισσότερους φόρους είτε να δανείζεται. Γι’ αυτό αυξάνονται συνεχώς οι άμεσοι και έμμεσοι φόροι ενώ παράλληλα μειώνονται οι δαπάνες (μισθοί, συντάξεις κλπ.) προκειμένου να απαιτείται μικρότερος δανεισμός. ‘Ολη η πρόσφατη φοροεπιδρομή του τρίτου Μνημονίου αποσκοπεί στην επίτευξη ενός πρωτογενούς πλεονάσματος (3,5% του ΑΕΠ, το 2018) με το οποίο θα πληρώνονται μόνο οι τόκοι του Δημόσιου Χρέους.

Η προφητεία

analyst

Το ευρώ είναι ένα θνησιγενές νόμισμα, εάν παραμείνει ως έχει, ενώ οι αντοχές του δοκιμάζονται από την ελληνική κρίση, όπως επίσης η βιωσιμότητα της Ευρωζώνης – τυχόν «διάρρηξη» της οποίας θα έχει σοβαρότατες συνέπειες για το δολάριο και τον πλανήτη

Αρχείο – συλλογή διαχρονικών και εκπαιδευτικών αναλύσεων

“Η θεωρία της συνωμοσίας στην κοινωνία είναι η άποψη ότι, η εξήγηση ενός κοινωνικού φαινομένου συνίσταται στην ανακάλυψη των ανθρώπων ή των ομάδων, οι οποίοι ενδιαφέρονται να συμβεί αυτό το φαινόμενο – ενώ το έχουν σχεδιάσει και συνωμοτήσει για να το προκαλέσουν.

Η άποψη αυτή πηγάζει από τη αντίληψη πως, οτιδήποτε συμβαίνει στην κοινωνία (ιδιαίτερα, φαινόμενα όπως ο πόλεμος, η ανεργία, η φτώχεια και οι διάφορες ελλείψεις – καταστάσεις που κατά κανόνα όλοι οι άνθρωποι απεχθάνονται), αποτελεί αποτέλεσμα άμεσου σχεδίου ορισμένων ισχυρών ανθρώπων ή ομάδων” (K.Popper).

του Βασίλη Βιλιάρδου

Άρθρο

Για να προβλέψει κανείς τα σημερινά ή/και τα μελλοντικά προβλήματα της Ευρωζώνης, καθώς επίσης του κοινού νομίσματος, αρκούσε ανέκαθεν η κοινή λογική. Δεν ήταν δηλαδή απαραίτητο να είναι προφήτης ή οικονομολόγος, γεγονός που αποδεικνύεται από ένα άρθρο του 1992, πολύ πριν υιοθετηθεί το ευρώ (πηγή) – από το έτος ουσιαστικά που  αποφασίσθηκε η θεσμική οικοδόμηση της νομισματικής ένωσης.

Ειδικότερα το κεντρικό πρόβλημα του ευρώ, το «προπατορικό αμάρτημα» όπως αποκαλείται, είναι το ότι αφαιρεί από τις χώρες που το υιοθετούν τη δυνατότητα να ασκούν τη δική τους νομισματική πολιτική, χωρίς να τους παρέχει κάποιο «υποκατάστατο» σε ευρωπαϊκό επίπεδο – έναν μηχανισμό δηλαδή, ο οποίος να μεταφέρει χρήματα μεταξύ των περιοχών που δεν αποτελούν ανεξάρτητα κράτη, αφού δεν μπορούν πλέον να υποτιμήσουν τα νομίσματα τους.

Εάν δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο, τότε η οποιαδήποτε οικονομική κρίση ξεσπάει, η οποία εμφανίζεται νομοτελειακά, δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπισθεί – με αποτέλεσμα να είναι υποχρεωμένο το ή τα μέλη που «προσβάλλονται» να αποχωρούν, οπότε να διαλύεται η ένωση.

Με δεδομένο τώρα το ότι, κανένας δεν πιστεύει σήμερα πως μόνο η Ελλάδα είναι αντιμέτωπη με οικονομικά και λοιπά προβλήματα, αφού πολλές άλλες χώρες έχουν υπερβεί τα ανώτατα όρια υπερχρέωσης τους (πίνακας), δημόσιας, ιδιωτικής ή και τα δύο, οι κίνδυνοι διάλυσης της Ευρωζώνης είναι δυσθεώρητοι – χωρίς να οφείλονται στα τελευταία γεγονότα.

Το ευρώ, με τους τραπεζίτες και χωρίς τους πολίτες

του Laurent Carroué

Με την επίσημη πλέον απόφασή της να θέσει σε κυκλοφορία το ευρώ σε έντεκα χώρες τον Ιανουάριο του 1999, η Ευρωπαϊκή Ένωση τονίζει την υπερφιλελεύθερη θέση της, η οποία διαπότιζε ήδη τις περισσότερες πολιτικές της και, παρακάμπτοντας ακόμη και αυτές, ένα κοινοτικό δίκαιο που βασίζεται μόνο στην αρχή του ανταγωνισμού. Η δημοκρατία είναι η μεγάλη χαμένη αυτής της μεταβίβασης της νομισματικής κυριαρχίας σε ένα θεσμό που δεν είναι υπόλογος απέναντι σε οποιονδήποτε: την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία προσθέτοντας τις εξουσίες της στις εξουσίες δύο άλλων μη εκλεγμένων θεσμών -της Επιτροπής και του Δικαστηρίου του Λουξεμβούργου- περιορίζει στο ελάχιστο τις δικαιοδοσίες των κυβερνήσεων που -αυτές τουλάχιστον- εκλέγονται με καθολική ψηφοφορία. Εάν δεν θέλουμε η κοινοτική οικοδόμηση να χάσει τη νομιμοποίησή της στα μάτια των πολιτών, μπορεί, άραγε, να συνεχίσει για καιρό ακόμη να έχει τον οικονομισμό ως θεμελιώδη κινητήρια δύναμή της;

Η ξέφρενη πορεία προς το ευρώ, η οποία από τη συνθήκη του Μάαστριχτ (1) και μετά καθορίζει το σύνολο των πολιτικών των Δεκαπέντε, θα καταλήξει την 1η Ιανουαρίου 1999 στην κυκλοφορία του νέου νομίσματος και τη λειτουργία του θεσμικού μηχανισμού που θα το διαχειρίζεται: την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Οι αποφάσεις, που πάρθηκαν μεταξύ 1ης και 3ης Μαΐου από τους υπουργούς Οικονομικών και Εθνικής Οικονομίας των Δεκαπέντε και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αποσκοπούν να δημιουργήσουν μια αμετάκλητη κατάσταση, ώστε να ανακόψουν ένα διογκούμενο, και μάλιστα απειλητικό, ευρωσκεπτικισμό. Αυτό το βίαιο πέρασμα εξηγείται από τέσσερα σημαντικά διακυβεύματα:

Το βρώμικο μυστικό-analyst.gr

analyst

Η ανταγωνιστικότητα των χωρών της Ευρωζώνης και ειδικά του ευρωπαϊκού νότου θυσιάστηκε, με τη συνενοχή της ΕΚΤ, για να διασωθεί η Γερμανία – ενώ η Ελλάδα συνιστά την Αχίλλειο πτέρνα της, οπότε πρέπει είτε να υποταχθεί, είτε να εκδιωχθεί

«Τα πρώην φεουδαρχικά και αποικιοκρατικά κράτη της κεντρικής Ευρώπης χαιρετίζονται ως «σφύζουσες» δημοκρατίες, καταπιεστικά καθεστώτα περιγράφονται σαν μετριοπαθείς και ανεκτικές χώρες, ενώ τα εθνικά κράτη δαιμονοποιούνται αδιάκοπα – με τα εγχώρια, εναλλακτικά αναπτυξιακά, οικονομικά και κοινωνικά τους μοντέλα, να αμαυρώνονται και να περιγράφονται με το χειρότερο δυνατό τρόπο» (Αντρέ Βάϊτσεκ)

.

Άρθρο    

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Είμαστε βέβαιοι πως εάν η κυβέρνηση δεν κάνει ξανά μία πολύ μεγάλη ανοησία, κατά τη διάρκεια των νέων διαπραγματεύσεων, η Ελλάδα θα τα καταφέρει να επιτύχει εκείνη τη βιώσιμη λύση που ακριβώς της χρειάζεται – αν και δεν πιστεύουμε τις αντικρουόμενες ειδήσεις ορισμένων γερμανικών ΜΜΕ, σύμφωνα με τις οποίες όλα όσα βλέπουν το φως της δημοσιότητας (η αποχώρηση του ΔΝΤ, ο τορπιλισμός της συμφωνίας εκ μέρους του επειδή δεν θέλει να αντικατασταθεί ο περιορισμός των συντάξεων κατά 400 εκ. € με την αντίστοιχη μείωση των εξοπλιστικών δαπανών, η μη αποδοχή πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 0,8% αντί 1% κοκ.) είναι ένα θέατρο, πίσω από το οποίο κρύβονται εναλλακτικά τα εξής:

(α)  Είτε η προσπάθεια της Ευρωζώνης να διώξει το ΔΝΤ από την «επικράτεια της», κατ’ επέκταση της Γερμανίας να απομακρύνει τις Η.Π.Α. από την Ευρώπη, έτσι ώστε να ανεξαρτητοποιηθεί – όπως συμπεραίνεται από τη γερμανική εφημερίδα FAS, σύμφωνα με την οποία είναι παράδοξο να αποφασίζει μία μη εκλεγμένη οργάνωση (ΔΝΤ) για το μέλλον της Ευρώπης (πηγή).

Από τις Βερσαλλίες στο Eυρώ

Του Ρόμπερτ Σκιντέλσκι*

Αυτός ο μήνας σηματοδοτεί τα 100 χρόνια από τη Συνθήκη των Βερσαλλιών, μία από τις συμφωνίες που τερμάτισαν τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Υπό μία έννοια, οι ρόλοι έχουν αντιστραφεί. Ενώ η συνθήκη απαίτησε τεράστιες αποζημιώσεις

από τη Γερμανία, η σημερινή Γερμανία πρωτοστάτησε στην ανάληψη από την Ελλάδα -μέλους της Ευρωζώνης- μιας μεγάλης υποχρέωσης αναφορικά με το χρέος της.

Αν και οι σχέσεις πιστωτών - οφειλετών έχουν αναθεωρηθεί από το 1919, παραμένουν οι ίδιες. Οι πιστωτές απαιτούν το μερίδιό τους, ενώ οι οφειλέτες θέλουν να αποφύγουν να το καταβάλουν. Οι χρεωμένες χώρες θέλουν να συγχωρεθούν για τα χρέη τους, ενώ οι πιστωτές ανησυχούν για τον «ηθικό κίνδυνο» και αγνοούν τις αποσταθεροποιητικές, μεταδοτικές επιπτώσεις τού να γίνεται μια υπερχρεωμένη χώρα πιο φτωχή. Δυστυχώς, η Ευρωζώνη δεν έχει μάθει από τα μαθήματα της Συνθήκης των Βερσαλλιών, ή δεν έχει λάβει υπ’ όψιν τις προειδοποιήσεις του Τζον Μέιναρντ Κέινς.

Όταν ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος τελείωσε, οι νικητές σύμμαχοι ήταν αποφασισμένοι η Γερμανία να «αποκαταστήσει» τις ζημιές που είχε προκαλέσει, εν μέρει εξοφλώντας τα μεταξύ τους χρέη. Τελικά στις Βερσαλλίες δεν συμφώνησαν σε μία τελική μορφή για τις αποζημιώσεις.

Παράλληλα Νομίσματα

του Κωνσταντίνου Κόλμερ

Η Ιταλία ετοιμάζει ένα παράλληλο νόμισμα (ΠΝ) προς το εν χρήσει ευρώ, το ΒΟΤs και το «Φέησμπουκ» ένα κρύπτονομισμα (crypto currency),το LIBRA. Αντιθέτως η Ιταλική Μαφία έχει επαναθέσει εν χρήσει την Ιταλική λιρέττα στις παράνομες πληρωμές της!...

Το πρώτο ΠΝ είναι ιδέα του αντιπροέδρου Ματέο Σαλβίνι που επιχειρεί να δημιουργήσει ένα παράλληλο σύστημα πληρωμών, όπως εκείνο με τα IOU του «Γιάνη» Βαρουφάκη το 2015. Το σχέδιο που αποσκοπούσε να διευκολύνει την έξοδο από την ευρωζώνη.

Ο Σαλβίνι επιθυμεί να χρηματοδοτήσει με ΠΝ τις επενδύσεις παγίου κεφαλαίου στην Ιταλία με δανεικό χρήμα χωρίς να θεωρηθή τούτο δημόσιο χρέος.

Το Ιταλικό πλάνο προσιδιάζει με τα Αμερικανικά T-bills (έντοκα γραμμάτια του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ) με την βασική διαφορά ότι το Ιταλικό ΠΝ δεν είναι διαπραγματεύσιμο στις Τράπεζες. Όπως είπε ο άκρως ενοχληθείς πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τραπέζης Μάριο Ντράγκι, «η πρόταση είτε υπονοεί την κυκλοφορία νέου νομίσματος – οπότε είναι παράνομη – είτε απλώς αυξάνει το Ιταλικό δημόσιο χρέος».

Η Μεγάλη Παράπεισις

του Κωνσταντίνου Κόλμερ

Μόνον ιστορία δεν έγραψε το βιβλίο των Ε. Βαρβιτσιώτη και Β Δενδρινού «Η τελευταία μπλόφα» (εκδόσεις Παπαδόπουλος, σελ. 399, ευρώ 18,98). Μυθιστόρημα της Ελληνικής κρίσεως του 2015, με άφθονη μυθοπλασία και πηγές από άγνωστα off the record που κατέγραψαν 

δύο συμπαθείς ανταποκριτές του διεθνούς και εγχωρίου τύπου στις Βρυξέλλες που θεωρούνται ως πρωτεύουσα της ΕΕ, ενώ στην πράξη είναι το… Βερολίνο. Εικαζόμενος σκοπός του νέου βιβλίου είναι η αντίκρουση των δύο προηγηθέντων βιβλίων του «Γιάνη» Βαρουφάκη (ΓΒ), για τα παρασκήνια των διαπραγματεύσεων του τρίτου μνημονίου - έως ότου παρητήθη από υπουργός Οικονομικών της κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ στις 5 Ιουλίου 2015, κατ’ απαίτησιν του τότε προέδρου της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ.

Συγχρόνως με το βιβλίο αγιοποιούνται ο σκοτεινός ρόλος των Ευκλείδη Τσακαλώτου ως υπονομευτού του ΓΒ και του Γιώργου Χουλιαράκη, «ανθρώπου φαντάσματος» (σελ.220) αλλά ουσιαστικώς οργάνου του αντιπροέδρου της κυβερνήσεως Γιώργου Δραγασάκη, εάν πιστεύσωμε τον «Γιάνη».

Εθνικό νόμισμα ή ευρώ; Το μέλλον θα δείξει

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Επιχειρηματολόγησα στο παρελθόν υπέρ του εθνικού νομίσματος, θεωρώντας το ως αναγκαία, αλλά όχι ικανή, συνθήκη υπέρβασης της οικονομικής και ανθρωπιστικής-κοινωνικής κρίσης που προκλήθηκε στην Ελλάδα από την εφαρμογή των «μνημονιακών» πολιτικών της άγριας περικοπής των εισοδημάτων και της φοροληστείας, στην άμεση και έμμεση φορολογία. Αυτό δεν σημαίνει ότι ταυτίζομαι με εθνικιστικούς κύκλους ή διακατέχομαι από εθνικιστική υστερία. Το νόμισμα καθαυτό δεν σημαίνει τίποτε, γιατί το ευρώ, εκ γενετής αλλά και σήμερα, δεν είναι ουσιαστικά νόμισμα, αλλά το εργαλείο απόλυτης επικράτησης του ακραίου νεοφιλελευθερισμού στις χώρες που συναποτελούν την Ευρωζώνη και αργότερα πανευρωπαϊκά.

Τα τρία σενάρια για το μέλλον του ευρώ είναι η διατήρηση ύπαρξης του συστήματος δόμησης της ευρωζώνης, η απόρριψή του και η ριζική αναμόρφωση-ανασύνθεσή του και η διάλυσή του με επιστροφή στα εθνικά νομίσματα των χωρών-μελών.

Η διατήρηση του συστήματος δόμησης της ευρωζώνης αντιμετωπίζει την κρίση εντός της από τις αρχές (εθνικές κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές, ΕΚΤ, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΔΝΤ), επιμένοντας στην αυστηρή τήρηση των πολιτικών που ακολουθήθηκαν.

Η απόρριψη του συστήματος δόμησης της ευρωζώνης σημαίνει την οικειοθελή ή αναγκαστική αποχώρηση κάποιων χωρών από την ΟΝΕ, ως η λιγότερο κακή διαθέσιμη επιλογή.

Μια πραγματεία κατά του φόβου: Το Πολίτευμα της Δραχμής

του Σπύρου Στάλια

Στο κείμενο που ακολουθεί, περιγράφεται, με όση σαφήνεια είναι δυνατόν, για το πώς λειτουργεί μια οικονομία που εκδίδει το δικό της νόμισμα.

Με άλλα λόγια, ποίοι είναι οι σκοποί ενός σύγχρονου κράτους που εκδίδει το νόμισμα του, και πως οι σκοποί αυτοί ικανοποιούνται υπέρ του Λαού.

Παράλληλα είναι και μια μικρή πραγματεία κατά του φόβου που διακατέχει τους Έλληνες, που ενώ υποφέρουν με το ευρώ, δεν μπορούν να ξεφύγουν από αυτό, γιατί φοβούνται, ως αμνήμονες, ότι με την δραχμή όλα θα γίνουν κόλαση, ενώ ήδη ζουν στην κόλαση.

Ο φόβος είναι φοβερό συναίσθημα, γιατί σαν σεισμός διαλύει κάθε αρετή του ανθρώπου και της κοινωνίας. Με τον φόβο η λογική πάει περίπατο.

Τέλος, επειδή το κείμενο είναι απλό, χωρίς να χάνει ούτε ένα ιώτα από την επιστήμη, απευθύνεται κυρίως στα νέα παιδιά, τα 17ρικα, που τα καλούν να ψηφίσουν χωρίς να τους έχουν δώσει καμία γνώση σε αυτό που καλούνται να ψηφίσουν.

Έτσι εύκολα θα γίνουν άβουλα όργανα αυτών των άθλιων κομμάτων και της ανεύθυνης καθεστηκυίας τάξης της χώρας, για να συνεχίζεται, μέσα από την φιλοδοξία τους και την αρπακτικότητα τους, το άθλιο καθεστώς του ευρώ των τραπεζιτών.

Προσπαθούν να βάλουν και τα νέα παιδιά στο φόβο, να μην σκέπτονται, να μην μπορούν να πάρουν την τύχη στα χέρια τους.

Να θεωρούν την εξαθλίωση ως φυσικό μέρος της ζωής και μάλιστα να την θεωρούν και ωραία.

Η Μεγάλη Αυταπάτη

Του Κωνσταντίνου Κόλμερ

 Η τεσσαρακοστή επέτειος από της υπογραφής της συμφωνίας προσχωρήσεως της Ελλάδος στην (τότε) Ευρωπαϊκή Οικονομική Ένωση πέρασε σεμνοτύφως απαρατήρητη. Ίσως εξαιτίας των αισθημάτων απογοητεύσεως του Ελληνικού λαού από την συμπεριφορά των «εταίρων» του στην εν τω μεταξύ γιγαντωθείσα Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Ενδεχομένως από την συνήθη οίηση υπό το πρόσχημα της μεγάλης προσφοράς της στην Ελληνική οικονομία…

 Πράγματι, όπως έγραψε προχθές ο κ. Σπύρος Ρεπούσης στο «πόρταλ», οι εισροές χρημάτων στην Ελλάδα από την ΕΕ ανήλθαν στο δυσθεώρητο ποσόν των 161,9 δις. ευρώ από της εντάξεως μέχρις πέρυσι , εκ των οποίων 83,7 δις. ευρώ οι επιδοτήσεις στον αγροτικό μας τομέα και 17,9 δις. ευρώ η συμμετοχή της ΕΕ στην κατασκευή έργων οδοποιίας.

Θα προσέθετα επίσης σημαντικά ποσά δανειακού κεφαλαίου που προήλθαν υπό την υπονοουμένη «εγγύηση» της ιδιότητος του μέλους της ΕΕ αλλ’ αυτό είναι μία άλλη θλιβερά ιστορία του ευρώ.

Με τέτοια πρωτοφανή εισροή κεφαλαίων είναι απορίας άξιον πώς η Ελλάς δεν κατέστη πλουσιωτέρα της… Ελβετίας αλλ’ αντιθέτως διέρχεται σήμερα από την χειροτέρα μεταπολεμικώς ύφεση της οικονομίας της και μέγα μέρος του πληθυσμού από, πρωτόγνωρη για ειρηνική περίοδο, δυσημερία, ανεργία και δημογραφική κρίση.

Το πείραμα του ευρώ

analyst

Η τελική έκβαση του πειράματος είναι ανοιχτή, επειδή δεν είναι σαφές εάν θα μπορέσουν να συμφωνήσουν διακυβερνητικά όλα τα κράτη μεταξύ τους, ακόμη μία φορά. Εάν όχι, τότε οι επιλογές τους παραμένουν οι ίδιες: η έξοδος από το ευρώ ή η πολιτική ένωση της Ευρωζώνης. Η Ελλάδα πάντως είναι η μοναδική χώρα που έχει εγκλωβιστεί στο ευρώ, στο χρέος και στα μνημόνια, ενώ συμμετέχει μόνο τυπικά στην Ευρωζώνη, όπως περίπου το Πουέρτο Ρίκο στις Η.Π.Α. – μετά την προδοσία του PSI και τη δολοφονία της τελευταίας ελπίδας των Πολιτών της από τη σημερινή κυβέρνηση. Επομένως θα πρέπει να βιαστεί να βρει δικές της λύσεις, προτού ξεσπάσει η επόμενη κρίση – η οποία δεν θα αργήσει για πολύ ακόμη.

.

Ανάλυση

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Όταν πριν από είκοσι χρόνια υιοθετήθηκε το ευρώ, όλοι αναφέρονταν σε ένα πρωτοφανές πείραμα – αφενός μεν λόγω της μοναδικότητας του γεγονότος, αφετέρου επειδή υπήρχαν διαφορετικές, αμφισβητούμενες και αντικρουόμενες απόψεις, σχετικά με τις επιδράσεις και τα αποτελέσματα ενός κοινού νομίσματος. Σήμερα όλοι μας έχουμε την ανάγκη να μάθουμε την κατάληξη του πειράματος – κάτι που όμως είναι εύκολο να το λέμε αλλά δύσκολο να το κάνουμε, πόσο μάλλον για τις επί μέρους χώρες όπως η Ελλάδα. Οι αιτίες είναι οι εξής, σύμφωνα με μία πρόσφατη ανάλυση (πηγή: A. Winkler):

(α)  Τα αποτελέσματα της υιοθέτησης του ευρώ δεν μπορούν να ερευνηθούν μεθοδικά, με έναν τρόπο που να είναι αντικειμενικός και να πείθει – επειδή η δρομολόγηση του δεν ήταν τυχαία, αφού στην Ευρωζώνη είχαν τη δυνατότητα να συμμετέχουν μόνο εκείνες οι χώρες που έλαβαν μέρος στο εγχείρημα της ολοκλήρωσης και πληρούσαν τα κριτήρια σύγκλισης. Θεωρητικά βέβαια, αφού τουλάχιστον η Ελλάδα, το Βέλγιο και η Ιταλία είχαν δημόσιο χρέος πολύ μεγαλύτερο από αυτό που απαιτούταν – ενώ τα ελλείμματα της Ελλάδας και της Ιταλίας είχαν παραποιηθεί, για να προσαρμοσθούν στις προϋποθέσεις.

Εθνικό νόμισμα ή ευρώ; Το μέλλον θα δείξει (2ο μέρος)

iskra

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Τάσσομαι κατηγορηματικά εναντίον της υπάρχουσας ευρωζώνης και του υπάρχοντος ευρώ ή της ΕΕ. Το αν θα μπορέσει να υπάρξει μία άλλη ευρωζώνη ή άλλη ΕΕ, στα πλαίσια της Ευρώπης των λαών και συναδέλφωσης και συνύπαρξης τους μη νεοφιλελεύθερη-ιμπεριαλιστική, είναι ζήτημα που το μέλλον θα δείξει. Είναι σαφές ότι το υπάρχον ευρώ είναι ένα κατ’ ευφημισμό νόμισμα που εξυπηρετεί το σχέδιο και σύστημα επικράτησης του νεοφιλελευθερισμού κι εργαλείο στα χέρια των ευρωζωνικών νεοφιλελεύθερων ελίτ, που κατ’ ουσία ενστερνίζεται και επιβάλλει τις πολιτικές του οικονομικού μονεταρισμού και ιδιωτικοποίησης των πάντων.

Mία πιθανότατη διάλυση της ευρωζώνης ή και της ΕΕ, που όντως είναι όργανα του ευρωπαϊκού κεφαλαίου, μπορεί να ανοίξει τους ασκούς του Αιόλου σε ακροδεξιά και εθνικιστική κατεύθυνση, αν γίνει με τέτοιους όρους. Συνεπώς μια επιστροφή σε εθνικό νόμισμα, χωρίς όρους και προϋποθέσεις, που μπορεί να είναι η αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη κι αν η ευρωζώνη δεν μπορεί τελικά να αλλάξει εκ βάθρων, μπορεί να οδηγήσει σε έναν ιδιόμορφο ‘εθνικό’ καπιταλισμό στην Ελλάδα που δεν θα λύσει ουσιαστικά κανένα πρόβλημα. Αν αυτό  συμβεί με τους ίδιους όρους πανευρωπαϊκά, μπορεί να προκύψει ένα τέρας συναθροίσματος εθνικιστικών ευρωπαϊκών κρατών που θα ανταγωνίζονται μεταξύ τους έως θανάτου για τα πάντα.

Πόσο φταίει το ευρώ για την ακρίβεια

Ξανθή Γούναρη

Όταν οι Έλληνες ξύπνησαν με ευρώ την Πρωτοχρονιά του 2002 και άρχισαν να πληρώνουν για το εμφιαλωμένο νερό 0,5 ευρώ από 50 δραχμές.Η είσοδος του ευρώ στην καθημερινότητα εκατομμυρίων Ευρωπαίων συνοδεύτηκε από τις διαβεβαιώσεις των εκπροσώπων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ αλλά και τις προσδοκίες των πολιτών ότι η κυκλοφορία του ενιαίου νομίσματος δεν θα προκαλούσε αύξηση των τιμών. Η πραγματικότητα όμως αποδείχθηκε διαφορετική, κάτι που οι Ελληνες καταναλωτές βίωσαν περισσότερο από κάθε άλλο Ευρωπαίο. Στρογγυλοποιήσεις προς τα πάνω, σύγχυση για την πραγματική ισοτιμία ευρώ – δραχμής και αισχροκέρδεια.

Αν και ήταν γνωστό ότι η εισαγωγή του ευρώ θα προκαλούσε πληθωριστική έκρηξη και κάτι τέτοιο είχε προβλεφθεί από τις κεντρικές τράπεζες κρατών όπου το ευρώ ήταν σχεδόν ισότιμο ή πολύ κοντά στο παλαιό νόμισμα, όπως στη Γερμανία και τη Γαλλία, στη χώρα μας εκ του αποτελέσματος φαίνεται ότι δεν υπήρξε ποτέ πολιτική βούληση για πραγματικό έλεγχο των τιμών.

 

Ετσι όταν οι Ελληνες ξύπνησαν με ευρώ την Πρωτοχρονιά του 2002 άρχισαν να πληρώνουν για το εμφιαλωμένο νερό 0,5 ευρώ από 50 δραχμές (υπερτριπλασιασμός της τιμής) και για τον καφέ 2 ευρώ ή 681 δραχμές από 450 δραχμές. Το κουλουράκι ανατιμήθηκε αμέσως από 100 δραχμές στο 1 ευρώ, ενώ η επίσκεψη στον γιατρό «τσίμπησε» αρκετά – από 10.000 δραχμές στα 35 ευρώ, δηλαδή 11.926 δραχμές. H είσοδος σε κλαμπ με ποτό κόστιζε 5.000 δρχ. και έγινε 20 ευρώ (6.815 δρχ.). Αντίστοιχο σουξέ όμως γνώρισε ο μαϊντανός: από τις 50 δραχμές σκαρφάλωσε με άνεση στα 50 λεπτά του ευρώ – αύξηση 257%. 

Το οικονομικό ΝΑΤΟ

analyst

Η ΤΤΙΡ δεν είναι απλά μία εμπορική συμφωνία των δύο ηπείρων, αλλά η προσπάθεια της απόλυτης κυριαρχίας της Δύσης στον πλανήτη – πίσω της δε ευρίσκεται η «ελίτ των ελίτ», στην οποία ανήκουν τα πολυεθνικά μεγαθήρια και οι ισχυρότερες τράπεζες.

Η διατλαντική συμφωνία TTIP, στην εγκληματικότητα της οποίας έχουμε αναφερθεί πολλές φορές (άρθρο), έδειξε για μία ακόμη φορά το «πρόσωπο» της – όταν μεταφέρθηκαν τα έγγραφα στο Βερολίνο, με την προϋπόθεση να έχουν ελάχιστοι πρόσβαση στην ανάγνωση τους, καθώς επίσης με την απαγόρευση να (μη) γίνουν γνωστά στους Γερμανούς βουλευτές! Στα πλαίσια αυτά, το παράδειγμα της Ουρουγουάης που ακολουθεί, ίσως βοηθήσει καλύτερα στην κατανόηση των κινδύνων που εμπεριέχει:

Αναλυτικότερα, όταν διαπιστώθηκε στη χώρα πως όλο και περισσότεροι άνθρωποι πέθαιναν από το κάπνισμα,αποφασίσθηκε δημοκρατικά από τη Βουλή η προσπάθεια μείωσης του, μέσω της αναγραφής στα πακέτα των τσιγάρων, των κινδύνων για την υγεία – όπως άλλωστε συμβαίνει και στην Ελλάδα.

Το γεγονός αυτό συνέβη πριν από δέκα χρόνια, έως ότου το 2010 ο όμιλος παραγωγής τσιγάρων Philip Morris κατέθεσε αγωγή εναντίον της Ουρουγουάης – την οποία θα εκδικάσει ένα ιδιωτικό, μη δημοκρατικά νομιμοποιημένο δικαστήριο, πίσω από κλειστές πόρτες! Το δικαστήριο αυτό θα αποφασίσει εάν ο νόμος που ψήφισε η Βουλή της χώρας θα παραμείνει σε ισχύ ή εάν εμποδίζει (περιορίζει) παράνομα τις επενδύσεις του πολυεθνικού ομίλου – ο οποίος απαιτεί αποζημίωση.

Το Ευρώ σε 110 Χρόνια

του Κωνσταντίνου Κόλμερ

Σαν μην έφθαναν τα βάσανα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τραπέζης, η Πολωνική ετάχθη με τις επιφυλάξεις της κυβερνήσεως της, να μην υιοθετήσει το ευρωπαϊκό «κοινό» νόμισμα παρά μόνον όταν το ακαθάριστο εθνικό 

εισόδημα (ΑΕΠ) της Πολωνίας φθάσει το σημερινό της Γερμανίας. Το σημερινό Γερμανικό ΑΕΠ πλησιάζει τα 4 τρις. δολλάρια και το Πολωνικό τα 600 δις. δολλάρια. 

Μία απλή διαίρεση δείχνει ότι η Γερμανία υπερέχει της Πολωνίας από πλευράς παραγωγής 6,67 φορές -και πώς να μην είναι πλουσιωτέρα, αφού οι Γερμανοί εργάζονται σκληρά, πληρώνονται ανεπαρκώς εις υποτιμημένα ευρώ προς 1,11  το δολλάριο (χθές) και δεν πλήρωσαν πολεμικές επανορθώσεις, ενώ οι Πολωνία αγωνίζεται να σταθή στα πόδια της χωρίς να έχει αποζημιωθή για τις καταστροφές της Γερμανικής κατοχής τον Β΄ Παγκόμιο πόλεμο. Τηρουμένων των δυναμικών εκάστης οικονομίας, η Πολωνία εφ’ όσον αναπτυχθή γοργώς, θα φθάσει την Γερμανία σε 110 χρόνια (βλ. σχ. Μπλούμπεγκ Βρυξελλών).

ΕΙΚΟΣΙ ΧΡΟΝΙΑ ΕΥΡΩ: ΤΙ ΚΕΡΔΙΣΕ ΚΑΙ ΤΙ ΕΧΑΣΕ Η ΕΛΛΑΔΑ;

Παναγιώτης Ε. Πετράκης | Panagiotis E. Petrakis

Καθηγητής Οικονομικών | Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΕΚΠΑ - Professor at the Department of Economics - National and Kapodistrian University of Athens

Είκοσι χρόνια πέρασαν από τότε που το ευρώ υιοθετήθηκε στις παγκόσμιες οικονομικές αγορές ως λογιστικό νόμισμα. Τελικά η Ελλάδα κέρδισε ή έχασε με το ευρώ στην καθημερινότητά της;

Ήταν 1999 όταν το ευρώ έγινε το νόμισμα μιας ομάδας κρατών που ονομάστηκαν «Ευρωζώνη». Τα πρώτα τρία χρόνια το νέο νόμισμα χρησιμοποιούταν μόνο για λογιστικούς σκοπούς και ηλεκτρονικές πληρωμές. Την 1η Ιανουαρίου 2002, οπότε και κυκλοφόρησαν τα κέρματα και τα χαρτονομίσματα του ευρώ, ξεκίνησε σε 12 χώρες της ΕΕ η μεγαλύτερη στην ιστορία μετάβαση σε ένα νέο νόμισμα.

Την άποψη ότι η απόφαση συμμετοχής της Ελλάδας στην Ευρωζώνη ήταν πολιτική απόφαση εκφράζει ο Παναγιώτης Ε. Πετράκης, καθηγητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

«Η απόφαση συμμετοχής της Ελλάδος στην Ευρωζώνη είχε πολιτικό χαρακτήρα και ως πολιτική — κοινωνική απόφαση πρέπει να κρίνεται. Με την έννοια αυτή, το σκεπτικό θα πρέπει να είναι διευρυμένο και να συμπεριλαμβάνει γεωστρατηγικά ζητήματα που αφορούν την Ελληνική επικράτεια. Όπως έχουν εξελιχθεί τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, με τον τουρκικό αναθεωρητισμό, έχουμε μεταβληθεί στο ανατολικό σύνορο του ευρωπαϊκού και του δυτικού κόσμου! Με την έννοια αυτή η συμμετοχή της Ελλάδας, η οποία έχει, κατά τη γνώμη μου ένα μη διατηρήσιμο υψηλό δείκτη αμυντικών δαπανών, στη Ευρωζώνη επανεκτιμάται θετικά», επισημαίνει στο Sputnik ο Παναγιώτης Ε. Πετράκης.

Η ΟΝΕ αύξησε το χάσμα μεταξύ Βορρά και Νότου

Παρά τις «καλές προθέσεις» η σύγκλιση που ήταν βασικός στόχος της ευρωζώνης ουδέποτε επιτεύχθηκε, υποστηρίζει έρευνα του Bruegel. Πώς διαμορφώνονται τα δεδομένα και γιατί υπάρχει κίνδυνος για την κοινωνική συνοχή στην ΕΕ. 

Γράφει ο Τάκης Μίχας

Ενα από τα κυριότερα επιχειρήματα των πολιτικών ελίτ των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου για να πείσουν τους πληθυσμούς για την αναγκαιότητα της ένταξης στην ΟΝΕ ήταν ότι θα οδηγούσε στη «σύγκλιση» των οικονομιών τους με αυτές του Βορρά.

Ηταν άλλο ένα ψέμα. H σύγκλιση των χωρών της ΕΕ έχει αποτύχει. Τα τελευταία 15 έτη έχει αυξηθεί σημαντικά το χάσμα που χωρίζει τις χώρες του Βορρά από αυτές του Νότου.

Η σημαντική αυτή παραδοχή της χρεωκοπίας του «ευρωπαϊκού οράματος» περιέχεται σε μία μελέτη του κατ’ εξοχή «καθεστωτικού» ερευνητικού κέντρου της ΕΕ Bruegel που δημοσιοποιεί η ισπανική El Pais. Πρόκειται για έρευνα την οποία πρόκειται να συζητήσουν οι 28 υπουργοί οικονομικών στην συνάντηση τους σήμερα στο Βουκουρέστι.

Σύμφωνα με την έκθεση η διαδικασία αυτή της διεύρυνσης του χάσματος είναι ιδιαίτερα εμφανής στην Ιταλία και στην Ελλάδα, καθώς επίσης -αν και σε μικρότερο βαθμό- στην Ισπανία. Επίσης η έκθεση προβλέπει ότι αυτή η αυξανόμενη ανισότητα αν συνεχιστεί θα οδηγήσει «σε αύξηση των πολιτικών και δημοσιονομικών εντάσεων».

Πως κέρδισε τον οικονομικό πόλεμο η Γερμανία

του Κώστα Μελά

Είναι γνωστό ότι η Γερμανία έχει μεγάλο πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της. Από που προέρχεται αυτό το πλεόνασμα; Η πρώτη οικονομία της Ευρώπης ωφελήθηκε τα μέγιστα από τη δημιουργία της Ευρωζώνης. Η συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ είχε καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία του γερμανικού πλεονάσματος.

Οι καθαρές εξαγωγές είχαν, επίσης, σημαντική επίδραση στη μεγέθυνση του γερμανικού ΑΕΠ. Οι μεταρρυθμίσεις στη Γερμανία επέδρασαν σημαντικά στον περιορισμό των μισθών, οδηγώντας σε σταθερό μοναδιαίο κόστος εργασίας ή και σε μειούμενο. Αυτό αντιστρόφως αύξησε το μερίδιο των κερδών και το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.

Στη Γερμανία, μετά τις αρχικές επιπτώσεις της επανένωσης, τα εργατικά συνδικάτα στο τέλος της δεκαετίας του 1990 συμφώνησαν να διατηρήσουν τον ρυθμό αύξησης των μισθών χαμηλότερα από τον αντίστοιχο της παραγωγικότητας. Ακολούθησε η μεταρρύθμιση που ονομάσθηκε “Ατζέντα Σρέντερ 2010” και η οποία είχε στόχο να αποτρέψει την εκροή των γερμανικών επενδύσεων στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη. Η λεγόμενη μεταρρύθμιση Hartz και ειδικά η τέταρτη μεταρρύθμιση (αρχές της δεκαετίας του 2000) μείωσε τον καταβαλλόμενο φόρο για τους χαμηλόμισθους, μείωσε την ανεργία και κατηύθυνε όλες τις ωφέλειες της αύξησης της απασχόλησης στη γερμανική οικονομία.

Πού θα βρίσκεται το ευρώ στα τέλη του 2019;

Της Νατάσας Στασινού

nstas@naftemporiki.gr 

To ευρώ το πρώτο τρίμηνο έζησε την χειρότερη έναρξη έτους από το 2015. Ωστόσο οι αναλυτές εκτιμούν ότι η υποτίμησή του δεν θα έχει συνέχεια. Και τούτο παρά το γεγονός ότι δύο από τις μεγαλύτερες οικονομίες της νομισματικής ένωσης, η Γερμανία και η Ιταλία, συνιστούν πηγή έντονης ανησυχίας και κόντρα στις προβλέψεις ότι η ΕΚΤ θα διατηρήσει το βασικό επιτόκιο δανεισμού στο μηδέν έως και το τέλος του επόμενου έτους.

Έχοντας υποχωρήσει 4,5% έναντι του δολαρίου το 2018, το ευρώ βλέπει μέχρι στιγμής τις απώλειές του να διευρύνονται περαιτέρω κατά 2%. Οι συνεχείς υποβαθμίσεις των προβλέψεων για την ανάπτυξη στην Ευρωζώνη, η πεποίθηση ότι ο πληθωρισμός θα μείνει μακριά από το στόχο του 2% για δύο ακόμη χρόνια, αλλά και η επίμονη αβεβαιότητα για την τελική έκβαση του Brexit, διατηρούν υπό πίεση το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, που μοιράζονται 19 οικονομίες.

Οι πιέσεις αυτές θα ανακοπούν μέσα στους επόμενους μήνες και θα δώσουν τη θέση τους σε κέρδη πιστεύουν στην πλειονότητά τους οι 75 αναλυτές της αγοράς συναλλάγματος που έλαβαν μέρος σε έρευνα του Reuters. Συγκεκριμένα πιστεύουν ότι το ευρώ θα εξασφαλίσει κέρδη 5% φέτος και θα αποχαιρετίσει το 2019 στα 1,18 δολάρια από περίπου 1,12 σήμερα.

Η παροιμιώδης γερμανική διαστροφή

analyst

Το πρόβλημα δεν είναι η ΕΕ και το ευρώ, αλλά η Γερμανία, η οποία δεν πρόκειται ποτέ να βάλει μυαλό – ούτε φυσικά να διδαχθεί από την ιστορία της που μοιάζει με ποινικό μητρώο. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να βρεθεί μία λύση στο πρόβλημα, σε συνεργασία με τις άλλες χώρες – επειδή είναι όλες εγκλωβισμένες, όπως φαίνεται καθαρά από το BREXIT, πολύ περισσότερο αυτές που έχουν ως νόμισμα το ευρώ.

 .

Ανάλυση

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Ενώ η Ευρώπη φαίνεται να οδηγείται ξανά σε ύφεση και αποπληθωρισμό, με την αύξηση των τιμών καταναλωτή να επιβραδύνεται σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Η.Π.Α., της Κίνας και της Μ. Βρετανίας, η Γερμανία σχεδιάζει να καταλάβει έναν ακόμη «βασιλικό πύργο» στις Ευρωεκλογές – αυτόν της προεδρίας της Κομισιόν, με επόμενο στόχο την κατάληψη της ΕΚΤ.

Οφείλουμε να σημειώσουμε εδώ για όσους δεν γνωρίζουν πως ο πληθωρισμός δεν αφορά τις γενικές αυξήσεις των τιμών, αλλά την αύξηση της προσφοράς χρήματος. Με απλά λόγια, όταν η προσφορά χρήματος αυξάνεται περισσότερο από την προσφορά αγαθών, τότε έχουμε πληθωρισμό – ενώ όταν συμβαίνει το αντίθετο, η οικονομία οδηγείται σε αποπληθωρισμό.