Εθνικό νόμισμα ή ευρώ; Το μέλλον θα δείξει

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Επιχειρηματολόγησα στο παρελθόν υπέρ του εθνικού νομίσματος, θεωρώντας το ως αναγκαία, αλλά όχι ικανή, συνθήκη υπέρβασης της οικονομικής και ανθρωπιστικής-κοινωνικής κρίσης που προκλήθηκε στην Ελλάδα από την εφαρμογή των «μνημονιακών» πολιτικών της άγριας περικοπής των εισοδημάτων και της φοροληστείας, στην άμεση και έμμεση φορολογία. Αυτό δεν σημαίνει ότι ταυτίζομαι με εθνικιστικούς κύκλους ή διακατέχομαι από εθνικιστική υστερία. Το νόμισμα καθαυτό δεν σημαίνει τίποτε, γιατί το ευρώ, εκ γενετής αλλά και σήμερα, δεν είναι ουσιαστικά νόμισμα, αλλά το εργαλείο απόλυτης επικράτησης του ακραίου νεοφιλελευθερισμού στις χώρες που συναποτελούν την Ευρωζώνη και αργότερα πανευρωπαϊκά.

Τα τρία σενάρια για το μέλλον του ευρώ είναι η διατήρηση ύπαρξης του συστήματος δόμησης της ευρωζώνης, η απόρριψή του και η ριζική αναμόρφωση-ανασύνθεσή του και η διάλυσή του με επιστροφή στα εθνικά νομίσματα των χωρών-μελών.

Η διατήρηση του συστήματος δόμησης της ευρωζώνης αντιμετωπίζει την κρίση εντός της από τις αρχές (εθνικές κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές, ΕΚΤ, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΔΝΤ), επιμένοντας στην αυστηρή τήρηση των πολιτικών που ακολουθήθηκαν.

Η απόρριψη του συστήματος δόμησης της ευρωζώνης σημαίνει την οικειοθελή ή αναγκαστική αποχώρηση κάποιων χωρών από την ΟΝΕ, ως η λιγότερο κακή διαθέσιμη επιλογή.

Εθνικό νόμισμα ή ευρώ; Το μέλλον θα δείξει (2ο μέρος)

iskra

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Τάσσομαι κατηγορηματικά εναντίον της υπάρχουσας ευρωζώνης και του υπάρχοντος ευρώ ή της ΕΕ. Το αν θα μπορέσει να υπάρξει μία άλλη ευρωζώνη ή άλλη ΕΕ, στα πλαίσια της Ευρώπης των λαών και συναδέλφωσης και συνύπαρξης τους μη νεοφιλελεύθερη-ιμπεριαλιστική, είναι ζήτημα που το μέλλον θα δείξει. Είναι σαφές ότι το υπάρχον ευρώ είναι ένα κατ’ ευφημισμό νόμισμα που εξυπηρετεί το σχέδιο και σύστημα επικράτησης του νεοφιλελευθερισμού κι εργαλείο στα χέρια των ευρωζωνικών νεοφιλελεύθερων ελίτ, που κατ’ ουσία ενστερνίζεται και επιβάλλει τις πολιτικές του οικονομικού μονεταρισμού και ιδιωτικοποίησης των πάντων.

Mία πιθανότατη διάλυση της ευρωζώνης ή και της ΕΕ, που όντως είναι όργανα του ευρωπαϊκού κεφαλαίου, μπορεί να ανοίξει τους ασκούς του Αιόλου σε ακροδεξιά και εθνικιστική κατεύθυνση, αν γίνει με τέτοιους όρους. Συνεπώς μια επιστροφή σε εθνικό νόμισμα, χωρίς όρους και προϋποθέσεις, που μπορεί να είναι η αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη κι αν η ευρωζώνη δεν μπορεί τελικά να αλλάξει εκ βάθρων, μπορεί να οδηγήσει σε έναν ιδιόμορφο ‘εθνικό’ καπιταλισμό στην Ελλάδα που δεν θα λύσει ουσιαστικά κανένα πρόβλημα. Αν αυτό  συμβεί με τους ίδιους όρους πανευρωπαϊκά, μπορεί να προκύψει ένα τέρας συναθροίσματος εθνικιστικών ευρωπαϊκών κρατών που θα ανταγωνίζονται μεταξύ τους έως θανάτου για τα πάντα.

Γερμανικές επανορθώσεις: Προσδιορισμός οφειλών για την Ελλάδα

Του Καλλίνικου Νικολακόπουλου*

Η μόνη χώρα της ευρωζώνης που δεν υπέγραψε τη δανειακή σύμβαση -μνημόνιο- χωρών ευρωζώνης απευθείας με την Ελλάδα ήταν η Γερμανία.

Αντ' αυτής, υπέγραψε η κρατική επενδυτική τράπεζα KFW, λόγω ύπαρξης του γερμανικού κατοχικού δανείου και των γερμανικών επανορθώσεων

Που το 2010, χωρίς συνυπολογισμό των τόκων, ήταν 162 δις ευρώ.

Υπενθυμίζουμε ότι η απόφαση της 19μελούς Διασυμμαχικής Επιτροπής των Παρισίων (1946) καταλόγισε στη Γερμανία ως οφειλή στην Ελλάδα 7,1 δις δολάρια (αξίας 108 δις ευρώ το 2010 χωρίς συνυπολογισμό των τόκων) για καταστροφές στις υποδομές στη διάρκεια κατοχής και το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο ύψους 3,5 δις δολαρίων (αξίας 54 δις ευρώ το 2010).

Η Γερμανία εξόφλησε όλες τις χώρες με τις οποίες βρέθηκε σε εμπόλεμη κατάσταση, εκτός της Ελλάδας. Εάν η γερμανική κυβέρνηση αρνιόταν την καταβολή τους, η ελληνική θα στοιχειοθετούσε δικαίωμα προσφυγής στα διεθνή δικαστήρια.

Υπενθυμίζουμε ότι σχετική δανειακή συμφωνία του αναγκαστικού γερμανικού κατοχικού δανείου υπογράφηκε την 14/3/1942 από τους πληρεξούσιους της Γερμανίας και της Ιταλίας στην Ελλάδα, Αλτενμπουργκ και Γκίτζι. Η Ελλάδα δεν είχε προσκληθεί και δεν ήταν παρούσα. Η δανειακή σύμβαση αποτελούσε μια συμφωνία μεταξύ Γερμανίας και Ιταλίας που επιβαλλόταν στην Ελλάδα ως υποχρεωτικά εκτελεστή, άτοκη. Με εμπιστευτικό έγγραφο 409/2-4-1942 ο Ελληνας υπουργός Οικονομικών έδινε εντολή στην Τράπεζα Ελλάδος να συμμορφωθεί με τη ρηματική διακοίνωση του Αλτενμπουργκ και να αρχίσει να καταβάλει τις δανειακές προκαταβολές.

Περί δημοσίων χρεών και δημοσιονομικών πλεονασμάτων

iskra

Η νεοφιλελεύθερη προπαγάνδιση των εγκληματικών πολίτικων του ΔΝΤ από την «Καθημερινή»

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Έρχεται η «Καθημερινή» να «σπεκουλάρει» και να προπαγανδίσει ύπουλα υπέρ του νεοφιλελευθερισμού.

Τα κράτη δεν είναι κι ούτε πρόκειται ποτέ να γίνουν ιδιωτικές επιχειρήσεις, ούτε βέβαια μπορούν να σταματήσουν να υπάρχουν, όπως οποιασδήποτε νομικής μορφής ιδιωτική επιχείρηση.

Αυτά είναι αυτονόητα για οποιονδήποτε εχέφρονα οικονομολόγο, με στοιχειώδη γνώση δημόσιας οικονομικής.

Το ότι το δημόσιο χρέος έφτασε σε δυσθεώρητα ύψη, ως ποσοστό του ΑΕΠ, στην περίπτωση της Ελλάδας και σε μικρότερο βαθμό σε άλλες ευρωζωνικές χώρες, είναι αποτέλεσμα της εφαρμογής εγκληματικών μνημονικών πολιτικών, που συρρίκνωσαν το ΑΕΠ που στην περίπτωση της Ελλάδας έφτασε στο 25% περίπου, έμπνευσης του αμαρτωλού ΔΝΤ σε συνεργασία με τους «θεσμούς» της ευρωζώνης.

Σύντομος σχολιασμός του τραπεζικού συστήματος και του δημόσιου και ιδιωτικού χρέους της Ελλάδας

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου*

Tο δημόσιο χρέος της Ελλάδας δεν προήλθε, τουλάχιστον εμφανώς όπως σε άλλες χώρες πχ Ισλανδία, από μετατροπή ιδιωτικού χρέους σε δημόσιο. Η Ελλάδα είχε ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά ιδιωτικού χρέους ως προς το ΑΕΠ και παρά την έκρηξη της πίστωσης πριν το 2009, έναν από τους χαμηλότερους βαθμούς χρηματιοπιστωτικής μόχλευσης παγκόσμια και από τις μικρότερες εκθέσεις στα αμερικανικά sub-primes και τα τιτλοποιημένα ‘ομόλογά’ τους.

Απλά το εγκληματικό πρόγραμμα δημοσιονομικής εξυγίανσης και προσαρμογής ΔΝΤ και ευρωζώνης, κοινώς μνημόνιο, επεξέτεινε και διόγκωσε το πρόβλημα και στον τραπεζικό και ιδιωτικό τομέα, μέσω των περιοριστικών μονεταριστικών πολιτικών και εν ολίγοις έκανε το 'φάρμακο' πολύ χειρότερο από την 'ασθένεια' και τις 'παρενέργειές' του οικονομικά τοξικότατες, μιλώντας με 'ιατρικούς' όρους.

Αυτή τη στιγμή οι τράπεζες είναι κοινώς ‘σαπάκια’ και απόλυτα χρεοκοπημένες, καθιστώντας μάταιη οποιαδήποτε προσπάθεια επανακεφαλαιοποίησής τους με χρήματα που θα αυξήσουν το δημόσιο χρέος, και το ιδιωτικό χρέος έχει υπερδιογκωθεί, αγγίζοντας σχεδόν το ποσοστό του δημόσιου χρέους ως προς το ΑΕΠ.

Απάντηση στον Πάνο Τριγάζη περί Αργεντινής και σύγκρισης Τσίπρα με Κίρχνερ και Φερνάντεζ

iskra

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Την 1/9/2018 ο γνωστός παπαγάλος-κονδυλοφόρος και απολογητής της κυβερνητικής πολιτικής Πάνος Τριγάζης, δημοσίευσε στο προφίλ του στο facebook την παρακάτω ανάρτηση:

https://www.facebook.com/panos.trigazis/posts/2205598696337943?hc_location=ufi

‘ΘYMHΘEITE THN APΓENTINH, ΦIΛEΣ KAI ΦIΛOI. TO 2001,H XΩPA AYTH THΣ Λ.AMEPIKHΣ ΠEPAΣE ΔIA ΠYPOΣ KAI ΣIΔHPOY, MEXPI ΠOY EΞEΛEΓH ΠPOEΔPOΣ O NEΣTOP KIXNEP,EΠIKEΦAΛHΣ ENOΣ ΣYNAΣΠIΣMOY APIΣTEPΩN ΔYNAMEΩN. TO 2005, O KIXNEP EIXE ΠΛHPΩΣ ΣTAΘEPOΠOIHΣEI THN OIKONOMIA,ENΩ TO 2001, H EΘNIKH ETAIPEIA ΠETPEΛAIOY EIXE ΠOYΛHΘEI ΣE IΔIΩTEΣ ΓIA NA ΠΛHPΩΘOYN OI ΣYNTAΞEIΣ. THN TPAΓΩΔIA TEPMATIΣE H KYBEPNHΣH NEΣTOP KIXNEP, O OΠOIOΣ AΦOY ΠAPAITHΘHKE ΛOΓΩ BAPYTATHΣ AΣΘENEIAΣ ΠEΘANE ΠPOΩPA KAI ΣTH ΘEΣH TOY EΞEΛEΓH H XAPIΣMATIKH ΣYZYΓOΣ TOY KPIΣTINA KIXNEP, ΠOY EKANE ΔYO ΘHTEIEΣ KAI AΠOXΩPHΣE ΣYMΦΩNA ME THN ΣYNTAΓMATIKH EΠITAΓH. META ANEΛABE O ΣHMEPINOΣ NEOΦIΛEΛEYΘEPOΣ MAKPI. TO AΠOTEΛEΣMA;NEA TPAΓΩΔIA ΓIA THN XΩPA, ΠAΛI ΣTH ΦPIKTH AΓKAΛIA TOY ΔNT. ΠAPOMOIO ΛAΘOΣ ΔEN ΘA KANEI O EΛΛHNIKOΣ ΛAOΣ, EKΛEΓONTAΣ MHTΣOTAKH TO 2019. ΠANOΣ TPIΓAZHΣ’

Τα γεγονότα συνοπτικά και η ανάλυση – ερμηνεία τους έχουν ως εξής :

Τη χρονική περίοδο 1999-2002, η Αργεντινή κλονίσθηκε από μία φοβερή κοινωνικο-οικονομική κρίση, μετά από μια δεκαετία μεγάλης πτώσης του πληθωρισμού, σταθεροποίηση των τιμών και σταδιακή αύξηση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών της, λόγω της πολιτικής σύνδεσης του αργεντίνικου πέσο με το αμερικανικό δολάριο. Η χώρα, είχε ιστορικό υπερ-πληθωρισμού επί δεκαετίες και η σύνδεση αυτή των δύο νομισμάτων είχε εκληφθεί ως λύση που επέλυε όλα τα προβλήματα. Παρά την τιθάσευση του πληθωρισμού, η παραγωγικότητα της οικονομίας της έμενε στάσιμη ενώ η παραγωγικότητα εμπορικών εταίρων της Αργεντινής (ΗΠΑ, Ευρώπη, Ν.Α. Ασία, Κίνα, άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής) βελτιωνόταν με γρήγορους ρυθμούς. Η σταθερή σύνδεση πέσο–δολαρίου, δεν επέτρεπε τις απαραίτητες υποτιμήσεις του νομίσματος, που ήταν αναγκαίες, για να εξακολουθήσουν να παραμένουν ανταγωνιστικά τα προϊόντα της Αργεντινής συγκριτικά με τα ξένα ανταγωνιστικά.

Οι διαγραφές χρεών σε Αργεντινή, Ισημερινό, Γερμανία

του Καλλίνικου Κ. Νικολακόπουλου

Η άρνηση πληρωμής δημόσιου χρέους είναι έννομη πράξη, κατά το διεθνές δίκαιο, ενώ αρκετές χώρες, κατά τη διάρκεια των 200 τελευταίων περίπου ετών, έχουν προσφύγει σε αυτή, της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης που έχει κηρύξει ήδη τέσσερις επίσημες πτωχεύσεις. Πρόσφατες χαρακτηριστικές περιπτώσεις χωρών, με αντιφατικές εμπειρίες, πού αρνήθηκαν στην πορεία την ‘βοήθεια’ του ΔΝΤ ή και διέγραψαν μεγάλο ποσοστό του δημόσιου χρέους τους για να αναδειχθούν τα προβλήματα εφαρμογής των ‘προγραμμάτων αρωγής’ καθώς και οι υπάρχουσες δυνατότητες στην αντιμετώπιση της κρίσης χρέους, είναι αυτές της Αργεντινής και του Ισημερινού-Εκουαδόρ.

Χαρακτηριστική είναι επίσης η περίπτωση της Γερμανίας που, σύμφωνα με τη συνθήκη του Λονδίνου του 1953, διέγραψε το 63% του δημόσιου χρέους της επιτρέποντας τη γρήγορη ανάκαμψή της από τις στάχτες του παγκόσμιου πολέμου, που προκάλεσε-επέβαλε η ίδια , και την μεταπολεμική πανευρωπαϊκή κυριαρχία της.

Παγκόσμια οικονομική αναταραχή και παγκοσμιοποίηση

iskra

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Κατά το διάστημα των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών, το φάντασμα της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης έχει στοιχειώσει το πνεύμα των πολιτικών και οικονομικών ‘ηγετών’ παγκόσμια. Η σημερινή αίσθηση ματαίωσης, εξαιτίας της διαρκώς μετατιθέμενης, στο απροσδιόριστο μέλλον, ολοκλήρωσης της  προσδοκίας, την καθιστά αβέβαιη ενεργοποιώντας την πιθανότητα επίτευξης του αντίθετου ενδεχόμενου. Πανηγυρίζοντες ‘ηγέτες’ και ‘διαμορφωτές’ της διεθνούς κοινής γνώμης, είχαν προετοιμάσει τα πάντα στην εντέλεια για την αναμενόμενη επίτευξη και ενθουσιώδη υποδοχή του ‘θαυμαστού νέου κόσμου’, που θα είχε επιτύχει τα ακόλουθα :

• Ισχυρά νομίσματα, με σταθερές συναλλαγματικές ισοτιμίες, για την αδιατάρακτη διεθνή κυκλοφορία χρήματος και κεφαλαίων
• Αυστηρή επιτήρηση των δημόσιων δαπανών και δημοσιονομικών ελλειμμάτων, για την εξάλειψη των μη δασμολογικών εμποδίων
• Σαρωτικές απορρυθμίσεις στις διεθνείς συναλλαγές και τη διεξαγωγή του διεθνούς εμπορίου, με επιβολή κυρώσεων στους παραβάτες
• Απόλυτο συγχρονισμό των διεθνών χρηματοπιστωτικών ροών και αγορών και ενοποίηση του διεθνούς χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, με τίμημα τον κατακερματισμό και την πολυδιάσπαση των διάφορων εθνικών οικονομιών

Η συνέπεια της επίτευξής τους, θα σήμαινε την απόρριψη του στόχου της πλήρους απασχόλησης των εργαζομένων, σε εθνικό επίπεδο, μετατρέποντας την εργασία σε μεταβλητή προσαρμογής της όποιας εθνικής οικονομίας στο νέο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον. Ο στόχος των ακραίων νεοφιλελεύθερων ‘οραματιστών’ ήταν η ύπαρξη ενός μοναδικού συστήματος παγκόσμιας διακυβέρνησης, παρά το γεγονός ύπαρξης διαφορών μεταξύ χωρών και περιοχών που απαιτούσε την εφαρμογή ξεχωριστών και στοχευμένων οικονομικών πολιτικών.

Σύντομο μάθημα προς ανιστόρητους και αγεωγράφητους

iskra

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Tο 39% των εδαφών της ιστορικής Μακεδονίας βρίσκονται στη FYROM. Το απόλυτα ορθό θα ήταν να δώσουν την ονομασία ‘Βόρεια Μακεδονία’ ή ‘Μακεδονία του Βαρδάρη’ στο γεωγραφικό αυτό διαμέρισμα. 

Το ορθό επίσης όνομα για το κρατίδιο θα ήταν ‘Δαρδανία’ ή ‘Δημοκρατία του Βαρδάρη’. Στην τωρινή συγκυρία (αλλά και προ 25ετίας) δεκτή έπρεπε να γίνει η ονομασία του γεωγραφικού διαμερίσματος ως ονομασία όλου του κρατιδίου, για αποφυγή εντάσεων και σκιαμαχιών. 

Η ελληνικότητα της Μακεδονίας, βασίζεται κυρίως σε όσα έχει γράψει ο αρχαίος γεωγράφος και ιστορικός Στράβων. Τα ιστορικά όμως γεγονότα, αποδεικνύουν ότι η Μακεδονία ποτέ δεν συμμάχησε με τις λοιπές ελληνικές πόλεις- κρατίδια εναντίον κοινού εχθρού όπως οι Πέρσες. Τουναντίον η Μακεδονία επικράτησε στη μάχη της Χαιρώνειας κατατροπώνοντας τον συνασπισμένο στρατό των άλλων ελληνικών πόλεων-κρατιδίων. 

Η χαμένη οκταετία : οι αδιέξοδοι δρόμοι της καταστροφής

iskra

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

To τρίτο μνημονιακό πρόγραμμα, που επιβλήθηκε από τους ‘δανειστές’ με τη συναίνεση της προδοτικής ελληνικής κυβέρνησης, μεταθέτει στο μέλλον ότι θα έπρεπε να προηγείται, ανάγοντας τις συνέπειες ως αιτίες και υποβαθμίζοντας τις πραγματικές αιτίες της ελληνικής κρίσης και καταστροφής σε απλές συνέπειες. Οι μόνιμες παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας, δεν στάθηκαν εμπόδιο για την πραγματοποίηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης, επιτρέποντας τη διαιώνιση και αναπαραγωγή τους. Αυτές όμως μεγεθύνθηκαν, λαμβάνοντας πελώριες και μη ελέγξιμες διαστάσεις, λόγω των μνημονιακών πολιτικών που καθήλωσαν την ελληνική οικονομία σε έντονα αρνητικούς ρυθμούς. Η ‘θεραπευτική αγωγή’, από το 2010 ως και σήμερα, ήταν όχι μόνο ανώφελη αλλά και πολύ χειρότερη από την αρχική αρρώστια.

Κλασικό παράδειγμα μνημονιακής επιβολής, είναι η πρόταξη επίλυσης του ασφαλιστικού-συνταξιοδοτικού, που τίθεται ως προϋπόθεση της επιστροφής της Ελλάδας στην ανάπτυξη, της αξιολόγησης και της απαραίτητης επίλυσης του προβλήματος του ελληνικού δημόσιου χρέους. Η τωρινή κρίση του ασφαλιστικού-συνταξιοδοτικού δεν είναι βέβαια αιτία, αλλά προφανής συνέπεια της διεθνούς, ευρωπαϊκής και ελληνικής κρίσης και του υφεσιακού αέναου κύκλου που έχουν επιβάλει οι μνημονιακές πολιτικές. Η συρρίκνωση των συνταξιοδοτικών δαπανών και συντάξεων και η ‘εξυγίανση’ των συνταξιοδοτικών ταμείων, όχι μόνο δεν θα επιφέρουν την επιστροφή της οικονομικής ανάπτυξης, αλλά θα καταφέρουν να θέσουν την οικονομία σε έναν μόνιμο αέναο υφεσιακό κύκλο, χωρίς δυνατότητα επιστροφής. Οποιαδήποτε προσαρμογή πραγματοποιείται σε υφεσιακές συνθήκες, δυσχεραίνει, παρατείνει ή και ματαιώνει την οικονομική ανάκαμψη. Οι συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις που έχουν επιτύχει παγκόσμια, πχ Σουηδία, Νορβηγία κλπ, έχουν πραγματοποιηθεί σταδιακά με χρονικό βάθος και όχι εξ απήνης, λαμβάνοντας ταυτόχρονα μέριμνα για τη διατήρηση των αναπτυξιακών ρυθμών και την αποφυγή της οικονομικής επιβράδυνσης.

Μνημονιακό φάρμακο ή νεοφιλελεύθερη βαριά ασθένεια?

iskra

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Ο εθελόδουλος μνημονιακός διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας (ΤτΕ) Γιάννης Στουρνάρας, έχει επανειλημμένα δικαιώσει τους δανειστές ενοχοποιώντας την Ελλάδα. Κατά την άποψή του, τα μνημόνια 1, 2 και 3, που έχουν επιβληθεί στην Ελλάδα την τελευταία επταετία από τους ευρωπαίους ‘εταίρους’, δεν είναι υπεύθυνα για τη φοβερή και αέναη κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας από το 2010 μέχρι και τώρα, ούτε για τη σημερινή μη ορατή στο άμεσο μέλλον σταθεροποίηση και ανάκαμψή της. Διατείνεται ότι τα επιβληθέντα μνημόνια και οι ακολουθούμενες μνημονιακές πολιτικές δεν ήταν ποτέ μέρος του προβλήματος, αλλά αποτελούν μέρος της λύσης του. Με την ίδια συλλογιστική, επιμένει ότι η πολιτική που έχει συρρικνώσει την οικονομία ήταν ‘δυσάρεστη’, αλλά ‘απαραίτητη’ για τη θεραπεία των παθογενειών που είχαν συσσωρευθεί από τις προηγούμενες ελληνικές κυβερνήσεις, αλλά και από την ελληνική κοινωνία που επέμενε να συντηρεί με δανεικά ένα βιοτικό επίπεδο που ήταν υπέρτερο των δυνάμεών της. Ο ίδιος θεωρεί ότι για την ελληνική κρίση δεν είναι υπεύθυνες οι ελληνικές τράπεζες, γιατί δεν την πυροδότησαν, αλλά ευθύνεται το δημοσιονομικό αδιέξοδο που οδήγησε σε πτώση όλη την ελληνική οικονομία, πλήττοντας τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και τις τράπεζες.

Η αυθαίρετη ερμηνεία του δημιουργεί με αφάνταστη ευκολία ενόχους και θύματα, που τιμωρούνται για ατασθαλίες στις οποίες δεν συμμετείχαν ποτέ και δεν γνώριζαν ούτε εξ αποστάσεως. Το 2013 ακόμη και ο τότε διευθυντής μελετών του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) Ολιβιέ Μπλανσάρ, απέδωσε σε γνωστή έκθεσή του τη βαθειά ύφεση της ελληνικής οικονομίας στην υποεκτίμηση των υφεσιακών επιπτώσεων από τα σκληρότατα μέτρα ακραίας λιτότητας των μνημονίων και όχι τόσο στην υπερχρέωσή της. Τα αντίστοιχα μνημονιακά προγράμματα που εφαρμόσθηκαν στις Ιρλανδία, Πορτογαλία και Κύπρο, δεν έφθασαν ποτέ την ακραία σκληρότητα, εκδικητικότητα και βιαιότητα των ελληνικών. Ενώ στην Ελλάδα οι επιβληθείσες περικοπές μισθών και συντάξεων άγγιξαν το 50%, σε αυτές τις χώρες δεν ξεπέρασαν το 10-15%. Η ελληνική ύφεση παραμένει μέχρι και τώρα βαθύτερη και η ανεργία η υψηλότερη στην ευρωζώνη κι αυτό δεν οφείλεται στο αρχικό ύψος του χρέους, αλλά στην αναποτελεσματικότατη κακοδιαχείρισή του από τα τρία μνημόνια και με την αδιαμφισβήτητη συνέργεια των ελληνικών κυβερνήσεων.

Ποσοτική χαλάρωση- Όψεις της αντιφατικής λειτουργίας του ευρώ

iskra

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Η δύσκολη κατάσταση που βιώνουν οι λαοί των χωρών της ευρωζώνης, δεν οφείλεται στη δήθεν πίεση που αυτή υφίσταται από τον υφεσιακό ανταγωνισμό με άλλες περιοχές της γης. Αντίθετα η Ευρώπη, όντας η μεγαλύτερη αγορά παγκόσμια, λειτουργώντας σαν μια ‘μαύρη τρύπα’ παρασύρει στην περιδίνηση τις υπόλοιπες περιοχές του κόσμου. Οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία, η Κίνα κλπ, επιταχύνουν τους οικονομικούς ρυθμούς τους χρησιμοποιώντας κάθε δυνατό μέσο, ενώ η Ευρωζώνη αντίθετα εφαρμόζει ακραία λιτότητα, περικόπτοντας εισοδήματα και δημόσιες δαπάνες. Έτσι, αποσπά εξωτερικά πλεονάσματα, που δεν τα ανακυκλώνει, σε βάρος του υπόλοιπου κόσμου, αφού τα επιτευχθέντα πλεονάσματα μιας περιοχής σημαίνουν αυτόματα ελλείμματα ρευστότητας για τις άλλες περιοχές.

Η Ευρωζώνη και κυρίως η Γερμανία επιτυγχάνουν εντυπωσιακά εξωτερικά πλεονάσματα, αξιοποιώντας την επέκταση δαπανών των άλλων με ταυτόχρονες περικοπές των δικών τους. Κατά το 2016, το γερμανικό εξωτερικό πλεόνασμα ξεπέρασε τα 320 δις δολάρια, ίσο με το 8,9% του ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν) της, που επιτυγχάνεται κατά το 1/3 από συναλλαγές με τις χώρες της Ευρωζώνης και κατά 2/3 από συναλλαγές με τον υπόλοιπο κόσμο. Τα γερμανικά πλεονάσματα, εκτός της επίτευξής τους σε βάρος του υπόλοιπου κόσμου, επιτυγχάνονται επίσης από την πραγματοποίηση διμερών συναλλαγών με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης, οι οποίες υφίστανται τις συνέπειές τους. Η επίτευξη εξωτερικών πλεονασμάτων από τη Γερμανία, σημαίνει τη συνεχή απομύζηση της ρευστότητας των εταίρων της.

Ο κόσμος των offshore κέντρων βρίσκεται σχεδόν παντού

iskra

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Τα εξωτικά μέρη όπου φιλοξενούνται οι περίφημες offshore (εξωχώριες/υπεράκτιες) εταιρείες, αποτελούν το απόλυτο μέσο φορολογικής απόδρασης για τις νεοφιλελεύθερες ελίτ των πλούσιων και ισχυρών παγκόσμια. Στην Ελλάδα, αλλά και παγκόσμια, οι πλούσιοι, που αποτελούν περίπου το 10% του πληθυσμού με τα υψηλότερα εισοδήματα, χάρη σε αυτές, αποφεύγουν την καταβολή οποιουδήποτε φόρου.

Υπάρχουν άνω των 60 φορολογικών παραδείσων παγκόσμια, έχοντας έδρα σε εξωτικά νησιά όπως Βερμούδες, Νησιά Κέϊμαν, Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι κλπ. Οι σημαντικότεροι όμως βρίσκονται στα κέντρα των ισχυρότερων χωρών, όπως το Μανχάταν της Νέας Υόρκης και το Σίτυ του Λονδίνου ή η Ελβετία και το Λουξεμβούργο (που πρωτοστάτησε στην παραδειγματική τιμωρία της Κύπρου, που του υπέκλεψε μέρος της αφορολόγητης ‘πελατείας’ του).

Οι φορολογικοί παράδεισοι τοποθετούνται στο επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομίας, γιατί το μεγαλύτερο ποσοστό των παγκόσμιων οικονομικών συναλλαγών διεξάγονται μέσω αυτών. Αυτοί έχουν διαδραματίσει κεντρικό ρόλο σε οποιοδήποτε σημαντικό οικονομικό γεγονός, μεγάλο οικονομικό σκάνδαλο και παγκόσμια οικονομική κρίση τις τελευταίες δεκαετίες, με αποκορύφωμα την τελευταία παγκόσμια ύφεση που προκλήθηκε από την κατάρρευση των subprimes στις ΗΠΑ το 2007-8.

Μια σύντομη κριτική στον Γιάνη Βαρουφάκη

iskra

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Διάβασα το άρθρο του συναδέλφου Βαρουφάκη που με ‘απογοήτευσε’, παρότι τον εκτιμώ γενικά. Η όλη τεκμηρίωση ενός παράλληλου συστήματος πληρωμών, εξαντλείται σε μια γενικόλογη τοποθέτηση αντιμετώπισης των νομισματικών εκβιασμών της ευρωζώνης, χωρίς να προσδιορίζει ούτε τον χρόνο διάρκειάς του αλλά ούτε και την έκταση εφαρμογής του.

Παρομοιάζει δε την Ελλάδα με την περίπτωση της Καλιφόρνιας, που όμως λειτουργεί ως πολιτεία σε ένα ομοσπονδιακό νομισματικό σύστημα. Δεν απαντάει βέβαια σε πιθανά μελλοντικά σενάρια και τρέφει αυταπάτες σχετικά με το τι είναι πραγματικά η Ο.Ν.Ε., τονίζοντας ότι το όλο σχέδιό του ήταν η παραμονή στην ευρωζώνη.

Έργα και ημέρες του μνημονιακού εντολοδόχου- Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννη Στουρνάρα, από το όχι και τόσο μακρινό παρελθόν

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

Του Καλλίνικου Νικολακόπουλου*

Γεμάτη από λαμπρές επιτυχίες ήταν η θητεία του σημερινού Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, κατά την περίοδο 2000-2004, ως Πρόεδρος της υπό κρατικό έλεγχο τότε Εμπορικής Τράπεζας. Εκτός από τις γνωστές επενδύσεις του, σε εκτάσεις στη Σιβηρία και τράπεζες χωρίς άδειες σε Αρμενία και Σερβία, είχε διεκπεραιώσει συναλλαγή με την ALPHA BANK αμφίβολης νομιμότητας. Συγκεκριμένα το 1999 η Εμπορική Τράπεζα μεταβίβασε στην τότε Άλφα Τράπεζα Πίστεως το 50,01%   της θυγατρικής της Ιονικής Τράπεζας από το 68% ποσοστό, που συνολικά κατείχε, έναντι τιμήματος 645 εκατομμυρίων ευρώ και η τότε διοίκηση της Εμπορικής Τράπεζας είχε δηλώσει ότι το υπόλοιπο 18%, αξίας τότε περί τα 230 εκατ. ευρώ, θα το διέθετε αργότερα στην αγορά, ώστε να αποκομίσει μεγαλύτερο όφελος.

Με την απορρόφηση της Ιονικής Τράπεζας από την Άλφα Πίστεως και τη σχετική ανταλλαγή μετοχών το 2000, η Εμπορική Τράπεζα βρέθηκε να κατέχει το 10% περίπου της νέας   ALPHA BANK. Το μετοχικό αυτό μερίδιο θεωρούνταν μεγάλης αξίας την περίοδο εκείνη, δεδομένου ότι η οικογένεια που έλεγχε την ALPHA BANK, εμφανιζόμενη ως ιδιοκτήτρια, κατείχε ποσοστό μικρότερο του 8% του μετοχικού κεφαλαίου της τράπεζας και υπήρχε ενδιαφέρον από μεγάλους χρηματοπιστωτικούς ομίλους να εισέλθουν ως στρατηγικοί επενδυτές στην ALPHA BANK (BNP, Monte Dei Paschei κλπ), αλλά αποτρέπονταν λόγο κωλυσιεργιών της διοίκησής της.

Χαρακτηριστικές περιπτώσεις διαγραφής δημόσιου χρέους (Αργεντινή, Ισημερινός, Γερμανία)

του Καλλίνικου Κ. Νικολακόπουλου*

Η άρνηση πληρωμής δημόσιου χρέους είναι έννομη πράξη, κατά το διεθνές δίκαιο, ενώ αρκετές χώρες, κατά τη διάρκεια των 200 τελευταίων περίπου ετών, έχουν προσφύγει σε αυτή, της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης που έχει κηρύξει ήδη τέσσερις επίσημες πτωχεύσεις. Πρόσφατες χαρακτηριστικές περιπτώσεις χωρών, με αντιφατικές εμπειρίες, πού αρνήθηκαν στην πορεία την ‘βοήθεια’ του ΔΝΤ ή και διέγραψαν μεγάλο ποσοστό του δημόσιου χρέους τους για να αναδειχθούν τα προβλήματα εφαρμογής των ‘προγραμμάτων αρωγής’ καθώς και οι υπάρχουσες δυνατότητες στην αντιμετώπιση της κρίσης χρέους, είναι αυτές της Αργεντινής και του Ισημερινού-Εκουαδόρ. Χαρακτηριστική είναι επίσης η περίπτωση της Γερμανίας που, σύμφωνα με τη συνθήκη του Λονδίνου του 1953, διέγραψε το 63% του δημόσιου χρέους της επιτρέποντας τη γρήγορη ανάκαμψή της από τις στάχτες του παγκόσμιου πολέμου, που προκάλεσε-επέβαλε η ίδια , και την μεταπολεμική πανευρωπαϊκή κυριαρχία της.

-Τη χρονική περίοδο 1999-2002, η Αργεντινή κλονίσθηκε από μία φοβερή κοινωνικο-οικονομική κρίση, μετά από μια δεκαετία μεγάλης πτώσης του πληθωρισμού, σταθεροποίηση των τιμών και σταδιακή αύξηση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών της, λόγω της πολιτικής σύνδεσης του αργεντίνικου πέσο με το αμερικανικό δολάριο. Η χώρα, είχε ιστορικό υπερ-πληθωρισμού επί δεκαετίες και η σύνδεση αυτή των δύο νομισμάτων είχε εκληφθεί ως λύση που επέλυε όλα τα προβλήματα. Παρά την τιθάσευση του πληθωρισμού, η παραγωγικότητα της οικονομίας της έμενε στάσιμη ενώ η παραγωγικότητα εμπορικών εταίρων της Αργεντινής (ΗΠΑ, Ευρώπη, Ν.Α. Ασία, Κίνα, άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής) βελτιωνόταν με γρήγορους ρυθμούς. Η σταθερή σύνδεση πέσο–δολαρίου, δεν επέτρεπε τις απαραίτητες υποτιμήσεις του νομίσματος, που ήταν αναγκαίες, για να εξακολουθήσουν να παραμένουν ανταγωνιστικά τα προϊόντα της Αργεντινής συγκριτικά με τα ξένα ανταγωνιστικά.

Πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα, διαχειρισιμότητα του δημόσιου χρέους και βιωσιμότητα της χώρας

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Τα χρέη, δημόσια ή ιδιωτικά, κυριολεκτώντας δεν μπορούν να χαρακτηρισθούν ως βιώσιμα ή μη, όπως έχει επικρατήσει να αποκαλούνται, αλλά ως διαχειρίσιμα ή μη. Βιώσιμος είναι ένας ζωντανός οργανισμός και στην προκειμένη περίπτωση ο άνθρωπος.

Τα ιδιωτικά χρέη οφείλονται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα, που αποτελούνται και αυτά από ανθρώπους. Τα δημόσια χρέη, οφείλονται από κυρίαρχες χώρες-κράτη, που αποτελούνται από το σύνολο όσων διαμένουν και δρουν σε αυτές ή έχουν την ιθαγένεια ή την υπηκοότητά τους. Ένα ιδιωτικό χρέος μπορεί να αποπληρωθεί εξολοκλήρου ή να εξυπηρετείται, να αποπληρώνονται δηλαδή τα ετήσια συνήθως τοκοχρεωλύσιά του, ενώ αντίθετα ένα δημόσιο χρέος ποτέ δεν αποπληρώνεται εξολοκλήρου, αλλά εξυπηρετείται.

Για να θεωρηθεί ένα δημόσιο χρέος ως διαχειρίσιμο, αναγκαία και ικανή προϋπόθεση είναι να θεωρείται η χώρα βιώσιμη, θεωρούμενη ως το σύνολο των ανθρώπων που την αποτελούν. Ακόμη, προϋπόθεση διαχειρισιμότητας οποιουδήποτε δημόσιου χρέους, είναι η ύπαρξη αυξητικών ρυθμών της οικονομίας γιατί όταν αυτή δεν λειτουργεί, οποιοδήποτε χρέος, ακόμη και αν έχει χαρακτηρισθεί ως διαχειρίσιμο, δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί και προξενεί την μη βιωσιμότητα της χώρας και των ανθρώπων της.

Δημοσιονομική κρίση χρέους, τραπεζικό σύστημα και πολιτικο-οικονομικές ελίτ

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Το 2010 η ελληνική πολιτικο-οικονομική ελίτ -για δικούς της προφανείς λόγους- με το πρόσχημα του υψηλού επιτοκίου σε μια δημοπρασία δεκαετών ομολόγων και της μη βιωσιμότητας του ελληνικού δημόσιου χρέους, αποφάσισε να αυτoαποκλείσει τη χώρα από τις αγορές και να τη θέσει υπό το καθεστώς των μνημονίων. Ο λόγος του χρέους ως προς το ΑΕΠ κυμαίνονταν τότε περίπου στο 120%, ενώ αν διερευνήσει κανείς τις τότε επικρατούσες καμπύλες επιτοκίων στις διάρκειες 1 έως 10 έτη, αποκαλύπτεται ότι Ελληνικό κράτος θα μπορούσε για μέση διάρκεια 5 ετών, λαμβάνοντας υπόψη το αντίστοιχο επίπεδο του πληθωρισμού, να καλύψει τις δανειακές του ανάγκες με πολύ χαμηλό πραγματικό επιτόκιο. Μετά την παρέλευση αρκετού χρονικού διαστήματος, χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία, με χαμηλότερα επίπεδα πληθωρισμού, άντλησαν κεφάλαια για δεκαετή διάρκεια με πολύ υψηλότερα επιτόκια από αυτά που ίσχυαν αν δανειζόταν τότε η Ελλάδα και δεν προσέφευγε στον θανατηφόρο εναγκαλισμό της Τρόικας.

Με το καθεστώς των μνημονίων και των αντιστοίχων θηριωδών προγραμμάτων δημοσιονομικής προσαρμογής και "διάσωσης", την ουσιαστική διακυβέρνηση της χώρας ανέλαβε η διακατεχόμενη από νεοφιλελεύθερες ιδεοληψίες υπερεθνική εκτελεστική τρόικα. Αποτέλεσμα των νεοφιλελεύθερων προγραμμάτων προσαρμογής που επιβλήθηκαν στην Ελλάδα επί επτά έτη είναι η κοινωνική και οικονομική κατάρρευση και η διάσωση μόνο της ολιγαρχικής πολιτικοοικονομικής ελίτ και των διοικητικών πυραμίδων του τραπεζικού συστήματος.

Δημοσιονομική κρίση χρέους, τραπεζικό σύστημα και πολιτικο-οικονομικές ελίτ

iskra

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Το 2010 η ελληνική πολιτικοοικονομική ελίτ, για δικούς της προφανείς λόγους, με το πρόσχημα του υψηλού επιτοκίου σε μια δημοπρασία 10ετών ομολόγων και της μη βιωσιμότητας του ελληνικού δημόσιου χρέους, αποφάσισε να αυτo-αποκλείσει τη χώρα από τις αγορές και να τη θέσει υπό το καθεστώς των μνημονίων. Ο λόγος του χρέους ως προς το ΑΕΠ κυμαίνονταν τότε περίπου στο 120%, ενώ αν διερευνήσει κανείς τις τότε επικρατούσες καμπύλες επιτοκίων στις διάρκειες 1 έως 10 έτη, αποκαλύπτεται ότι Ελληνικό κράτος θα μπορούσε για μέση διάρκεια 5 ετών, λαμβάνοντας υπόψη το αντίστοιχο επίπεδο του πληθωρισμού, να καλύψει τις δανειακές του ανάγκες με πολύ χαμηλό πραγματικό επιτόκιο. Μετά την παρέλευση αρκετού χρονικού διαστήματος, χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία, με χαμηλότερα επίπεδα πληθωρισμού, άντλησαν κεφάλαια για δεκαετή διάρκεια, με πολύ υψηλότερα επιτόκια από αυτά που ίσχυαν αν δανειζόταν τότε η Ελλάδα και δεν προσέφευγε στον θανατηφόρο εναγκαλισμό της ‘τρόικας’.

Με το καθεστώς των μνημονίων και των αντιστοίχων θηριωδών προγραμμάτων δημοσιονομικής προσαρμογής και ‘διάσωσης’, την ουσιαστική διακυβέρνηση της χώρας ανέλαβε η διακατεχόμενη από νεοφιλελεύθερες ιδεοληψίες υπερεθνική εκτελεστική ‘τρόικα’. Αποτέλεσμα των νεοφιλελεύθερων προγραμμάτων προσαρμογής που επιβλήθηκαν στην Ελλάδα επί 7 έτη, είναι η κοινωνική και οικονομική κατάρρευση και η διάσωση μόνο της ολιγαρχικής πολιτικοοικονομικής ελίτ και των διοικητικών πυραμίδων του τραπεζικού συστήματος.

Ευρωζώνη : Οικονομικός παράδεισος ή νομισματική κόλαση ;

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Οι ‘αγορές’ θεώρησαν ότι η πρώτη δεκαετία λειτουργίας της ευρωζώνης ήταν γενικά επιτυχής και ότι η κυκλοφορία  κοινού νομίσματος πραγματοποιήθηκε χωρίς προβλήματα και η ΕΚΤ ανταποκρίθηκε θετικά στον  παράδοξο-στρεβλό ρόλο που επωμίσθηκε να διεκπεραιώσει. Στο εσωτερικό της ευρωζώνης υπήρξαν έντονη οικονομική ανάπτυξη και αυξανόμενη απασχόληση, βασιζόμενες και τροφοδοτούμενες όμως από έντονα αυξανόμενα σωρευτικά χρέη. Η  μεγάλη προσφορά αγαθών, από τις αναδυόμενες οικονομίες, διατήρησε τον πληθωρισμό σε χαμηλά επίπεδα συγκαλύπτοντας τα προβλήματα και τις προκαλούμενες, από την μεγάλη ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας, ανισορροπίες. Πληθωριστικές ‘φούσκες’ διαπιστώθηκαν σε διάφορες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων, όπως της αγοράς ακινήτων που έλαβε τρομακτικό μέγεθος, ιδιαίτερα στις Ιρλανδία και Ισπανία. Η ευρωζώνη, όντας ‘τυχερή’ στην έναρξη της ύπαρξής της, προκάλεσε  πολλαπλές δυνητικές κρίσεις στους κόλπους της.

Η οικονομική κρίση-ύφεση του 2007-2008 έστρεψε την προσοχή στα δομικά-διαρθρωτικά προβλήματα της ευρωζώνης και ενεργοποιήθηκε ουσιαστικά στο τέλος του 2009, μετά την ομολογία της ελληνικής κυβέρνησης για άσχημη δημοσιονομική κατάσταση. Η δραστηριοποίηση της ΕΚΤ στη δευτερογενή αγορά ομολόγων και η δημιουργία αρχικά του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), και στη συνέχεια του μόνιμου Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθαρότητας (ESM), κατεύνασαν παροδικά την ακόρεστη δίψα των ‘αγορών’. Η Ελλάδα, τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο,  ήταν ο αδύναμος κρίκος της λανθασμένα δομημένης ευρωζωνικής αλυσίδας. Η διαχείριση της κρίσης από τις ευρωπαϊκές αρχές δεν διακρινόταν από ταχύτητα δράσης, ήταν ασυνεπής και λανθασμένη με άστοχες  ερμηνείες. Η κρίση τέλους 2010 που τοποθέτησε και την Ιρλανδία στο επίκεντρο και η επακόλουθη της Πορτογαλίας την άνοιξη του 2011, έθεσαν και τις 2 χώρες στον μηχανισμό ‘διάσωσης’ του EFSF και ανέδειξαν τον συστημικό χαρακτήρα της κρίσης. Από τα μέσα 2011 έγινε εμφανής και αναπόφευκτη μία δεύτερη προσπάθεια ΄διάσωσης’ της Ελλάδας, ακολουθούμενη από την πρόσφατη τρίτη ‘διάσωση’ και πιθανότατα και επόμενες.