Η συμφωνία Smithsonian και το δολάριο

analyst

Ενώ άλλες χώρες πρέπει να εξάγουν για να πληρώσουν τις εισαγωγές τους, το κράτος που διαθέτει το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, οι Η.Π.Α. σήμερα, δεν είναι υποχρεωμένο να ενεργήσει ανάλογα – οπότε απαλλάσσεται από την τήρηση του πλέον θεμελιώδους νόμου της οικονομικής ανταλλαγής. Το γεγονός αυτό απελευθερώνει πόρους που οδηγούνται στην επέκταση της στρατιωτικής του δύναμης – ενώ όσο περισσότερο διευρύνεται η στρατιωτική του παρουσία, τόσο πιο πολύ ισχυροποιείται το νόμισμα του ως παγκόσμιο αποθεματικό, οπότε η στρατιωτική του κυριαρχία στον πλανήτη γίνεται αναγκαιότητα. Με την πάροδο του χρόνου όμως διευρύνεται η απόκλιση μεταξύ της αποδυνάμωσης της εγχώριας βιομηχανικής βάσης και του εκτεταμένου παγκόσμιου ρόλου του κράτους – όταν την ίδια στιγμή ο εγχώριος πολιτισμός αλλάζει, κατευθυνόμενος από την ηθική της παραγωγής στον ηδονισμό, στην άμετρη κατανάλωση πολυτελών αγαθών επί πιστώσει, με τελικό αποτέλεσμα την ξαφνική κατάρρευση του αυτοκρατορικού αυτού κράτους.

.

Ανάλυση

Λίγο πριν καταρρεύσει το σύστημα του Bretton Woods (ανάλυση), το Δεκέμβριο του 1971, οι μεγάλες ανεπτυγμένες χώρες του πλανήτη συναντήθηκαν στο αμερικανικό Ινστιτούτο Smithsonian, στην Ουάσιγκτον – στην προσπάθεια τους να διασώσουν το παραπάνω σύστημα των σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών, το οποίο είχε ένα σημαντικό ελάττωμα που άρχισε να κάνει την εμφάνιση του στις αρχές της δεκαετίας του 1960.

Ειδικότερα, το σύστημα βασιζόταν στο χρυσό, αλλά τα παγκόσμια αποθέματα του δεν ήταν σε θέση να καλύψουν τη διεθνή ζήτηση για συναλλαγματικά αποθεματικά – χωρίς τα οποία οι συναλλαγματικές ισοτιμίες ήταν αδύνατες. Ως εκ τούτου οι Η.Π.Α. παρείχαν αποθεματικά σε δολάρια, έχοντας ένα σταθερό έλλειμμα στο ισοζύγιο πληρωμών τους – με την υπόσχεση να εξαγοράσουν αυτά τα επί πλέον δολάρια με χρυσό, στην τιμή των 35 $ ανά ουγγιά.

«Παιχνίδια πολέμου» από Τραμπ με όπλο το δολάριο

Η χρήση του δολαρίου ως όπλου για την ενίσχυση του εμπορίου θα οδηγήσει σε νέο γύρο αντιποίνων. Οι επιθέσεις Τραμπ κατά Ντράγκι, ο ρόλος της Fed και το νέο δόγμα των ΗΠΑ για τη χειραγώγηση των συναλλαγματικών ισοτιμιών.

Η εμμονή του Ντόναλντ Τραμπ με τη χειραγώγηση των συναλλαγματικών ισοτιμιών έπιασε νέα ιστορικά υψηλά επίπεδα. Το τελευταίο «τιτίβισμα» του προέδρου για το ζήτημα άφηνε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ θα έπρεπε να «απαντήσουν» στο «μεγάλο παιχνίδι νομισματικής χειραγώγησης» που παίζουν Ευρώπη και Κίνα.

To ανησυχητικό είναι πως πριν το ξέσπασμα αυτό είχαν προηγηθεί κινήσεις αμερικανικών θεσμών που έβαζαν στο μικροσκόπιο τη νομισματική χειραγώγηση. Tα παραπάνω έρχονται να προστεθούν στις συχνές επιθέσεις του κ. Τραμπ κατά της Fed για τα υψηλά επιτόκια, και την τοποθέτηση  στο διοικητικό συμβούλιο της κεντρικής τράπεζας την Τζούντι Σέλτον, η οποία έχει ασκήσει σκληρή κριτική στην ασκούμενη νομισματική πολιτική.

Η χρήση του δολαρίου ως όπλου για την ενίσχυση του εμπορίου θα οδηγήσει σε περαιτέρω πολιτικοποίηση της εμπορικής πολιτικής και θα αυξήσει τον κίνδυνο νέου γύρου αντιποίνων.

Οι τελευταίες κατηγορίες του κ. Τραμπ έρχονται μόλις λίγες εβδομάδες αφότου έβαλε στο στόχαστρο τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι. Είχε «τιτιβίσει» ότι ο κ. Ντράγκι χειραγωγούσε «αθέμιτα» το ευρώ, προσθέτοντας «ότι ξεφεύγουν εδώ και χρόνια με αυτό, μαζί με την Κίνα και άλλους».

Το οικονομικό ΝΑΤΟ

analyst

Η ΤΤΙΡ δεν είναι απλά μία εμπορική συμφωνία των δύο ηπείρων, αλλά η προσπάθεια της απόλυτης κυριαρχίας της Δύσης στον πλανήτη – πίσω της δε ευρίσκεται η «ελίτ των ελίτ», στην οποία ανήκουν τα πολυεθνικά μεγαθήρια και οι ισχυρότερες τράπεζες.

Η διατλαντική συμφωνία TTIP, στην εγκληματικότητα της οποίας έχουμε αναφερθεί πολλές φορές (άρθρο), έδειξε για μία ακόμη φορά το «πρόσωπο» της – όταν μεταφέρθηκαν τα έγγραφα στο Βερολίνο, με την προϋπόθεση να έχουν ελάχιστοι πρόσβαση στην ανάγνωση τους, καθώς επίσης με την απαγόρευση να (μη) γίνουν γνωστά στους Γερμανούς βουλευτές! Στα πλαίσια αυτά, το παράδειγμα της Ουρουγουάης που ακολουθεί, ίσως βοηθήσει καλύτερα στην κατανόηση των κινδύνων που εμπεριέχει:

Αναλυτικότερα, όταν διαπιστώθηκε στη χώρα πως όλο και περισσότεροι άνθρωποι πέθαιναν από το κάπνισμα,αποφασίσθηκε δημοκρατικά από τη Βουλή η προσπάθεια μείωσης του, μέσω της αναγραφής στα πακέτα των τσιγάρων, των κινδύνων για την υγεία – όπως άλλωστε συμβαίνει και στην Ελλάδα.

Το γεγονός αυτό συνέβη πριν από δέκα χρόνια, έως ότου το 2010 ο όμιλος παραγωγής τσιγάρων Philip Morris κατέθεσε αγωγή εναντίον της Ουρουγουάης – την οποία θα εκδικάσει ένα ιδιωτικό, μη δημοκρατικά νομιμοποιημένο δικαστήριο, πίσω από κλειστές πόρτες! Το δικαστήριο αυτό θα αποφασίσει εάν ο νόμος που ψήφισε η Βουλή της χώρας θα παραμείνει σε ισχύ ή εάν εμποδίζει (περιορίζει) παράνομα τις επενδύσεις του πολυεθνικού ομίλου – ο οποίος απαιτεί αποζημίωση.

Ποιους σκανάρουν οι ΗΠΑ για χειραγώγηση νομίσματος

Η κυβέρνηση Τραμπ αυξάνει την πίεση στις χώρες που θεωρεί ότι χειραγωγούν το νόμισμά τους. Νέες αλλαγές στους κανονισμούς, για να εντοπιστούν οι χώρες-παραβάτες. Η προειδοποίηση Ρος για δασμούς.

Της Colby Smith

Μετά από πολλή αναμονή, γνωρίζουμε επιτέλους ποιες χώρες έχουν μπει στο στόχαστρο του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, επειδή κάνουν παιχνίδια με τα νομίσματά τους.

Το βράδυ της Τρίτης, το υπουργείο Οικονομικών δημοσίευσε έκθεση για τις πρακτικές των εμπορικών του εταίρων στη διαχείριση της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Καμία χώρα δεν βρέθηκε να χειραγωγεί το νόμισμά της, αλλά το υπουργείο ανακοίνωσε κάποιες αλλαγές στους κανονισμούς, θέτοντας περισσότερες χώρες υπό έλεγχο.

Μολονότι η εξαμηνιαία έκθεση συνήθως δημοσιεύεται τον Απρίλιο και τον Οκτώβριο, η πιο πρόσφατη έκδοση του υπουργείου Οικονομικών καθυστέρησε σχεδόν δύο μήνες, πυροδοτώντας διάφορες θεωρίες σχετικά με το τι πραγματικά συνέβαινε.

Ορισμένοι πίστευαν ότι το υπουργείο Οικονομικών περίμενε να ολοκληρωθεί η σύνοδος της G20 στην Οσάκα στο τέλος Ιουνίου, καθώς στο παρελθόν είχε χρησιμοποιήσει ως δικαιολογία για να καθυστερήσει τη δημοσίευση της έκθεσης, τη διεξαγωγή συνόδων και τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων. Άλλοι το απέδωσαν σε εσωτερικές συζητήσεις μεταξύ αξιωματούχων για το πώς θα αξιολογήσουν την τάση του Βιετνάμ να παρεμβαίνει στο νόμισμά του.

Τα μυστικά του αμερικανικού δολαρίου~History Channel

Οι ΗΠΑ εξέλεξαν πρόεδρο τον Τραμπ επειδή χρεοκοπούν

του Αναστάσιου Λαυρέντζου

Κανείς πρόεδρος των ΗΠΑ δεν έχει συναντήσει τόσες αντιδράσεις πριν και μετά την εκλογή του, όσο ο Ντόναλντ Τραμπ. Πού οφείλεται αυτό; Στο ότι είναι ένας αντισυμβατικός πρόεδρος, όντας μεγαλοεπιχειρηματίας, ή στο ότι όλα αυτά είναι σημάδια μιας βαθειάς κρίσης που σοβεί στο υπόβαθρο; Ισχύουν και τα δύο, κυρίως όμως ισχύει το δεύτερο. Για να καταλάβουμε τι σημαίνει αυτό, θα πρέπει να δούμε τι συμβαίνει σήμερα στον κόσμο.

Η πλήρης απελευθέρωση των ροών κεφαλαίου στα τέλη του 20ου αιώνα έδωσε στις πολυεθνικές εταιρείες της Δύσης τη δυνατότητα να επενδύσουν τα κεφάλαια τους στην αναδυόμενη Ασία και κυρίως στην Κίνα, όπου μπορούσαν να βρουν άφθονα και φθηνά εργατικά χέρια, ελαστική εργατική νομοθεσία και σχεδόν μηδενικούς περιορισμούς. Με αυτόν τον τρόπο εξήχθηκαν ολόκληρες γραμμές παραγωγής της συμβατικής βιομηχανίας και δημιουργήθηκαν νέες γραμμές υψηλής τεχνολογίας (υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα κλπ).

Παράλληλα εξήχθησαν και οι αντίστοιχες θέσεις εργασίας. Επρόκειτο για μια διαδικασία αποβιομηχάνισης της Δύσης, κατά την οποία τα καταναλωτικά προϊόντα άρχισαν πλέον να παράγονται σε χώρες φθηνού κόστους και στη συνέχεια να πωλούνται στις παλαιές καπιταλιστικές μητροπόλεις. Οι τελευταίες παραδόξως όχι μόνο διατήρησαν, αλλά συχνά αύξησαν την αγοραστική τους δύναμη.

Αυτό εν μέρει ήταν αποτέλεσμα των χειραγωγίσιμων νομισματικών ισοτιμιών, αλλά κυρίως ήταν αποτέλεσμα της λεγόμενης financial economy. Της δυνατότητας δηλαδή των τραπεζών να παράγουν χρήμα μέσω της πιστωτικής επέκτασης, αναπληρώνοντας ή και ενισχύοντας δια του δανεισμού την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Σε μακροσκοπικό επίπεδο ορισμένες χώρες έγιναν έτσι καθαροί παραγωγοί (Κίνα, Γερμανία), με μεγάλα εμπορικά πλεονάσματα. Άλλες χώρες έγιναν καθαροί καταναλωτές (ΗΠΑ, Νότια Ευρώπη), οι οποίες μέσω κάποιου μηχανισμού (διαφορετικού ανά περίπτωση) μπορούσαν να πιστοδοτούνται για να συνεχίσουν να καταναλώνουν.

Προς αναζωπύρωση η παγκόσμια οικονομική κρίση

του Αναστάσιου Λαυρέντζου

Η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008-2009 δεν έχει τελειώσει. Ο λόγος που το πιστεύω αυτό είναι απλός: οι θεμελιώδεις ανισορροπίες που δημιουργήθηκαν στην περίοδο πριν την κρίση και οι οποίες τελικά οδήγησαν σε αυτή είναι ακόμη παρούσες. Ως κύρια ανισορροπία, θεωρώ ότι το παγκόσμιο εμπόριο δεν είναι ισοσκελισμένο. Πράγματι, σε μακροσκοπικό επίπεδο υπάρχουν χώρες παραγωγοί με τεράστια εμπορικά πλεονάσματα και χώρες καταναλωτές με εμπορικά ελλείμματα, τα οποία χρηματοδοτούν μέσω κάποιου μηχανισμού πίστωσης.

Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν η Κίνα και η Γερμανία, οι οποίες είναι και οι μεγάλες κερδισμένες της παγκοσμιοποίησης. Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν κυρίως οι ΗΠΑ, και σε έναν μικρότερο βαθμό ορισμένες χώρες της Ευρώπης. Εδώ αρχίζουν και οι σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών-καταναλωτών. Οι ΗΠΑ αποτελούν μια απολύτως ιδιάζουσα περίπτωση για τρεις λόγους:

Πρώτον, λόγω του τεράστιου μεγέθους της οικονομίας τους είναι ο κύριος παράγοντας που καθορίζει την παγκόσμια ζήτηση.

Δεύτερον, έχοντας, μακράν των υπολοίπων, τις ισχυρότερες Ένοπλες Δυνάμεις, είναι αδύνατον να πιεστούν στρατιωτικά, ώστε οι οικονομικοί συσχετισμοί να αποτυπωθούν και σε πολιτικό επίπεδο. Για την ακρίβεια, μέσω της προεδρίας Τραμπ, επιχειρείται μάλλον το αντίθετο: οι ΗΠΑ επιδιώκουν να επαναδιαπραγματευτούν τις οικονομικές τους συμφωνίες, αξιοποιώντας την πολιτική και τη στρατιωτική τους υπεροχή.

Η μονοκρατορία των Η.Π.Α.

analyst

Τα παγκόσμια αποθεματικά νομίσματα, όπου το δολάριο παραμένει ο απόλυτος κυρίαρχος του πλανήτη, αντανακλούν σχέσεις εξουσίας και όχι το αντίθετο – ενώ είναι μεν δυνατές οι μετατοπίσεις της ισορροπίας δυνάμεων και οικονομικών μεγεθών, αλλά μόνο σε μακροπρόθεσμη βάση και υπό προϋποθέσεις.

.Ανάλυση

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Σύμφωνα με τον P.C. Roberts, επικριτή της παγκόσμιας ηγεμονίας των Η.Π.Α., ειδικά του συμπλέγματος στρατού και ασφάλειας που κατά τον ίδιο κυβερνάει την υπερδύναμη, η παγκόσμια τάξη έχει ήδη αλλάξει – ενώ οι Η.Π.Α. έχουν το ένα πόδι στον τάφο, οπότε όποια χώρα συμμαχεί μαζί τους είναι ανόητη (πηγή). Τονίζει δε πως η Κίνα διαθέτει μία μεγαλύτερη και ισχυρότερη βιομηχανική και μεταποιητική οικονομία από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ η δυνητική εγχώρια καταναλωτική αγορά της είναι τέσσερις φορές μεγαλύτερη – γεγονός που σημαίνει ότι, εφόσον οι οικονομίες βασίζονται στην εγχώρια κατανάλωση, η δυναμικότητα της Κίνας είναι τετραπλάσια από αυτήν των Η.Π.Α.

Από την άλλη πλευρά πιστεύει πως η Ρωσία διαθέτει έναν ικανότερο στρατό, με συστήματα όπλων πολύ πιο εξελιγμένα από αυτά των Η.Π.Α. – οπότε είναι σε θέση να αντιπαρατεθεί μαζί τους με επιτυχία. Επομένως θεωρεί πως οι χερσαίες στρατιωτικές δυνάμεις της Ευρασίας, η Κίνα και η Ρωσία, είναι πλέον πιο ισχυρές από τη αμερικανική ναυτική δύναμη – ειδικά μετά την τήξη των πάγων που καθιστά κατά κάποιον τρόπο νησί την Ευρασία, πολύ πιο εύκολο να ελεγχθεί από ξηράς (μεταξύ άλλων μέσω του δρόμου του μεταξιού) και θαλάσσης, εκ μέρους των δύο χωρών που κυριαρχούν.

Τέλος έχει την άποψη πως οι Η.Π.Α. πνίγονται στο χρέος (δημόσιο, ιδιωτικό, μελλοντικό), ενώ οι παράνομες και ανεύθυνες κυρώσεις που επιβάλλουν ακόμη και στους συμμάχους τους, όπως στην ΕΕ, απομακρύνουν όλα τα κράτη από τη χρήση του δολαρίου ως παγκόσμιο αποθεματικό και συναλλακτικό νόμισμα – επίσης από το δυτικό σύστημα του χρέους και τα συστήματα συναλλαγών, όπως το Swift.

Η παντοδυναμία του δολαρίου

analyst

Λόγω της σημασίας του αμερικανικού νομίσματος στο παγκόσμιο εμπόριο, η υπερδύναμη το επηρεάζει όσο καμία άλλη χώρα του πλανήτη – οπότε διαθέτει ένα απίστευτα μεγάλο προνόμιο, το οποίο φυσικά δεν είναι διατεθειμένη να χάσει για κανένα λόγο.

.

Επικαιρότητα     

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Οι περισσότερες μεγάλες πολυεθνικές της Ευρώπης και άλλων περιοχών του πλανήτη, δημοσιεύουν πλέον τους Ισολογισμούς τους σε δολάρια – παύοντας να χρησιμοποιούν τα εγχώρια νομίσματα τους. Αυτό και μόνο το γεγονός σημαίνει ότι, παρά τα «κύκνεια άσματα» που κυκλοφορούν κατά καιρούς για το δολάριο, το αμερικανικό νόμισμα εξακολουθεί να κυριαρχεί στην παγκόσμια οικονομία – ουσιαστικά χωρίς κανέναν ανταγωνισμό.

Σύμφωνα τώρα με μία μελέτη της επικεφαλής οικονομολόγου του ΔΝΤ, η επιρροή του δολαρίου είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που υποθέτουμε – όπως στο παράδειγμα των διασυνοριακών ροών εμπορευμάτων και υπηρεσιών, όπου τα τιμολόγια δεν εκδίδονται στα εκάστοτε τοπικά νομίσματα, αλλά σε δολάρια. Το μερίδιο του αμερικανικού νομίσματος στην έκδοση τιμολογίων παγκοσμίως είναι 4,7 φορές μεγαλύτερο από το μερίδιο των εισαγωγών των Η.Π.Α. – ή 3,1 φορές μεγαλύτερο από το μερίδιο των Η.Π.Α. στο παγκόσμιο εμπόριο.

Για σύγκριση, το μερίδιο του ευρώ είναι κάτι λιγότερο από ίσο με το μερίδιο της Ευρωζώνης στο διεθνές εμπόριο – ενώ το μερίδιο των άλλων νομισμάτων, όσον αφορά την έκδοση τιμολογίων απέναντι στους εμπορικούς εταίρους τους, είναι σχεδόν μηδενικό. Εκτός αυτού, περί το 65% του παγκοσμίου χρέους είναι εκπεφρασμένο σε δολάρια – γεγονός που καθιστά ολόκληρο σχεδόν τον πλανήτη εξαρτημένο από τα αμερικανικά επιτόκια και γενικότερα από τις νομισματικές αποφάσεις της Fed.

Οι Γερμανοί είναι κακοί, πολύ κακοί

analyst

Σε όρους πραγματικής ισοτιμίας, το «ιταλικό ευρώ» είναι υπερτιμημένο κατά 10%, ενώ το «γερμανικό ευρώ» υποτιμημένο κατά 11% – οπότε αποτελεί μεγάλο άθλο το ότι η Ιταλία, με ένα νόμισμα ακριβότερο κατά 21% από τη Γερμανία, έχει πλεονάσματα στο ισοζύγιο της.

.

Επενδύσεις & Αγορές

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Όταν εξετάζει κανείς το νόμισμα μίας χώρας, έτσι ώστε να κατανοήσει πόσο τη βοηθάει όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα της απέναντι στις άλλες, οφείλει να αναφέρεται στους πραγματικούς δείκτες της συναλλαγματικής ισοτιμίας (REER) – όπως το γράφημα που ακολουθεί, στα αριστερά του οποίου αναγράφονται τα νομίσματα των χωρών με ελλείμματα στα ισοζύγια εξωτερικών συναλλαγών τους, ενώ στα δεξιά τα πλεονασματικά.

Όπως φαίνεται λοιπόν, το δολάριο είναι το πλέον υπερτιμημένο νόμισμα, με 12% το 2017 (κόκκινες στήλες), ενώ έως τον Αύγουστο του 2018 έφτασε στο 15% (μπλε κύκλοι) – σημειώνοντας πως οι Η.Π.Α. θα δανειστούν πάνω από 1,3 τρις $ το 2018! Υπερτιμημένη είναι επίσης η βρετανική στερλίνα, παρά τη μεγάλη πτώση της λόγω του BREXIT– κάτι που οφείλεται στον πληθωρισμό της χώρας (για την εύρεση της πραγματικής ισοτιμίας αφαιρείται ο πληθωρισμός).

Ο Putin και το δολάριο

analyst

Επειδή το πετροδολάριο στηρίζεται στη Σαουδική Αραβία, προκαλούν εντύπωση τα τελευταία γεγονότα, σχετικά με τη «δολοφονία Κασόγκι» – τα οποία μοιάζουν με προβοκάτσια σε όσους γνωρίζουν τη μεγάλη μάχη που διεξάγεται.

.

Άρθρο

Ο πρόεδρος Putin, μιλώντας πρόσφατα σε αμερικανούς managers της βιομηχανίας ενάργειας, τους είτε τα εξής με πατρικό τόνο: «Νομίζω πως οι αμερικανοί συνεργάτες μας κάνουν ένα στρατηγικό λάθος. Οι Η.Π.Α., επιβάλλοντας κυρώσεις εναντίον χωρών όπως η Ρωσία ή το Ιράν, υπονομεύουν την εμπιστοσύνη στο δολάριο, ως παγκόσμιο αποθεματικό και συναλλακτικό νόμισμα. Έτσι πριονίζουν το κλαδί, επάνω στο οποίο στηρίζεται η χώρα τους».

Προφανώς γνωρίζει πως κανένα οικονομικό μέσο πίεσης δεν είναι τόσο ισχυρό, όσο το αμερικανικό νόμισμα – επειδή πρακτικά χωρίς τη χρήση του δεν μπορεί να διεξαχθεί κανένα διασυνοριακό εμπόριο. Σύμφωνα δε με την ΕΚΤ, τα δύο τρίτα (άνω του 65%) του παγκοσμίου χρέους είναι σε δολάρια – ενώ κάτι ανάλογο ισχύει και για τα συναλλαγματικά αποθέματα όλων των κεντρικών τραπεζών του πλανήτη, με το πετρέλαιο και με το χρυσό να διαπραγματεύονται επίσης σε δολάρια.

Εύλογα λοιπόν ο πρόεδρος Putin προσπαθεί με κάθε τρόπο να ανεξαρτητοποιηθεί από το αμερικανικό νόμισμα – κάτι που δεν είναι καθόλου εύκολο, αφού ακόμη και οι ίδιοι οι Ρώσοι Πολίτες το χρησιμοποιούν ως ασφάλεια για τις συνεχείς υποτιμήσεις του ρουβλίου. Έτσι δεν τόλμησε να το απαγορεύσει με τα νέα μέτρα που υιοθέτησε, επιλέγοντας να περιορίσει τη χρήση των δολαρίων στο εξωτερικό εμπόριο – καθώς επίσης να δημιουργήσει μία αυτόνομη οικονομική δομή.

ΑΜΦΙΣΒΗΤΕΙΤΑΙ Η ΠΡΩΤΟΚΑΘΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΔΟΛΑΡΙΟΥ

Εμπορικό πόλεμο είδαμε, κι είναι μάλιστα σε πλήρη εξέλιξη, με πρωταγωνιστές ΗΠΑ – Κίνα (δες εδώ). Ο πόλεμος στο ίντερνετ μαίνεται, με τις ΗΠΑ επιτιθέμενες και τη λέξη κυβερνο-ασφάλεια να κατακλύζει ιστοσελίδες εφημερίδων και θεματικές συνεδρίων και να γίνεται αντικείμενο συζήτησης στις σημαντικότερες συναντήσεις ηγετών ανά τον κόσμο (δες εδώ). Πόλεμο θρησκειών βλέπουμε, με τη Ρωσία να δέχεται ιστορικής σημασίας πλήγματα για τη διεθνή της επιρροή.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Κι αν δεν έφταναν όλα αυτά, για να πεισθούμε ότι η εποχή που ζούμε δεν μπορεί να χαρακτηριστεί κι ως κανονική, τότε ας προσθέσουμε στα εν εξελίξει θερμά μέτωπα και ένα νομισματικό πόλεμο.

Θα ήμασταν άδικοι ωστόσο αν τοποθετούσαμε χρονικά την κήρυξή του στις πρόσφατες ανακοινώσεις της Μόσχας για το πρόγραμμα απο-δολαριοποίησης που σχεδιάζει κι έχει ως στόχο να κάνει για τους Ρώσους εξαγωγείς τη χρήση ρουβλιών στις συναλλαγές τους περισσότερη επωφελή από τη χρήση δολαρίων, όπως είναι σήμερα η διεθνής πρακτική, σε όλα σχεδόν τα μήκη και πλάτη του πλανήτη. Η κήρυξη του νομισματικού πολέμου πρέπει να εντοπισθεί στην επαύριο της κατάρρευσης του συστήματος σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών του Μπρέτον Γουντς το 1971, όταν οι ΗΠΑ αυθαίρετα επέβαλαν το εθνικό τους νόμισμα ως παγκόσμιο μέσο συναλλαγών και αποθησαύρισης. Με αυτό τον τρόπο, και προσφέροντας ως αντάλλαγμα σε έναν βαθμό νομισματική σταθερότητα σε μια εποχή απρόβλεπτων διακυμάνσεων, οι ΗΠΑ κατάφεραν όχι μόνο να αναβαθμίσουν τη δική τους οικονομική θέση αλλά και να εξάγουν την κρίση τους σε ανταγωνιστές και συμμάχους. Έτσι φτάσαμε στη σημερνή νομισματική παντοκρατορία των ΗΠΑ που συμπληρώνει και υποστηρίζει την πολιτική και στρατιωτική τους ηγεμονία.

Παντοκρατορία του δολαρίου με διαλυμένη την ΕΕ

του Δημήτρη Χρήστου

Η ρήξη της νέας ιταλικής κυβέρνησης με την Ένωση, απειλεί το οικοδόμημα. Το οικοδόμημα που κρίθηκε αναγκαίο για να εκμηδενιστούν οι εθνικισμοί και οι εξ αυτών πόλεμοι, δύο εκ των οποίων, στον εικοστό αιώνα, έγιναν παγκόσμιοι. Οι νέοι πολιτικοί τύποι που εκτοξεύτηκαν στην ιταλική σκηνή, πουλώντας πατριωτισμό και ξενοφοβία απειλούν, ότι αν δεν υπάρξει συμβιβασμός στις δικές τους απόψεις και θέσεις, δεν θα διστάσουν –όπως λένε- να βουλιάξουν το ευρωπαϊκό σκάφος.

Και το σκάφος θα βουλιάξει, διότι θεωρούν ότι το τεράστιο εξωτερικό χρέος της χώρας που φτάνει τα 2,2 τρισεκατομμύρια ευρώ, είναι ασήκωτο για τους δανειστές. Και από αυτό το χρέος 500 εκατομμύρια αφορούν στην ΕΚΤ, πάνω από 500 στη Γαλλία και στη Γερμανία και περίπου άλλα τόσα στη Βρετανία και στις ΗΠΑ. «Αν τολμάτε πιέστε μας» είναι το τελεσίγραφο της Ρώμης.

Ασφαλώς η απειλή είναι σοβαρή για να την αγνοήσεις. Μόνο που η απειλή δεν αφορά μόνο στους δανειστές αλλά και στους δανειζόμενους. Τους δανειζόμενους Ιταλούς που στήριξαν σε μεγάλο βαθμό την ανάπτυξή τους και το επίπεδο ζωής τους στον εξωτερικό δανεισμό, απολαμβάνοντας τα προνόμια και αδιαφορώντας (με την πονηρή ανοχή του Βερολίνου) για τις εκ του Μάαστριχτ υποχρεώσεις. Αφορά τις ιταλικές κυβερνήσεις και ιδιαίτερα εκείνες που είχαν το τιμόνι από το 2001 και μετά, την περίοδο του κοινού νομίσματος.

Η επανάληψη της ιστορίας

analyst

Η ισχυρή άνοδος του δολαρίου και οι νομισματικές κρίσεις που προκάλεσε στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, θυμίζει τις συνέπειες της πολιτικής Reagan τη δεκαετία του 1980, η οποία είναι σχεδόν ίδια με αυτήν του κ. Trump σήμερα – ενώ φαίνεται πως ορισμένες χώρες της Ευρώπης προγραμματίζουν κρυφά, μαζί με τον πρόεδρο της Κομισιόν, την υλοποίηση του «Σχεδίου Χ» του κ. Σόιμπλε.

.

Διεθνή    

Ενώ η Ιταλία εκβιάζεται μέσω των τραπεζών της από την ΕΚΤ να υπογράψει ένα μνημόνιο, να μπει σε «πρόγραμμα» καλύτερα για να επιτρέπεται η ΕΚΤ να στηρίξει τις τράπεζες και τα ομόλογα της (ελπίζουμε να μην κάνει τα ίδια λάθη με την Ελλάδα, αφού εάν υποκύψει το επόμενο βήμα θα ήταν ένα ελληνικού τύπου PSI που θα την μετέτρεπε σε γερμανικό προτεκτοράτο), στον υπόλοιπο πλανήτη φαίνεται πως η ιστορία επαναλαμβάνεται – ότι βιώνουμε ξανά την εποχή της ανόδου του Reagan στην κυβέρνηση των Η.Π.Α. το 1981.

Τότε ο νέος πρόεδρος, όπως επίσης ο σημερινός, μείωσε τη φορολογία των επιχειρήσεων, καθώς επίσης το φόρο εισοδήματος των φυσικών προσώπων, ενώ επέτρεπε τις άμεσες αποσβέσεις των επενδύσεων παγίου εξοπλισμού – οι οποίες ως γνωστόν στην Ελλάδα «πνέουν τα λοίσθια» (πηγή), με αποτέλεσμα η ανάπτυξη να είναι όνειρο θερινής νύχτας. Παράλληλα άρχισε να «απορρυθμίζει» την Οικονομία, εγκαινιάζοντας την πολιτική του ακραίου νεοφιλελευθερισμού με την έννοια που του δίνεται σήμερα – όπου τα πάντα οφείλουν να ανήκουν σε ιδιώτες, με το κράτος απλό ρυθμιστή, χωρίς ουσιαστικά καμία απολύτως ισχύ.

Το στοίχημα του εκσυγχρονισμού

του Χρήστου Γιανναρά

Α​​​​υτοί έχουν το δολλάριο – εμείς έχουμε τον Αλλάχ»: Ηταν η φράση που χρησιμοποίησε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, για να εγκαρδιώσει τον λαό του, όταν η οικονομία της χώρας του απειλήθηκε ευθέως από τις ΗΠΑ.

Φράση τυπικής θρησκοληψίας – σκόπιμης ή ειλικρινούς: τα κίνητρα δεν επηρεάζουν την ιστορική σημασία της. Οπωσδήποτε είναι το πρώτο «όχι», από την ηγεσία και την κατάδηλη πλειοψηφία των πολιτών μιας χώρας, στη μονοκρατορική (πλανητική) απολυταρχία των «Αγορών». Λίγα λεπτά μετά την εκφώνηση της φράσης από τον Ερντογάν, γυναίκες και άνδρες στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης και της Αγκυρας έσκιζαν επιδεικτικά χαρτονομίσματα δολλαρίου σε κλίμα πανηγυρισμού.

Εκπληξη και ξάφνιασμα προξένησε, πριν μερικά χρόνια, και η δημοψηφισματική προτίμηση των Ισλανδών: να διασώσουν τις κοινωνιοκεντρικές προτεραιότητες του οικονομικού τους συστήματος και να αφήσουν τις τράπεζες να χρεοκοπήσουν ό,τι κι αν στοίχιζε η χρεοκοπία σε καταθέτες και επενδυτές. Ξεχωριστό ιστορικό προνόμιο διεκδίκησε και η παρακμιακή ελλαδική κοινωνία, το καλοκαίρι του 2015, καταπλήσσοντας την υφήλιο, όταν, σε δημοψήφισμα, το 61,31% του λαού ψήφισε τη μη υποταγή στον εκβιασμό των «Αγορών», έστω και με τίμημα ενδεχόμενη έξοδο από τη γερμανική νομισματική δεσποτεία (κοινώς «ευρωζώνη»).

Οι συναλλαγματικοί πόλεμοι δεν έχουν νικητή

του Κωνσταντίνου Κόλμερ

Κατόπιν του εμπορικού πολέμου που εξαπέλυσε η Αμερική εναντίον της Κίνας και της ΕΕ επακολούθησε η κήρυξη ενός αφανούς συναλλαγματικού πολέμου. Το κινεζικό νόμισμα υπετιμήθη την περασμένη εβδομάδα στη χαμηλοτέρα ισοτιμία του από το 2015, στα 6,77 ανά δολάριον και το ευρώ ανήλθε 0,7% στα 117 σεντς του δολαρίου εν όψει της συνεδριάσεως της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τραπέζης (ΕΚΤ) την Πέμπτη 19 Ιουλίου, οπότε προβλέπεται η εξαγγελία περαίωσης προσεχώς της αγοράς ιδιωτικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά (=αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ).

Η διεθνής αγορά συναλλάγματος υπολογίζεται στα 5 τρισ. δολάρια ημερησίως –η μεγαλυτέρα ένθεν και εκείθεν του Ατλαντικού– αλλά είναι επιδεκτική χειραγωγήσεως υπό των μεγάλων κεντρικών Τραπεζών, της αμερικανικής FED, της ΕΚΤ και της Κεντρικής Επιτροπής του κινεζικού κομμουνιστικού κόμματος (ΚΚΚ). Οι μανδαρίνοι του ΚΚΚ έμαθαν εξ απαλών ονύχων ότι όταν επιβάλλονται δασμοί στις εξαγωγές των δεν έχουν παρά να υποτιμήσουν το κινεζικό νόμισμα για να αντισταθμίσουν την ανατίμηση των εμπορευμάτων των.

Αυτό το γνωρίζουν ακόμη και οι έμποροι ατμιζόντων τσιγάρων που όταν η «σοφή μας» κυβέρνηση τα επεβάρυνε με φόρους 50% επί της αξίας των εστράφησαν στο λαθρεμπόριο με αποτέλεσμα τα δημόσια έσοδα από τους ατμιστές θεριακλήδες να μειωθούν στο μισό, στα 4,5 εκατ. ευρώ. Τα αντανακλαστικά της αγοράς υπερβαίνουν την φορολογική φαντασία των εξουσιαστών. Πάντα.

Πλησιάζει η καταιγίδα των καταιγίδων

analyst

.

Θεωρείται βέβαιο πως εάν οι Η.Π.Α. συνεχίσουν να αυξάνουν τα επιτόκια τους και το δολάριο παραμείνει ισχυρό, τότε οι αναπτυσσόμενες χώρες θα αντιμετωπίσουν μεγάλα προβλήματα – με αποτέλεσμα να πυροδοτήσουν κρίσεις σε άλλα κράτη, τα οποία θα μπορούσαν να προκαλέσουν το αναμενόμενο παγκόσμιο κραχ.

του Βασίλη Βιλιάρδου

Ανάλυση

Πριν από δύο περίπου εβδομάδες η Αργεντινή κατέφυγε ξανά στο ΔΝΤ, αδυνατώντας να σταματήσει την κατάρρευση του νομίσματος της (ανάλυση) – με αποτέλεσμα να παραλύσουν οι Πολίτες της, αφού αναβίωσε ο εφιάλτης του παρελθόντος. Σε μία ανάλογα μεγάλη νομισματική περιπέτεια έχει βυθιστεί και η Τουρκία, η οικονομική κατάσταση της οποίας είναι κατά πολύ χειρότερη από αυτήν της Αργεντινής – κυρίως λόγω του θηριώδους εξωτερικού χρέους και των ελλειμμάτων του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της που διπλασιάστηκαν στα 16 δις $ το πρώτο τρίμηνο του 2018, σε σχέση με το αντίστοιχο του 2017.

Ακολουθεί τώρα η Βραζιλία οι Πολίτες της οποίας πριν από κάποιο χρονικό διάστημα, βλέποντας το εισόδημα τους να μειώνεται και τις θέσεις εργασίας τους να εξαφανίζονται, αποδέχθηκαν την αυστηρή πολιτική λιτότητας που επέβαλε η νέα κυβέρνηση τους, χωρίς καμία διαμαρτυρία – μετά την πραξικοπηματική ανατροπή της προηγούμενης. Ήδη πάντως από το 2015 είχαμε αναρωτηθεί εάν η χώρα θα κατέληγε ξανά στο ΔΝΤ (άρθρο) – μεταξύ άλλων επειδή το Ταμείο θυμίζει τον υδραυλικό που επιδιορθώνει μία βρύση με έναν τέτοιο τρόπο, ώστε να χρειαστεί ξανά να τον καλέσει ο ιδιοκτήτης μετά από κάποιο χρονικό διάστημα (οπότε να εισπράξει ακόμη περισσότερα, για την ίδια βλάβη).

Η ρωσική επίθεση εναντίον του δολαρίου

του Αλέξη Ζακυνθινού

Ξεκινώντας τη νέα θητεία του ο πρόεδρος Putin, τοποθέτησε ως πρώτο στόχο του την αποδέσμευση της ρωσικής οικονομίας από το αμερικανικό νόμισμα – θέλοντας προφανώς να εκμεταλλευθεί τα τεράστια λάθη των Η.Π.Α. και ειδικά τη σύγκρουση τους με την Ευρώπη, λόγω των κυρώσεων στο Ιράν.

Άποψη 

Σε παλαιότερο άρθρο μας είχαμε αναφερθεί στην πρόθεση της Ρωσίας να υιοθετήσει τον κανόνα του χρυσού – όπου με τον τρόπο αυτό το νόμισμα της, έχοντας ως μοναδικό στον πλανήτη αντίκρισμα σε χρυσό, θα ανακτούσε τη διεθνή αξιοπιστία του. Οι επιπτώσεις τώρα στην παγκόσμια οικονομία από μία τέτοια ενέργεια της Ρωσίας θα ήταν τεράστιες – κυρίως επειδή θα δημιουργούταν το πρώτο «σχίσμα» στη σύγχρονη νομισματική τάξη πραγμάτων, αποτελώντας μεγάλη απειλή για το δυτικόσύστημα του χρέους.

Εάν δε ακολουθούσε και η Κίνα, κάτι πάρα πολύ πιθανόν, αφού ο κίτρινος γίγαντας αυξάνει επίσης τα αποθέματα χρυσού, τότε το πλήγμα για τα χάρτινα χρήματα (Fiat money), για τη Δύση και ειδικά για τις Η.Π.Α. θα ήταν τεράστιο – ειδικά εάν συνέβαινε σύντομα, σε μία εποχή δηλαδή που ολόκληρη η Ευρώπη και όχι μόνο συνεχίζει να αυξάνει τις ποσότητες χρημάτων, διατηρώντας μηδενικά επιτόκια. 

Η αυτοκτονία του δολαρίου

Οι νέες κυρώσεις στο Ιράν επιταχύνουν την κατάρρευση του αμερικανικού νομίσματος, λόγω του φόβου και της ανασφάλειας που προκαλούν οι Η.Π.Α. – ενώ η Γερμανία, με τη βοήθεια της Γαλλίας και της ΕΕ, προσπαθεί αφενός μεν να ανεξαρτητοποιηθεί από την υπερδύναμη, αφετέρου να μετατραπεί στον τέταρτο ισχυρό πόλο του πλανήτη, μαζί με την Κίνα και τη Ρωσία.

«Αφού η Ευρώπη απέτυχε να αποτρέψει τον D. Trump να αποσυρθεί από την πυρηνική συμφωνία του Ιράν, παρά τη μετάβαση τόσο του κ. Macron όσο και της κυρίας Merkel στην Ουάσινγκτον, σε μια προσπάθεια να τον πείσουν, η ένταση μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ έχει κλιμακωθεί – ενώ σήμερα το πρωί η καγκελάριος είπε ότι, «η Ευρώπη δεν βασίζεται πλέον στις ΗΠΑ για να την προστατεύουν». 

Η άποψη της κυρίας Merkel για τις σχέσεις με τις Η.Π.Α. συμβαδίζει με την προηγούμενη δήλωση του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής J.C. Juncker, σύμφωνα με την οποία «η Ουάσιγκτον έχει χάσει την επιρροή της ως διεθνής παίκτης» – υποδηλώνοντας πως η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει το ρόλο των ΗΠΑ ως παγκόσμιου ηγέτη (πηγή).

Ανάλυση 

Κατά τη διάρκεια του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, η Βρετανία χρηματοδότησε τα πολεμικά ελλείμματα της δανειζόμενη εν μέρει τεράστια ποσά σε στερλίνες, από τις αποικίες και τις κτήσεις της αυτοκρατορίας της. Παρ’ όλα αυτά, στα μέσα της δεκαετίας του 1950 τα χρέη της είχαν «εξαφανιστεί» σε μεγάλο βαθμό – κυρίως επειδή η αξία της στερλίνας μειώθηκε σημαντικά. Παραδόξως όμως, τεκμηριώνοντας πως σε όλους τους κανόνες υπάρχουν εξαιρέσεις, η πτώση της ισοτιμίας του νομίσματος δεν μείωσε το χρόνιο εμπορικό της έλλειμμα – τουλάχιστον όσον αφορά τη βιομηχανία της. 

Το δολάριο ως πηγή ρευστότητας

analyst

Η αλλαγή πολιτικής που εγκαινίασε ο κ. Trump, ο οικονομικός εθνικισμός, θα επιταχύνει τις εξελίξεις, ενώ θα έχει σημαντικότατες συνέπειες για ολόκληρο τον πλανήτη – ειδικά για το δυτικό σύστημα του χρέους, το οποίο φτάνει στο τέλος του.  

.

Ανάλυση

Στα τέλη του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου το μερίδιο των Η.Π.Α. στο ΑΕΠ του πλανήτη ήταν της τάξης του 30% – έχοντας έκτοτε μειωθεί στο 18%. Την ίδια χρονική περίοδο το ΑΕΠ της Κίνας τετραπλασιάσθηκε στο 16% (γράφημα), με τις αναδυόμενες αγορές να αντιπροσωπεύουν σήμερα το 60%, από 40% τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια – μία τάση που θα συνεχισθεί, μεταξύ άλλων λόγω της υπερχρέωσης των ανεπτυγμένων οικονομιών που επιβραδύνει την ανάπτυξη.