Η πρόκληση του οικονομικού περιφερισμού.

του Κώστα Μελά

Η εξάπλωση της παγκοσμιοποίησης , από τη δεκαετία του 1970, βασικά χαρακτηριστικά της οποίας ήταν,  η εφαρμογή των κανόνων του ελεύθερου εμπορίου , της απρόσκοπτης κίνησης των κεφαλαίων με βάση τις πολυεθνικές επιχειρήσεις , συνοδεύτηκε , pari passo, από την εμφάνιση και τη σταδιακή εξάπλωση των Περιφερειακών Συμφωνιών Εμπορίου (ΠΣΕ). Αναφέρω τις πλέον γνωστές Περιφερειακές Συμφωνίες Εμπορίου στον Πλανήτη .

Στην Ευρωπαϊκή Ήπειρο έχουμε την προσπάθεια περιφερειακής ολοκλήρωσης με την καθοδήγηση της γαλλογερμανικής συμμαχίας και τη δημιουργία της ΕΟΚ αρχικά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη συνέχεια. Η ίδρυσή της ανάγεται στο 1957.

 Στην Ασία του Ειρηνικού οι σημαντικότεροι περιφερειακοί θεσμοί είναι η Ένωση των Κρατών της Νοτιανατολικής Ασίας ( Association of Southeast Asian Nations -ASEAN)στην οποία συμμετέχουν οι ακόλουθες  χώρες  :  Βιετνάμ, Λάος, Ταϊλάνδη, Φιλιππίνες, Μπρουνέι, Ινδονησία, Σιγκαπούρη, Μαλαισία, Καμπότζη, Μυανμάρ. Ιδρύθηκε το 1967.

 Επίσης έχουμε την Οικονομική Συνεργασία Ασίας –Ειρηνικού (Asia-Pacific EconomicCooperation -APEC) στην οποία συμμετέχουν 21 χώρες που βρέχονται από τον Ειρηνικό (ΗΠΑ, Καναδάς, Μεξικό, Περού, Χιλή, Ρωσία, Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, Νότιος Κορέα, Ιαπωνία, Αυστραλία , Νέα Ζηλανδία. Βιετνάμ, Λάος, Ταϊλάνδη, Φιλιππίνες, Μπρουνέι, Ινδονησία, Σιγκαπούρη, Μαλαισία, Καμπότζη, Μυανμάρ, Παπούα Νέα Γουϊνέα. Ιδρύθηκε το 1989 με πρωτοβουλία της Αυστραλίας .

Οικονομία: Ο νέος παγκόσμιος πόλεμος

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Αθ.Χ. Παπανδρόπουλου

Δεν είναι λίγοι οι οικονομολόγοι που υποστηρίζουν ότι το εμπόριο είναι συντελεστής ειρήνης και άρα ως τέτοιο εξημερώνει τα ήθη. Αυτή η άποψη κυριαρχεί εδώ και πολλά χρόνια στον παγκόσμιο οικονομικό περίγυρο, πλην όμως εσχάτως την αμφισβητούν έγκυροι ιστορικοί και σοβαροί κοινωνιολόγοι. 

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο Αθ.Χ. Παπανδρόπουλος

Συγκεκριμένα, η πλευρά αυτή των αμφισβητιών υπογραμμίζει με έμφαση ότι στην ανθρώπινη ιστορία οι πόλεμοι για οικονομικούς λόγους υπήρξαν διαρκείς και χύθηκε άφθονο αίμα για το χρυσάφι, το βαμβάκι, τη ζάχαρη, τα μπαχαρικά και το πετρέλαιο.

Υπενθυμίζουν, επίσης, ότι ο περίφημος «Δρόμος του Μεταξιού» γεννήθηκε τον 2ο π.Χ. αιώνα, όταν οι Κινέζοι πήγαν να πολεμήσουν στο Ουζμπεκιστάν για να αρπάξουν κάποια περίφημα άλογα που θεωρούσαν ότι τους ήταν απαραίτητα. 

Σήμερα, λοιπόν, στη βάση ιστορικών εμπειριών του παρελθόντος, ορισμένοι Ευρωπαίοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η πτώση του τείχους του Βερολίνου «οικονομοποίησε» τις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις, με αποτέλεσμα αν ζούσε ένας διάσημος θεωρητικός του πολέμου, να έλεγε ότι «η οικονομία είναι ο πόλεμος με άλλα μέσα». 

Επισημαίνεται δε ότι στον πόλεμο αυτό τεράστιος είναι ο ρόλος της απόκτησης «οικονομικών πληροφοριών», οι οποίες ως συνήθως σε κάποια φάση μεταφράζονται σε νέα προϊόντα. 

Το οικονομικό πρόγραμμα των ευρωπαϊκών κομμάτων

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Tου Ιωάννη Παπαδόπουλου,

 αναπληρωτή καθηγητή στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

Είναι αρκετά σίγουρο πως η οικονομία θα αναδειχθεί και κατά την πενταετία 2019-2024 ως ένα από τα κυρίαρχα θέματα στον ευρωπαϊκό πολιτικό ανταγωνισμό. Συνεπώς, είναι σκόπιμο να προβούμε σε μια συνοπτική παρουσίαση των θέσεων των φιλοευρωπαϊκών κομμάτων στο μέσον του πολιτικού φάσματος γύρω από θέματα οικονομίας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε να κάνουμε μια πρώτη εκτίμηση ως προς τις πιθανές κοινοβουλευτικές συγκλίσεις και αποκλίσεις μεταξύ των κύριων πολιτικών δυνάμεων της Ευρώπης, αυτών που θα κληθούν να δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή που θα σχηματισθεί.

Ο  Ιωάννης Παπαδόπουλος

Χωρίς εκπλήξεις, το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) ποντάρει στο πρόγραμμά του στην αναζωογόνηση της εσωτερικής αγοράς και στις διεθνείς εμπορικές συμφωνίες μεταξύ της Ε.Ε. και τρίτων χωρών -συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ- για την παραγωγή οικονομικής ανάπτυξης και τη δημιουργία πέντε εκατομμυρίων νέων θέσεων εργασίας. Ένα άλλο σημαντικό κεφάλαιο για το ΕΛΚ είναι η υποβοήθηση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (μμε) με την περικοπή του διοικητικού κόστους που βαραίνει τη δραστηριότητά τους κατά 30%. Σχετικά με τη βιομηχανική πολιτική, το ΕΛΚ επιθυμεί την αναθεώρηση των κανόνων ανταγωνισμού με στόχο τη δημιουργία μεγάλων ευρωπαϊκών «βιομηχανικών πρωταθλητών», ικανών να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις τις κινεζικές και αμερικανικές επιχειρήσεις. Στη φορολογική πολιτική το ΕΛΚ τοποθετείται υπέρ ενός φόρου στους ψηφιακούς γίγαντες της αγοράς, καθώς και την κατάργηση των φορολογικών προνομίων των πολυεθνικών εταιρειών μέσω ενδοομιλικών συναλλαγών. Οι Σοσιαλιστές και Δημοκράτες (Σ&Δ) επιμένουν περισσότερο, όπως είναι φυσικό, στην κοινωνική διάσταση της οικονομίας της αγοράς, την οποία θα παρουσιάσω την επόμενη εβδομάδα. Ιδιαίτερη έμφαση στο πρόγραμμα των Σ&Δ δίνεται στην τόνωση των επενδύσεων μέσω της χρήσης δύο εργαλείων: τη δημιουργία ενός επενδυτικού προϋπολογισμού της Ευρωζώνης και τον σχεδιασμό ενός μακροπρόθεσμου ευρωπαϊκού επενδυτικού σχεδίου για την ενεργειακή μετάβαση, την ψηφιακή καινοτομία, την τεχνητή νοημοσύνη και τη διά βίου κατάρτιση των εργαζομένων με σκοπό την προσαρμογή τους στις ανωτέρω προτεραιότητες. Όσον αφορά τη φορολογική πολιτική, οι Σ&Δ προτείνουν τη φορολόγηση των κερδών των πολυεθνικών ομίλων εκεί όπου παράγονται και όχι εκεί όπου υπάρχουν χαμηλοί φορολογικοί συντελεστές, συνεπώς επιθυμούν την εξάλειψη του ενδοευρωπαϊκού φορολογικού ανταγωνισμού προς τα κάτω.

Οι κατάσκοποι της τεχνολογίας

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Έφης Τριήρη

etriiri@naftemporiki.gr

«Όλος ο κόσμος κατασκοπεύει όλο τον κόσμο» είχε πει ο πρώην σύμβουλος στρατηγικής των γαλλικών υπηρεσιών πληροφοριών Φιλίπ Ρισάρ. Αυτό ακριβώς γίνεται σήμερα, απλώς ο Ψυχρός Πόλεμος έχει διαφορετικό όνομα, ξεκίνησε ως εμπορικός για να εξελιχθεί τώρα σε τεχνολογικό. Πρωταγωνιστές έχει τις κορυφαίες οικονομίες του πλανήτη και στόχο τον κινεζικό τεχνολογικό κολοσσό Huawei, που βρίσκεται στα «μαύρα κατάστιχα» της αμερικανικής διπλωματίας και όχι μόνο.  Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε τη Βρετανία ότι εάν συνεχίσει να επιτρέπει στη Huawei να κατασκευάζει δίκτυα πέμπτης γενιάς, θα διακόψει την ανταλλαγή πληροφοριών των μυστικών υπηρεσιών μαζί της. Προειδοποίηση απηύθυνε και στο Βερολίνο να «γυρίσει την πλάτη» στην κινεζική εταιρεία και να διαφοροποιηθεί από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. 

Η Ε.Ε. δεν θέλει να ακολουθήσει το δόγμα Τραμπ και να απαγορεύσει τη Huawei από τα δίκτυα 5G. Ούτε όμως και θέλει να εθελοτυφλεί απέναντι στις απειλές για την κυβερνοασφάλεια που συνιστούν οι κινεζικές πρακτικές αθέμιτου εμπορίου. Οι ηγέτες της Ε.Ε. προσπαθούν να φτιάξουν το δικό τους ενιαίο μέτωπο, μία πράγματι φιλόδοξη προσπάθεια, που απέχει όμως ακόμη πολύ από το να γίνει πραγματική. 

Το φάρμακο του «δράκου»

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Nατάσας Στασινού

nstas@naftemporiki.gr

Συνηθίζουμε να εστιάζουμε στην ανορθόδοξη στρατηγική του Τραμπ, στις συνεχείς εναλλαγές στις διαθέσεις του και στα «τιτιβίσματα», που ρίχνουν ή απογειώνουν τις αγορές και το κλίμα στην παγκόσμια οικονομία.

Η έκβαση ενός «πολέμου», όμως, εξαρτάται και από τους δύο αντιπάλους. Τι γίνεται λοιπόν με την Κίνα;

Ποια είναι η δική της τακτική; Πόσο ανάγκη έχει τη συμφωνία και τι βάζει στη δική της «ζυγαριά»; Είναι η πολυπληθέστερη χώρα του πλανήτη, μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες ακόμη και τώρα, που δείχνει «πληγωμένη», η μεγαλύτερη καταναλώτρια ενέργειας και πρώτων υλών του κόσμου και δύναμη που διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στις τιμές που πληρώνουμε για τα εμπορεύματα ακόμη και εδώ στην Ευρώπη.

Είναι παράλληλα μια «απειλή» για την πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ στην υψηλή τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη, έχει αποκτήσει τον έλεγχο κρίσιμων υποδομών ανά τις ηπείρους και αναγκάζει τη Δύση να τηρήσει λεπτές ισορροπίες ανάμεσα στη διάθεση να αξιοποιήσει την «όρεξή» της για να επενδύσει και τον φόβο για την είσοδό της σε ευαίσθητους για την ασφάλεια τομείς.

Success story με σύστημα 996

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Αγγελικής Κοτσοβού

akots@naftemporiki.gr

Για τον Τζακ Μα της Alibaba, τη δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία ηλεκτρονικού εμπορίου στον κόσμο, η εργασία είναι συνώνυμο της «ευλογίας». Παρά τη θύελλα αντιδράσεων, ο Κινέζος δισεκατομμυριούχος και συνιδρυτής της Alibaba επιμένει υπέρ του λεγόμενου «συστήματος 996», δηλαδή ωράριο 9 το πρωί έως τις 9 το βράδυ επί έξι ημέρες την εβδομάδα. «Εάν βρούμε πράγματα που μας αρέσουν, τότε το 996 δεν αποτελεί πρόβλημα. Εάν από την άλλη δεν μας αρέσει η εργασία μας, τότε κάθε λεπτό είναι βασανιστήριο», έγραψε σε ανάρτησή του στην κινεζική ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης Weibo.

Σύμφωνα μάλιστα με τον αυτοδημιούργητο Μα, η σκληρή δουλειά αποτελεί ένα από τα μυστικά του success story της κινεζικής οικονομίας. Χωρίς το σύστημα 996, η οικονομία της Κίνας «πολύ πιθανό να χάσει τη ζωντάνια και αναγκαία ώθηση», έγραψε στο blog. Η δική του προσωπική ιστορία επιβεβαιώνει τα λεγόμενά του. Στα πρώτα του βήματα όσες πόρτες κι αν χτύπησε τις βρήκε κλειστές. Η αίτησή του για πρόσληψη στο αστυνομικό σώμα απορρίφθηκε και του είπαν «δεν είσαι καλός». Σήμερα, στα 54 του χρόνια, ο «αποτυχημένος» Μα συγκαταλέγεται μεταξύ των δισεκατομμυριούχων του πλανήτη, με περιουσία σχεδόν 40 δισ. δολ.

Πόσο αξίζουν οι προσπάθειες απελευθέρωσης του παγκόσμιου εμπορίου στις υπηρεσίες

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Ιωάννη Μυλωνάκη

Ειδικός επιστήμονας Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών

Ο τομέας των υπηρεσιών είναι ο περισσότερο αναπτυσσόμενος τομέας στην παγκόσμια οικονομία, καθώς το εμπόριο στις υπηρεσίες και οι άμεσες ξένες επενδύσεις σε αυτό αυξάνονται τις τελευταίες δεκαετίες με μεγαλύτερο ρυθμό συγκριτικά με το εμπόριο αγαθών (Ghani & Kharas, 2010). Στις αναπτυγμένες και στις περισσότερες αναπτυσσόμενες χώρες η συμμετοχή των υπηρεσιών στο ΑΕΠ υπερβαίνει πλέον το 80% με 85%. Οι υπηρεσίες διακρίνονται σήμερα από πολυπλοκότητα, καθώς αναμειγνύονται πλέον με την παραγωγή αγαθών, το εμπόριο και την κατανάλωσή τους. Ο βαθμός συμμετοχής τους σε καθέναν από τους τομείς αυτούς δεν έχει ευκρινώς και επακριβώς διερευνηθεί (Low, 2016). Συνεχώς αυξανόμενος αριθμός βιομηχανικών εταιρειών παγκοσμίως αγοράζουν, παράγουν και πωλούν υπηρεσίες, προσλαμβάνουν ανθρώπους των υπηρεσιών, τις εργασίες των οποίων διαθέτουν στις αγορές (servicification). Με τον τρόπο αυτό συνδέεται άμεσα η απελευθέρωση του εμπορίου καταναλωτικών προϊόντων (αγαθών) με αυτήν του εμπορίου υπηρεσιών (Kommerscollegium, 2016).

Ο Ιωάννης Μυλωνάκης

Όμως, η ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου στις υπηρεσίες, αλλά και στους υπόλοιπους τομείς της οικονομίας (των πνευματικών δικαιωμάτων συμπεριλαμβανομένων), δεν είναι ούτε αυτονόητη, ούτε αυτόματη, ούτε σίγουρη, αλλά και ούτε χωρίς εμπόδια. Πραγματοποιείται μέσω εθελοντικών συνασπισμών κρατών, σε διμερές, πλειονομερές ή/και πολυμερές επίπεδο, κατόπιν σκληρών και μακροχρόνιων διαπραγματεύσεων μεταξύ καλά διαβασμένων παικτών και με αποκλίνοντα, τις περισσότερες φορές, οικονομικά και εμπορικά συμφέροντα. Συνήθως, οι χώρες που αρνούνται την ελεύθερη εγκατάσταση επικαλούνται φόβους ότι οι ξένες επιχειρήσεις θα υποσκελίσουν τις εγχώριες και αδύναμες εταιρείες, οι οποίες είτε θα κλείσουν είτε θα απορροφηθούν από τις μεγάλες (πολυεθνικές) και έμπειρες μεγάλες επιχειρήσεις.

Ο Putin και το δολάριο

analyst

Επειδή το πετροδολάριο στηρίζεται στη Σαουδική Αραβία, προκαλούν εντύπωση τα τελευταία γεγονότα, σχετικά με τη «δολοφονία Κασόγκι» – τα οποία μοιάζουν με προβοκάτσια σε όσους γνωρίζουν τη μεγάλη μάχη που διεξάγεται.

.

Άρθρο

Ο πρόεδρος Putin, μιλώντας πρόσφατα σε αμερικανούς managers της βιομηχανίας ενάργειας, τους είτε τα εξής με πατρικό τόνο: «Νομίζω πως οι αμερικανοί συνεργάτες μας κάνουν ένα στρατηγικό λάθος. Οι Η.Π.Α., επιβάλλοντας κυρώσεις εναντίον χωρών όπως η Ρωσία ή το Ιράν, υπονομεύουν την εμπιστοσύνη στο δολάριο, ως παγκόσμιο αποθεματικό και συναλλακτικό νόμισμα. Έτσι πριονίζουν το κλαδί, επάνω στο οποίο στηρίζεται η χώρα τους».

Προφανώς γνωρίζει πως κανένα οικονομικό μέσο πίεσης δεν είναι τόσο ισχυρό, όσο το αμερικανικό νόμισμα – επειδή πρακτικά χωρίς τη χρήση του δεν μπορεί να διεξαχθεί κανένα διασυνοριακό εμπόριο. Σύμφωνα δε με την ΕΚΤ, τα δύο τρίτα (άνω του 65%) του παγκοσμίου χρέους είναι σε δολάρια – ενώ κάτι ανάλογο ισχύει και για τα συναλλαγματικά αποθέματα όλων των κεντρικών τραπεζών του πλανήτη, με το πετρέλαιο και με το χρυσό να διαπραγματεύονται επίσης σε δολάρια.

Εύλογα λοιπόν ο πρόεδρος Putin προσπαθεί με κάθε τρόπο να ανεξαρτητοποιηθεί από το αμερικανικό νόμισμα – κάτι που δεν είναι καθόλου εύκολο, αφού ακόμη και οι ίδιοι οι Ρώσοι Πολίτες το χρησιμοποιούν ως ασφάλεια για τις συνεχείς υποτιμήσεις του ρουβλίου. Έτσι δεν τόλμησε να το απαγορεύσει με τα νέα μέτρα που υιοθέτησε, επιλέγοντας να περιορίσει τη χρήση των δολαρίων στο εξωτερικό εμπόριο – καθώς επίσης να δημιουργήσει μία αυτόνομη οικονομική δομή.

Αυτό που θέλει ο Τραμπ

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Νατάσας Στασινού

nstas@naftemporiki.gr

H NAFTA πέθανε. Ζήτω η USMCA. Πέρα από την (όχι και τόσο εύηχη) αλλαγή του ονόματος, η νέα εμπορική συμφωνία ανάμεσα σε ΗΠΑ, Μεξικό και Καναδά δεν φέρνει ιδιαίτερες ανατροπές. Κρατάει άθικτο τον κορμό της παλαιάς συμφωνίας, επιδιώκει να στηρίξει την παραγωγή αυτοκινήτου και στις τρεις χώρες και ανοίγει την καναδική αγορά γάλακτος στους Αμερικανούς παραγωγούς.

Ο Τραμπ είχε προϊδεάσει για πολύ μεγαλύτερες αλλαγές, αλλά δίνοντας τέλος σε σφοδρές αντιπαραθέσεις και σενάρια αξεπέραστων τειχών ανάμεσα στους τρεις εταίρους, μπορεί τώρα να καυχιέται για «ιστορική νίκη». Το ίδιο και οι αντίπαλοί του, που σπεύδουν να επισημάνουν ότι οι περισσότερες πτυχές της συμφωνίας δεν κινούνται στην κατεύθυνση του προστατευτισμού.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ίσως δεν πράττει αυτό ακριβώς που υποσχέθηκε στους ψηφοφόρους του, αλλά κερδίζει σε επίπεδο εντυπώσεων. Η τακτική του επικρίθηκε, λοιδορήθηκε, αλλά πετυχαίνει. Εμφανίζει όλους τους εμπορικούς εταίρους του, Καναδά, Μεξικό, Ε.Ε., Νότια Κορέα, να έχουν κάνει μικρότερες ή μεγαλύτερες υποχωρήσεις ή να επιδιώκουν πάση θυσία συμφωνία με τη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη και αφήνει στην Κίνα τον ρόλο του «κακού». Κλείνει ένα - ένα τα πολλαπλά μέτωπα που είχε ανοίξει, διατεινόμενος μάλιστα ότι πέρασε το δικό του, και προετοιμάζεται για μία παρατεταμένη μάχη με τον μεγάλο αντίπαλο.

Καλλιεργώντας ...την ελπίδα

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Αγγελικής Κοτσοβού

akots@naftemporiki.gr

Στο πρόσφατο συνέδριο της Bayer για το Μέλλον της Γεωργίας, αγρότες από διάφορες χώρες του κόσμου -ιδιοκτήτες μικρών εκτάσεων, αλλά και μεγαλοπαραγωγοί- επιχείρησαν να δώσουν τον ορισμό της βιώσιμης γεωργίας ανά τον κόσμο. Στο συγκεκριμένο πάνελ συμμετείχε και η Άσλεϊ Ρέντιγκ, μεγαλοαγρότισσα από το Κεντάκι των ΗΠΑ. Εδώ και έξι γενεές, η οικογένεια των Ρέντιγκ ασχολείται με αγροτικές εργασίες, καλλιεργώντας καλαμπόκι, σόγια, σιτάρι και διάφορα σιτηρά, σε συνολική έκταση που υπερβαίνει τα 12.000 στρέμματα. Το βασικό προϊόν που καλλιεργεί η Άσλεϊ και η οικογένειά της στη φάρμα HomeStead Family Farms του Κεντάκι είναι το καλαμπόκι, το οποίο πωλείται σε αποστακτήρια μπέρμπον, αλλά και η σόγια. Με τη σόγια να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα «θύματα» της σινο-αμερικανικής εμπορικής διαμάχης, η κ. Ρέντιγκ κλήθηκε να απαντήσει σε ερώτηση της «Ν» για τον αντίκτυπο του εμπορικού πολέμου που έχει κηρύξει ο πρόεδρος Τραμπ.

«Η αλήθεια είναι ότι δεν έχω για σας κάποια απάντηση», δήλωσε η Αμερικανίδα παραγωγός. «Έχουμε γεωργικούς συνεταιρισμούς που προστατεύουν τα συμφέροντά μας. Η αλήθεια όμως είναι ότι δεν ασκούμε κανέναν έλεγχο στις αποφάσεις που λαμβάνονται. Απλά ελπίζουμε για το καλύτερο», πρόσθεσε. 

Η NAFTA πέθανε, ζήτω η NAFTA

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Αγγελικής Κοτσοβού

akots@naftemporiki.gr

Ένα από τα πρώτα πράγματα που έκανε ο Τραμπ όταν ανέλαβε πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν να «ξηλώσει» εμπορικές συμφωνίες, μεταξύ των οποίων και η συμφωνία NAFTA με Μεξικό και Καναδά. Συγκεκριμένα, είχε αναφέρει ότι είχε «ψύχωση» με την κατάργηση της NAFTA, για να αλλάξει γνώμη στη συνέχεια, επιλέγοντας τον δρόμο της επαναδιαπραγμάτευσης.

Έναν χρόνο αργότερα και έπειτα από αμέτρητες απειλές της Ουάσιγκτον, ΗΠΑ και Μεξικό κατέληξαν σε νέα εμπορική συμφωνία, αφήνοντας ανοικτή την πόρτα για συμμετοχή και του Καναδά. Ο Τραμπ όμως επέμεινε για την κατάργηση του ονόματος NAFTA, καθώς δημιουργεί «κακούς συνειρμούς σε πολλούς ανθρώπους», όπως δήλωσε κατά τη συνέντευξη Τύπου στο Οβάλ Γραφείο.

Το όνομα φεύγει, η συμφωνία μένει. Από τότε που τέθηκε σε ισχύ, το 1994, το εμπόριο των ΗΠΑ με το Μεξικό και τον Καναδά έχει υπερτριπλασιαστεί, υπερβαίνοντας το ένα τρισ. δολάρια. Μεξικό και Καναδάς αποτελούν τον δεύτερο και τρίτο αντιστοίχως μεγαλύτερους εξαγωγείς αγαθών προς τις ΗΠΑ, μετά την Κίνα. Αντιστοίχως, οι δύο χώρες είναι κορυφαίοι εισαγωγείς αμερικανικών προϊόντων.

Όλα τα βλέμματα στο Τζάκσον Χολ

Η κλιμάκωση της εμπορικής αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας φουντώνει τις ανησυχίες για επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου.

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Αγγελικής Κοτσοβού

akots@naftemporiki.gr

Τέλος οι θερινές διακοπές και για τους κεντρικούς τραπεζίτες, που συναντώνται την Παρασκευή στο ετήσιο, καθιερωμένο συμπόσιο του Τζάκσον Χολ, στο Γουαϊόμιγκ. Την αυλαία ανοίγει ο πρόεδρος της Φέντεραλ Ριζέρβ, Τζερόμ Πάουελ. Οι επενδυτές περιμένουν από τον κεντρικό τραπεζίτη των Ηνωμένων Πολιτειών απαντήσεις σε αρκετά καίρια ερωτήματα, από τις επόμενες κινήσεις της Fed στην πορεία των επιτοκίων, μέχρι τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας και τις πρόσφατες αναταράξεις στις αναδυόμενες αγορές.

Η εικόνα της παγκόσμιας οικονομίας δεν είναι και τόσο ρόδινη. Οι φόβοι για διάχυση της τουρκικής κρίσης απομακρύνουν τους επενδυτές από τις αναδυόμενες αγορές. Την ίδια στιγμή, η κλιμάκωση της εμπορικής αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας φουντώνει τις ανησυχίες για επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου. Στη λίστα κινδύνων έρχονται να προστεθούν οι ολοένα και περισσότερες ενδείξεις ότι ο κινεζικός «δράκος» κατεβάζει ταχύτητα, απειλώντας με φρένο και την παγκόσμια ανάπτυξη.

Στις ΗΠΑ, η Fed αναμένεται να αυξήσει για τρίτη φορά φέτος τα επιτόκια στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου, χωρίς όμως να είναι σίγουρη μια τέταρτη κίνηση τον Δεκέμβριο.

Γιατί η εξωτερική πολιτική του Τραμπ ευνοεί την Κίνα

Η διάλυση των παραδοσιακών συμμαχιών των ΗΠΑ θα βγάλει κερδισμένη την Κίνα στη μεταξύ τους κόντρα. Η αλλαγή στάσης από την Ευρώπη. Οι μακροπρόθεσμοι στόχοι του Πεκίνου και η φιλοδοξία για παγκόσμια κυριαρχία

του Philip Stephens

O Ντόναλντ Τραμπ έχει αναπτύξει, όπως μας λέει, έναν ειδικό δεσμό με τον Κιμ Γιονγκ Ουν της Βόρειας Κορέας. Θα έπρεπε επίσης να ξεχάσουμε την προσπάθεια της Ρωσίας να υπονομεύσει την αμερικανική δημοκρατία, ο Βλαντιμίρ Πούτιν είναι σωστός, πολύ σωστός. Ακόμα και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ αποδεικνύεται πως είναι μια χαρά τύπος, όταν συνομιλεί για το εμπόριο.

Τώρα ο Αμερικανός πρόεδρος λέει πως θα συναντούσε ευχαρίστως τον Ιρανό ομόλογό του Χασάν Ρουχανί. Την περασμένη εβδομάδα απειλούσε οργισμένος την Τεχεράνη. Δεδομένης της σπουδαίας συμφωνίας που κέρδισε ο κ. Κιμ στη Σιγκαπούρη, ο κ. Ρουχανί θα έκανε πολύ καλά να αρπάξει την προσφορά.

Μπορεί να δει κανείς γιατί όλα τα παραπάνω θα έπρεπε να ανησυχούν το Πεκίνο. Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζιπίνγκ είχε στο παρελθόν δεχθεί επίθεση φιλίας από τον Τραμπ. Αλλά καθώς ο τρελός τροχός της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής συνεχίζει την ξέφρενη πορεία του, ο πόλεμος του Λευκού Οίκου στις εμπορικές πολιτικές του Πεκίνου έχει αρχίσει να παγιώνεται. Η νέα άποψη του προέδρου για τον κ. Σι είναι πως «αυτός είναι για αυτούς και εγώ είμαι για εμάς».

Η «συμφωνία» ΗΠΑ-ΕΕ στο εμπόριο και οι ψευδαισθήσεις

Γιατί η ανακοίνωση της «ανακωχής» στις δύο πλευρές του Ατλαντικού δεν συνιστά λύση. Η πολιτική συγκυρία και τα δύο μαθήματα. Το λάθος των αγορών και η δύσκολη συνέχεια 

του Shawn Donnan

Η ανακοίνωση της προηγούμενης εβδομάδας της εμπορικής ανακωχής του Ντόναλντ Τραμπ με την ΕΕ σκιαγραφεί δύο στοιχεία. Πρώτον, απέδειξε ξανά ότι οι χρηματαγορές είναι πρόθυμες να πιστέψουν ότι οι εμπορικοί πόλεμοι του Αμερικανού προέδρου είναι μέρος ενός σχεδίου που έχει τη μοναδική ικανότητα να εκτελέσει. Δεύτερον, αναζωπύρωσε την παρανόηση ότι η διαπραγμάτευση μιας διατλαντικής εμπορικής συμφωνίας είναι κάτι εύκολο.

Το πρώτο δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη. Οι χρηματαγορές ήταν πάντα πρόθυμες να πιστέψουν τον Τραμπ και τους συνεργάτες του, όταν υποστηρίζουν ότι οι δασμοί, είτε στοχεύουν στην Κίνα είτε στον χάλυβα που εισάγεται από Καναδά και Ευρώπη, είναι μέρος ενός μεγάλου στρατηγικού σχεδίου που θα αναγκάσει σε συνθηκολόγηση τους εμπορικούς εταίρους και θα φέρει νέα ισορροπία στις οικονομικές σχέσεις των ΗΠΑ με τον κόσμο.

Γι’ αυτό η συμφωνία με την ΕΕ να διεξάγουν συζητήσεις αναφορικά με την απόσυρση διατλαντικών δασμών σε όλα τα βιομηχανικά αγαθά εκτός από τα αυτοκίνητα, αντιπροσώπευε μια επιβεβαίωση αυτής της προσέγγισης, έσπευσαν να δηλώσουν οι συνεργάτες του πλανητάρχη.

Ο δρόμος για την κορυφή

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

της Αγγελικής Κοτσοβού

akots@naftemporiki.gr

It’s China vs America, σε έναν πόλεμο σκληρό και αδυσώπητο. Μόνο που είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς τον νικητή. Η Apple, η μοναδική εταιρεία τεχνολογίας με χρηματιστηριακή αξία ενός τρισ. δολαρίων και πολυτιμότερη βάσει κεφαλαιοποίησης εταιρεία του πλανήτη, υποσκελίζεται από την κινεζική Ηuawei, η οποία κατάφερε να την ξεπεράσει σε πωλήσεις και να καταλάβει τη δεύτερη θέση στο βάθρο των μεγαλύτερων κατασκευαστών smartphones παγκοσμίως. Η Huawei πώλησε περίπου 54 εκατ. έξυπνα τηλέφωνα το δεύτερο τρίμηνο, 40% περισσότερα σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2017. Και όχι μόνο κατάφερε να ξεπεράσει την Apple, αλλά πλησιάζει σε απόσταση αναπνοής τη Samsung, που διατηρεί τα σκήπτρα, με πωλήσεις πάνω από 70 εκατ. συσκευών.

Η Huawei έρχεται δεύτερη, παρότι ουσιαστικά παραμένει αποκλεισμένη από την ισχυρότερη οικονομία του πλανήτη, εξαιτίας των προβληματισμών της Ουάσιγκτον μήπως η κυβέρνηση του Πεκίνου χρησιμοποιεί την τεχνολογία της εταιρείας για κατασκοπεία και συγκέντρωση ευαίσθητων πληροφοριών.

Η Huawei αποτελεί ένα από τα θύματα του εμπορικού πολέμου που έχει κηρύξει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ εναντίον της Κίνας και των υπόλοιπων εμπορικών εταίρων της Αμερικής, κατηγορώντας τους ότι εκμεταλλεύονται την πατρίδα του.

Η μάχη για την ηγεμονία του πλανήτη

analyst

Όταν η Κίνα αντιμετωπίζει αδιέξοδα στον εμπορικό πόλεμο που της έχουν κηρύξει οι Η.Π.Α., δραστηριοποιείται έμμεσα η Ρωσία – ενώ η Γερμανία προσπαθεί να συμβαδίσει μέσω της ΕΕ, όπως με το πρόσφατο θηριώδες πρόστιμο στη Google, ύψους 4,34 δις $.

.του Βασίλη Βιλιάρδου

Ανάλυση

Παρά το ότι φαίνεται πως οι σχέσεις των προέδρων Trump και Putin βελτιώνονται, σύμφωνα με τα νέα στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου οικονομικών η Ρωσία μείωσε δραστικά και απότομα τα συναλλαγματικά της αποθέματα σε ομόλογα της υπερδύναμης – από 100 δις $ στα 15 δις $, εντός του 2018 (γαλάζια καμπύλη στο γράφημα). Μία τόσο μεγάλη μείωση δεν έχει συμβεί ποτέ – ούτε καν στα τέλη του 2014, όπου η ρωσική κεντρική τράπεζα, λόγω της κρίσης της Κριμαίας, προσπάθησε να σταματήσει την κατάρρευση του ρουβλίου, επεμβαίνοντας στις αγορές συναλλάγματος και πουλώντας μαζικά δολάρια.

Σε πλήρη αντίθεση όμως με τότε, οι πιέσεις που ασκούνται σήμερα στο ρούβλι δεν είναι μεγάλες – ενώ η ρωσική οικονομία ευρίσκεται σε ανοδική πορεία (ανάλυση). Εκτός αυτού τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας αυξάνονται – με βραδύ ρυθμό, αλλά συνεχώς (κόκκινη καμπύλη στο γράφημα), οπότε δεν στηρίζεται το νόμισμα από την κεντρική τράπεζα. Τέλος, ο χρυσός που διαθέτει η Ρωσία, αυξήθηκε εντός των τελευταίων ετών από τα 50 δις $ στα 80 δις $ κατά το ΔΝΤ (γαλάζια καμπύλη) – γεγονός που συνεχίζει να δίνει την εντύπωση πως το χρυσό ρούβλι αποτελεί έναν πιθανό στόχο της χώρας, για την πλήρη αποδέσμευση της από το δυτικό σύστημα του χρέους.

Προστασία αλά γαλλικά

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Έφης Τριήρη

etriiri@naftemporiki.gr

Σειρά έχει τώρα η Γαλλία να προωθήσει πλαίσιο κανόνων για τις εξαγορές προκειμένου να προστατεύσει επιχειρήσεις της τις οποίες χαρακτηρίζει στρατηγικές, τραβώντας μία κόκκινη γραμμή στην επέλαση των ξένων επενδυτών. Πού ακριβώς χαράζεται αυτή η διαχωριστική γραμμή και με ποια κριτήρια, είναι ένα θέμα λίαν ευαίσθητο και φυσικά προς εξέταση.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προτείνει να διευρυνθεί το πεδίο κρατικής παρέμβασης και παράλληλα να αυξηθεί η χρήση των λεγόμενων «χρυσών μετοχών» (μπορούν να μπλοκάρουν εξαγορές) για την προστασία των εθνικών συμφερόντων. Εξετάζεται επίσης η επιβολή προστίμων σε επενδυτές που δεν θα έχουν εξασφαλίσει εκ των προτέρων έγκριση για την αγορά μεριδίων σε γαλλικές επιχειρήσεις που θεωρούνται στρατηγικής σημασίας, σε τομείς όπως τεχνητή νοημοσύνη, μικροτσίπ, διαστημική τεχνολογία και αποθήκευση δεδομένων. Αρκετοί πρωταθλητές της Γαλλίας, όπως η κατασκευάστρια τρένων Alstom και η κατασκευάστρια τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού Alcatel-Lucent άλλαξαν χέρια τα τελευταία χρόνια στο πλαίσιο συμφωνιών που θεωρήθηκαν, πολιτικά, αθέμιτες ή ζημιογόνες για το κράτος.

Η θεωρία παιγνίων εξηγεί την εμπορική σύγκρουση ΗΠΑ - Κίνας

Το να μάχεσαι ενάντια στον εμπορικό σου εταίρο μοιάζει με κακή ιδέα, αλλά δεν είναι κατ' ανάγκη παράλογη. Η μελέτη των αδυναμιών ενός εταίρου μπορεί να είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για να πετύχεις μια καλύτερη εμπορική συμφωνία, σύμφωνα με τη θεωρία παιγνίων, τον κλάδο των Μαθηματικών που εστιάζει στη στρατηγική.

Ορισμένες φορές έχει νόημα για τις χώρες να "δοκιμάζουν η μία την αποφασιστικότητα της άλλης", εξηγεί ο Ethan Harris, επικεφαλής τομέα παγκόσμιας οικονομίας στην Bank of America Merrill Lynch. "Η κίνηση επιβολής δασμών σε διδάσκει κάτι για την άλλη πλευρά", ιδίως την προθυμία της να αντιδράσει, λέει ο Harris.

Η τακτική αυτή έφερε αποτελέσματα για τις ΗΠΑ όταν απείλησαν τη Νότια Κορέα με δασμούς επί των εισαγωγών χάλυβα και αλουμινίου. Οι Κορεάτες έκαναν γρήγορα παραχωρήσεις για να ξεφύγουν από τους δασμούς. Το πρόβλημα με την τακτική "μία σου και μία μου" δεν είναι ο παραλογισμός, αλλά ο λάθος υπολογισμός. Αν κάθε χώρα συνεχίσει να κλιμακώνει τη διαμάχη υπό την εσφαλμένη προσδοκία ότι η άλλη πλευρά τελικά θα υποχωρήσει, το αποτέλεσμα θα είναι υψηλότεροι δασμολογικοί φραγμοί και συρρίκνωση του διασυνοριακού εμπορίου, που θα φέρνουν όλες τις πλευρές σε χειρότερη θέση. Με αυτόν τον κίνδυνο φλερτάρουν οι ΗΠΑ και η Κίνα.

Ο Εμφυλιος στην Αυτοκρατορια: Νεοσυντηρητικοι κατα Παγκοσμιοποιητων, Αμερικη κατα Ευρωπης

Σημείωση. Το παρακάτω άρθρο δημοσιεύτηκε πριν από την τελευταία σύγκρουση Τραμπ και Ευρωπαίων στη συνάντηση των G7, σύγκρουση που νομίζουμε ότι επιβεβαιώνει τα συπεράσματά μας. Περιλάβαμε επίσης στο τέλος και μια παρατήρηση για τη σημασία αυτών των εξελίξεων, που μπορεί να οδηγήσουν στην κατάρρευση του συστήματος διεθνών σχέσεων στην Ελλάδα.

 Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

 Δεν είναι όποιος κι όποιος. Πρόκειται για τον Αμερικανό Πρέσβη στη Γερμανία και στενό συνεργάτη του Ντόναλντ Τραμπ, τον κ. Γκρενέλ και τη συνέντευξή του στο Breitbart. Ούτε και η χρονική στιγμή που την έδωσε είναι τυχαία, με την νέα κυβέρνηση στην Ιταλία και τη σύγκρουση ΗΠΑ-ΕΕ για τα θέματα του Ιράν, του εμπορίου και του ρωσογερμανικού αγωγού Nordstream II.

Ούτε και το Breitbart είναι τυχαίο. Είναι το ακροδεξιό σάιτ που διηύθυνε μέχρι πρότινος ο Στηβ Μπάννον, ο πρώην στρατηγιστής και ιθύνων νους της προεκλογικής εκστρατείας του Ντόναλντ Τραμπ, που έσπευσε μάλιστα να εκδηλώσει την ικανοποίησή του για τη νίκη των «εθνικιστών» στην Ιταλία. ‘Οσο για τον γιό του Προέδρου Τραμπ, δεν άφησε με το τουίτ του αμφιβολίες για την στήριξη του πατέρα του προς τον Γκρενέλ και μετά τις δηλώσεις του.

Η συνέντευξη έκανε πάταγο και προκάλεσε μια ομοβροντία αρνητικών σχολίων από τα κύρια δημοσιογραφικά όργανα και του αμερικανικού και γερμανικού κατεστημένου. Και πως να μην κάνει όταν ο κ. Γκρενέλ, όχι μόνο υπερέβη τα διπλωματικά εσκαμμένα, αλλά και δήλωσε ενθουσιασμένος με τα ανερχόμενα «συντηρητικά», και ενίοτε κλίνοντα προς την ακροδεξιά κόμματα της Ευρώπης και ιδίως με τον νέο Καγκελλάριο της Αυστρίας, ενώ εμφανίστηκε επικριτικός για την μεταναστευτική πολιτική της Μέρκελ και για την ευρωπαϊκή «αριστερά», εννοώντας προφανώς όχι την αριστερά όπως την εννοούμε, αν και πια έχει χάσει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα με το ποιος είναι τι, αλλά τους φιλελεύθερους που υποτίθεται ότι εφαρμόζουν «αριστερές» ιδέες.

Τώρα ο Γκρενέλ λέει ότι δεν εννοούσε αυτά που όλοι κατάλαβαν, εντούτοις οι δηλώσεις του έριξαν νερό στον μύλο όχι μόνο της ευρωαμερικανικής σύγκρουσης, αλλά και σε αυτόν της βαθύτερης, όλο και κλιμακούμενης σύγκρουσης «Νεοσυντηρητικών-Εθνικιστών» και «Παγκοσμιοποιητών» στον ίδιο τον πυρήνα του δυτικού (και ισραηλινού) κατεστημένου.

Οι τέσσερις κανόνες του Τραμπ για τη διεξαγωγή εμπορικού πολέμου

Του Ramesh Ponnuru

Οι νέοι δασμοί επί των κινεζικών εισαγωγών τέθηκαν σε ισχύ μόλις στις 6 Ιουλίου, οπότε είναι πολύ νωρίς να πούμε πού οδηγείται ο εμπορικός πόλεμος και ποια χώρα, αν υπάρξει κάποια, θα τον κερδίσει. Ακόμα και ο πιο σκληρoπυρηνικός υπέρμαχος του ελεύθερου εμπορίου πρέπει να παραδεχτεί ότι θεωρητικά είναι πιθανό η απειλή των δασμών να παρακινήσει άλλες χώρες να κάνουν παραχωρήσεις που θα βελτιώσουν τη θέση των ΗΠΑ (και ενδεχομένως τη δική τους). Τα σενάρια lose-lose, όμως, είναι επίσης πάρα πολύ πιθανά.

Αυτό που μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι ότι μαθαίνουμε τέσσερις κανόνες για τη διεξαγωγή ενός εμπορικού πολέμου στο στυλ του Προέδρου Donald Trump.

Πρώτον: Υποθέστε ότι θα τον κερδίσετε αβίαστα.

Το Μάρτιο, ο σύμβουλος εμπορίου του Trump, Peter Navarro προέβλεψε ότι καμία χώρα δεν θα προβεί σε αντίποινα για τους αμερικανικούς δασμούς. Η εξήγησή του: Είμαστε η μεγαλύτερη αγορά στον κόσμο, έτσι οι άλλες χώρες έχουν πολλά να χάσουν. Αρνούμενοι να συνεργαστούν με αυτή τη θεωρία, ο Καναδάς, η Κίνα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Μεξικό, όλοι απάντησαν με δασμούς.