Ο εμπορικός πόλεμος κόστισε δισεκατομμύρια σε ΗΠΑ και Κίνα το 2018

Οι συνολικές αγροτικές εξαγωγές των Ηνωμένων Πολιτειών προς την Κίνα για τους πρώτους 10 μήνες του 2018 υποχώρησαν κατά 42%. Οι αμερικανικοί δασμοί σε εισαγόμενα κινεζικά προϊόντα κόστισαν στη βιομηχανία της τεχνολογίας επιπλέον $1 δισ. κάθε μήνα.

Ο σινοαμερικανικός εμπορικός πόλεμος κόστισε δισεκατομμύρια δολάρια και στις δύο πλευρές το 2018, δίνοντας χτύπημα σε βιομηχανίες, όπως των αυτοκινήτων, της τεχνολογίας και πάνω από όλα, της αγροτικής.

Όπως μεταδίδει το Reuters, οι εμπορικοί δασμοί είχαν επίπτωση και στις δύο οικονομίες. Οι απώλειες έδωσαν ώθηση στους δύο προέδρους, Τραμπ και Σι, για τρίμηνη εκεχειρία, την οποία συμφώνησαν νωρίτερα αυτόν τον μήνα.

Κάθε οικονομία έχασε περίπου 2,9 δισ. δολάρια ετησίως, μόνο από τους δασμούς σε σόγια, καλαμπόκι, σιτάρι και σόργο, σημειώνει ο οικονομολόγος Wally Tyner, από το Πανεπιστήμιο Purdue.

Οι συνολικές αγροτικές εξαγωγές των Ηνωμένων Πολιτειών προς την Κίνα για τους πρώτους 10 μήνες του 2018 υποχώρησαν κατά 42%, σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, στα περίπου $8,3 δισ., σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας.

Οι μεγάλες διαφορές ανάμεσα στο Πεκίνο και την Ουάσινγκτον για τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) οδήγησαν σε ναυάγιο και την Σύνοδο της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού.  Οι 21 χώρες-μέλη του APEC δεν κατάφεραν τελικά να καταλήξουν στην έκδοση κοινού ανακοινωθέντος, κυρίως λόγω των διαφορών που υπάρχουν ανάμεσα στην Κίνα και τις ΗΠΑ για την εμπορική πολιτική.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκαν και τα διαφορετικά σχέδια των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου για τον Ειρηνικό, με του Δυτικούς να επικρίνουν την πολιτική του Πεκίνου για τον νέο «Δρόμο του Μεταξιού» (Belt and Road). Δεσμεύτηκαν μάλιστα να χρηματοδοτήσουν από κοινού πρόγραμμα ηλεκτροδότησης και υπηρεσιών διαδικτύου ύψους 1,7 δισεκ. δολαρίων στην Παπούα Νέα Γουινέα, η οποία διοργάνωσε την  Σύνοδο.

Χαρακτηριστική του κλίματος που επικράτησε στην συνάντηση ήταν η απάντηση που έδωσε ο οικοδεσπότης της Συνόδου, πρωθυπουργός της Παπούα-Νέα Γουινέα, όταν ρωτήθηκε γιατί δεν υπήρξε συμφωνία. «Γνωρίζετε τους δύο γίγαντες στην αίθουσα» είπε, εννοώντας τις ΗΠΑ και την Κίνα για να προσθέσει ότι οι βασικές διαφορές ήταν «ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου και η μεταρρύθμιση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου». Αυτά όμως δεν ήταν αρμοδιότητες της συγκεκριμένης Συνόδου.

Ο βάλτος προστατευτισμού του Ντόναλντ Τραμπ

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Άνε Ο. Κρούγκερ*

Άνε Ο. Κρούγκερ

Μετά τον β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ΗΠΑ ηγήθηκαν του κόσμου στην άρση των προστατευτικών μέτρων στο εμπόριο και στην εδραίωση ενός ανοικτού, βασισμένου σε κανόνες, εμπορικού συστήματος. Αυτή η προσπάθεια είχε ως αποτέλεσμα μία 50ετία της πιο ταχείας οικονομικής ανάπτυξης στην ανθρώπινη ιστορία. Όμως η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ αναστρέφει τώρα αυτή την πρόοδο. Ο προστατευτισμός που έχει απελευθερώσει ο Τραμπ είναι μεταδοτικός και πιθανότατα θα εξαπλωθεί πέραν των βιομηχανικών κλάδων που θέλει να προστατεύσει από τον ξένο ανταγωνισμό.

Ας σκεφθεί κανείς τον εισαγόμενο χάλυβα, που η κυβέρνηση Τραμπ έβαλε στο στόχαστρο τον Μάρτιο, με δασμούς 25%. Τα βασικά επιχειρήματα γι’ αυτούς τους δασμούς ήταν ζητήματα «εθνικής ασφαλείας», παρότι οι αμυντικές βιομηχανίες των ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν μόλις το 3% της κατανάλωσης χάλυβα της χώρας. Εάν ο Τραμπ πραγματικά νοιάζεται για την εθνική ασφάλεια, τότε είναι να απορεί κανείς γιατί οι ΗΠΑ δεν κρατούν το μετάλλευμα στο έδαφος, ως στρατηγικό απόθεμα για μελλοντικές εχθροπραξίες. Πάντως, οι δασμοί επιβλήθηκαν και σε συμμάχους των ΗΠΑ, όπως ο Καναδάς, γεγονός που αποκαλύπτει μια και καλή το ψέμα στο επιχείρημα περί εθνικής ασφαλείας. Στην περίπτωση ανταγωνιστών όπως η Κίνα, οι εισαγωγές χάλυβα υπόκειντο ήδη σε υψηλούς δασμούς έως και 70% και αντιπροσώπευαν μόλις το 2% της αμερικανικής ζήτησης σε χάλυβα.

Καλλιεργώντας ...την ελπίδα

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Αγγελικής Κοτσοβού

akots@naftemporiki.gr

Στο πρόσφατο συνέδριο της Bayer για το Μέλλον της Γεωργίας, αγρότες από διάφορες χώρες του κόσμου -ιδιοκτήτες μικρών εκτάσεων, αλλά και μεγαλοπαραγωγοί- επιχείρησαν να δώσουν τον ορισμό της βιώσιμης γεωργίας ανά τον κόσμο. Στο συγκεκριμένο πάνελ συμμετείχε και η Άσλεϊ Ρέντιγκ, μεγαλοαγρότισσα από το Κεντάκι των ΗΠΑ. Εδώ και έξι γενεές, η οικογένεια των Ρέντιγκ ασχολείται με αγροτικές εργασίες, καλλιεργώντας καλαμπόκι, σόγια, σιτάρι και διάφορα σιτηρά, σε συνολική έκταση που υπερβαίνει τα 12.000 στρέμματα. Το βασικό προϊόν που καλλιεργεί η Άσλεϊ και η οικογένειά της στη φάρμα HomeStead Family Farms του Κεντάκι είναι το καλαμπόκι, το οποίο πωλείται σε αποστακτήρια μπέρμπον, αλλά και η σόγια. Με τη σόγια να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα «θύματα» της σινο-αμερικανικής εμπορικής διαμάχης, η κ. Ρέντιγκ κλήθηκε να απαντήσει σε ερώτηση της «Ν» για τον αντίκτυπο του εμπορικού πολέμου που έχει κηρύξει ο πρόεδρος Τραμπ.

«Η αλήθεια είναι ότι δεν έχω για σας κάποια απάντηση», δήλωσε η Αμερικανίδα παραγωγός. «Έχουμε γεωργικούς συνεταιρισμούς που προστατεύουν τα συμφέροντά μας. Η αλήθεια όμως είναι ότι δεν ασκούμε κανέναν έλεγχο στις αποφάσεις που λαμβάνονται. Απλά ελπίζουμε για το καλύτερο», πρόσθεσε. 

Δασμοί, διεθνές εμπόριο και ενεργειακές επιπτώσεις

Με την αύξηση των δασμών στις κινεζικές εισαγωγές έχουν ακυρωθεί ή παγώσει πάρα πολλές νέες επενδύσεις για φωτοβολταϊκά πάρκα, οι οποίες εκτιμάται ότι αγγίζουν τα 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια.

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Των Π. Ξυδώνα, αναπλ. καθηγητής στην ESSCA Grande Ecole 

 και Χ. Δούκα, επίκ. καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Η πολιτική της επιβολής δασμών, ως ανάχωμα στην ελεύθερη διακίνηση του διεθνούς εμπορίου, εδράζεται ιστορικά στη διαμάχη μεταξύ της φιλελεύθερης νεοκλασικής οικονομικής σκέψης και της εμποροκρατικής φιλοσοφίας των μερκαντιλιστών του 18ου αιώνα.

Η πρώτη εκφράστηκε από μια πλειάδα μεγάλων φιλελεύθερων οικονομολόγων, όπως ο Adam Smith, ο Friedrich Hayek και ο Paul Samuelson, και βασίζεται προσεγγιστικά στο ότι μια τέτοια πολιτική θα δώσει ώθηση στην ανάπτυξη και παραγωγική ενδυνάμωση των εγχώριων οικονομιών, ενώ θα τονώσει τον διεθνή ανταγωνισμό, προς όφελος των καταναλωτών. Η δεύτερη φιλοσοφία, αυτή του δημόσιου παρεμβατισμού, στοχεύει στο να ρυθμίσει το εισαγωγικό εμπόριο προς όφελος των εθνικών οικονομιών, στη βάση του ότι οι προστατευτικές εμπορικές πολιτικές αυξάνουν τις ευκαιρίες απασχόλησης, ενισχύουν την εγχώρια παραγωγή και προφυλάσσουν από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές ξένων κρατών.

Το τελευταίο διάστημα έχει κορυφωθεί η συζήτηση αναφορικά με τις επιπτώσεις της αύξησης των δασμών που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην Κίνα, στον Καναδά και στο Μεξικό.Οι αυξήσεις αυτές αφορούν τόσο στις εισαγωγές αλουμινίου και ατσαλιού από όλες τις παραπάνω χώρες γενικά, όσο και ειδικότερα σε πολλές άλλες εισαγωγές από την Κίνα. Το σκεπτικό της πολιτικής Τραμπ είναι ότι η αύξηση των δασμών θα επιφέρει μείωση των εισαγωγών, με αποτέλεσμα να μεγεθυνθεί η εγχώρια παραγωγή των ΗΠΑ, ώστε σε απώτερο χρόνο να ενισχυθεί η αμερικανική οικονομία. Ωστόσο, υπάρχουν πολλές επιπτώσεις που δεν έχουν εκτιμηθεί με ακρίβεια, όπως για παράδειγμα η επίδραση των δασμών αυτών στην ηλεκτροπαραγωγή, και δη στην καθαρή ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από τα αιολικά και τα φωτοβολταϊκά πάρκα.

ΗΠΑ: η επίδραση των δασμών θα έχει αρνητική επίδραση στην κατανάλωση και τη μεγέθυνση του ΑΕΠ

του Κώστα Μελά

Η υψηλή κατανάλωση, συμβάλει αποφασιστικά, και στα χρόνια διακυβέρνησης Τραμπ στη σταθερή μεγέθυνση της αμερικανικής οικονομίας. Όμως σε αντίθεση με αυτό που συνέβαινε τα παλαιότερα χρόνια, όπου η πλειονότητα των δαπανών εκτελούνταν από το 40% των υψηλότερων εισοδημάτων, την τελευταία διετία αυτό κυρίως αποδίδεται στο 60% των χαμηλότερων εισοδημάτων στις ΗΠΑ ακόμη και εάν έχει επιδεινωθεί η οικονομική τους κατάσταση. Αυτοί εξαντλούν τις αποταμιεύσεις τους και συσσωρεύουν χρέη για να καλύψουν τις ανάγκες τους. Η κατάσταση των πιο αδυνάμων νοικοκυριών, από τα οποία εξαρτάται η κατανάλωση στις ΗΠΑ, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη και μπορεί να ανατραπεί με μια μικρή επιδείνωση της τρέχουσας συγκυρίας στην οικονομία.

Όμως υπάρχουν στοιχεία που καταδεικνύουν πως τα χαμηλότερα εισοδήματα δέχονται μεγαλύτερες πιέσεις παρά το ότι έχει αυξηθεί η συμβολή τους στην εγχώρια κατανάλωση.

Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία , οι μέσες δαπάνες των νοικοκυριών είναι υψηλότερες από τα προ φόρων εισοδήματα για το 40% των χαμηλότερων εισοδημάτων κατά τη διάρκεια της πενταετίας μέχρι τα μέσα του 2017.

Αυτό είναι το παράδοξο μιας οικονομικής ανάκαμψης. Οι πλούσιοι και οι φτωχοί αυξάνουν τις δαπάνες τους. Εντούτοις, η υποτονική αύξηση των πραγματικών μισθών αναγκάζει τα μεσαία και τα χαμηλά εισοδήματα να χρησιμοποιήσουν τις αποταμιεύσεις τους ή να δανειστούν περισσότερα για να αντεπεξέλθουν στις ανάγκες τους.

Ψυχρός πόλεμος στο χρώμα του χρήματος

του Βαγγέλη Σαρακινού

Δασμούς στις εισαγωγές προϊόντων αξίας 34 δισεκ. δολαρίων επέβαλαν εκατέρωθεν οι ΗΠΑ και η Κίνα, με το Πεκίνο να κατηγορεί την Ουάσινγκτον ότι ξεκίνησε τον «μεγαλύτερο εμπορικό πόλεμο» που υπήρξε ποτέ. Μουδιασμένη παρακολουθεί τις εξελίξεις η ΕΕ, ενώ την ίδια ώρα η Μόσχα απαντά δυναμικά.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, από τις αρχές του 2018 εξαπέλυσε έναν εμπορικό πόλεμο, επιβάλλοντας δασμούς σε καναδικά, ευρωπαϊκά και κινεζικά προϊόντα, κυρίως χάλυβα και αλουμινίου, με την αιτιολογία ότι  υπάρχει μεγάλη ανισορροπία στο διεθνές εμπόριο, που αποβαίνει τελικά σε βάρος των ΗΠΑ. Βλέποντας όμως το ιδιαίτερα αρνητικό ισοζύγιο με το Πεκίνο, προχώρησε στην επιβολή πρόσθετων δασμών 25% σε κινεζικά προϊόντα αξίας 34 δισεκ. δολαρίων, οι οποίοι ενεργοποιήθηκαν το πρωί της Παρασκευής.

Λίγες ώρες μάλιστα πριν την εκπνοή της προθεσμίας, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέβασε και άλλο την ένταση, προειδοποιώντας το Πεκίνο ότι οι ΗΠΑ μπορεί τελικά να στοχοποιήσουν κινεζικά προϊόντα που θα υπερβαίνουν σε αξία τα 500 δισεκ. δολάρια ή θα αγγίζουν σχεδόν το συνολικό ποσό των αμερικανικών εισαγωγών από την Κίνα κατά την διάρκεια του 2017.

Ο Τραμπ, οι δασμοί και τα «έξυπνα» αντίμετρα

Οι επιπτώσεις από την επιβολή δασμών θα είναι πολλαπλές στο διεθνές εμπόριο. Οι κινήσεις Τραμπ και ποια μπορεί να είναι η απάντηση που «πονάει» τον πλανητάρχη. Οι αστάθμητοι παράγοντες και οι κίνδυνοι. 

Γράφει ο Κ. Μελάς*

Η ΕΕ είναι η μεγαλύτερη αγορά για τις εξαγωγές των προϊόντων-αγαθών ΗΠΑ (περίπου 283 δισ. δολάρια το 2017). Ακολουθούν ο Καναδάς (267 δισ. δολάρια) και το Μεξικό (231 δισ. δολάρια).

Οι εισαγωγές στην Κίνα είναι εμφανώς μικρότερες (116 δισ. δολάρια) και στην Ιαπωνία ακόμη λιγότερες (63 δισ. δολάρια). Βεβαίως οι εισαγωγές ΗΠΑ είναι μεγαλύτερες από τις εξαγωγές στις συγκεκριμένες χώρες, δημιουργώντας το εμπορικό έλλειμμα που θέλει να μειώσει-εξαφανίσει ο πρόεδρος Τραμπ (πίνακας 1).

Όταν οι δασμοί προτάθηκαν από τον πρόεδρο Τραμπ τον περασμένο Μάρτιο, η ΕΕ, ο Καναδάς και το Μεξικό απείλησαν ότι θα αντιδράσουν και θα επιβάλουν δασμούς αντιστοίχως σε σειρά από προϊόντα των ΗΠΑ. Μέχρι σήμερα μόνο ο Καναδάς και το Μεξικό το έκαναν.

Θα ζοριστούν Harley-Davidson και αμερικανικό μπέρμπον…

του Κώστα Μελά

Η ΕΕ είναι η μεγαλύτερη αγορά για τις εξαγωγές των προϊόντων- αγαθών που παράγουν οι ΗΠΑ με αξία περίπου 283 δισ. δολαρίων το 2017. Ακολουθούν ο Καναδάς με 267 δισ. δολάρια και το Μεξικό με 231 δισ. δολάρια. Οι εξαγωγές στην Κίνα είναι εμφανώς μικρότερες (116 δισ. δολάρια) και στην Ιαπωνία ακόμη λιγότερες (63 δισ. δολάρια). Βεβαίως οι εισαγωγές των ΗΠΑ είναι μεγαλύτερες από τις εξαγωγές στις συγκεκριμένες χώρες δημιουργώντας το εμπορικό έλλειμμα που θέλει να μειώσει-εξαφανίσει ο πρόεδρος Τραμπ, όπως φαίνεται και στην Εικόνα 1.

Όταν οι δασμοί προτάθηκαν από τον πρόεδρο Τραμπ τον περασμένο Μάρτιο, η ΕΕ, ο Καναδάς και το Μεξικό απείλησαν ότι θα αντιδράσουν και θα επιβάλουν δασμούς αντιστοίχως σε σειρά από προϊόντα των ΗΠΑ. Μέχρι σήμερα μόνο ο Καναδάς και το Μεξικό το έκαναν.

Οι δασμοί του Τραμπ και οι κύριοι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ.

του Κώστα Μελά

Η ΕΕ είναι η μεγαλύτερη αγορά για τις εξαγωγές των προϊόντων- αγαθών  ΗΠΑ (περίπου 283 δις δολάρια το 2017). Ακολουθούν ο Καναδάς (267 δις δολάρια) και το Μεξικό (231 δις δολάρια). Οι εισαγωγές στην Κίνα είναι εμφανώς μικρότερες (116 δις δολάρια) και στην Ιαπωνία ακόμη λιγότερες (63 δις δολάρια).  Βεβαίως οι εισαγωγές ΗΠΑ είναι μεγαλύτερες από τις εξαγωγές στις συγκεκριμένες χώρες δημιουργώντας το εμπορικό έλλειμμα που θέλει να μειώσει – εξαφανίσει ο πρόεδρος Τραμπ (Γραφική παράσταση 1).

Γραφική παράσταση 1

Οι κύριοι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ
Έτος 2017	Σε δις δολάρια
		Εξαγωγές	Εισαγωγές
ΕΕ		283,52	434,93
Καναδάς		266,83	299,98
Μεξικό		230,96	314,05
Κίνα		115,77	505,6
Ιαπωνία		63,26	136,54

Όταν οι δασμοί προτάθηκαν από τον πρόεδρο Τραμπ τον περασμένο Μάρτιο, η ΕΕ, ο Καναδάς και το Μεξικό απείλησαν ότι θα αντιδράσουν και θα επιβάλουν δασμούς αντιστοίχως σε σειρά από προϊόντα των ΗΠΑ. Μέχρι σήμερα μόνο ο Καναδάς και το Μεξικό το έκαναν. Ο Καναδάς ανακοίνωσε δασμούς που κυμαίνονται από 15,0% - 25,0% σε προϊόντα ύψους 16,4 δις δολάρια και συγκεκριμένα στο αλουμίνιο, χάλυβα, μηχανές σκαφών, πλυντήρια, τράπουλες, ουίσκι, χυμούς πορτοκαλιού, γιαούρτι, καφές, και άλλα αγροτικά προϊόντα.(  Department of Finance, Canada ,  Notice of intent to impose countermeasures action against the United States in response to tariffs on Canadian steel and aluminum products).

Το ζήτημα της μονομερούς πολιτικής των ΗΠΑ

του Κώστα Μελά

Μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης παρατηρείται έξαρση της μονομέρειας εκ μέρους των ΗΠΑ σε σειρά θεμάτων που αφορούν στις Διεθνείς σχέσεις και σε πλήρη αντίθεση με τους κανόνες που οι ίδιες συνέβαλλαν να δημιουργηθούν τουλάχιστον μετά τη λήξη του του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Τα παραδείγματα είναι πολλά και ποικίλα και μπορούμε να αναφέρουμε ορισμένα εξ αυτών. Συγκεκριμένα:  

Αποσύρθηκαν από την αντί-βαλλιστική  συνθήκη, επέβαλαν δασμούς και οικονομικές κυρώσεις παραβιάζοντας τους όρους του ΠΟΕ (επί προεδρίας G.W.Bush για τις οποίες καταδικάστηκαν και εξαναγκάστηκαν να τις πάρουν πίσω), βομβάρδισαν τη Γιουγκοσλαβία δίχως την άδεια του  ΟΗΕ, επιτέθηκαν, το 2003 στο Ιράκ παρά την αντίρρηση του Συμβουλίου Ασφαλείας, αυτό-εξαιρέθηκαν από την Συμφωνία της Γενεύης για τους αιχμαλώτους πολέμου δημιουργώντας το Γκουαντάναμο, δεν υπέγραψαν τις διεθνείς συνθήκες για τις νάρκες και για τα μικρά όπλα, απέσυραν την υπογραφή τους για το Διεθνές Δικαστήριο Εγκλημάτων, αποσύρθηκαν από τη Συμφωνία των Παρισίων για το κλίμα και τελευταία αποσύρθηκαν από τη Συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και επανήλθαν δριμύτερες στην επιβολή δασμών. 

Χαστούκι Τραμπ στην Ευρώπη η νέα επιβολή δασμών

του Γιώργου Λυκοκάπη

Άκαρπες αποδεικνύονται οι επισκέψεις του Εμμανουέλ Μακρόν και της Άγκελα Μέρκελ στην Ουάσιγκτον. Δεν κατάφεραν να μεταπείσουν τον Ντόναλντ Τραμπ στο ζήτημα του Ιράν. Ως γνωστόν η αμερικανική κυβέρνηση αποσύρθηκε μονομερώς από την συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Ο Γάλλος πρόεδρος και η Γερμανίδα καγκελάριος είχαν μία ελπίδα ότι θα μπορούσαν τουλάχιστον να επιτύχουν την μόνιμη εξαίρεση των ευρωπαϊκών προϊόντων από την επιβολή αμερικανικών δασμών.

Στις αρχές Μαρτίου η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε δασμούς στον εισαγόμενο χάλυβα και αλουμίνιο. Επέλεξε να εξαιρέσει από τους δασμούς την ΕΕ., μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αρχικά ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση της Κίνας. Ήθελε να αποφύγει να ανοίξει ταυτόχρονα μέτωπο και με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Την περασμένη Δευτέρα ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Στίβεν Μνούτσιν δήλωσε ότι «σημείωσαν πρόοδο» οι διαπραγματεύσεις Ουάσιγκτον-Πεκίνου. Συγκεκριμένα, η Κίνα αποφάσισε να συμβάλει στην μείωση του δυσθεώρητου εμπορικού ελλείμματος των ΗΠΑ, το οποίο υπερβαίνει τα 300 δισ. δολάρια. Ο Τραμπ σημείωσε στο twitter πως η «Κίνα θα αγοράσει τεράστιες επιπλέον ποσότητες αμερικανικών αγροτικών προϊόντων«. Επεσήμανε περιχαρής πως «είναι ό,τι καλύτερο έχει συμβεί ποτέ στους Αμερικανούς αγρότες«.

«Δεν είναι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ανόητε»!

Γιατί απειλείται το οικονομικό θαύμα της Γερμανίας. Το παιχνίδι της Ευρωπαϊκής Ενωσης με τους δασμούς και ο Ντόναλντ Τραμπ. Τι πραγματικά κάνει τη διαφορά σε μια οικονομία. 

Γράφει ο Τάκης Μίχας*

Kαι αίφνης, η Γερμανία αντιμετωπίζει το φάσμα της οικονομικής καταστροφής που έχει πανικοβάλει τον επιχειρηματικό και πολιτικό της κόσμο.

Ναι, η χώρα που μέχρι πρόσφατα έδινε μαθήματα σε όλους τους άλλους και ιδίως στην Ελλάδα, η χώρα πρωταθλήτρια των «διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων» και των «νοικοκυρεμένων» συνταξιοδοτικών ταμείων, βλέπει σήμερα ζωντανή μπροστά της την πιθανότητα ενός οικονομικού πισωγυρίσματος που δεν θα έχει προηγούμενο στην ιστορία της χώρας.

Ο λόγος; H απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να αυξήσει τους δασμούς στα εισαγόμενα γερμανικά αυτοκίνητα! Κάτι που φυσικά θέτει σε άμεσο κίνδυνο τις εξαγωγές των γερμανικών αυτοκινήτων στις ΗΠΑ και εν γένει τα κτηνώδη πλεονάσματα που έχει συγκεντρώσει η χώρα.

Μα δεν οφείλεται το πλεόνασμα της Γερμανίας στην ανταγωνιστικότητά της, απόρροια των «διαθρωτικών αλλαγών» όπως διαλαλούν εν χορώ οι ντόπιοι «ευρωεκσυγχρονιστές»; Δεν οφείλεται η ζωτικότητα της οικονομίας της στη «χρηστή οικονομική διοίκηση» όπως διατείνονται οι «ευρωφιλελεύθεροί» μας;

Ο οικονομικός πόλεμος του Τραμπ και η ευρωπαϊκή σκακιέρα

Γράφει ο Αναστάσιος Λαυρέντζος  – 

Οι περισσότεροι σήμερα έχουν ξεχάσει την οικονομική κρίση του 2008. Ωστόσο τα αίτια που την προκάλεσαν δεν έχουν εκλείψει. Σε θεμελιώδες επίπεδο η κύρια ανισορροπία είναι ότι ζούμε σε έναν κόσμο, όπου υπάρχουν κατ’ εξοχήν πλεονασματικές χώρες, όπως η Γερμανία και η Κίνα, και κατ’ εξοχήν ελλειμματικές χώρες, όπως οι ΗΠΑ. Σε αυτή τη διαπίστωση στηρίζει την πολιτική του για την επιβολή δασμών ο πρόεδρος Τραμπ.

Σε μεγάλο βαθμό αίτιο και αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι τα περίφημα δίδυμα ελλείμματα των ΗΠΑ, δηλαδή το δημοσιονομικό έλλειμμα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών. Για περισσότερες από δύο δεκαετίες αυτά τα ελλείμματα καλύπτονται ουσιαστικά με το συνεχές τύπωμα δολαρίων από την Κεντρική Τράπεζα. Πρόκειται για μια μη διατηρήσιμη πρακτική, η οποία φουσκώνει συνεχώς το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ και υπονομεύει το δολάριο.

Όπως είναι προφανές, καμία άλλη χώρα δεν θα μπορούσε να κάνει κάτι τέτοιο, διότι το αντίτιμο θα ήταν η συνεχής υποτίμηση του νομίσματός της και ο υψηλός πληθωρισμός. Οι ΗΠΑ όμως μπορούν, διότι έχουν το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα και τις ισχυρότερες ένοπλες δυνάμεις. Όμως ακόμη και οι ΗΠΑ δεν μπορούν να τυπώνουν χρήμα για πάντα.

Κ.Βέργος: Πού οδηγούνται οι αγορές και η παγκόσμια οικονομία με τα μέτρα του Ντόναλτ Τράμπ; (βίντεο)

Σε αποκλειστική συνέντευξή του στο SBC-TV , καλεσμένος της δημοσιογράφου Σοφίας Ροδοπούλου, ο Δρ. Κωνσταντίνος Βέργος, παρουσίασε τις εκτιμήσεις του για την πορεία της Παγκόσμιας Οικονομίας και των Χρηματιστηριακών αγορών. Μεταξύ αυτών, εκτιμά σημαντική αύξηση των κινδύνων και πιθανή σοβαρή διόρθωση των αγορών με απώλειες που υπό προυποθέσεις μπορεί να φτάσουν επίπεδα -25% ως και -40%  στο επόμενο διάστημα. Ο  Δρ. Κωνσταντίνος Βέργος είναι καθηγητής Χρηματοοικονομικών του Πανεπιστημίου του Portsmouth, Αγγλία και πρώην πρόεδρος της Ενωσης Πιστοποιημένων Αναλυτών.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την πλήρη συνέντευξη στο παρακάτω βίντεο

Οι δασμοί θα φέρουν πληθωρισμό και θα μειώσουν το χρέος

Γράφει ο Μάκης Ανδρονόπουλος  – 

Μπορεί οι δασμοί 25% στον εισαγόμενο χάλυβα και 10% στο αλουμίνιο και οι άλλοι που ακολουθούν, να υλοποιήσουν το ανομολόγητο όνειρο του Τραμπ που βλέπει το αμερικανικό χρέος να αγγίζει τα 23 τρισ. δολάρια (γύρω στο 107% του ΑΕΠ); Ήδη, από την εποχή του Ομπάμα (το χρέος διπλασιάστηκε σε οκτώ χρόνια), υπήρχε στο μυαλό ορισμένων ιθυνόντων το σενάριο του ευτελισμού του χρέους με ένα πληθωριστικό τσουνάμι.

Δεν έχουμε σοβαρές ενδείξεις πως υπάρχει σχέδιο Τραμπ για μόχλευση του πληθωρισμού μέσω των δασμών. Αν Κίνα και Ευρώπη απαντήσουν με αντισταθμιστικούς δασμούς, δηλαδή ξεσπάσει εμπορικός πόλεμος, τότε δύο τινά μπορεί να συμβούν: ή ύφεση (που κανείς δεν αντέχει), ή πληθωρισμός.

Αν πιστέψουμε τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ Στίβεν Μνούτσιν που είπε ότι η χώρα του δεν φοβάται έναν εμπορικό πόλεμο, αλλά ότι θα υπερασπίσει ένα ελεύθερο και δίκαιο διεθνές εμπόριο με όρους αμοιβαιότητας, τότε νομιμοποιούμαστε να σκεφτούμε ότι μπορεί ο πληθωρισμός να μην είναι στα σχέδια, αλλά έχει σταθμιστεί ως πιθανή εξέλιξη. Σημειωτέον ότι το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ το 2017 έκλεισε πάνω από 796 δισ. δολάρια. Πάντως, και οι Αμερικάνοι φαίνεται πως ψάχνουν στα τυφλά. Ο Καναδάς και το Μεξικό θα εξαιρεθούν από τους δασμούς χάλυβα και αλουμινίου και ίσως και οι Ευρωπαίοι, που σημαίνει ότι πρόκειται για πιστολιές στον αέρα.

Που οδηγεί η επιβολή δασμών από τον Τραμπ

Γράφει ο Κώστας Μελάς  – 

Αν ρίξουμε μια ματιά στα στοιχεία μπορούμε να αντιληφθούμε ίσως την κίνηση του Τραμπ για επιβολή δασμών σε χάλυβα και αλουμίνιο. Στην γραφική παράσταση 1 παρουσιάζονται οι παγκόσμιες ροές χάλυβα μεταξύ των κυριότερων χωρών που συμμετέχουν στις διασυνοριακές συναλλαγές αυτού του εμπορεύματος.

Οι χώρες καθαροί εξαγωγείς χάλυβα είναι (σε δισ. δολάρια): Κίνα +39,7, Ιαπωνία +24,1, Ν Κορέα +8,7, Ρωσία +7,4 , ΕΕ +6,0 και Ταϊβάν +3,7. Αντιθέτως οι χώρες καθαροί εισαγωγείς χάλυβα είναι οι ΗΠΑ – 12,3, Βιετνάμ -6,6, Μεξικό -5,7, Καναδάς -2,2, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα – 2,4 και Τουρκία -1,0. Συγκεκριμένα, οι ΗΠΑ εξήγαγαν χάλυβα αξίας 11,2 δισ. δολάρια και εισήγαγαν αντίστοιχα 23,5 δισ. δολάρια το 2016.

Πίνακας 1.

Τραμπ – Τσίπρας: βίοι παράλληλοι

Γράφει ο Κωνσταντίνος Κόλμερ  –

Κατά τον ανώνυμο αρθρογράφο του ειδησεογραφικού πρακτορείου Bloomberg, η επιβολή δασμών 60 δισ. ευρώ επί των εισαγομένων στις ΗΠΑ κινεζικών προϊόντων θα επιβαρύνει τους Αμερικανούς παραγωγούς και καταναλωτάς, θα περιορίσει τις κινεζικές επενδύσεις στην Αμερική και εν τελική αναλύσει θα πλήξει την οικονομική ανάπτυξη εις αμφοτέρας τας χώρας. Ο ισχυρισμός στερείται επαρκούς δικαιολογίας (justification). Εάν ο χρησμός του Bloomberg δεν οφείλεται στην γενικωτέρα πολεμική του αμερικανικού κατεστημένου κατά του Ντόναλντ  Τραμπ πάσχει σοβαρώς από πλευράς οικονομικής αναλύσεως.

• Πρώτον, διότι οι δασμοί πλήττουν κυρίως τα εισαγόμενα προϊόντα παρά τα εγχωρίως παραγόμενα, ιδίως εάν ληφθή υπ’ όψιν ότι η Κίνα έχει ένα τεράστιο εμπορικό πλεόνασμα απέναντι στην Αμερική.
• Δεύτερον, τα αμερικανικά περιοριστικά μέτρα δικαιολογούνται αν όχι από την συστηματική υποκλοπή των αμερικανικών πατέντων από τους Κινέζους, τουλάχιστον ως αντίμετρα στις περιοριστικές εμπορικές πρακτικές της Κίνας, με τις οποίες εμποδίζει πολλά ξένα προϊόντα να εισέλθουν στην ανερχομένη εγχώριο αγορά της.
• Τρίτον, τα κινεζικά κεφάλαια αποστρέφονται τις επενδύσεις στην Αμερική, εκτός εάν πρόκειται περί ευαισθήτων τομέων της υψηλής τεχνολογίας και της εθνικής αμύνης, οπότε ευλόγως είναι ανεπιθύμητες για κάθε πατριώτη.
• Τέταρτον, στους δασμούς εστηρίχθη η βιομηχανική επανάστασις, για την αξιοποίηση της εγχωρίου ζητήσεως προς αύξησιν της ανέργου απασχολήσεως. Οι δασμοί ανεβάζουν το κόστος των εισαγομένων προϊόντων και δημιουργούν χώρο για την υποκατάστασί των με εγχωρίως παραγόμενα, υπό καλυτέρας κοινωνικάς συνθήκας εισφορών στο ασφαλιστικό σύστημα και ελέγχου της ποιότητος ως και προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.

Τι κερδίζουν και τι χάνουν τα κράτη από τους δασμούς

Η φιλελεύθερη θεωρία και οι υπέρμαχοι της αυτάρκειας. Πώς διαμορφώνονται τα επιχειρήματα των δύο πλευρών, στη σκιά των απειλών Τραμπ με δασμούς. Οι ατέλειες των αγορών, οι στρατηγικές και ο κίνδυνος των αντιποίνων. 

Γράφει ο Κ. Μελάς.

Στην πρώτη τους συνάντηση, ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε με στόμφο ότι «δεν είμαι υπέρ του προστατευτισμού, είμαι υπέρ του "δίκαιου" διεθνούς εμπορίου». Αντιθέτως η καγκελάριος Μέρκελ υποστήριξε, όπως πάντα, ότι το «ελεύθερο» εμπόριο αποτελεί την ατμομηχανή της παγκόσμιας ανάπτυξης.

Όπως γίνεται άμεσα αντιληπτό, οι έννοιες «δίκαιο» και «ελεύθερο» διεθνές εμπόριο είναι κανονιστικές και ως τέτοιες  χρήζουν ορισμού. Χωρίς να ορισθούν οι έννοιες, κάτι που προφανώς απαιτεί τη χρήση συγκεκριμένων κριτηρίων, και συνεπώς προϋποθέτει σύμβαση μεταξύ των συμβαλλομένων και όχι εξ αντικειμένου αλήθεια, οι διακηρύξεις τέτοιου τύπου παραμένουν κενές νοήματος.

Βεβαίως τα όσα υποστηρίζουν οι Τραμπ και Μέρκελ αντιστοιχούν με το πώς οι δύο αντιλαμβάνονται τα συμφέροντα των χωρών τους στη συγκεκριμένη φάση του διεθνούς καταμερισμού εργασίας, και βεβαίως δεν αποτελούν κάτι το νέο στην ιστορία του διεθνούς εμπορίου. Στη συνέχεια θα επιχειρήσουμε μια μικρή ανασκόπηση των δύο θεωρητικών αντιλήψεων και τα επιχειρήματα που κάθε μία από αυτές χρησιμοποιεί.  

Η φιλελεύθερη θεωρία

Σύμφωνα με τη φιλελεύθερη θεωρία του διεθνούς εμπορίου, η οποία έχει εξελιχθεί σε μορφή και περιεχόμενο από τις απλές σκέψεις των κλα­σι­­κών οικονομο­λό­γων Adam Smith και David Ricardo, στο υπόδειγμα Heckscher-Ohlin-Samuelson και σε άλλες περίπλοκες νεοκλασικές διατυπώσεις, η εξάλειψη των πάσης φύσεως εμποδίων στην ελεύθερη διακίνηση των αγαθών και η συμμετοχή μιας εθ­νικής οικονομίας στο διεθνές εμπόριο επιτρέπει τις χώρες να εξειδικευτούν και να εξά­γουν εκείνα τα αγαθά στα οποία έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα, εισάγοντας ταυτόχρονα εκείνα στα οποία δεν έχουν.

Γιατί ο Τραμπ ξεκίνησε οικονομικό πόλεμο

Γράφει ο Γιώργος Λυκοκάπης  – 

«Τα εργοστάσια αφέθηκαν να σκουριάσουν, οι κοινότητες μετατράπηκαν σε πόλεις φαντάσματα. Η προδοσία τελείωσε«. Με αυτές τις βαρυσήμαντες δηλώσεις ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την εφαρμογή μίας αμφιλεγόμενης προεκλογικής του υπόσχεσης. Την επιβολή δασμών στον εισαγόμενο χάλυβα και αλουμίνιο, που ισοδυναμεί ουσιαστικά με «κήρυξη οικονομικού πολέμου».

Προηγήθηκε η παραίτηση του Γκάρι Κον, οικονομικού συμβούλου του Τραμπ, γεγονός που προανήγγειλε την προεδρική απόφαση. Πρώην πρόεδρος της Goldman Sachs, ο Κον ήταν σφοδρός πολέμιος της επιβολής μέτρων προστατευτισμού στην αμερικανική οικονομία. Ο εκκεντρικός μεγιστάνας επικράτησε έναντι της Χίλαρι Κλίντον, διότι κέρδισε την εμπιστοσύνη της αμερικανικής εργατικής τάξης κι όχι γιατί ήταν ο εκλεκτός της Wall Street.

Είχε προηγηθεί η αποχώρηση των ΗΠΑ από την εμπορική συμφωνία με τις χώρες του Ειρηνικού, ενέργεια που πραγματοποιήθηκε με την έναρξη της θητείας του. Καθότι «μία εικόνα αξίζει χίλιες λέξεις», ο Τραμπ υπέγραψε την επιβολή δασμών έχοντας δίπλα του εργάτες της αμερικανικής χαλυβουργίας. Από τους δασμούς εξαιρούνται οι εταίροι των ΗΠΑ στην Συμφωνία Εμπορίου Βορείου Ατλαντικού (NAFTA), δηλαδή ο Καναδάς. Στις εξαιρέσεις προστέθηκε και η Αυστραλία, λόγω των στρατιωτικών της δεσμών με τις ΗΠΑ.