analyst

Η εικόνα αφορά το μυαλό μας και όχι τη χώρα μας

Από το 1999 έως το 2008 η Ελλάδα γνώρισε μία εξαγωγική έκρηξη, επιτυγχάνοντας ισχυρότατες εξαγωγικές επιδόσεις, οι οποίες δεν συγκρίνονται με κανένα άλλο κράτος – ενώ στην πραγματικότητα το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της ήταν έως το 2008 περισσότερο πλεονασματικό από αυτό της Γερμανίας.

 “Τα 2018 ήταν χρονιά ρεκόρ για το ύψος του τουριστικού συναλλάγματος το οποίο ανήλθε στα 16,112 δις € έναντι 14,63 δις € το 2017 – σημειώνοντας άνοδο 10,33%. Η άνοδος του τουριστικού συναλλάγματος οφείλεται στην σημαντική αύξηση κατά 10,8% των τουριστικών αφίξεων, οι οποίες ξεπέρασαν τα 30 εκ.

Το 2018 δεν σημειώθηκε ρεκόρ στο ύψος του ναυτιλιακού συναλλάγματος, ωστόσο λόγω της καλής πέρυσι πορείας της ναυλαγοράς, η ελληνική ναυτιλία πρόσφερε κάτι περισσότερο σε συνάλλαγμα στη χώρα από ότι ο τουρισμός. Το ναυτιλιακό συνάλλαγμα το 2018 ανήλθε στα 16,63 δις € έναντι 14,47 δις € έναν χρόνο πριν – σημειώνοντας άνοδο κατά 14,9%. Έτσι οι εισπράξεις από τη ναυτιλία ήταν αυτή τη χρονιά υψηλότερες από τις τουριστικές – αν και οι δεύτερες κατέγραψαν ιστορικό ρεκόρ ως προς το ύψος τους. Το ιστορικό ρεκόρ για το ναυτιλιακό συνάλλαγμα ήταν το 2008, όταν ανήλθε στα 19,188 δις €.

Πάντως τόσο οι τουριστικές εισπράξεις όσο και οι εισπράξεις από τις θαλάσσιες μεταφορές, από δυο κλάδους στους οποίους η Ελλάδα πρωταγωνιστεί παγκοσμίως και αποτελούν πηγές ζωής για την ελληνική οικονομία, ήταν δυο παράγοντες σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος ανόδου κατά 1,3 δις € του πλεονάσματος του ισοζυγίου υπηρεσιών – μία άνοδος  που συνέβαλε στον περιορισμό το 2018 του ελλείμματος ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, στα επίπεδα των 5,3 δις € (πηγή).

.Ανάλυση

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Αναφερόμενοι στο μύθο που κυκλοφορεί, σύμφωνα με τον οποίο η Ελλάδα ζούσε πάνω από τις δυνατότητες της (ανάλυση), φυσικά δεν ισχυρισθήκαμε πως δεν υπήρχαν κάποιοι Έλληνες που πραγματικά το έκαναν – αλλά στο μέσον όρο των Ελλήνων, από την οπτική γωνία της μακροοικονομίας.

Συνταξιοδοτική δαπάνη και ΔΝΤ

του Κώστα Μελά

1.

Στο πλαίσιο του περιορισμού και της σταδιακής εξάλειψης των δημοσιονομικών

ελλειμμάτων της γενικής κυβέρνησης, τα Μνημόνια επέβαλαν την άμεση περιστολή των δημοσίων δαπανών για τις συντάξεις. Στα ληφθέντα μέτρα άμεσης απόδοσης, θα μπορούσαμε να κατατάξουμε τις περικοπές των συντάξεων, καθώς και τους μηχανισμούς αυτόματης εξισορρόπησης. Oι νομοθετικές επιλογές των Μνημονίων, περιλαμβάνουν ένα δημοσιονομικό- διαρθρωτικό σκέλος της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης που είναι μακροπρόθεσμο κι ένα αμιγώς δημοσιονομικό σκέλος που είναι βραχυμεσοπρόθεσμο31. Τα Μνημόνια συνέδεσαν την κοινωνική ασφάλιση με την πορεία της εθνικής οικονομίας και τις αντοχές του κρατικού προϋπολογισμού.H συμμετοχή των κρατικών πόρων στη χρηματοδότηση των συντάξεων εξαρτήθηκε άμεσα από την οικονομική μεγέθυνση.

Ο καθορισμός ενός ορίου στη χρηματοδότηση των συντάξεων από το κράτος ήταν η αφετηριακή επιλογή της δημοσιονομικής προσαρμογής των Μνημονίων. Ως κύριο μέλημα πρόβαλε η ανάγκη της στεγανοποίησης του κρατικού προϋπολογισμού απέναντι στη διόγκωση του ασφαλιστικού ζητήματος. Αυτό που ενδιέφερε πρωτίστως, ήταν η αποφυγή μιας απεριόριστης κρατικής παρέμβασης για κάλυψη των ελλειμμάτων των Ταμείων, η οποία θα υπονόμευε διαρκώς την πραγματοποίηση των λοιπών κρατικών σκοπών και την ισορροπία του κρατικού προϋπολογισμού. Εξάλλου, το όριο στην κρατική συμμετοχή μπορεί να εκληφθεί ως όριο συμμετοχής της φορολογίας στη χρηματοδότηση του θεσμού, αφού οι κρατικοί πόροι είναι κυρίως φορολογικής προέλευσης.

Με το Ν. 3863/10 η χώρα μας είχε δεσμευτεί να μην υπερβαίνει η συνταξιοδοτική δαπάνη το όριο του 16,2% του ΑΕΠ κατ’ έτος.

Κανόνες στον... γάμο του Καραγκιόζη - Πώς «εφευρέθηκε» το σκληρό όριο ελλείμματος 3% του ΑΕΠ στην Ευρωζώνη*

Το Ποντίκι

του Δημήτρη Χρυσικόπουλου

Αν κάποιος θέλει να περιγράψει με όσο το δυνατόν λιγότερες λέξεις τον τρέχοντα «ψυχρό πόλεμο» μεταξύ Ρώμης και Βρυξελλών, αρκεί μια μικρή φράση: «Ο ιταλικός προϋπολογισμός παραβιάζει τον ευρωπαϊκό κανόνα για το έλλειμμα». Βλέπετε, στο επίκεντρο της διαμάχης Ε.Ε. - Ιταλίας βρίσκεται ένας κανόνας που αποτελεί τον βασικό πυλώνα λειτουργίας της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) και περιγράφεται ως Σύμφωνο Σταθερότητας.

Στον πυρήνα του Συμφώνου Σταθερότητας βρίσκονται τρεις αριθμοί ή, για μεγαλύτερη ακρίβεια, τρία ποσοστά: οι χώρες - μέλη της Ευρωζώνης δεσμεύονται ότι θα έχουν πληθωρισμό έως 3%, δημόσιο χρέος έως 60% του ΑΕΠ και ετήσιο δημοσιονομικό έλλειμμα έως 3% του ΑΕΠ. Το πρώτο σκέλος το έχει αναλάβει η ΕΚΤ, η οποία λειτουργεί ως στρόφιγγα για το χρήμα που κυκλοφορεί εντός Ευρωζώνης. Το ζήτημα του χρέους αποτελεί ένα ξεχωριστό κεφάλαιο, το οποίο θα μας απασχολήσει λίγο αργότερα.

Ωστόσο το έλλειμμα είναι αυτό που βρίσκεται στο επίκεντρο του «πολέμου» Βρυξελλών και Ρώμης, καθώς το προσχέδιο προϋπολογισμού που η ιταλική κυβέρνηση κατέθεσε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει για το 2019 έλλειμμα 2,4% του ΑΕΠ (εντός του ορίου 3%), αλλά αυξημένες δαπάνες του δομικού ελλείμματος, που σε συνδυασμό με το υψηλό χρέος κάνει την Κομισιόν να ζητάει αναθεωρήσεις, την Ιταλία να αρνείται και τα πράγματα να φαίνεται πως οδηγούνται σε σύγκρουση.

Το πολιτικό πρόβλημα της Ελλάδας

analyst

Η Τρόικα δεν θέλησε ποτέ να λύσει τα πραγματικά προβλήματα της πατρίδας μας – αλλά απλά και μόνο να εισπράξει τα χρήματα της, καθώς επίσης να υφαρπάξει ότι έχουν και δεν έχουν οι Έλληνες.

 .

Άποψη

Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες, η Ελλάδα ευρίσκεται στην 87η θέση στο δείκτη της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας – όταν η Βουλγαρία είναι στην 49η, η Ιταλία στην 43η, η Πορτογαλία στην 42η και η Ισπανία στην 34η (πηγή). Ουσιαστικά δηλαδή η Ελλάδα ευρίσκεται στα επίπεδα των αναδυομένων οικονομιών, όπως η Αλγερία (86η) ή το Μαρόκο (71η) – όχι μίας χώρας του ΟΟΣΑ.

Περαιτέρω, το ελληνικό φορολογικό σύστημα είναι από τα χειρότερα και ασταθέστερα παγκοσμίως – σήμερα το πλέον επιβαρυμένο (γράφημα), καθιστώντας τη χώρα μη ανταγωνιστική, όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων. Ειδικά οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις ληστεύονται, με φορολογικούς συντελεστές πολύ υψηλότερους από τις γειτονικές χώρες, με 100% προκαταβολή φόρου, καθώς επίσης με την κατάργηση των περισσοτέρων φοροαπαλλαγών – ενώ ούτε καν το ΕΦΚΑ δεν αφαιρείται από τα κέρδη τους, ως δαπάνη.

Η ελληνική τέλεια καταιγίδα

analyst

Η χώρα μας είναι ίσως η μοναδική στην ιστορία που βίωσε μία συντονισμένη κρίση δημοσίου χρέους, ελλειμμάτων, χρηματιστηρίου, ακινήτων και τραπεζών – τα οδυνηρά αποτελέσματα της οποίας θα διαρκέσουν για πάρα πολλά χρόνια.

του Ιάκωβου Ιωάννου

Άποψη

Αρκετοί θεωρούν ότι, οι οικονομικές κρίσεις είναι το αποτέλεσμα χρηματιστηριακών κραχ – κάτι που δεν ισχύει, αφού ακόμη και για την κρίση της δεκαετίας του 1930, γνωστή ως Μεγάλη Ύφεση, οι τραπεζικές αναταράξεις του 1931 ήταν σημαντικότερες από το κραχ του 1929, όπως επίσης το 1987. Ως εκ τούτου, η κρίση των ενυπόθηκων δανείων χαμηλής εξασφάλισης του 2007 στις Η.Π.Α. ήταν πολύ πιο καταστροφική, από το κραχ των εταιρειών διαδικτύου του 2000 (φούσκα dotcom) – επειδή προκάλεσε μία τραπεζική κρίση, αφού τα ενυπόθηκα δάνεια είναι άμεσα συνδεδεμένα με τις τράπεζες.

Σε κάθε περίπτωση οι κρίσεις ακινήτων, με αρκετά υποψήφια κράτη σήμερα όπως η Αυστραλία, ο Καναδάς και η Σουηδία, ως αποτέλεσμα της υπερβολικής ανόδου των τιμών τους, είναι πάντοτε πολύ επικίνδυνες – επειδή στις βιομηχανικές χώρες τα ακίνητα αποτελούν το 50% περίπου των ιδιωτικών περιουσιακών στοιχείων, ενώ χρηματοδοτούνται ως επί το πλείστον με τραπεζικά δάνεια.

Στα πλαίσια αυτά, οι μεγάλες μειώσεις των τιμών των ακινήτων έχουν άμεσο αντίκρισμα στις τράπεζες – κάτι που μπορεί να συμβεί ακόμη και όταν δεν έχει προηγηθεί φούσκα, όπως στο παράδειγμα της Ελλάδας, όπου οι τιμές τους μειώθηκαν λόγω της προσαρμογής τους στη μεγάλη πτώση των μισθών και εισοδημάτων. Η πτώση αυτή δεν προκάλεσε πάντως μόνο των περιορισμό των τιμών των ακινήτων αλλά, επίσης, δημιούργησε μεγάλα προβλήματα στην εξυπηρέτηση των τραπεζικών δανείων – με αποτέλεσμα να εκτιναχθούν οι τραπεζικές επισφάλειες (κόκκινα δάνεια), υπερβαίνοντας τα 100 δις €.

Η πυραμίδα του χρέους

analyst

Τα κράτη δανείζονται χρήματα συνεχώς, αφενός μεν για την πληρωμή των παλαιότερων ομολόγων τους συν τους τόκους, αφετέρου για την κάλυψη των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού τους – χωρίς καμία πρόθεση ή/και δυνατότητα να τα εξοφλήσουν ποτέ.

Ανάλυση

Τα βουνά των χρεών στον πλανήτη συνεχίζουν να αυξάνονται χωρίς σταματημό (άρθρο), παρά το ότι προηγήθηκε η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 – αφού η καταπολέμηση της επιχειρήθηκε με τη μαζική εκτύπωση νέων χρημάτων από τις κεντρικές τράπεζες, μέσω των οποίων διενεργήθηκε η μεγαλύτερη μεταφορά πλούτου από τα κατώτερα και μεσαία, στα ανώτατα εισοδηματικά στρώματα.

Παράλληλα μία σειρά κρατών διέσωσαν τις «too big to fail» τράπεζες, καθώς επίσης τις μεγάλες επιχειρήσεις, με αποτέλεσμα να αυξηθεί το δημόσιο χρέος τους – φυσικά εις βάρος των Πολιτών τους, οι οποίοι επιβαρύνθηκαν με μεγαλύτερους φόρους, καθώς επίσης με τον περιορισμό του κοινωνικού τους κράτους.

Ανεξάρτητα όμως από όλα αυτά, εύλογα αναρωτιέται κανείς εάν είναι δυνατόν τα δημόσια χρέη να αυξάνονται στο διηνεκές – πόσο μάλλον όταν σε απόλυτο μέγεθος δεν μειώθηκαν ποτέ τις τελευταίες δεκαετίες, αλλά μόνο ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, όπως φαίνεται στο παράδειγμα των Η.Π.Α. από το γράφημα που ακολουθεί.

Δημοσιονομική κρίση χρέους και νεοφιλελεύθερες μυθοπλασίες

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Στην Ελλάδα έχει εμπεδωθεί ο μύθος της νεοφιλελεύθερης αφήγησης, παρουσιάζοντας την αποκρουστική εικόνα ενός Γολιάθ "υπερτροφικού"-"αδηφάγου" κράτους, με υπερπληθώρα άχρηστων δημοσίων υπαλλήλων. Τα σχετικά πρόσφατα όμως στατιστικά στοιχεία του ΟΟΣΑ για το 2013, κατατάσσουν τη χώρα μας στην 31η θέση μεταξύ των 33 χωρών-μελών του με τον μικρότερο αριθμό δημοσίων υπαλλήλων, ως ποσοστό του οικονομικά ενεργού πληθυσμού, ανερχόμενο σε 8,5%, ενώ ο μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ είναι 15,5%.

Πίνακας 1: Αριθμός δημοσίων υπαλλήλων ως ποσοστό του οικονομικά ενεργού πληθυσμού

Χώρες ΟΟΣΑ	15,5%
Χώρες ευρωζώνης	17%
Χώρες σκληρού «πυρήνα» – βορρά
Βέλγιο	17,5%
Ολλανδία	13%
Γερμανία	10,5%
Χώρες περιφέρειας – νότου
Ιταλία	14%
Ισπανία	13%
Πορτογαλία	12,5%
Ελλάδα	8,5%
Χώρες Ε.Ε.
Δανία	30%
Σουηδία	26%
Βρετανία	17,5%
ΗΠΑ	14,9%

Πηγή: ΟΟΣΑ (2013)

Το κόστος της δημόσιας διοίκησης της χώρας μας είναι 12,4% του ΑΕΠ, όταν ο μέσος όρος της ευρωζώνης ανέρχεται σε 21,4%.

Ο Γ. Προβόπουλος και η ασθένεια του λαϊκισμού

Οι προειδοποιήσεις του ΔΝΤ από το 2008 για τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό της Ελλάδας. Οι προσπάθειες εφαρμογής μεταρρυθμίσεων και οι ισχυρές αντιστάσεις. 

Γράφει ο Α. Παπανδρόπουλος

Αν ήθελε κάποιος να αποτιμήσει το έργο του καθηγητή κ. Γιώργου Προβόπουλου στη διάρκεια της θητείας του ως διοικητού στην Τράπεζα της Ελλάδος, θα έπρεπε να εξάρει την προσπάθεια που έκανε για να σώσει τις τραπεζικές καταθέσεις και άρα να υπερασπιστεί συμφέροντα των Ελλήνων καταθετών.

Σε μία εποχή όπου μία βαρύτατα υπερχρεωμένη χώρα επιδείκνυε πρωτοφανή ελαφρότητα με τους εταίρους-δανειστές της και τους προκαλούσε, ο κ. Γ. Προβόπουλος στάθηκε στο ύψος του και απέτρεψε τα χειρότερα.

Υπό αυτή την έννοια, στην αποκαλυπτική ομιλία του στη γενική συνέλευση του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (ΣΕΒΤ), εξήγησε στο ακροατήριό του την πραγματικότητα που είχε να διαχειριστεί και περιέγραψε μία κατάσταση όπως αυτή είχε διαμορφωθεί πριν η Ελλάδα καλέσει σε βοήθεια το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και ζητήσει από τους Ευρωπαίους εταίρους της να κάνουν μία σειρά από θεσμικές παραβάσεις, ώστε να μπορέσουν να αποτρέψουν την πτώχευσή της.

Όταν λοιπόν το ΔΝΤ εκλήθη να πάρει μέρος στην επιχείρηση σωτηρίας της Ελλάδος, που ήταν παράλληλα και πράξη προστασίας της ευρωζώνης, η Ελλάδα ήταν βαρύτατα υπερχρεωμένη και είχε ανάγκη από ριζικές μεταρρυθμίσεις. Η διαπίστωση δε αυτή είχε διατυπωθεί ξεκάθαρα από το 2009, σε σχετική έκθεση του Ταμείου.

Δημοσιονομικό ισοζύγιο και ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

του Κώστα Μελά

Α.

Για να διερευνήσουμε τη σχέση που διέπει τα δημοσιονομικά ελλείμματα (πλεονάσματα) με τα αντίστοιχα ελλείμματα (πλεονάσματα) του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών θα χρησιμοποιήσουμε την προσέγγιση : Επενδύσεις - Αποταμιεύσεις. Σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, το έλλειμμα (πλεόνασμα)  του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών είναι ίσο με την υπέρβαση (υπόληψη) της εθνικής επένδυσης (Δημόσιας και Ιδιωτικής) επί της εθνικής αποταμίευσης (Δημόσιας και Ιδιωτικής).

Εναλλακτικά, αυτό είναι ίσο με το Έλλειμμα του Κρατικού Προϋπολογισμού συν το χρηματοδοτικό έλλειμμα του Ιδιωτικού Τομέα (υπέρβαση των Ιδιωτικών Επενδύσεων επί των Ιδιωτικών Αποταμιεύσεων) συν τα δάνεια κεφάλαια του δημόσιου τομέα.

Η προσέγγιση αυτή είναι φανερό ότι ακολουθεί τη λογική του υποδείγματος της απορρόφησης[1] όπου το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών είναι ίσο με την Απορρόφηση (όπου απορρόφηση είναι ίση με την Εγχώρια Δαπάνη) μείον το Εισόδημα.

Συγκεκριμένα :

                             (Χ - Ξ) = (Ι -S)                                    [ 1 ]

X   =  Εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών και οι πληρωμές πάσης φύσεως εισοδημάτων από την αλλοδαπή

Ξ =  Εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών και οι εισπράξεις πάσης φύσεως εισοδημάτων στην   αλλοδαπή.

Ι = Συνολικές επενδύσεις.

S = Εθνική αποταμίευση.

Δηλαδή το τυχόν έλλειμμα (πλεόνασμα) του Ισοζυγίου Τρεχουσών Συναλλαγών (Χ-Ξ) οφείλεται στο έλλειμμα (πλεόνασμα) μεταξύ Επενδύσεων και Αποταμιεύσεων (I-S).

Τα ελληνικά προβλήματα κρύβουν τους κινδύνους σε Ιταλία-Γαλλία

Ιταλία και Γαλλία αντιμετωπίζουν δομικά προβλήματα τα οποία δεν μπορούν να αποδοθούν στην κρίση χρέους της ευρωζώνης. Τα υψηλά χρέη και ελλείμματα, η έλλειψη ανταγωνιστικότητας και πώς το ευρώ επιδεινώνει την κατάσταση. O κίνδυνος κρίσης.

του Satyajit Das*

Σύμφωνα με τον John Maynard Kaynes «το αναμενόμενο ποτέ δεν συμβαίνει• πάντα είναι το απρόβλεπτο». Έχοντας εμμονή με τα προβλήματα της Ελλάδας και της ευρωπεριφέρειας, οι αγορές αγνοούν τους αυξανόμενους κινδύνους του πυρήνα, και ιδιαίτερα της Ιταλίας και της Γαλλίας.

Η Ιταλία και η Γαλλία αντιμετωπίζουν αυξανόμενα προβλήματα υψηλού χρέους, χαμηλής ανάπτυξης, ανεργίας, ισχνών δημοσιονομικών, έλλειψης ανταγωνιστικότητας και ανικανότητας να προχωρήσουν στις απαραίτητες προσαρμογές. Οι μειώσεις στις τιμές της ενέργειας σε συνδυασμό με τα χαμηλά κόστη δανεισμού και το πιο αδύναμο ευρώ δεν μπορούν να κρύψουν για πάντα τα βαθιά και άλυτα προβλήματα.

Το συνολικό χρέος της πραγματικής οικονομίας της Ιταλίας (κρατικό, νοικοκυριών και επιχειρήσεων) είναι περίπου στο 259% του ΑΕΠ, αυξημένο κατά 55% έναντι του 2007. Το αντίστοιχο χρέος της Γαλλίας είναι περίπου 280% του ΑΕΠ, αυξημένο κατά 66% από το 2007. Τα στοιχεία αυτά αγνοούν τις μη χρηματοδοτούμενες συντάξεις και τις υποχρεώσεις στον τομέα της υγείας, καθώς και τις δεσμεύσεις για τα πακέτα διάσωσης της ευρωζώνης.

Η Ιταλία εμφανίζει έλλειμμα στον προϋπολογισμό ύψους 2,9%. Το δημόσιο χρέος είναι γύρω στα 2,6 τρισ. ευρώ, πλησιάζοντας το 140% του ΑΕΠ. Το γαλλικό δημόσιο χρέος ξεπερνά τα 2,4 τρισ. ευρώ, ή το 95% του ΑΕΠ. Το έλλειμμα είναι στο 4,2% του ΑΕΠ, ενώ ο γαλλικός προϋπολογισμός δεν υπήρξε ούτε μια φορά ισοσκελισμένος από το 1974.

Η Ιρλανδία ζητάει την ίδια μεταχείριση με τις άλλες χώρες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

ΕΛευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

Μετά την ανακοίνωση της απόφασης της Κομισιόν που συμπεριλαμβάνει πιο ανεκτικές προτάσεις για τη Γαλλία και την Ιταλία, η Ιρλανδία ζήτησε να της επιτραπεί μεγαλύτερη απόκλιση σε ό,τι αφορά τις δημόσιες δαπάνες της το 2016 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η Ιταλία και η Γαλλία, δύο χώρες που αθέτησαν τους κανόνες της ΕΕ για τα δημοσιονομικά φαίνεται να έχουν πιο ανεκτική μεταχείρηση καθώς όσον αφορά τη Γαλλία οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ της παρέχουν άλλα δύο χρόνια για να συμμορφωθεί προς τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας. Πρόκειται για την τρίτη παράταση που εξασφαλίζει από το 2009.

Επίσης, έγινε δεκτή πρόταση της Κομισιόν να μην υπαχθεί η Ιταλία στη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, παρότι το χρέος της, το δεύτερο υψηλότερο στην Ευρώπη, αυξάνεται αντί να μειώνεται.

Οι δύο αποφάσεις έκαναν την Ιρλανδία να ζητήσει από τη μεριά της ευχέρεια στην εφαρμογή των κανόνων εφόσον δεν ισχύουν τα ίδια μέτρα και σταθμά για όλους.

«Εάν δίνεις ευχέρεια σε έξι, επτά ευρωπαϊκές χώρες συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, θέλουμε κι εμείς ευχέρεια. Αλλά η δική μας ευχέρεια αφορά την εφαρμογή των κανόνων» ανέφερε ο ιρλανδός υπουργός Οικονομικών Μάικλ Νούναν μιλώντας σε δημοσιογράφους.

Η Ιρλανδία, η οποία επέβαλε επί χρόνια δημοσιονομικές περικοπές και οδυνηρές οικονομικές μεταρρυθμίσεις προκειμένου να μειώσει το δημόσιο έλλειμμά της από το 12,6% του ΑΕΠ το 2011 στο 2,9% που εκτιμάται ότι θα φτάσει φέτος, επιθυμεί να της επιτραπεί να αυξήσει τις δημόσιες δαπάνες της ανάλογα με το ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ το επόμενο έτος και όχι κατά ένα χαμηλότερο, υπολογισμένο μέσο όρο.

Ανταγωνιστική οικονομία σημαίνει βιώσιμο δημόσιο χρέος

kontranews

του Γιώργου Βάμβουκα

Αφορμή για τη σημερινή μας επιφυλλίδα, αποτελεί το χθεσινό άρθρο του Γιώργου Κουρή στην Kontranews, με τίτλο: «Γιατί όταν βλέπανε ότι βουλιάζαμε, εδώ και 10 ή 20 χρόνια οι διάφοροι οικονομολόγοι που βγαίνουν τώρα στα κανάλια και μας λένε αηδίες, δεν έβαζαν τις φωνές;». Επειδή ανήκω στην κατηγορία των οικονομολόγων, που από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 ασκούσα σκληρή κριτική στις εκάστοτε κυβερνήσεις, για την αποτυχία της εφαρμοζόμενης οικονομικής πολιτικής και την συντελούμενη υπερδιόγκωση των κρατικών χρεών και ελλειμμάτων, όντως το ερώτημα του Γιώργου Κουρή είναι εύλογο και λογικό.

Για παράδειγμα, ποιος ήξερε πριν το 2008, τους Βαρουφάκη, Λαπαβίτσα, κ.ά., που μετά το 2010 καταφέρονται κατά των μνημονίων και ομιλούν για τα αίτια χρεοκοπίας της χώρας; Προσωπικά, την περίοδο 1987-2012, ως μόνιμος αρθρογράφος του εβδομαδιαίου περιοδικού Οικονομικός Ταχυδρόμος, έγραψα περίπου 600 άρθρα εκ των οποίων τουλάχιστον τα 200, εστίαζαν στα αίτια της αχαλίνωτης διεύρυνσης των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, τη δραματική αύξηση του δημοσίου χρέους και την προδιαγραφόμενη χρεοκοπία της χώρας.

Τι σημαίνει το τέλος της ύφεσης για μια κυβέρνηση της Αριστεράς;

του Κώστα Λαπαβίτσα 

Τα νέα στοιχεία της Ελ.Στατ. για το εποχικά διορθωμένο τριμηνιαίο ΑΕΠ, τα οποία ενσωματώνουν τη μεθοδολογία που χρησιμοποιείται ευρύτερα στην ΕΕ, έδειξαν ότι η ύφεση επιτέλους τελειώνει. Βρήκε ευκαιρία η παντελώς αποτυχημένη κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου να πανηγυρίσει την ‘επιστροφή στην ανάπτυξη’. Οι διακηρύξεις της κυβέρνησης έχουν φυσικά χάσει κάθε αξιοπιστία, όπως κατέδειξε και η τελευταία φάρσα με το νομοσχέδιο για τις οφειλές στο Δημόσιο. Το που βρίσκεται η ελληνική οικονομία τη στιγμή αυτή όμως έχει μεγάλη σημασία, ακριβώς γιατί η συγκυβέρνηση πνέει τα λοίσθια.

Τι δείχνουν τα στοιχεία της Ελ.Στατ. για κατάσταση της οικονομίας καθώς οδεύουμε προς την επόμενη κυβέρνηση που μάλλον θα είναι του ΣΥΡΙΖΑ;

Ο Πίνακας 1 απεικονίζει την πορεία του εποχικά διορθωμένου ΑΕΠ μετά το 2005 (έτος βάσης το 2010) και υποθέτοντας ότι η ανάπτυξη για το 2014 θα είναι τελικά 1%. Φαίνεται καθαρά η εποχή της αμεριμνησίας και της φθηνής πίστωσης το 2005-7, η υποχώρηση το 2008-9 και η καταστροφική συρρίκνωση το 2010-13, καθώς τα Μνημόνια συνέτριψαν την οικονομική δραστηριότητα. Το 2007 το ελληνικό ΑΕΠ ήταν 251δις, ενώ το 2013 έπεσε στα 185 δις, ένα πλήγμα χωρίς προηγούμενο που αντιπροσωπεύει τεράστια σπατάλη παραγωγικών πόρων. Το 2014 ήταν έτος σταθεροποίησης, όπου η οικονομία ουσιαστικά βρέθηκε στο ‘νεκρό’.


Πίνακας 1  Ελληνικό ΑΕΠ, εποχικά διορθωμένα στοιχεία, εκ. ευρώ

Πηγή: Ελ.Στατ.

Ο Πίνακας 2 είναι ακόμη πιο κατατοπιστικός διότι απεικονίζει την ποσοστιαία αλλαγή του τριμηνιαίου ΑΕΠ σε ετήσια βάση και χρησιμοποιώντας στοιχεία που δεν είναι εποχικά διορθωμένα. Απεικονίζει, δηλαδή, ακριβώς το ποσοστό αύξησης του ΑΕΠ το τρίτο τρίμηνο του 2014 που έκανε την κυβέρνηση να πανηγυρίσει γιατί ήταν 1,7%.

Σχεδόν μηδαμινή η επίδραση του PSI στο χρέος

Νέα Κρήτη

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να αναστείλει τους κανόνες της ευρωζώνης για το χρέος για διάστημα περίπου δύο ετών, προκειμένου να επανέλθει η ανάπτυξη μετά από την κρίση, δήλωσε ο Τσαρλς Νταλάρα

Τα μέτρα μείωσης του χρέους δεν θα τονώσουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών εάν οι χώρες δεν μπορέσουν να αυξήσουν την εγχώρια ζήτηση και να αναδιαμορφώσουν τις οικονομίες τους, τονίζει ο πρώην επικεφαλής του IIF σε συνέντευξή του στο Bloomberg, προσθέτοντας ότι η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιταλία χρειάζονται διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις ενώ η Γερμανία θα πρέπει να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα δημοσιονομικής στήριξης.

Για την Ελλάδα, ο τωρινός εκτελεστικός αντιπρόεδρος της ελβετικής private equity εταιρείας, Partners Group, τόνισε ότι «η αναδιάρθρωση του χρέους, έχει κάνει πολύ λίγα για να βελτιώσει το σύνολο των προοπτικών μεσοπρόθεσμα για την βιωσιμότητα του χρέους, καθώς η ελληνική ανάπτυξη είναι πολύ αδύναμη».

Πρόσθεσε ακόμη ότι πρόκειται για μια «κλασσική περίπτωση όπου η υπερβολική εμμονή στις βραχυπρόθεσμες δημοσιονομικές προοπτικές και στη μεταβλητή του χρέους, έχει επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αναγκαίες αποφάσεις. Τα επίπεδα χρέους είναι ακόμη αρκετά υψηλά αλλά δε νομίζω ότι αποτελούν μια άμεση απειλή στο οικονομικό μέλλον της Ευρώπης».