Καλό δάνειο, κακό δάνειο

Των Καθηγητή Κωνσταντίνου Ζοπουνίδη,

Πολυτεχνείο Κρήτης, Επίτιμος Διδάκτορας, ΑΠΘ, Ακαδημαϊκός, Βασιλική Ακαδημία Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών της Ισπανίας, Distinguished Research Professor, Audencia Business School, France

Καθηγητή Μιχάλη Δούμπου,

Μέλος του Εργαστηρίου Financial Engineering του Πολυτεχνείου Κρήτης

Δρ Σταυρούλας Σαρρή,

Πολυτεχνείο Κρήτης, Μέλος του Εργαστηρίου Financial Engineering

Μαριάννα Εσκαντάρ, MBA

Μέλος του Εργαστηρίου Financial Engineering του Πολυτεχνείου Κρήτης

Οι ραγδαίες μεταβολές του σύγχρονου οικονομικού περιβάλλοντος (παγκοσμιοποίηση, ανταγωνισμός, χρέος, οικονομικές κρίσεις, κ.λπ.) επιδρούν άμεσα στις συνθήκες μέσα στις οποίες λειτουργούν επιχειρήσεις, οργανισμοί, κράτη. Οι εξελίξεις του χρηματοπιστωτικού συστήματος και των χρηματιστηριακών αγορών παρέχουν νέες ευκαιρίες χρηματοδότησης της ανάπτυξης, αλλά παράλληλα δημιουργούν και νέες προκλήσεις οι οποίες χρήζουν της κατάλληλης ανάλυσης και απόδειξης.

Οι τρείς βασικές αποφάσεις της μοντέρνας χρηματοοικονομικής διοίκησης είναι:

1. αποφάσεις επένδυσης

2. αποφάσεις χρηματοδότησης

3. αποφάσεις διανομής μερισμάτων.

Ο Κωνσταντίνος Ζοπουνίδης

Στις αποφάσεις χρηματοδότησης κυριαρχεί πάντα η προσφυγή στο δάνειο και η χρησιμότητα του στη βελτίωση των αποτελεσμάτων της επιχείρησης (χρηματοοικονομική αποδοτικότητα) και της οικονομικής και κοινωνικής ευημερίας των κρατών.

Δάνειο και επιχειρήσεις

Σε επίπεδο επιχειρήσεων, η ερώτηση που τίθεται είναι κατά πόσο το δάνειο (καλό δάνειο) επιδρά και βελτιώνει τη χρηματοοικονομική αποδοτικότητα των επιχειρήσεων (καθαρά κέρδη μετά φόρους / ίδια κεφάλαια). Η εξίσωση που αξιολογεί αυτή τη σχέση είναι η χρηματοοικονομική μόχλευση (financial leverage). Στην εξίσωση, k = r + ( r - i )* L, όπου:

· L: ο δείκτης μόχλευσης μεταξύ ιδίων κεφαλαίων (S) και δανείων (D)

Το 7ετές ομόλογο των 2,5 δις με επιτόκιο 1,9% - και η κανονικότητα

Ινφογνώμων Πολιτικά

Πριν λίγες μέρες η κυβέρνησή μας πούλησε στις ιδιωτικές αγορές ένα 7ετές ομόλογο 2,5 δις με σημαντικά χαμηλότερο επιτόκιο απ’ ότι τις προηγούμενες φορές. Επιτόκιο 1,9% είναι πρακτικά το ίδιο με το 1,8% που πληρώνουμε κατά μέσο όρο για να όλο το δημόσιο χρέος μας, ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη.[1] Τα ΜΜΕ αλλά και ο Μητσοτάκης ανακοίνωσαν αυτό το γεγονός ως μεγάλη επιτυχία και απόδειξη ότι είμαστε πλέον μια αξιόπιστη χώρα. Εδώ ποια νομίζω είναι η αλήθεια:

Κατ’ αρχάς είναι ένα καλό νέο με την έννοια ότι ο μεγάλος κίνδυνος που έχουμε μπροστά μας είναι μια νέα χρεοκοπία, και με αυτό το νέο δεδομένο ίσως την αποφύγουμε στο προσεχές μέλλον. Για να μην χρεοκοπήσουμε ξανά πρέπει 1) να πληρώνουμε 6 δις το χρόνο για τόκους (εξού η ανάγκη 3,5% πρωτογενούς πλεονάσματος όσο έχουμε ΑΕΠ κάτι παρακάτω των 200 δις – σήμερα είναι περί τα 185 δις), και 2) να δανειζόμαστε στις αγορές κατά μέσο όρο 7 δις το χρόνο για να πληρώνουμε παλαιότερα χρεολύσια. Αν τα καταφέρουμε το δημόσιο χρέος δεν θα μειωθεί σε απόλυτους αριθμούς, όμως όσο έχουμε ανάπτυξη τόσο θα μειώνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ. Με την ανεμική ανάπτυξη που ακόμα και οι αισιόδοξοι προβλέπουν αυτό σημαίνει ότι να παραμείνουμε για χρόνια στην άκρη του γκρεμνού ως προς τον κίνδυνο χρεοκοπίας.[2] Και ο λόγος της ανεμικής ανάπτυξης είναι ότι εμείς δεν κάναμε μεταρρυθμίσεις (ούτε στα δημοσιονομικά ούτε στην διόρθωση των δομικών στρεβλώσεων) και έτσι παραμένουμε στις τελευταίες θέσεις παγκοσμίως ως τους δείκτες επιχειρηματικότητας.

Η ζημιά του 2015

Του Μιχάλη Γκλεζάκου

*καθηγητή Χρηματοοικονομικής

Ο υπολογισμός του κόστους ή του οφέλους που προκύπτει από τους κυβερνητικούς χειρισμούς, προφανώς δεν είναι μια εύκολη υπόθεση, γι αυτό δεν μπορεί ποτέ να υπολογισθεί με ακρίβεια. Μπορούμε όμως να προσεγγίσουμε μια «τάξη μεγέθους», συνδυάζοντας τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία, τις εκτιμήσεις επίσημων φορέων και απλά οικονομικά μαθηματικά.  

Αυτό θα επιχειρήσω σήμερα, για να υπολογίσω δηλαδή την οικονομική  ζημία που έκαναν στη χώρα μας οι χειρισμοί του πρώτου εξαμήνου του 2015, αλλά και οι αστοχίες της τριετίας 2015-2017. Θα το επιχειρήσω για δύο βασικούς λόγους:

(α) Γιατί ακούγονται από τότε διάφορα νούμερα, τα οποία αναφέρονται χωρίς την παραμικρή τεκμηρίωση, και  κυμαίνονται από 60 ως 200 δις ευρώ. Θέλω να έχω (νομίζω και εσείς) ένα νούμερο που να βασίζεται σε μια ορθόδοξη μεθοδολογία.

(β) Γιατί είναι μια ζημία τη οποία θα κληθούμε να πληρώσουμε εμείς και τα παιδιά μας. Επομένως με αφορά άμεσα και με επιβαρύνει άμεσα.

Βασίλης Βιλιάρδος - Γιατί ο ακριβός δανεισμός από τις αγορές ζημιώνει την Ελλάδα

Όταν τα επιτόκια δανεισμού υπερβαίνουν το ρυθμό ανάπτυξης, η χώρα ζημιώνεται καθώς συνεχίζουν να αυξάνονται τα συνολικά χρέη. Οι δανειστές δεν στηρίζουν τη χώρα, αλλά κερδίζουν μεγάλα ποσά δια μέσου των τοκογλυφικών τους μεθόδων.

ΔΑΝΕΙΣΤΗΚΑΜΕ 2 ΦΟΡΕΣ ΑΚΡΙΒΟΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ ΜΑΣ

Παναγιώτης Ε. Πετράκης | Panagiotis E. Petrakis

Καθηγητής Οικονομικών | Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΕΚΠΑ - Professor at the Department of Economics - National and Kapodistrian University of Athens

Στα χνάρια της περυσινής χρονιάς, δηλαδή εκτός των στόχων, θα κυλήσει και η φετινή όσον αφορά την ανάπτυξη, προβλέπει ο καθηγητής Π. Πετράκης, επικαλούμενος τις εξαγωγές που χάνουν σε δυναμική, τις χαμηλότερες προσδοκίες για τα έσοδα από τον τουρισμό, την επιβράδυνση της Ευρωζώνης και τις υπερβολικές προσδοκίες για επενδύσεις, οι οποίες όμως δεν έρχονται.

Σχολιάζοντας την έκδοση δεκαετούς ομολόγου, των πρώτων αυτής διάρκειας τίτλων, έπειτα από εννιά ολόκληρα χρόνια, ο καθηγητής Οικονομικών στο ΕΚΠΑ, εξηγεί ότι οι αγορές δάνεισαν την Ελλάδα… δύο φορές ακριβότερα από το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους της.

«Με δεδομένο ότι το μέσο κόστος δημοσίου δανεισμού της Ελλάδος σήμερα είναι περίπου 2%, ο ρυθμός μεγέθυνσης της οικονομίας είναι 2%, το επιτόκιο που διαμορφώθηκε στο 3,9% είναι σχεδόν το διπλάσιο του μέσου κόστους», όπως λέει χαρακτηριστικά.

Και εξηγεί ότι το υψηλό επιτόκιο και οι τόκοι που αυτό συνεπάγεται, ήταν σημαντικό μέρος της επιτυχίας της μεγάλης προσφοράς που συγκέντρωσε η έκδοση. «Το να συγκεντρώνει μια οικονομία της Ευρωζώνης, που σχεδόν αποκλείεται να πτωχεύσει, 2,5 δισ ευρώ, ενώ η προσφορά τίτλων στην Ευρωζώνη είναι ύψους 850 δισ ευρω για το 2019, και με επιτόκιο 3,9%, μάλλον ήταν μια πολύ καλή ευκαιρία για τους θεσμικούς επενδυτές», σημειώνει ο κ. Πετράκης.

Η αλήθεια για τη ρευστότητα

analyst

Αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα οφείλεται στην εγκληματική πολιτική των μνημονίων που της επιβλήθηκε, όπως είναι οι μειώσεις των μισθών και οι αυξήσεις των φόρων – η οποία είχε σαν αποτέλεσμα την υπερχρέωση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα την έλλειψη αξιόχρεων δανειοληπτών, την αδυναμία επενδύσεων, τις κατασχέσεις, τους πλειστηριασμούς και τελικά την υφαρπαγή της χώρας.

.

Ανάλυση

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Επειδή ο τραπεζικός δανεισμός είναι απαραίτητος για τη διενέργεια επενδύσεων, οπότε για την ανάπτυξη μίας χώρας, χωρίς την οποία δεν λύνεται κανένα πρόβλημα της, θεωρούμε σκόπιμο να υπενθυμίσουμε τα εξής: Οι εντυπώσεις που έχουν οι περισσότεροι, όσον αφορά το που βρίσκουν τα χρήματα, τα οποία δανείζουν οι τράπεζες, είναι οι παρακάτω:

(α)  Οι τράπεζες εισπράττουν τα χρήματα από τους καταθέτες τους, με τα οποία στη συνέχεια δανείζουν στους πελάτες τους.

(β)  Οι τράπεζες δανείζονται τα χρήματα από την κεντρική τράπεζα, οπότε ο δανεισμός των πελατών τους εξαρτάται από την αναχρηματοδότηση τους εκ μέρους της κεντρικής.

(γ)  Ο δανεισμός των πελατών τους δεν προϋποθέτει την ύπαρξη χρημάτων στα ταμεία τους – αντίθετα, μέσω της ίδιας της διαδικασίας δανειοδότησης, οι τράπεζες δημιουργούν χρήματα από το πουθενά.

Ο γρίφος των κρατικών ομολόγων

analyst

Για την Ελλάδα, ειδικά μετά το έγκλημα του PSI, δεν υπάρχει η παραμικρή εμπιστοσύνη, υπενθυμίζοντας πως οι ελληνικές τράπεζες δεν δανείζουν πλέον καμία επιχείρηση και κανένα νοικοκυριό, εάν έχουν προβεί σε ρύθμιση των χρεών τους – κάτι που ισοδυναμεί με τη θανατική καταδίκη των υπερχρεωμένων Ελλήνων, τεκμηριώνοντας μεταξύ άλλων πως η χώρα μας θα αναπτυχθεί μόνο όταν αλλάξει ιδιοκτησία (σύντομα).

.Ανάλυση

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Ενώ εμείς θριαμβολογούμε για τα επιτόκια των πενταετών (3,60%) και δεκαετών (3,90%) ομολόγων μας, τεκμηριώνοντας πως πραγματικά δεν ξέρουμε τι μας γίνεται, η ζήτηση για τα γερμανικά ομόλογα είναι τόσο ισχυρή, ώστε ακόμη και τα μακροπρόθεσμα να διαπραγματεύονται με αρνητικές αποδόσεις – ενώ τα τελευταία τέσσερα έτη ήταν λίγο επάνω από το μηδέν.

Έτσι η Γερμανία, μαζί με την Ελβετία και την Ιαπωνία, ανήκουν στο κλαμπ των μηδενικών επιτοκίων δανεισμού (γράφημα, πατώντας επάνω όλα μεγεθύνονται) – όπου τα πραγματικά τους επιτόκια, αφαιρουμένου δηλαδή του πληθωρισμού, ευρίσκονται ήδη στο -1% ή στο -1,5% (στην Ελλάδα με πληθωρισμό της τάξης του 0,5% κατά μέσον όρο, τα πραγματικά επιτόκια είναι ελάχιστα χαμηλότερα).

Το γεγονός αυτό είναι μεν θετικό για τα κράτη, αλλά καθόλου για τους αποταμιευτές, για τις ασφαλιστικές εταιρείες, για τα συνταξιοδοτικά ταμεία και για εκείνα τα επενδυτικά κεφάλαια που τοποθετούνται σε κρατικά ομόλογα – αποδεικνύοντας πως εφαρμόζεται η χρηματοπιστωτική καταστολή, μέσω της οποίας «πριμοδοτούνται» διάφορες χώρες από τους ιδιώτες. Φαίνεται δε πως στο κλαμπ των αρνητικών επιτοκίων θα προστεθούν σύντομα η Ολλανδία και η Δανία – παρά το ότι το συνολικό χρέος τους, δημόσιο και ιδιωτικό, ήταν ανέκαθεν υψηλότερο από το αντίστοιχο της Ελλάδας.

Η χρηματοπιστωτική καταστολή

analyst

Εάν η διαδικασία συνεχισθεί ως έχει, χωρίς να επιδιωχθεί μία συμφωνία μείωσης των χρεών παγκοσμίως, αφενός μεν η Δημοκρατία θα αποτελέσει παρελθόν, αφετέρου θα προκληθούν μεγάλες κοινωνικές αναταραχές και εξεγέρσεις – οι οποίες έχουν ήδη ξεκινήσει από τη Γαλλία.

.

«Όταν η μεσαία τάξη μίας χώρας ευημερεί, ενώ η κατώτερη (πάντοτε με εισοδηματικά κριτήρια) δεν δυσκολεύεται να επιβιώσει, τότε το πολίτευμα που επιλέγεται είναι συνήθως ο φιλελευθερισμός –με περισσότερο ή λιγότερο κοινωνικό πρόσωπο, ανάλογα με τις κοινωνικές ευαισθησίες και τον παραγόμενο πλούτο, σε καθεστώς Δημοκρατίας. Χώρες όπως η Γαλλία, η Βρετανία, η Σουηδία κοκ. επιβεβαίωναν έως πρόσφατα τον κανόνα – είτε επιλέγοντας συντηρητικά, είτε σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, με κριτήριο το δικαιότερο μοίρασμα του πλούτου, μεταξύ άλλων μέσω της ποιότητας του κράτους προνοίας.

Αντίθετα, όταν μία χώρα, ειδικά με εξαθλιωμένη μεσαία και κατώτερη τάξη, απειλείται είτε από εξωτερικούς εχθρούς (όπως η Γερμανία τη δεκαετία του 1930, λόγω της υποχρέωσης της να πληρώσει υπέρογκες πολεμικές επανορθώσεις), είτε από μεταναστευτικά κύματα (τα οποία θεωρούνται εχθρικά, κυρίως λόγω του ότι επιδεινώνουν τις ήδη προβληματικές συνθήκες διαβίωσης), τότε κλίνει προς το φασισμό – θεωρώντας πως μόνο έτσι μπορεί να προστατευθεί, κινδυνεύοντας να σβηστεί από τον παγκόσμιο χάρτη»

.

Ανάλυση

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Το πρόβλημα της υπερχρέωσης παγκοσμίως, καθώς επίσης του σημαντικά μειωμένου ρυθμού ανάπτυξης που προβλέπεται, ο οποίος κάνει ακόμη δυσκολότερη την αντιμετώπιση των χρεών, πόσο μάλλον της ύφεσης που τα αυξάνει, δεν αφορά μόνο την Ελλάδα – αλλά, επίσης, πολλές άλλες χώρες της Ευρώπης, τις Η.Π.Α. και την Ιαπωνία, όσον αφορά τις ανεπτυγμένες οικονομίες (την Κίνα, τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Τουρκία κλπ. από τις αναπτυσσόμενες, ειδικά σε σχέση με τα εξωτερικά τους χρέη).

Η λύση τώρα, η οποία έχει από κοινού επιλεχθεί, ονομάζεται «χρηματοπιστωτική καταστολή» – ένας όρος που θα μπορούσε να μεταφρασθεί ως μία «σταδιακή συρρίκνωση των πραγματικών αποταμιεύσεων». Χαρακτηρίζει δε την κρατική επιρροή, κυρίως με τη βοήθεια των κεντρικών τραπεζών, μέσω της οποίας τα επιτόκια των καταθέσεων διατηρούνται αισθητά χαμηλότερα από τον πληθωρισμό – έτσι ώστε οι αποταμιευτές κάθε είδους να χάνουν με την πάροδο του χρόνου την αγοραστική αξία των χρημάτων τους, προς όφελος του δημοσίου.

Το παραπάνω επιτυγχάνεται μέσω των χαμηλών βασικών επιτοκίων εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών – αφού τότε οι καταθέτες δεν μπορούν να απαιτήσουν υψηλότερους τόκους από τις τράπεζες, επειδή οι τράπεζες έχουν τη δυνατότητα να δανείζονται με χαμηλότερα επιτόκια από την κεντρική, αντί από τους αποταμιευτές τους.

Απειλή χρεοκοπίας;

analyst

Οι επενδυτές αξιολογούν μεγαλύτερο το βραχυπρόθεσμο κίνδυνο από το μακροπρόθεσμο,  αφενός μεν για την Ιταλία, αφετέρου για την Ελλάδα – οπότε, από τη συγκεκριμένη οπτική γωνία, δεν μπορεί να θριαμβολογεί κανείς για το επιτόκιο του δεκαετούς ομολόγου που έχει εκδοθεί σε αγγλικό δίκαιο και είναι σχετικά ασφαλές, αλλά να προβληματίζεται για το πενταετές.

.

Επικαιρότητα

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Είχα αναφέρει από τις αρχές του έτους, μεταξύ άλλων σε τηλεοπτική εκπομπή ότι, η συγκυρία για εκδόσεις χρέους είναι πολύ θετική – αφού η ζήτηση ειδικά για τα ομόλογα των χωρών της Ευρωζώνης είχε αυξηθεί σημαντικά. Εν τούτοις, για μία χώρα όπως η Ελλάδα, η οποία είναι αναμφίβολα η πιο χρεοκοπημένη στην παγκόσμια ιστορία, αφού (α) το δημόσιο οφείλει το 190% του ΑΕΠ (359 δις €) σε ξένο συνάλλαγμα (το ευρώ είναι ξένο νόμισμα για όλες τις χώρες του, αφού καμία δεν το ελέγχει), (β) το κόκκινο ιδιωτικό χρέος είναι στα ύψη, (γ) οι τράπεζες ευρίσκονται σε άθλια κατάσταση (αν και παίζουν παιχνίδι εις βάρος των Ελλήνων με στόχο τα 24 δις € του μαξιλαριού, έχοντας ως εγγυήσεις περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω των 300 δις €) και (δ) ο παραγωγικός ιστός της χώρας διαλυμένος, ενώ αξιολογείται τέσσερις θέσεις κάτω από την επενδυτική βαθμίδα, είναι εντυπωσιακή η έκδοση δεκαετούς ομολόγου με επιτόκιο 3,90% – κάτι που φυσικά είναι θετικό, μεταξύ άλλων επειδή θα μπορούσε να εξοφλήσει δάνεια του ΔΝΤ με επιτόκιο 5,1%.

Φυσικά η έκδοση ήταν «προστατευμένη» και προπουλημένη από τις ξένες τράπεζες-αναδόχους, καθώς επίσης πολύ μικρή, ενώ σε κάποιο βαθμό εμπαιγμός των Ελλήνων – έτσι ώστε να κερδίσουν οι δανειστές το χρόνο και την ανοχή του πληθυσμού που απαιτείται για την ολοκλήρωση της υφαρπαγής της χώρας. Εκτός αυτού το λογικό είναι να χαίρεται κανείς όταν εξοφλεί τα χρέη του – όχι όταν δανείζεται και τα αυξάνει.  Παρ’ όλα αυτά όμως ήταν επιτυχημένη, αν και το πραγματικό επιτόκιο θα κριθεί από αυτό, με το οποίο θα δανειστούν οι τράπεζες – οπότε, αντί να θριαμβολογεί κανείς ή να λέει ανοησίες, όπως η αξιωματική αντιπολίτευση (=οι επενδυτές επιβράβευσαν την προβλεπόμενη αλλαγή κυβέρνησης), είναι καλύτερα να αναζητήσει τις αιτίες, αφού πρόκειται για κάτι που δεν συνάδει ούτε με τη θλιβερή ελληνική πραγματικότητα, ούτε με τις μελλοντικές προοπτικές της οικονομίας μας.

Ο εμπαιγμός των ιθαγενών

analyst

Μέχρι να αποκτήσει η Ελλάδα επενδυτική βαθμίδα, όπως όλες οι άλλες χώρες της Ευρωζώνης, δεν θα υπάρχει κράτος, αλλά οικόπεδο – ενώ οι Έλληνες θα έχουν εγκαταλείψει την αποικία χρέους τρομοκρατημένοι, για να αποφύγουν τη ληστεία που θα εντατικοποιηθεί με το περιουσιολόγιο, με την ψηφιακή καταγραφή των ακινήτων κλπ.

.

«Η μεγαλύτερη μου ευχή για το 2019 είναι να συνειδητοποιήσουν οι Έλληνες, τόσο οι Πολίτες, όσο και τα πολιτικά κόμματα, πως η χώρα έχει εισέλθει στο τελευταίο στάδιο της κατάρρευσης της – οικονομικής, πολιτικής, κοινωνικής, κυρίως όμως πολιτισμικής. Επί πλέον ότι, η Ελλάδα δεν κινδυνεύει μόνο να μετατραπεί σε μία αποικία των δανειστών της στο διηνεκές αλλά, επίσης, πως απειλείται όσο ποτέ μέχρι σήμερα η εδαφική της ακεραιότητα – ο πληθυσμός της να αλλοιωθεί σε μεγάλο βαθμό».

.Άρθρο

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Εισαγωγικά, ασφαλώς όλοι επιθυμούμε ο δανεισμός της Ελλάδας από τις αγορές να είναι με χαμηλά επιτόκια – τονίζοντας όμως πως με νέα δανεικά δεν εξοφλούνται τα παλαιά χρέη, ιδίως όταν είναι ακριβότερα, πόσο μάλλον με επιτόκιο υψηλότερο από το ρυθμό ανάπτυξης. Με δεδομένο λοιπόν το ότι, ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας μας είναι της τάξης του 2%, ενώ το μέσο σταθμικό επιτόκιο των δανείων μας περί το 1,7%, οποιοδήποτε επιτόκιο πάνω από 2% είναι ασύμφορο, αυξάνοντας επί πλέον τα παλαιά χρέη – τα οποία βρίσκονται ήδη στη στρατόσφαιρα (στα 358,948 δις € στις 31.12.18 ή στο 192% περίπου του ΑΕΠ).

Εν προκειμένω, το δημόσιο χρέος έχει αυξηθεί κατά 2,9 δις € το τελευταίο τρίμηνο του 2018, από το βραχυπρόθεσμο δανεισμό – από τα έντοκα γραμμάτια του ιδιωτικού τομέα ύψους 34,67 δις €, καθώς επίσης από το κόστος των repos. Ειδικότερα, ανακυκλώθηκε  με repos το εξωπραγματικό ποσόν των 750 δις € το 2018 (γράφημα), χωρίς κανένας να γνωρίζει τι ακριβώς συμβαίνει, ενώ ούτε η κυβέρνηση, ούτε η Τράπεζα της Ελλάδας δίνουν κάποια ικανοποιητική απάντηση.

Πολλαπλά χρήσιμη η έκδοση του 5ετους ομολόγου.

του Κώστα Μελά

Ένα περίπου χρόνο μετά την έκδοση του 7ετούς ομολόγου που κατά γενική ομολογία δεν ανταποκρίθηκε στις κυβερνητικές προσδοκίες,  και για πρώτη φορά από τον Αύγουστο του 2018 που βγήκε από το 3ο μνημόνιο, η Ελληνική  Δημοκρατία έκανε το πρώτο βήμα προκειμένου να αποκτήσει εκ νέου πρόσβαση στις διεθνείς αγορές κεφαλαίων.

Η έκδοση πενταετούς ομολόγου, με επιτόκιο 3,6% και κουπόνι 3,45%, μέσω του οποίου το ελληνικό Δημόσιο θα αντλήσει το ποσόν των 2,5 δισ. ευρώ, ήταν, αν μη τι άλλο, απολύτως χρήσιμη και συνιστά ένα καλό -πλην πρώτο- βήμα.

Χρήσιμη, σε ό,τι αφορά στην επαναβεβαίωση της επακριβούς «σημερινής»  θέσης την οποία κατέχει η χώρα μας στις κλίμακες της διεθνούς αγοράς κεφαλαίων και της δυνατότητάς της να έχει πρόσβαση σε αυτήν.

Υπό αυτό το πρίσμα,  πέραν του όποιου οφέλους σε σχέση με τη λεγόμενη «καμπύλη αποδόσεων» που εμφανίζουν οι πιστωτικοί τίτλοι του ελληνικού δημοσίου, η συγκεκριμένη έκδοση υπενθυμίζει  ότι το κόστος δανεισμού μίας χώρας συναρτάται άμεσα και ευθέως με την πιστοληπτική ικανότητα της, δηλαδή την αξιοπιστία της, όπως αυτή εκτιμάται  από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης.

Είναι γνωστό ότι τα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου δεν έχουν ακόμη αποκτήσει καθεστώς επενδυτικής βαθμίδας(non investment grade). Αυτό επιβαρύνει τις αποδόσεις τους  και τις  καθιστά ευμετάβλητες, επηρεαζόμενες σημαντικά από τις αναταράξεις στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές, αλλά και από κάθε κίνηση της ασκούμενης εγχώριας οικονομικής που θα μπορούσε να συνιστούσε ανησυχία στις διεθνείς  χρηματοπιστωτικές αγορές.

Το ποσό των 2,5 δισ. ευρώ θα αντλήσει το ελληνικό δημόσιο με απόδοση 3,60%

Έκλεισε το βιβλίο προσφορών για το πενταετές ομόλογο λήξης Απριλίου 2024. Σύμφωνα με πληροφορίες το δημόσιο θα αντλήσει 2,5 δισ. ευρώ ενώ αρχικά αναμενόταν να αντλήσει 2 δισ. ευρώ.

Η ζήτηση ήταν πολύ ισχυρή, καθώς ξεπέρασε τα 10 δισ. ευρώ. Το κουπόνι διαμορφώθηκε στο 3,45% και η απόδοση στο 3,60.

"Ξεπέρασε κάθε προσδοκία" δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών κύριος Ευκλείδης Τσακαλώτος, επιβεβαιώνοντας τα αποτελέσματα της έκδοσης. Επίσης, ο υπουργός Οικονομικών χαρακτήρισε θετικό ότι μειώθηκαν τα hedge funds και αυξήθηκαν οι "πραγματικοί" μεσοπρόθεσμοι επενδυτές με αποτέλεσμα να περιοριστεί σημαντικά ο αριθμός των κερδοσκοπικών κεφαλαίων. Σε ανάλογες δηλώσεις προέβη ο ΥΠΟΙΚ λίγο αργότερα και από τη Βουλή.

Υπενθυμίζεται ότι οι αρχικές εκτιμήσεις τοποθετούσαν το κουπόνι του πενταετούς ομόλογου στο 3,75% με 3,875%.

Η λήξη του ομολόγου τοποθετείται στις 2 Απριλίου του 2024 και η ημερομηνία διακανονισμού είναι η 5η Φεβρουαρίου.

Τα υψηλά επιτόκια αποτρέπουν επιχειρήσεις να δανειστούν

Η πλειονότητα των επιχειρήσεων στην Ελλάδα αρνείται να ζητήσει νέα χρηματοδότηση από τις τράπεζες, με βασικά εμπόδια να αποτελούν τα υψηλά επιτόκια αλλά και οι «πιέσεις» που έχει δεχθεί η κερδοφορία τους τα τελευταία χρόνια, όπως αποκαλύπτει νέα έρευνα του Οικονομικού Επιμελητηρίου.

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με την έρευνα η οποία έγινε στο περιβάλλον 908 επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών από ένα ευρύ φάσμα κλάδων, τρεις στους τέσσερις επιχειρηματίες δεν έχουν κάνει αίτηση για νέα χρηματοδότηση τα τελευταία τρία χρόνια.

Από το 76% των επιχειρήσεων που έχουν αρνηθεί να αιτηθούν, το 32% απαντά πως ένας από τους βασικούς αποτρεπτικούς παράγοντες αποτελούν τα υψηλά επιτόκια. Την ίδια στιγμή, το 65% του συνόλου των επιχειρηματιών που συμμετείχε στην έρευνα δήλωσε πως η κερδοφορία της επιχείρησής του μειώθηκε ή παρέμεινε σταθερή την τελευταία πενταετία.

Παράλληλα, το Οικονομικό Επιμελητήριο αναφέρει πως βασικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας αποτελεί το μέγεθος των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, με μεγάλα ποσοστά NPEs να παρουσιάζονται στα χαρτοφυλάκια ελεύθερων επαγγελματιών και πολύ μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων (68,8% και 62,3% αντίστοιχα) σε αντίθεση με το χαρτοφυλάκιο μεγάλων επιχειρήσεων (28,3%). Πάντως, σύμφωνα με την έρευνα, μόνο το 17% των επιχειρηματιών δηλώνει ότι επιθυμεί να προβεί σε ρύθμιση των δανείων του, ενώ από αυτούς το 55% επιθυμεί να ρυθμίσει τα δάνειά του μέσω των τραπεζών και ένα 12% μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.

Όνειρο απατηλό...*

Το Ποντίκι

του Σταύρου Χριστακόπουλου

Πριν από είκοσι ακριβώς χρόνια, με την υιοθέτηση του ευρώ, η Ευρώπη εξήγγελλε πανηγυρικά μια νέα εποχή σταθερότητας και ευημερίας για όλους. Η θριαμβολογία διατηρήθηκε καθ’ όλο το διάστημα που έρρεε ο φθηνός δανεισμός, επεκτεινόταν η χρήση του ευρωνομίσματος ως αποθετικού στις παγκόσμιες αγορές και όλο και περισσότεροι επέλεγαν να συνδέσουν με διάφορους τρόπους τα νομίσματα και τις οικονομίες τους με αυτό.

Κάθε συζήτηση για τις δομικές ατέλειές του εξοβελιζόταν ως περιθωριακή, κάθε αναφορά στο τεράστιο οικονομικό και παραγωγικό χάσμα που χώριζε τις χώρες του ευρώ συγκαλυπτόταν από τον χαμηλότοκο και χωρίς όριο δανεισμό, ενώ οι δυσμενείς παραγωγικές αποκλίσεις ακόμη και ισχυρών σε αυτόν τον τομέα χωρών, όπως της Γαλλίας και της Ιταλίας, αποσιωπούνταν.

Μέχρι που ήρθε η κρίση χρέους στις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, με πρώτη την Ελλάδα το 2009-10, να δυναμώσει τις φωνές αμφισβήτησης του εγχειρήματος, το οποίο – χωρίς να φέρει την πλήρη και αποκλειστική ευθύνη – είχε συμβάλει σημαντικά στη δημιουργία δύο και περισσότερων ταχυτήτων στο πλαίσιο της ευρωζώνης.

Η βρώμικη πέμπτη φάλαγγα

analyst

Εάν σε μία χώρα εδραιωθεί η φτώχεια, τότε τίποτα δεν είναι σε θέση να την ξεριζώσει – πόσο μάλλον όταν η βαθιά κρίση που βιώνει βαφτίζεται «προσαρμογή» από τους υπηρέτες του διεθνούς τοκογλυφικού κεφαλαίου, για να είναι πιο εύκολη η υποταγή των Πολιτών της και η λεηλασία της.   

.

«Η Ελλάδα ζούσε με δανεικά επί δεκαετίες, ενώ το βιοτικό της επίπεδο είχε αναβαθμιστεί πλασματικά σε σημείο που δεν ανταποκρινόταν στο παραγωγικό επίπεδο της χώρας. Τα συγκριτικά πλεονεκτήματα στο μέσο της παγκοσμιοποίησης είχαν εξαφανιστεί και το Μάιο 2010 η χώρα είχε ουσιαστικά χρεοκοπήσει. Μετά το τεράστιο δάνειο που πήρε από το ΔΝΤ και τις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης το 2011 και το 2012, με την έμμεση βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), το 2015 η Ελλάδα παρέτεινε την προσαρμογή κατά τουλάχιστον 7 χρόνια.

Αλλά η προσαρμογή θα συνεχιστεί. Γι’ αυτό είναι λάθος η χρήση της λέξης κρίση. Η Ελλάδα περνάει από μία μακροχρόνια περίοδο καθοδικής πορείας του βιοτικού της επιπέδου, σε επίπεδο που αντανακλά τη σημερινή θέση της στον παγκόσμιο καταμερισμό της εργασίας. Φυσικά, η θέση αυτή μπορεί να αναβαθμιστεί, όταν η Ελλάδα υιοθετήσει και εφαρμόσει ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο που θα αντικατοπτρίζει ακριβέστερα τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη δημιουργία της Ευρωζώνης. Αλλά μέχρι τότε θα ήταν σώφρον οι Έλληνες πολίτες να συνειδητοποιήσουν ότι έπαυσε πλέον να υπάρχει κρίση και ότι η περίοδος προσαρμογής θα είναι επίσης εκτενής και επίπονη.

Οι υπνοβάτες

analyst

Δεν γνωρίζουμε πως η χρεοκοπία είναι συνδεδεμένη όχι μόνο με οικονομικές αλλά, επί  πλέον, με γεωπολιτικές καταστροφές; Ότι από τη Γερμανία μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο απαιτήθηκαν εδάφη και βιομηχανίες της για να εξοφλήσει τα χρέη της;

.

Επικαιρότητα

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Αυτό που ενοχλεί, υποθέτω την πλειοψηφία των ανθρώπων, είναι το ότι αδυνατούμε να συνεννοηθούμε ακόμη και στην άκρη του γκρεμού – ενώ αναλωνόμαστε σε ατέρμονες συζητήσεις που δεν έχουν καμία σχέση με την αντιμετώπιση των προβλημάτων και με το σχεδιασμό του μέλλοντος της χώρας μας. Ειδικά όσον αφορά τα περισσότερα κόμματα, φαίνεται καθαρά πως το μοναδικό ενδιαφέρον τους έχει σχέση με τα ιδιοτελή δικά τους συμφέροντα – ότι στην πραγματικότητα αδιαφορούν για την κοινωνία και τους Πολίτες της.

Ενδεχομένως βέβαια να μην καταλαβαίνουν τα κόμματα και αρκετοί από εμάς τη δυσχερή θέση, στην οποία ευρισκόμαστε – σημειώνοντας πως είναι σωστό μεν να είναι κανείς αισιόδοξος, αλλά όχι αιθεροβάμων. Στα πλαίσια αυτά θέλουμε να τονίσουμε για μία ακόμη φορά πως η Ελλάδα είναι η πλέον χρεοκοπημένη χώρα στην παγκόσμια ιστορία – με ακαθάριστο δημόσιο χρέος σχεδόν στο 200% του ΑΕΠ της σε ξένο συνάλλαγμα (το ευρώ είναι ξένο νόμισμα για όλες τις χώρες), με το μεγαλύτερο μέρος του στα χέρια ξένων, με ένα ανεξέλεγκτο και συνεχώς αυξανόμενο κόκκινο ιδιωτικό χρέος που υπερβαίνει το 130% του ΑΕΠ ή το 300% των ετησίων εισοδημάτων, με χρεοκοπημένες τράπεζες, με ένα μη βιώσιμο ασφαλιστικό σύστημα κοκ.

Ευρίσκεται δε εκτός των αγορών χρηματοδότησης, αφού το επιτόκιο δανεισμού της είναι τουλάχιστον τρεις φορές υψηλότερο από το ρυθμό ανάπτυξης και η αξιολόγηση της από όλες τις αντίστοιχες εταιρείες «σκουπίδια» – ενώ η φοροδοτική ικανότητα των Πολιτών της είναι μηδαμινή, με αποτέλεσμα τα χρέη τους απέναντι στο δημόσιο να πλησιάζουν τα 180 δις € μαζί με τις επιβαρύνσεις, όταν την ίδια στιγμή πάνω από 1 εκ. Πολίτες είναι αντιμέτωποι με καταναγκαστικά μέτρα και περί τα 4 εκ. έχουν κόκκινες οφειλές.

Οι διεθνείς τοκογλύφοι

analyst

Ο βασικός υπεύθυνος της μετατροπής κρατών και ανθρώπων σε σκλάβους χρέους είναι οι τράπεζες – ενώ ειδικά όσον αφορά την Ευρωζώνη, θεωρούμε ότι στην πραγματικότητα κυβερνάται από τις χρηματαγορές, με διεφθαρμένους πολιτικούς στην έμμισθη υπηρεσία τους.

 .

Ανάλυση

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Είναι εύλογη η θέση των υποστηρικτών των μνημονίων (ειδικά αυτών που αιτιολογούν τη θέση τους λόγω της αναγκαιότητας των δανειακών συμβάσεων), σχετικά με το ότι, τα επιτόκια δανεισμού της Ελλάδας από την Ευρώπη είναι εξαιρετικά χαμηλά – οπότε δεν μπορεί κανείς να χαρακτηρίζει τοκογλύφους τους δανειστές της. Πόσο μάλλον όταν οι αγορές, κρίνοντας από τα πρόσφατα επιτόκια του δεκαετούς ομολόγου, δεν θα μας δάνειζαν με λιγότερο από 4% – έναντι 1,67% του σημερινού μέσου όρου από το μηχανισμό στήριξης.

Εάν θα ήθελε όμως κάποιος να τους αντικρούσει, θα έπρεπε υποχρεωτικά να ερευνήσει το ύψος των τόκων, επί των κατατεθειμένων κεφαλαίων των δανειστών – όπου θα όφειλε εκ των προτέρων να γνωρίζει πως το ΔΝΤ προηγείται όλων των πιστωτών μίας χώρας, όσον αφορά την εξόφληση των απαιτήσεων του. Επομένως ότι, τα δάνεια που παρέχει είναι απολύτως σίγουρα, αφού δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος να χαθούν (ενώ με το PSIκαι με τις αποικιοκρατικές δανειακές συμβάσεις η Ελλάδα έχει υποθηκεύσει τα πάντα έναντι, πολλαπλάσιας προφανώς αξίας). Το σενάριο τώρα που ακολουθεί θα διευκολύνει την κατανόηση του θέματος, τεκμηριώνοντας πως η Ελλάδα είναι αντιμέτωπη με πραγματικούς τοκογλύφους. Ειδικότερα τα εξής:

Υποθετικά επιθυμεί κάποιος να ιδρύσει μία τράπεζα, έχοντας ένα κεφάλαιο ύψους 100.000 € (το απαιτούμενο από τη νομοθεσία είναι φυσικά υψηλότερο, αλλά δεν επηρεάζει καθόλου το νόημα του σεναρίου μας). Με βάση τώρα το κεφάλαιο που καταθέτει, έχει δικαίωμα, υπό προϋποθέσεις, να δανείσει το 100πλάσιο – αφού, για κάθε δάνειο που εγκρίνει, είναι υποχρεωμένος να καταθέτει στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα το 1%, σύμφωνα με τους κανονισμούς (ελάχιστα αποθεματικά κεφάλαια).