Το συνταξιοδοτικό χρέος και τα θεμελιωμένα δικαιώματα

Γιατί είναι λάθος να θεωρείται το έμμεσο κόστος των συντάξεων ως άμεσο ή ως παράγοντας επιμέτρησης των δημόσιων οικονομικών και χρεών. 

Γράφει η Μαριάννα Παπαμιχαήλ.

Στις 21 Μαΐου του 2013 εκδόθηκε ο κανονισμός 549/2013 της ΕΕ, όπου στο Άρθρο 21 αναφέρεται η ανάγκη παρακολούθησης από την Επιτροπή Οικονομικής Πολιτικής συγκρίσιμων μεγεθών σχετικά με τις συντάξεις των κρατών μελών. Ένα από τα μεγέθη αυτά αποτελούν τα «θεμελιωμένα δικαιώματα κοινωνικής ασφάλισης». Στο ίδιο άρθρο αναφέρεται ότι τα δικαιώματα αυτά «δεν συνιστούν δείκτη μέτρησης της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών».

Τα θεμελιωμένα συνταξιοδοτικά δικαιώματα που υπολογίζονται σε μια χρονιά είναι η αξία όλων των μελλοντικών συντάξεων για τους υφιστάμενους συνταξιούχους της συγκεκριμένης χρονιάς συν την αξία όλων των μελλοντικών συντάξεων των εργαζομένων και όσων έχουν εργαστεί μέχρι τη χρονιά που βασίζονται στην προϋπηρεσία τους. Η αξία αυτή υπολογίζεται σε παρούσες αξίες, δηλαδή σε τιμές της χρονιάς εξέτασης του μεγέθους. Το ποσό που προκύπτει αποτελεί το έμμεσο κόστος συντάξεων κοινωνικής ασφάλισης.Αντικατοπτρίζει ποσοτικά τις νομικές υποσχέσεις που έχουν δοθεί από τις κυβερνήσεις στους τρέχοντες εργαζόμενους και συνταξιούχους, σχετικά με το ύψος των συντάξεών τους, οι οποίες φέρουν μελλοντικά κόστη. Αποτελεί από μόνο του μια τεράστια χρηματική αξία, συχνά πολλαπλάσια του ΑΕΠ μιας χώρας.

Χωρίς σύνταξη θα μείνουν εάν υιοθετηθεί το κεφαλαιοποιητικό σύστημα

των Σάββα Ρομπόλη και Βασίλη Μπέτση

Το τελευταίο διάστημα διαπιστώνεται σε διεθνές επίπεδο ότι ένα από τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι συνταξιούχοι, οι οποίοι κατά την περίοδο της εργασιακής τους ζωής ήταν ασφαλισμένοι σε ατομικούς λογαριασμούς που χαρακτηρίζουν το κεφαλαιοποιητικό ή το ultra-κεφαλαιοποιητικό σύστημα ιδιωτικής ασφάλισης, είναι εάν το αποταμιευτικό τους κεφάλαιο θα διαρκέσει όσο οι συνταξιούχοι είναι στη ζωή, εάν δηλαδή θα παίρνουν σύνταξη για όσα χρόνια ζήσουν.

Κι αυτό γιατί στις ΗΠΑ, την Ευρώπη, την Αυστραλία, την Ιαπωνία, κ.λ.π., οι ατομικές αποταμιεύσεις των συνταξιούχων δεν αυξάνουν τόσο, όσο είναι αναγκαίο, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, με αποτέλεσμα να απειλείται το βιοτικό επίπεδο του συνταξιοδοτικού πληθυσμού. Παράλληλα, διαπιστώνεται σε διεθνές επίπεδο ένα αυξημένο επιστημονικό, κοινωνικό και πολιτικό ενδιαφέρον για τις επερχόμενες μελλοντικά δημογραφικές αλλαγές.

Βέβαια, αξίζει να σημειωθεί ότι το ενδιαφέρον αυτό δεν εστιάζεται αποκλειστικά και μόνο στο μέλλον του παγκόσμιου πληθυσμού. Εστιάζεται όλο και περισσότερο στις πιθανές κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις, οι οποίες προκύπτουν από τις δημογραφικές αλλαγές. Επίσης, από τις προοπτικές σχεδιασμού και υλοποίησης των αντίστοιχων πολιτικών σε συγκεκριμένους τομείς, μεταξύ των οποίων η αγορά εργασίας και η κοινωνική ασφάλιση.

Πώς μπορεί να γίνει επανεξέταση της αίτησης συνταξιοδότησης

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Η επανεξέταση μιας οριστικής απόφασης για συνταξιοδότηση μπορεί να γίνει μόνο στην περίπτωση εκείνη κατά την οποία έχει υπάρξει μεταβολή της νομοθεσίας υπέρ του ασφαλισμένου στο χρονικό διάστημα κατά το οποίο η αίτησή του για σύνταξη βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη. Όπως αναφέρει σχετική διευκρινιστική εγκύκλιος του αρμόδιου υφυπουργού Κοινωνικής Ασφάλισης Αναστάσιου Πετρόπουλου, «μεταξύ των περιπτώσεων κατά τις οποίες κάμπτεται η αρχή περί απαγόρευσης της ανάκλησης νόμιμων επωφελών ατομικών διοικητικών πράξεων είναι και εκείνη της μεταβολής της νομοθεσίας, που δεν ελήφθη υπόψη κατά τον χρόνο έκδοσης της διοικητικής πράξης».

Ουσιαστικά, αυτό σημαίνει πως ένας ασφαλισμένος μπορεί να ζητήσει να επανεξεταστεί η «οριστική απόφαση» του ΕΦΚΑ για τη συνταξιοδότησή του εάν δεν ελήφθησαν υπόψη ευεργετικές διατάξεις νόμων οι οποίοι εκδόθηκαν ενώ ακόμη ήταν σε εξέλιξη η διεκπεραίωση της αίτησής του για σύνταξη. Συνεπώς, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες επήλθε μεταβολή της νομοθεσίας ενώ η υπόθεση βρισκόταν σε εκκρεμότητα και η μεταβολή αυτή δεν ελήφθη υπόψη κατά τον χρόνο έκδοσης της διοικητικής πράξης της συνταξιοδότησης, είναι δυνατή η ανάκληση αυτής της διοικητικής πράξης προκειμένου το αίτημα να εξεταστεί με τις νέες διατάξεις εφόσον αυτές είναι ευνοϊκότερες για τον ασφαλισμένο και εφόσον υποβληθεί σχετικό αίτημα εκ μέρους του. Ευνόητο είναι ότι στις περιπτώσεις αυτές η έναρξη συνταξιοδότησης τοποθετείται στην ημερομηνία έναρξης ισχύος της νέας διάταξης.

Συνταξιοδοτικό: Ο ελέφαντας και η στρουθοκάμηλος

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής 

Του Μανώλη Γραφάκου,

οικονομολόγος με μεταπτυχιακές σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (ΜΒΑ), στην Τραπεζική και στον Τουρισμό, υποψήφιος διδάκτορας. Έχει διατελέσει δήμαρχος Μελισσίων, 2007-2010.

Όλες οι παλαιότερες προσπάθειες αντιμετώπισης του συνταξιοδοτικού προβλήματος στην Ελλάδα έχουν αποτύχει. Οι πολιτικές ηγεσίες αντιμετώπιζαν τους συνταξιούχους ως μια εκλογική πελατεία, αποκρύπτοντάς τους τη σκληρή πραγματικότητα της ανεπάρκειας των πόρων και της ανάγκης συνεχούς τροφοδότησης μέσω εξωτερικού δανεισμού. Έτσι, ακόμη και σήμερα και μετά τις μνημονιακές μεταρρυθμίσεις, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία (2013 και 2018), υπάρχουν πάνω από 100.000 συμπολίτες μας κάτω των 60 ετών που βγήκαν στη σύνταξη την τελευταία πενταετία, με μέση σύνταξη 1.050 ευρώ.

O Μανώλης Γραφάκος

Όμως, η Ελλάδα έχει έναν από τους χαμηλότερους δείκτες γονιμότητας σε όλη την Ευρώπη, μόνο 1,38 παιδιά ανά γυναίκα. Από το 2011, για πρώτη φορά στη μεταπολεμική ιστορία της Ελλάδας, ο πληθυσμός της χώρας μας άρχισε να μειώνεται. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο της Eurostat ο πληθυσμός αναμένεται να μειωθεί μέχρι το 2050 στα 8,9 εκατομμύρια. Ήδη, ο λόγος εργαζομένων προς συνταξιούχους έχει επιδεινωθεί, από 3,16 προς 1 που ήταν το 1980, σε μόλις 1,3 προς 1 το 2017.

Η ελληνική κρίση και το... παράδοξο των νέων συνταξιούχων!

Το συνταξιοδοτικό μας κατέρρευσε, κι όμως την πενταετία 2013-2018 συνταξιοδοτήθηκαν πάνω από 100.000 άτομα κάτω των 60 ετών! Τι πρέπει να γίνει για να αλλάξει η πορεία. 

Γράφει ο Μανώλης Γραφάκος

Πιστεύω ότι ο τρόπος που η χώρα αντιμετώπισε το ζήτημα της παροχής των συντάξεων, είναι ίσως η σημαντικότερη αιτία της οικονομικής κρίσης που ζούμε. Οι συνταξιούχοι αντιμετωπίστηκαν πολλές φορές από το πολιτικό σύστημα, ως μια πολυπληθής ομάδα ψηφοφόρων που θα μπορούσε να τους προσελκύσει ψηφοθηρικά, αν μειωνόταν η ηλικία συνταξιοδότησης και αυξάνονταν οι συντάξεις. Έτσι είχαμε φαινόμενα συνταξιούχων κάτω των 50 ετών, συνταξιούχων με μόλις 15 έτη καταβολής εισφορών, συνταξιούχων με συντάξεις μεγαλύτερες των μισθών.

Φυσικά το συνταξιοδοτικό σύστημα δεν είχε το ίδιο τους πόρους να καλύψει αυτές τις παροχές. Αυτές καλύπτονταν μέχρι το 2009 με τα δανεικά που λάμβανε το κράτος από τις ξένες αγορές. Μόνο για την περίοδο 2000-2017, το κράτος ενίσχυσε τα ασφαλιστικά συνταξιοδοτικά ταμεία με 200 δισ. ευρώ!

Και όλα αυτά όταν βρίσκονταν σε εξέλιξη δύο σοβαρές, δομικού χαρακτήρα μεταβολές στο συνταξιοδοτικό σύστημα, που άλλαζαν εντελώς τα χρηματοοικονομικά του δεδομένα. Η σημαντική αύξηση του μέσου προσδόκιμου ζωής και η σημαντική μείωση του λόγου εργαζομένων συνταξιούχων (3,16 προς 1 το 1980, 1,3 προς 1 το 2017).

Συνταξιοδοτική δαπάνη και ΔΝΤ

του Κώστα Μελά

1.

Στο πλαίσιο του περιορισμού και της σταδιακής εξάλειψης των δημοσιονομικών

ελλειμμάτων της γενικής κυβέρνησης, τα Μνημόνια επέβαλαν την άμεση περιστολή των δημοσίων δαπανών για τις συντάξεις. Στα ληφθέντα μέτρα άμεσης απόδοσης, θα μπορούσαμε να κατατάξουμε τις περικοπές των συντάξεων, καθώς και τους μηχανισμούς αυτόματης εξισορρόπησης. Oι νομοθετικές επιλογές των Μνημονίων, περιλαμβάνουν ένα δημοσιονομικό- διαρθρωτικό σκέλος της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης που είναι μακροπρόθεσμο κι ένα αμιγώς δημοσιονομικό σκέλος που είναι βραχυμεσοπρόθεσμο31. Τα Μνημόνια συνέδεσαν την κοινωνική ασφάλιση με την πορεία της εθνικής οικονομίας και τις αντοχές του κρατικού προϋπολογισμού.H συμμετοχή των κρατικών πόρων στη χρηματοδότηση των συντάξεων εξαρτήθηκε άμεσα από την οικονομική μεγέθυνση.

Ο καθορισμός ενός ορίου στη χρηματοδότηση των συντάξεων από το κράτος ήταν η αφετηριακή επιλογή της δημοσιονομικής προσαρμογής των Μνημονίων. Ως κύριο μέλημα πρόβαλε η ανάγκη της στεγανοποίησης του κρατικού προϋπολογισμού απέναντι στη διόγκωση του ασφαλιστικού ζητήματος. Αυτό που ενδιέφερε πρωτίστως, ήταν η αποφυγή μιας απεριόριστης κρατικής παρέμβασης για κάλυψη των ελλειμμάτων των Ταμείων, η οποία θα υπονόμευε διαρκώς την πραγματοποίηση των λοιπών κρατικών σκοπών και την ισορροπία του κρατικού προϋπολογισμού. Εξάλλου, το όριο στην κρατική συμμετοχή μπορεί να εκληφθεί ως όριο συμμετοχής της φορολογίας στη χρηματοδότηση του θεσμού, αφού οι κρατικοί πόροι είναι κυρίως φορολογικής προέλευσης.

Με το Ν. 3863/10 η χώρα μας είχε δεσμευτεί να μην υπερβαίνει η συνταξιοδοτική δαπάνη το όριο του 16,2% του ΑΕΠ κατ’ έτος.

Η εκδίκηση των συνταξιούχων

του Κωνσταντίνου Κόλμερ

Παρά πάσαν κυβερνητική προσδοκίαν, η μείωση των συντάξεων «έπεσε στο τραπέζι» από τους «θεσμούς» και επιβεβαιώθη από τον πρόεδρο της ανθελληνικής Κομισιόν Ζαν Κλώντ Γιουνκέρ. Το επιχείρημα της κυβέρνησης ότι το μέτρο δεν είναι διαρθρωτικό αλλά ταμειακό απερρίφθη. Εν τούτοις, είτε την περικοπή των συντάξεων κατά 35-40% το 2019 υποστούν οι άνω των 70 ετών συνταξιούχοι, που κατά τον κυνικό πρωθυπουργό μας αποχωρήσουν συντόμως του μάταιου τούτου κόσμου, είτε όλοι οι συνταξιούχοι, το σημερινό σύστημα συντάξεων δεν είναι βιώσιμο.

Οι λόγοι είναι οι εξής: Πρώτον, λόγω της επιταχυνομένης γήρανσης του πληθυσμού. Δεύτερον, λόγω της συνεχιζομένης υψηλής ανεργίας. Και τρίτον, λόγω της χαμηλής αύξησης του ΑΕΠ και της παραγωγικότητος.

Επίσης, οι ανάγκες παροχής υπηρεσιών υγείας στους ηλικιωμένους θα αυξήσουν την κρατική χρηματοδότηση του ΕΟΠΠΥ, ακόμη και όταν όλοι οι σημερινοί 70ντάρηδες αποθάνουν. Νέοι «πελάτες» θα έλθουν ακόμη πιο πολλοί. Το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται ιδίως των γυναικών.

Εξ άλλου, οι κατρούγκαλοι αναλογιστές λογαριάζουν χωρίς το ξενοδόχο. Περικόπτοντας τις συντάξεις των 70ντάρηδων, «πυροβολούν το πόδι τους» που λένε οι αγγλοσάξωνες. Ό,τι θα κερδίσουν από την περικοπή των συντάξεων θα το χάσουν από τους φόρους.

Το συνταξιοδοτικό από τον Καίσαρα έως σήμερα

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

της Νατάσας Στασινού

nstas@naftemporiki.gr

Ο Γερμανός καγκελάριος Ότο φον Μπίσμπαρκ το 1883 φοβόταν τη γοητεία που ασκούσε ο σοσιαλισμός. Είχε περάσει από το 1878 τον αντισοσιαλιστικό νόμο, αλλά δεν μπορούσε να εμποδίσει την παρουσία των Σοσιαλιστών στη Reichstag ούτε την απήχησή τους. Πίστευε ότι θα το κάνει με μέτρα «κοινωνικού κράτους», μεταξύ των οποίων και την καταβολή σύνταξης για όλους τους Γερμανούς που εργάζονταν έως την ηλικία των 65 ετών. Τότε ελάχιστοι έφταναν στα 65 και επομένως η εξαγγελία δεν στοίχιζε ιδιαίτερα. Δημιούργησε όμως ένα προηγούμενο σε μία εποχή κατά την οποία οι περισσότεροι συνέχιζαν να εργάζονται έως τον θάνατό τους.

 Ήταν μία από τις πρώτες πρωτοβουλίες για τη δημιουργία ενός συνταξιοδοτικού συστήματος όπως το γνωρίζουμε σήμερα. Αλλά σίγουρα όχι η πρώτη χορήγηση σύνταξης στην Ιστορία. Ο Μπίσμπαρκ ίσως είχε υπ’ όψιν του την ιστορία του Καίσαρα Αυγούστου. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας ίδρυσε το aerarium militare -ένα ειδικό ταμείο για τη συνταξιοδότηση των λεγεωνάριων- σε μία προσπάθεια να διατηρήσει τη στήριξη του στρατού, με την οποία και ανήλθε στην εξουσία. Καθιέρωσε μάλιστα φόρο κληρονομιάς 5% - αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση του Ταμείου. 

Συνταξιοδοτικό: Η ακτινογραφία των προκλήσεων ανά την Ευρώπη

Η γήρανση του πληθυσμού - Οι τρεις πυλώνες ασφάλισης - Παραδείγματα χωρών

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Νατάσας Στασινού

 nstas@naftemporiki.gr

Το συνταξιοδοτικό έχει επανέλθει δυναμικά στο προσκήνιο ανά την Ευρώπη. Στην Ελλάδα, κυβέρνηση και αντιπολίτευση διασταυρώνουν τα ξίφη τους για τον ασφαλιστικό νόμο Κατρούγκαλου και την ιδιωτική ασφάλιση, στην Ιταλία αντιπαρατίθενται για τα σχέδια της κυβέρνησης να χαμηλώσει τα όρια ηλικίας, στο Βέλγιο και την Ισπανία χτυπούν καμπανάκια για τα ασφαλιστικά ταμεία. Η HSBC προειδοποιεί σε πρόσφατη μελέτη της ότι εξελίσσεται σε ωρολογιακή βόμβα. Ποια ακριβώς είναι η εικόνα στη «γερασμένη» Ευρώπη και πού εντοπίζονται τα κυριότερα προβλήματα;

Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες δεν διαθέτουν κάποιο ειδικό απόθεμα, από το οποίο μπορούν να αντλήσουν σε περίπτωση ανάγκης, και χρηματοδοτούν τις συντάξεις κάθε χρόνο από τις ασφαλιστικές εισφορές και τα κρατικά έσοδα. Όσο όμως αυξάνεται το ποσοστό των συνταξιούχων στον γενικό πληθυσμό, τόσο πιο δύσκολη γίνεται η εύρεση των πόρων. Η Ευρώπη έρχεται αντιμέτωπη με ένα δημογραφικό σεισμό και ένα απειλητικό τσουνάμι για τα ασφαλιστικά ταμεία, για το οποίο δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένη.

Η ήπειρος που γερνά

Ο πληθυσμός των συνταξιούχων στην Ευρώπη είναι ήδη ο μεγαλύτερος στον κόσμο και συνεχίζει να αυξάνεται. Η Eurostat υπολογίζει ότι υπάρχουν 42 Ευρωπαίοι άνω των 65 ετών, που έχουν συνταξιοδοτηθεί, για κάθε 100 εργαζομένους, ενώ προβλέπει ότι η αναλογία θα φτάσει στο 65/100 έως το 2060. Εάν επιχειρήσουμε μία σύγκριση με τις ΗΠΑ, θα δούμε ότι σε κάθε 100 εργαζόμενους αντιστοιχούν μόλις 24 συνταξιούχοι άνω των 65 ετών. Η εισροή μεταναστών από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής (και όχι μόνο) αποδεικνύεται σωτήρια σε αυτό το μέτωπο.

Ο εξοντωτικός νόμος Κατρούγκαλου

analyst

Είναι αδύνατον 3,7 εκ. εργαζόμενοι, με χαμηλούς μισθούς και άρα εισφορές, να συντηρούν 2,6 εκ. συνταξιούχους συν 1 εκ. ανέργους – οπότε όσα διακηρύσσονται από τα κόμματα εξουσίας είναι ψευδή, με στόχο την ψηφοθηρία. Η λύση είναι μία και μοναδική: η ανάπτυξη.

.

«Ο «νόμος Κατρούγκαλου» έχει μετατρέψει το ασφαλιστικό σε ένα άδικο και μη ανταποδοτικό σύστημα, με φιλοσοφία και δομή που ακολουθούν την κοντόφθαλμη ιδεοληπτική της αντίληψη. Με συντελεστές αναπλήρωσης που δεν ανταποδίδουν δίκαια τις καταβαλλόμενες εισφορές, λειτουργώντας περισσότερο ως προνοιακό σύστημα και λιγότερο ως ασφαλιστικό. Πρόκειται για ένα σύστημα που αυτοϋπονομεύεται, καθώς δημιουργεί αντικίνητρα για παραμονή σε αυτό μετά το 20ο και 25ο έτος, ενώ ταυτόχρονα εξοντώνει κάθε τι δημιουργικό – αλλά και ένα σύστημα που συνολικά αντιστρατεύεται την επιδιωκόμενη ανάπτυξη, με σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στην απασχόληση.

Ο νόμος «Κατρούγκαλου» και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ προχώρησαν σε 21 βίαιες, άδικες και αχρείαστες μειώσεις στις συντάξεις – μετά το 2015 – αφού πρώτα ενσωμάτωσαν όλες τις προηγούμενες. Συντάξεις, που όμως ήδη έχουν περικοπεί για όλους τους νέους συνταξιούχους – από το Μάιο του 2016 και μετά – κατά 35% οι κύριες και 44% οι επικουρικές σε σχέση με το 2014. Εκκρεμεί ακόμη η προ-νομοθετημένη περικοπή των συντάξεων – για 1,9 εκατ. συνταξιούχους – που σε συνδυασμό με τη μείωση του αφορολογήτου η απώλεια θα είναι μια έως τρεις κύριες συντάξεις και μια επικουρική σύνταξη για όλους.

Ειδικά για τις συντάξεις χηρείας, ήδη εφαρμόζονται οι μειώσεις τις προσωπικής διαφοράς – μέσω του επανυπολογισμού –  γι’ αυτό και είναι μικρότερες κατά 45% σε σχέση με το 2014. Σε ότι αφορά τους επιστήμονες και ελεύθερους επαγγελματίες ο νόμος «Κατρούγκαλου» επέβαλλε συνειδητά δυσβάσταχτες εισφορές, γονατίζοντας και αποθαρρύνοντας κυριολεκτικά το πιο παραγωγικό κομμάτι της ελληνικής οικονομίας. Το νέο ασφαλιστικό μόρφωμα υπονομεύει ευθέως την απασχόληση και την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς εργασίας καθώς στερεί πόρους από τα παραγωγικά στρώματα του πληθυσμού, εμποδίζει την απασχόληση, αποθαρρύνει επενδύσεις στην εργασία και αποτελεί αφορμή για την εισφοροαποφυγή και για τη διόγκωση της μαύρης οικονομίας.

Συντάξεις: Η 8ετια των περικοπών και η επόμενη ημέρα

Οι περικοπές που επιβλήθηκαν και οι συνέπειές τους. Η ευημερία των αριθμών και το πανευρωπαϊκό ρεκόρ της χώρας. Που στοχεύει η κυβέρνηση στην προσπάθεια να αποφύγει το νέο ψαλίδι. To βασικό σχέδιο και το «plan B». 

της Ρούλας Σαλούρου

Σε ένα σπιράλ φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού εγκλωβίζουν σημερινούς, αλλά και μελλοντικούς συνταξιούχους οι πολιτικές περικοπών στις δαπάνες υγείας και συντάξεων που ακολουθήθηκαν κατά τη διάρκεια της 8ετίας από όλες τις κυβερνήσεις που διαχειρίστηκαν τις συμφωνίες με την τρόικα.

Την ίδια στιγμή βέβαια, η χώρα μας παρουσιάζει μια τεράστια επιτυχία, καθώς κατάφερε να μειώσει την συνταξιοδοτική δαπάνη ως ποσοστό του ΑΕΠ, από 18% ή ακόμη και 20%, σημαντικά κάτω από τον Ευρωπαϊκό μέσο όσο, φθάνοντάς την ακόμη και στο 10,6% το 2070.

Πολλές από τις στρεβλώσεις του παρελθόντος εξαφανίστηκαν εξαλείφθηκαν ή έστω περιορίστηκαν, με βασικό όπλο τις περικοπές, αλλά και την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, ώστε να κλείσουν τα ορθάνοιχτα παράθυρα που έδιναν πρόσβαση σε 55χρονους συνταξιούχους...

Εκτός από την σταδιακή αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης που επιτεύχθηκε το “δύσκολο” καλοκαίρι του 2015, η στρατηγική των περικοπών στις συντάξεις είναι αυτή που χαρακτηρίζει και τα τρία μνημόνια, από το 2010 μέχρι σήμερα. Μάλιστα, στο τραπέζι παραμένει μια ακόμη, πολύ μεγάλη μείωση των ήδη καταβαλλόμενων συντάξεων, έως 18% από το 2019, μέσω της κατάργησης της προσωπικής διαφοράς.

Ποιους και πότε συμφέρει ακόμη η πρόωρη συνταξιοδότηση

Αν και η σύνταξη θα είναι λίγο μικρότερη, η αύξηση των ορίων ηλικίας «εγκλωβίζει» πολλούς ασφαλισμένους για χρόνια στην αναμονή. Αναλυτικά, οι 5 κατηγορίες ασφαλισμένων για τους οποίους καθίσταται συμφερότερη η πρόωρη έξοδος. 

της Ρούλας Σαλούρου

Τη λύση της πρόωρης συνταξιοδότησης δείχνουν σε πέντε κατηγορίες ασφαλισμένων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα οι διατάξεις του νόμου Κατργούγκαλου καθώς η άμεση έξοδος από την αγορά εργασίας αποδεικνύεται τελικά, συμφέρουσα λύση.

Βάζοντας στη ζυγαριά, τη μείωση της σύνταξης και την αύξηση των ορίων ηλικίας που ισχύει από τον Αύγουστο του 2015, οι ειδικοί εκτιμούν ότι για τους συγκεκριμένους ασφαλισμένους είναι συμφερότερο να συνταξιοδοτηθούν άμεσα.Και αυτό γιατί, για την πρόωρη έξοδο, η μείωση - αν και ισχύει δια βίου - είναι μικρή, ενώ αν επιλέξουν την πλήρη σύνταξη, η αύξηση των ορίων ηλικίας τους εγκλωβίζει για πολλά χρόνια στην αναμονή. Και βέβαια, πάντα ελλοχεύει ο κίνδυνος της ανεργίας.

Αναλυτικά, οι 5 αυτές κατηγορίες ασφαλισμένων, για τους οποίους καθίσταται συμφέρουσα η επιλογή της άμεσης αποχώρησης με μειωμένη, έναντι της παραμονής στην εργασία με χαμηλό μισθό ή ακόμη και στην ανεργία για λήψη πλήρους σύνταξης είναι:

1. Μητέρες ανηλίκων που αποχωρούν με το καθεστώς των 5.500 ημερών ασφάλισης. Παρά την αύξηση του ορίου της πλήρους σε μακρινή προοπτική, ο περιορισμός της ποινής στην Εθνική Σύνταξη βολεύει κυρίως την εν λόγω κατηγορία.

Η συνταξιοδοτική βόμβα

analyst

Κανένας δεν γνωρίζει πού θα φτάσει η σύνταξη στο μέλλον, αφού θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας – η οποία, εάν συνεχιστεί η ίδια πολιτική, σε συνδυασμό με το ότι φτάνει στο τέλος της ο παγκόσμιος ανοδικός οικονομικός κύκλος, δεν φαίνεται καθόλου αισιόδοξη.

.

Ανάλυση

Το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ελλάδας όσον αφορά το ασφαλιστικό/συνταξιοδοτικό είναι το ότι, έχει τη χειρότερη αναλογία συνταξιούχων προς εργαζομένους – αφού το 2015 για κάθε συνταξιούχο αντιστοιχούσαν μόλις 1,35 εργαζόμενοι, κυρίως λόγω της τεράστιας ανεργίας (πηγή). Ακόμη όμως και να εργαζόταν όλο το δυναμικό της χώρας (4,76 εκ.), η αναλογία θα ήταν 1,79 – όταν στην Πορτογαλία είναι 1,86, στη Γαλλία 2,01 και στην Ισπανία 3,28.

Για να έχουμε τώρα κάποια εικόνα, οι μέσες συντάξεις στην Ευρώπη κυμαίνονται από 250 € μηνιαία, έως 1.600 €, όπου στην Ελλάδα ήταν στα 882 € (713 € κύρια και 169 € επικουρική), στην Πορτογαλία 833 €, στην Ισπανία 1.020 €, στη Λιθουανία 242 €, στη Σλοβακία 408 €, στην Πολωνία 504 € και στη Γαλλία 1.032 € (συν από 25% έως 50% επικουρική).

Το σχέδιο της κυβέρνησης για το συνταξιοδοτικό σύστημα

Σχετικά με το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, αυτό έχει αναμορφωθεί πλήρως, με την ενοποίηση των κυριότερων συνταξιοδοτικών ιδρυμάτων στον «Ενιαίο Οργανισμό Κοινωνικής Ασφάλισης» (ΕΦΚΑ) και όλων των επικουρικών συνταξιοδοτικών ταμείων στο «Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών» (ΕΤΕΑΕΠ).

Αυτό αναφέρει το σχέδιο στρατηγικής ανάπτυξης της ελληνικής κυβέρνησης, το οποίο προβλέπει επίσης ότι:

«Άλλοι βασικοί στόχοι του υπουργείου Εργασίας για την αύξηση της διοικητικής αποτελεσματικότητας και τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών περιλαμβάνουν την ψηφιοποίηση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, καθώς και την απλούστευση και την τυποποίηση των διαδικασιών. Η χρήση των ψηφιακών εργαλείων θα καταστήσει τις διαδικασίες γρηγορότερες, πιο διαφανείς, εύχρηστες και αξιόπιστες. Η ψηφιοποίηση του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) θα βοηθήσει στην επιτάχυνση της απονομής των συντάξεων. Ο στόχος είναι να περάσουμε από μία μέση περίοδο αναμονής μεγαλύτερης των δύο ετών σε αυτή των δύο μηνών, αρχής γενομένης από τον Αύγουστο του 2018. Η χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο χορηγήθηκε, για να επιταχύνει την ψηφιοποίηση του ΕΦΚΑ, αλλά και για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και των δράσεων, όπως «Σύνταξη σε μια μέρα».

Γ. Ρωμανιάς: Με 25 αλλαγές το συνταξιοδοτικό από το 2015

Νέα Κρήτη

Πάμε για συντάξεις των 400 ευρώ

Όλες οι κυβερνήσεις από το 2010 , έχουν πετσοκόψει και έχουν αλλάξει το συνταξιοδοτικό σύστημα στη χώρα, ρημάζοντας και τον κοινωνικό χαρακτήρα της ασφάλισης , όμως η παρούσα κυβέρνηση με σχεδιασμούς κυριολεκτικά στο πόδι, από το 2015 μέχρι σήμερα έχει επιφέρει πάνω από 25 αλλαγές επί το αρνητικότερο στις συντάξεις , λέει ο ομότιμος καθηγητής εργατικού δικαίου Γιώργος Ρωμανιάς στον 98.4 .

Με εφαρμογή των προγραμμάτων που υπέβαλαν οι δανειστές –θεσμοί ακόμη και με το τέλος του 3ου μνημονίου, οδηγούμαστε μαθηματικά τα επόμενα τρία χρόνια σε συντάξεις των 400 ευρώ , λέει ο Γιώργος Ρωμανιάς, σημειώνοντας ότι παρά την παραφιλολογία, από 1-1-2019 οι νέες περικοπές στις συντάξεις με το τρικ του επαναυπολογισμού της προσωπικής διαφοράς, θα είναι υποχρεωτικές. Όπως είπε , όμως η παρούσα κυβέρνηση με σχεδιασμούς κυριολεκτικά στο πόδι, από το 2015 μέχρι σήμερα έχει επιφέρει πάνω από 25 αλλαγές επί το αρνητικότερο στις συντάξεις.

Το συνταξιοδοτικό σύστημα σε τούνελ

Γράφουν οι Σάββας Ρομπόλης και Δημήτρης Μπέτσης  – 

Η κατάσταση των ανισοτήτων, των εσωτερικών αντιφάσεων και των αδιεξόδων στα συνταξιοδοτικά συστήματα στην ΕΕ έχει συμβάλλει στην αύξηση της αβεβαιότητας και ταυτόχρονα του ενδιαφέροντος των Ευρωπαίων για τη συνταξιοδότησή τους. Μετά το 1990 οι συνταξιούχοι στην Ευρώπη υπέστησαν περιοριστικές πολιτικές. Εντούτοις, διαπιστώνεται από την έρευνα ότι οι συγκεκριμένες πολιτικές υπονομεύουν την μακροχρόνια βιωσιμότητα και κοινωνική αποτελεσματικότητα των συνταξιοδοτικών συστημάτων.

Αυτό συμβαίνει εξαιτίας, κατά βάση, της ανεργίας, της αύξησης ευελιξίας της απασχόλησης, της γήρανσης του πληθυσμού, του προσδόκιμου ζωής, κλπ. Με άλλα λόγια, αντί οι ασκούμενες οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές στα κράτη-μέλη της ΕΕ να επικεντρώνονται στην αναθέρμανση και ανασύσταση της ευρωπαϊκής οικονομίας και της αγοράς εργασίας των κρατών-μελών, εστιάζονται, όπως προκύπτει εκ του αποτελέσματος, στην διαχείριση της λιτότητας και στην περιοριστική επιλογή των παραμετρικών αλλαγών στα συνταξιοδοτικά συστήματα. Αυτή, όμως, μεταξύ των άλλων, οδηγεί στην ανασφάλεια των εργαζομένων-ασφαλισμένων και των συνταξιούχων.

Το αποτέλεσμα αυτής της θεμελιώδους αντίφασης συνίσταται στον υπερδιπλασιασμό π.χ. του ενδιαφέροντος των Ιταλών, αλλά και των άλλων Ευρωπαίων. Το 2010 μόνο το 8% του πληθυσμού της Ιταλίας θεωρούσε το συνταξιοδοτικό ως το πιο σημαντικό πρόβλημα της χώρας του. Το 2018 το ποσοστό αυτό αυξήθηκε σε 18%.

Η κρατική σύνταξη στην Ευρώπη πέθανε! Η ιδιωτική γεννήθηκε καί θα λέγεται PEPP!

 Νικόλαος Ζόμπολας

Το PEPP (Pan-European Private Pension Product) είναι ένα νέο ιδιότυπο συνταξιοδοτικό πρόγραμμα που προωθείται από την ηγεσία της ΕΕ, Πανευρωπαϊκό Ατομικό συνταξιοδοτικό προιόν, δηλαδή προωθείται η αντικατάσταση σταδιακά της κοινωνικής ασφάλισης, που έφτασε στα όρια της στην ευρωπαϊκή χερσόνησο μετά από έναν αιώνα λειτουργίας.

Γιατί η κρατική σύνταξη καταρρέει;

Να θυμήσω ότι τα σύγχρονα κοινωνικά συστήματα συνταξιοδότησης στην Ευρώπη, ξεκίνησαν περίπου το 1920 στην Μεγ.Βρετανία και θεμελιώθηκαν από τον Βίσμαρκ για να επεκταθούν αργότερα στην Γερμανία την δεκαετία του ‘30. Η σταδιακή γήρανση του πληθυσμού, η επικράτηση του λαϊκισμού και των παροχών και του σοσιαλισμού την δεκαετία του ‘80 και η πρόσφατη κρίση του 2008, απογύμνωσαν τα ευρωπαϊκά συστήματα συνταξιοδότησης, που δεν είχαν προσαρμοστεί ανάλογα.

Το ευέλικτο Αγγλικό συνταξιοδοτικό σύστημα, επέζησε

Μόνο το ΗΒ είχε ξεκινήσει μεταρρύθμιση την δεκαετία του ‘90 και πρόλαβε, καταργώντας κατά 70% την κοινωνική ασφάλιση, αλλά οι Άγγλοι δεν είναι καθαρόαιμοι ευρωπαίοι και πλέον εκτός ΕΕ, δεν είναι λαϊκιστές και γραφειοκράτες και πάντα πρωτοπόροι στις αλλαγές.

ΟΙ «ΤΥΧΕΡΟΙ» ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Σύνταξη πριν από τα 60 έτη - Ποιοι έχουν δικαίωμα (πίνακες)

Χιλιάδες εργαζόμενοι με ασφάλιση στο Δημόσιο ή το ΙΚΑ μπορούν να βγουν στη σύνταξη ακόμη και πριν από τα 60 έτη και να μην περιμένουν να συμπληρώσουν 67 χρόνια.

Οι εργαζόμενοι που μπορούν να βγουν σε σύνταξη νωρίτερα είναι όσοι μπορούν να βγουν ως το 2020 και να προλάβουν τους περιορισμούς του ασφαλιστικού νόμου.
Σύμφωνα με τον Ελεύθερο Τύπο, το κλειδί για τη γρήγορη έξοδο είναι τα παιδιά, καθώς πολλοί είναι οι γονείς που μπορούν να φύγουν με 25ετία, τα βαρέα ένσημα, αλλά και η ημερομηνία πρόσληψης όπως και το έτος κατοχύρωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Υπολογίζεται ότι οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο και στο ΙΚΑ που έχουν δικαίωμα να φύγουν σε ηλικία ως 59 ετών από την εργασία είναι 500.000 ως το 2020

Τα όρια συνταξιοδότησης στο Δημόσιο

Για όσους έχουν προσληφθεί μετά το 1983 και συμπλήρωσαν 25 έτη ως το 2010:

Ποιοί δικαιούνται την εθνική σύνταξη - Οσα πρέπει να γνωρίζετε (Παραδείγματα)

Τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση της εθνικής σύνταξης ορίζει κοινή υπουργική απόφαση των υπουργείων Οικονομικών και Εργασίας. Σύμφωνα με την ΚΥΑ, δικαιούχοι της εθνικής σύνταξης είναι, όσοι θεμελιώνουν δικαίωμα σύνταξης, λόγω γήρατος, αναπηρίας και θανάτου, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις.

Προϋποθέσεις χορήγησης της εθνικής σύνταξης σε συνταξιούχους, λόγω γήρατος

Βασική προϋπόθεση, πέραν της θεμελίωσης του σχετικού δικαιώματος, όπως προβλέπεται για κάθε φορέα ασφάλισης, αποτελεί η μόνιμη και νόμιμη διαμονή στην Ελλάδα για τουλάχιστον 15 έτη, μεταξύ του 15ου έτους της ηλικίας και του έτους κατά το οποίο συμπληρώνεται το προβλεπόμενο κατά περίπτωση όριο ηλικίας καταβολής της σύνταξης. Σε περίπτωση που η αίτηση συνταξιοδότησης, λόγω γήρατος, υποβάλλεται, μετά τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης, ο έλεγχος ως προς την πλήρωση ή μη της ανωτέρω προϋπόθεσης ελάχιστου χρόνου μόνιμης και νόμιμης διαμονής στην Ελλάδα, επεκτείνεται, μέχρι την ημερομηνία υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης.

Για κάθε χρόνο που υπολείπεται των 40 ετών διαμονής στην Ελλάδα, μεταξύ του 15ου έτους της ηλικίας και του έτους που συμπληρώνεται, το κατά περίπτωση όριο ηλικίας καταβολής της σύνταξης, λόγω γήρατος ή το έτος υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης, λόγω γήρατος, το ποσό της εθνικής σύνταξης μειώνεται κατά 1/40.

Επίσης, προβλέπεται ότι η ανωτέρω μείωση κατά 1/40 για κάθε χρόνο που υπολείπεται των 40 ετών διαμονής στην Ελλάδα, μεταξύ του 15ου έτους της ηλικίας και του έτους που συμπληρώνεται, το κατά περίπτωση όριο ηλικίας καταβολής της σύνταξης ή του έτους υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης δεν εφαρμόζεται για όσους συνταξιοδοτούνται με τις διατάξεις του τέταρτου εδαφίου της παρ. 1α των άρθρων 1 και 26 του π.δ. 169/2007 (τυφλοί, παραπληγικοί, πάσχοντες από Βήτα ομόζυγο μεσογειακή ή δρεπανοκυτταρική ή μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%, που υποβάλλονται σε μετάγγιση, κλπ). Για την κατηγορία αυτή συνταξιούχων, απαιτείται μόνο η προϋπόθεση της μόνιμης και νόμιμης διαμονής στην Ελλάδα για τουλάχιστον 15 έτη, μεταξύ του 15ου έτους της ηλικίας και του έτους υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης, δεδομένου ότι στις περιπτώσεις αυτές δεν απαιτείται η συμπλήρωση ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης.

Μπροστά σε παγκόσμιο συνταξιοδοτικό κραχ*

Το Ποντίκι

του Βασίλη Γαλούπη

Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αύγουστος ήρθε στην εξουσία με τη βοήθεια του ιδιωτικού του στρατού. Αναπόφευκτα αγωνιούσε να διασφαλίσει την αφοσίωση των στρατιωτών του. Είχε, λοιπόν, μια λαμπρή – για τα δεδομένα της εποχής – ιδέα: Να... πριμοδοτήσει όσους είχαν υπηρετήσει για 16 και πλέον χρόνια στον στρατό, κάτι που αργότερα έγινε για 20 και πλέον έτη. 

Επρόκειτο, ουσιαστικά, για την πρώτη σύνταξη στην Ιστορία, 20 αιώνες πριν. Η σύνταξη αυτή αντιστοιχούσε, σε μετρητά ή σε γη, όσο 12 φορές ο ετήσιος μισθός των στρατιωτών. Αλλά, όπως λένε οι ιστορικοί, αυτή η υπόσχεση του αυτοκράτορα αποδείχθηκε εξωφρενικά δαπανηρή. Τόσο ώστε οι μισθοί και οι συντάξεις των στρατιωτών να απορροφούν τα μισά από τα φορολογικά έσοδα της Ρώμης.

 

Σήμερα, στην εποχή της παγκοσμιοποίησης πια, το σύστημα – σε διεθνή κλίμακα – διαπιστώνει πως κοστίζει όλο και περισσότερο από παλαιότερα η χρηματοδότηση του συνταξιοδοτικού μοντέλου. Κυβερνήσεις, εργοδότες κι εργαζόμενοι δεν φαίνονται προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουν μια διεθνή κρίση χρηματοδότησης των συντάξεων. Στις ΗΠΑ όλο και περισσότερες πολιτείες υπολογίζουν ότι το δημόσιο σύστημα χρηματοδότησης συντάξεων θα ξεμείνει από λεφτά μέσα σε δέκα χρόνια.