Αναπτυξιακό Νομοσχέδιο;

ardin-rixi

Του Νίκου Ντάσιου από την Ρήξη φ. 155

Για ακόμα μια φορά ψηφίστηκε ένα αναπτυξιακό νομοσχέδιο με βασικό αναπτυξιακό κριτήριο τo εργασιακό κόστος, χωρίς να λαμβάνει δηλαδή υπόψη του τις ιδιαίτερες συνθήκες αποικιοποίησης της χώρας, καθώς και το υποκείμενο που μπορεί να επωμιστεί την αναπτυξιακή διαδικασία…

Ακόμα όμως πιο ελλειμματική είναι η στάση των συνδικάτων, που συμπεριφέρονται σαν να μην έχουν επιβληθεί τρία μνημόνια με μόνιμη επιτροπεία, φτωχοποίηση των μεσαίων στρωμάτων και διάλυση των εργασιακών σχέσεων στον ιδιωτικό τομέα. Η επίθεση στις κλαδικές συμβάσεις, των οποίων θα υπερισχύουν οι επιχειρησιακές σε περιπτώσεις κινδύνου πτώχευσης μιας επιχείρησης, αποτελεί ένα γκρίζο σημείο του νομοσχεδίου, δεδομένης της απουσίας ελεγκτικών μηχανισμών που να είναι σε θέση να αξιολογούν την κατάσταση κινδύνου μιας επιχείρησης, ώστε να αποφεύγονται τυχόν αυθαιρεσίες. 

Το δεύτερο επίμαχο ζήτημα που αφορά στο προαπαιτούμενο του 50+1% του αριθμού των εργαζομένων, προκειμένου να ληφθεί απόφαση για απεργία, είναι προφανές ότι αποτελεί χτύπημα στις συνήθεις συνδικαλιστικές πρακτικές υποαντιπροσώπευσης των εργαζομένων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων για κινητοποιήσεις στις γενικές συνελεύσεις. Αναφερόμαστε στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, τις τράπεζες και συγκεκριμένους κλάδους των οποίων οι εργαζόμενοι έχουν ακόμα μια μορφή συνδικαλιστικής εκπροσώπησης. Παρά τις δυσκολίες της εφαρμογής του μέτρου των ηλεκτρονικών ψηφοφοριών, οι συνδικαλιστικοί φορείς θα όφειλαν, εφόσον ενδιαφέρονταν για την αντιπροσωπευτικότερη λήψη των αποφάσεων, να συζητήσουν την εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου, για παράδειγμα στα πανελλαδικά σωματεία, ή σε όσα εκπροσωπούν εργαζόμενους με εκ περιτροπής ωράρια. Όμως τα ισχνά δημοκρατικά αντανακλαστικά τους αποδεικνύονται όταν οι γενικές απεργίες με ελάχιστη συμμετοχή οδηγούν σε παράλυση του αστικού ιστού δύο φορές μέσα σε ένα 10μερο και ουδείς ενδιαφέρεται για τον κοινωνικό αντίκτυπο!

Η ανάπτυξη ως κοσμική θρησκεία, η κοινωνική πίτα και οι "λύκοι"

του Κώστα Μελά

Η έννοια της κοινωνικής δικαιοσύνης στη σοσιαλδημοκρατική αντίληψη ήταν πάντα δεμένη με την αντίστοιχη έννοια της ευημερίας, ως μεγέθους μετρήσιμου και συνεπώς ποσοτικού. Η άποψη που επικρατεί στο συλλογικό φαντασιακό των σύγχρονων κοινωνιών της ευημερίας προϋποθέτει την ανάδειξη της οικονομικής ανάπτυξης, η οποία όμως έχει θεμελιώδη πολιτική σημασία.

Είναι γνωστό πως η οικονομική ανάπτυξη αποτελεί το καθολικό ιδεολόγημα της σύγχρονης Δυτικής Κοινωνίας που ενεργοποιεί τη συλλογική βούληση και επιτρέπει την ύπαρξη των προτεραιοτήτων της αναδιανεμητικής δικαιοσύνης, από τη μεριά των κοινωνικών ομάδων που τη συγκροτούν. Υπό μια έννοια η οικονομική ανάπτυξη είχε (και έχει) καταστεί η κοσμική θρησκεία των ανεπτυγμένων βιομηχανικών κοινωνιών: η πηγή της ατομικής κινητοποίησης, η βάση της πολιτικής σταθερότητας, το πεδίο για την επιστράτευση της κοινωνίας προς έναν κοινό σκοπό.

Με «καύσιμα» του ΣΥΡΙΖΑ θα κινηθεί η Ν.Δ.

Το Ποντίκι

του Σταύρου Χριστακόπουλου

Θα διεκδικήσει τους στόχους της βασιζόμενη στην έξοδο από το μνημόνιο

Με τα μούτρα στη νομοθέτηση έπεσε η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη αμέσως μετά την ανάληψη των κυβερνητικών καθηκόντων, επιχειρώντας να αξιοποιήσει τη θετική συγκυρία που την έφερε στη διακυβέρνηση της χώρας και να εκμεταλλευτεί την απογοήτευση του ΣΥΡΙΖΑ για τη δική του ήττα, αλλά και την εσωστρέφεια που η Ν.Δ. προσδοκά ότι θα επέλθει εν όψει της αναδιοργάνωσής του, η οποία θα λάβει χώρα τους αμέσως επόμενους μήνες.

Η κυβέρνηση, όπως αποκαλύπτουν τα πρώτα δείγματα γραφής, επιχειρεί να συντηρήσει την πολιτική της δυναμική μέσω της ψήφισης και εφαρμογής μέτρων περιορισμένης φορολογικής «ανακούφισης», ώστε να δώσει το «σήμα»

● ότι δεν ήρθε να τιμωρήσει τα λαϊκά στρώματα,

● ότι είναι συνεπής με τις διακηρύξεις της και

● ότι έχει την πρόθεση να κάνει περαιτέρω βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση τα επόμενα χρόνια.

Φορολογικοί συντελεστές και δημόσια έσοδα - Η νεοφιλελεύθερη παγίδα

του Κώστα Μελά

Αν και πρέπει να περιμένουμε μέχρι την κατάθεση του νέου προϋπολογισμού για να αποφανθούμε με βεβαιότητα για την οικονομική πολιτική που έχει εξαγγείλει η νέα κυβέρνηση, αυτή φαίνεται να στηρίζεται στη δραστική μείωση του φορολογικού βάρους των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών. Ενώ η μείωση των φορολογικών συντελεστών σε σειρά δραστηριότητες κρίνεται αναγκαία και επιθυμητή εν τούτοις θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη οι υπάρχοντες περιορισμοί της οικονομίας, αλλά και της οικονομικής θεωρίας και εμπειρίας.

Υπάρχει ο περιορισμός που θέτει η δέσμευση για πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 3,5% μέχρι και το 2022. Δυστυχώς πρέπει να επιτυγχάνεται και αποτελεί τον αρνητικό υπερκαθορισμό της ελληνικής οικονομίας που στενεύει τα όρια άσκησης της δημοσιονομικής πολιτικής. Μάλιστα, σύμφωνα με τις προβλέψεις της ΕΕ, αλλά και της Τραπέζης της Ελλάδος, η Ελλάδα κινδυνεύει να μην εκπληρώσει την υποχρέωσή της ως προς το στόχο του πρωτογενούς πλεονάσματος για το 2019, μετά τα δημοσιονομικά μέτρα που ψηφίστηκαν την 15η Μαΐου 2019. 

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, προκύπτει δημοσιονομικό κενό ύψους 0,6% του ΑΕΠ και επομένως το πρωτογενές πλεόνασμα θα διαμορφωθεί σε 2,9%, έναντι στόχου 3,5% του ΑΕΠ. Η εκτιμώμενη μεγέθυνση για το 2019 (ΕΕ: 2,1%, ΤτΕ 1,9%, ΙΟΒΕ 1,8%) υπολείπεται σημαντικά  του μεγέθους που υπάρχει στον προϋπολογισμό του 2019 (2,5%). Δυσκολεύεται έτσι περαιτέρω η εκτίναξη του ΑΕΠ σε σχεδόν διπλάσια μεγέθη που επιθυμεί και διακηρύττει η νέα κυβέρνηση για το 2020.

Oι προγραμματικές δηλώσεις στη σκιά της ενισχυμένης εποπτείας

του Γεράσιμου Ποταμιάνου

Οι προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης, άφησαν για αργότερα αυτά που αποτελούν τον πυρήνα του προεκλογικού της προγράμματος, δηλαδή την μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων και την επίτευξη ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης 4%. Η τακτική αυτή, δεν είναι άσχετη με τις συναντήσεις του οικονομικού επιτελείου με τους εκπροσώπους των θεσμών, με την ευκαιρία του συνεδρίου του Εκονομιστ. Η μείωση των πλεονασμάτων δεν θα διεκδικηθεί άμεσα, καθώς αυτό προϋποθέτει διασφάλιση των εσόδων και επιτάχυνση της ανάπτυξης.

O Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι θα προωθήσει μεταρρυθμίσεις που θα του επιτρέψουν να διεκδικήσει μείωση των πλεονασμάτων το 2020. Επέλεξε να δώσει έμφαση στη μείωση των φόρων και προανήγγειλε ιδιωτικοποίηση δικτύων της ΔΕΗ. Οι ειδήσεις στην ομιλία του ήταν η μείωση του ΕΝΦΙΑ από φέτος τον Αύγουστο, η συμμετοχή επιχειρήσεων στη ρύθμιση των 120 δόσεων και το σχέδιο εκσυγχρονισμού της Διοίκησης.

Ωστόσο, οι αλλαγές στην φορολογία, που είναι το βασικό του επιχείρημα για την τόνωση της ανάπτυξης, θα κλιμακωθούν σε δύο φάσεις. Το γεγονός αυτό δεν ευνοεί τον διπλασιασμό του ρυθμού ανάπτυξης στο 4%, που έχει θέσει ως στόχο για την επιτυχή έκβαση της διαπραγμάτευσης για χαμηλότερα πρωτογενή πλεονάσματα. Βέβαια δεν μπορούσε να κάνει διαφορετικά χωρίς να έρθει σε ρήξη με τους θεσμούς, αφού οι φορολογικές ελαφρύνσεις που σχεδιάζει η κυβέρνηση, η επίπτωσή τους στον προϋπολογισμό και η ύπαρξη ή μη δημοσιονομικού κενού, είναι καθοριστικοί παράγοντες για την επίτευξη του συμφωνημένου στόχου πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% του ΑΕΠ.

Η ελληνική οικονομία στο μεταίχμιο της πολιτικής αλλαγής

του Κώστα Μελά

Σε ποια κατάσταση παρέδωσε η απερχόμενη κυβέρνηση την ελληνική οικονομία στη νέα; Αυτό το ερώτημα απασχολεί την κοινή γνώμη. Επομένως μια πρώτη κωδικοποίηση των ζητημάτων της ελληνικής οικονομίας κρίνεται αναγκαία. Είναι βέβαιο ότι η νέα κυβέρνηση κληρονομεί μια οικονομία με σειρά προβλημάτων δύσκολης αντιμετώπισης. Όμως, η βάση πάνω στην οποία θα πατήσει, προκειμένου να τα αντιμετωπίσει έχει μια σχετική σταθερότητα. Ας ξεκινήσουμε από τα δύσκολα ζητήματα:

Το διεθνές περιβάλλον: H πορεία που θα διαγράψει η ελληνική οικονομία το 2019, αλλά και στα επόμενα χρόνια, εξαρτάται και συναρτάται από σειρά αλληλοεπηρεαζόμενων παραγόντων τόσο του εγχώριου πολιτικού και οικονομικού περιβάλλοντος όσο και του αντίστοιχου ευρωπαϊκού και διεθνούς. Στη διεθνή οικονομία, επικρατούν συνθήκες ήπιας επιβράδυνσης που ανά πάσα στιγμή μπορεί να χειροτερεύσουν, καθώς οι αγορές κεφαλαίων έχουν εισέλθει σε αμυντική φάση. Η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή από μια πιθανή εντατικοποίηση των εμπορικών πολέμων παγκοσμίως σε συνδυασμό και ένα ασύντακτο Brexit.

Ο ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ: Οι προβλέψεις εθνικών και διεθνών οργανισμών συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι το 2019 και  το 2020  η ελληνική οικονομία θα καταγράψει θετικούς ρυθμούς μεγέθυνσης του ΑΕΠ λίγο πάνω από το 2%. Τα στοιχεία του Α’ τριμήνου προκαλούν πλέον περισσότερες επιφυλάξεις για την επίτευξη αυτού του στόχου. Στο μεσοπρόθεσμο διάστημα οι εκτιμήσεις για τη μεγέθυνση του ΑΕΠ δεν επιτρέπουν αισιοδοξία για τη γρήγορη ανάκτηση των απωλειών που έχουν συντελεστεί την προηγούμενη δεκαετία.

Στόχος για 4% ανάπτυξη - Ο εξορκισμός του αναπόφευκτου

του Διονύση Χιόνη

Η υπόσχεση για 4% ανάπτυξη προσκρούει και αυτή στο αναπόφευκτο. Το αναπόφευκτο δεν είναι άλλο από την αναδιάρθρωση του χρέους. Όσο και να το ξορκίζουν ορισμένοι η οικονομική πραγματικότητα δεν μπορεί να αγνοηθεί. Συγκεκριμένα τέτοιους ρυθμούς ανάπτυξης 4% ή μεγαλύτερους είναι ελάχιστες οι φορές στην πρόσφατη ιστορία όπου η ελληνική οικονομία κατάφερε να πετύχει.

Τα τελευταία 40 χρόνια μόνο τέσερεις φορές κατόρθωσε η ελληνική οικονομία να σημειώσει αντίστοιχους ρυθμούς ανάπτυξης. H πιο πρόσφατη είναι το 2006 όπου κατέγραψε αύξηση το ΑΕΠ κατά 5,65% αποκλειστικά και μόνο λόγω της δημοσιονομικής επέκτασης.

Το άλλο δεδομένο είναι ότι για να επιτευχθεί αύξηση 4% μόνο μέσω των ιδιωτικών επενδύσεων πρέπει οι ιδιωτικές επενδύσεις να αυξηθούν κατά 60% γεγονός που δεν συνέβη ποτέ στην μεταπολεμική ιστορία. Γι' αυτόν άλλωστε τον λόγο οι επίσημες προβλέψεις για τη μελλοντική πορεία της ελληνικής οικονομίας κάνουν όλες λόγο για έναν ρυθμό αύξησης 1,5-2%.

Τι θα είχε συμβεί στο ΑΕΠ εάν δεν είχαν περικόψει τις δημόσιες επενδύσεις

του Κώστα Μελά

Μία από τις αιτίες της αρνητικής μεγέθυνσης του ΑΕΠ το 2016 και των χαμηλότερων ρυθμών μεγέθυνσης του ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας την διετία 2017-2018 από τους στόχους που είχαν τεθεί, ήταν και το γεγονός ότι περικόπηκαν οι δημόσιες επενδύσεις σε σχέση με τους στόχους που είχαν τεθεί στο πλαίσιο των αντίστοιχων κρατικών προϋπολογισμών.

Σύμφωνα με τις υπάρχουσες εκτιμήσεις το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων υποεκτελέστηκε κατά 462 εκατ. ευρώ το 2016, κατά 800 εκατ. ευρώ το 2017 και κατά 513 εκατ. ευρώ το 2018. Επιπλέον, το 2019 το ίδιο Πρόγραμμα μειώθηκε κατά 550 εκατ. ευρώ σε σχέση με την πρόβλεψη του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος 2019-2022 που είχε εγκριθεί τον Ιούνιο 2018.

Οι περικοπές έγιναν από το σκέλος των εθνικών πόρων του Προγράμματος, έτσι ώστε να είναι δυνατή να προστεθεί η μείωση των δαπανών στο πρωτογενές πλεόνασμα και να δημιουργηθεί το υπερπλεόνασμα. Να σημειωθεί ότι όταν οι περικοπές γίνονται από το σκέλος που συγχρηματοδοτείται από τα ευρωπαϊκά κονδύλια δεν μπορεί να δημιουργηθεί δημοσιονομικό πλεόνασμα, αφού η μείωση των δαπανών συνοδεύεται από ανάλογη μείωση των εσόδων. Συνολικά, το 2016-18 το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων περικόπηκε ή υποεκτελέστηκε κατά 1.775 εκατ. ευρώ.

Η ανάπτυξη στην Ελλάδα - Το τέλος της ουτοπίας

Γράφει ο Μανώλης Ροζάκης* - 

Μετά από μία τεράστια οικονομική καταστροφή (ειδικότερα στις χώρες του νότου) σε συνδυασμό με την εμφάνιση ακροδεξιών μορφωμάτων και την ασύλληπτη μεταναστευτική κρίση, οδηγούμαστε σε ένα κρίσιμο και αποφασιστικό ερώτημα, το οποίο εγείρεται στην "ανατολή" της 4ης βιομηχανικής επανάστασης:

Τί μοντέλο διακυβέρνησης άραγε επιθυμούμε; Ένα μοντέλο που βασίζεται σε δίκαιη ανάπτυξη με οικολογική τεχνική πρόβλεψη, σε μία όσο το δυνατόν πιο συνεκτική κοινωνία --με κέντρο τον άνθρωπο-- διεκδικώντας μία αντίστοιχα πιο λειτουργική σχέση με τις προσδοκίες των αγορών;

Ή μήπως προτιμούμε την ανεξέλεγκτη επέκταση του δοκιμασμένου παραδείγματος ενός 'νεοφιλελεύθερου σοκ' της κοινωνίας και της εργασίας, στη βάση ψυχρών τεχνοκρατικών δεικτών, μίας έξω-παραγωγικής (χρηματοπιστωτικής) οικονομίας με ανέφικτους στόχους (και επανειλημμένως λαθεμένων προβλέψεων); Η αγορά δεν ήταν, δεν είναι και δεν θα γίνει ποτέ μία "τέλεια" αγορά, ούτε καν πραγματικά ανταγωνιστική, με την ευσεβή έννοια που της δίνουν τα εγχειρίδια πολιτικής οικονομίας, έλεγε ο Κορνήλιος Καστοριάδης.

Υποσχέσεις για... κατανάλωση

Το Ποντίκι

του Σταύρου Χριστακόπολου

Οι προεκλογικές περίοδοι είναι πιθανότατα οι πιο ευχάριστες για τους πολίτες κάθε κοινωνίας, οι οποίοι ακούνε μόνο αυτά που θα ήθελαν να ακούσουν – και να τους συμβούν. Πολύ περισσότερο στα καθ’ ημάς: Εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας, γενναίες μειώσεις φόρων, επενδύσεις με το κιλό, ανάπτυξη με τη σέσουλα είναι το τετράπτυχο των προεκλογικών υποσχέσεων που ακούγονται συστηματικά αυτές τις μέρες, πασπαλισμένες με ό,τι τραβάει η ψυχούλα του καθενός.

Ούτε παράξενο ούτε πρωτότυπο. Απλώς, ύστερα από μια τεράστια κρίση που δεν έχει ακόμη τελειώσει, μια χρεοκοπία και τρία μνημόνια, όλα τούτα ηχούν παράφωνα στα αυτιά μιας κοινωνίας που, περισσότερο από ποτέ, είναι σε θέση να κατανοήσει πολλά περισσότερα απ’ όσα ακούει. Κυρίως όμως κάθε πολίτης είναι σε θέση να αξιολογήσει το εφικτό της εφαρμογής των υποσχέσεων, αλλά και την άμεση επίπτωσή τους στη δουλειά και στο εισόδημά του.

Οι φοροαπαλλαγές στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, για παράδειγμα, και ο... «οδοστρωτήρας» του Μητσοτάκη, που θα συμπαρασύρει τα κάθε είδους εμπόδια, υποτίθεται ότι θα αναζωπυρώσουν την επιχειρηματικότητα και θα δημιουργήσουν χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας και υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Ωραίο να το λες και να το ακούς, αλλά πολύ μακριά από την πραγματικότητα.

Η Αθήνα εξελίσσεται σε ξενοδοχειακό… ‘πύραυλο’

του Μάκη Ανδρονόπουλου

Η παλιά έδρα της εφημερίδας Ελευθεροτυπία στον Νέο Κόσμο πρόκειται να μετατραπεί σε πολυτελές βιοκλιματικό κτίριο γραφείων, το «Green Plaza του κέντρου», σύμφωνα με την Grivalia που το ελέγχει. Αρχική ιδέα ήταν το κτίριο των 14.400 τ.μ. να γίνει ξενοδοχείο, αλλά επειδή βρίσκεται σε περιοχή γενικής κατοικίας, επιτρέπεται χρήση ξενοδοχείου μέχρι 100 κλινών (περίπου 50 δωμάτια) κι έτσι επικράτησε η προοπτική των γραφείων.

Πάντως, είτε έτσι είτε αλλιώς στην Αθήνα υπάρχει οργασμός νέων 4αστερων και 5αστερων ξενοδοχείων, αλλά και πολυτελών γραφείων που σημαίνει ότι η Αθήνα θα γίνει «πύραυλος», καθώς προβλέπεται ραγδαία ανάπτυξη λόγω του γεωοικονομικού και γεωπολιτικού ρόλου που κατακτά η χώρα.

Αν και ο τουρισμός είναι η ατμομηχανή της ανάπτυξης στην Αθήνα (5.700.000 αφίξεις το 2018 στο αεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος»), είναι σαφές πως τα μεγάλα επενδυτικά funds που επενδύουν στην πρωτεύουσα «βλέπουν» κι άλλες προοπτικές. Σύμφωνα με ορισμένους παρατηρητές, η Ελλάδα μετά τις εθνικές εκλογές, οπότε θα υπάρξει και η αναγκαία πολιτική σταθερότητα για μακροχρόνιες επενδύσεις, αλλά και μετά την ολοκλήρωση του Brexit που θα προκαλέσει κύμα φυγής ναυτιλιακών, χρηματοικονομικών και ασφαλιστικών οίκων από το City, θα είναι εξαιρετικά ελκυστική για μόνιμη εγκατάσταση διεθνών εταιρειών. Κι αυτό γιατί προσφέρει λογικές τιμές, υψηλού επιπέδου προσωπικό σε επίσης συμφέρουσες τιμές και κυρίως, προβλέπεται να εξελιχθεί στο γεωοικονομικό κέντρο της Ανατολικής Μεσογείου.

Χαμηλότεροι Φόροι, Υψηλότερη Ανάπτυξη

του Κωνσταντίνου Κόλμερ

Δύο πρόσφατα γεγονότα, η απρόβλεπτη νίκη των Συντηρητικών στις βουλευτικές εκλογές της Αυστραλίας και το Κυριακάτικο δημοψήφισμα στην Ελβετία, υπέρ της χαμηλής φορολογίας των μεγάλων επιχειρήσεων, παρήλθαν απαρατήρητα στην αμπελοφιλοσοφούσα χώρα μας.

Κοινό σημείο αμφοτέρων, η προτίμηση των ψηφοφόρων για οικονομική ανάπτυξη, με την πλήρη αναμόχλευση του φορολογικού συστήματος, έστω και με παροδική μείωση των δημοσίων εσόδων (ΣΣ: που δεν είναι βεβαία).

Στην Αυστραλία, οι ηττηθέντες Εργατικοί ήσαν υπέρ της επιβολής νέων φόρων κληρονομίας και εις βάρος των κερδών εκ κεφαλαίου, συγχρόνως με την αύξηση των δημοσίων δαπανών (=ισοδυνάμων φόρων) υπέρ της στροφής στην ανακύκλωση ενεργείας.

Στην Ελβετία, το δημοψήφισμα της περασμένης Κυριακής, απέβη υπέρ της χαμηλώσεως των φόρων στις ξένες μεγάλες επιχειρήσεις ως οι Πρόκτερ & Γκάμπλ, ΒΙΤΟΛ και Καρτέρπιλαρ κλπ., με την σκέψη ότι η οικονομική Ανάπτυξη περνάει, μέσω της προσελκύσεως επενδύσεων και παραμονής ιδιωτικών σημαντικών κεφαλαίων στην χώρα, καθώς τα δημόσια έσοδα θα αυξηθούν μεσοπρόθεσμα. Διότι οι Ελβετοί γνωρίζουν την δυναμική των επενδύσεων στην αύξηση του ρυθμού της οικονομικής αναπτύξεως και συνεπώς θα φέρουν έσοδα υπέρ του προϋπολογισμού των Καντονίων.

Ανάπτυξη και εγκληματικότητα δεν συμβαδίζουν!

Χωρίς το αίσθημα της ασφάλειας, δεν πρόκειται να δούμε την ελληνική οικονομία να αναπτύσσεται. Όχι μόνο ξένες αλλά ούτε και ελληνικές σοβαρές επενδύσεις θα δούμε. Τι πρέπει να γίνει. 

Γράφει ο Αλ. Μωραϊτάκης

Μιλώντας καθημερινά με πολλούς συμπολίτες μας, έχω διαπιστώσει το πόσο ψηλά στην κατάταξη αξιολογούν το πρόβλημα της ελλιπούς ασφάλειας στη χώρα μας.

«Οι γονείς μας κοιμόντουσαν με ανοιχτές πόρτες και εμείς φοβόμαστε να βγούμε έξω από το σπίτι μας», «οι φίλοι μας δεν επισκέπτονται τη γειτονιά μας μετά τη δύση του ηλίου», «έγιναν δύο ληστείες το τελευταίο εξάμηνο μόνο στην πολυκατοικία μας», «στην είσοδο της πολυκατοικίας γίνεται κάθε βράδυ χρήση ναρκωτικών», είναι μερικές ατάκες που ακούγονται συχνά.

Μήπως οι συμπολίτες μας είναι υπερβολικοί; Μήπως είναι «ακροδεξιοί» και αντιπολιτευόμενοι;

Προσπαθώντας να εκτιμήσω την έκταση του προβλήματος, επιχείρησα να ανατρέξω σε γεγονότα και ξεκίνησα με μερικά ενδεικτικά στατιστικά στοιχεία. Το 2017 είχαμε στην Ελλάδα 75.707 ληστείες και κλοπές (+10,2% σε σύγκριση με το 2014) και 34.026 κλοπές τροχοφόρων (+36,2% σε σχέση με το 2014). Παράλληλα, εκτιμάται ότι περίπου τρία στα δέκα παιδιά έχουν πέσει θύματα εκφοβισμού στα σχολεία τους…

Και μετά τα προαναφερόμενα στατιστικά στοιχεία, θα αναφερθώ σε ενδεικτικές εμπειρίες, μέρος των οποίων -λιγότερο ή περισσότερο- έχουμε βιώσει όλοι μας. Έχουμε λοιπόν και λέμε:

• Στις 15 Μαρτίου 2019 οι υπάλληλοι του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξηςπροχώρησαν σε συμβολική κατάληψη του Υπουργείου όχι για να ζητήσουν αυξήσεις, αναδρομικά και καλύτερους όρους εργασίας, αλλά για να αστυνομευθεί αποτελεσματικά η γύρω περιοχή και να μην πέφτουν συνεχώς θύματα ληστειών και επιθέσεων! Και αυτό, στο κέντρο της Αθήνας (Οδός Αχαρνών 2)…

Οικονομική ανάπτυξη και εργασιακός εκφοβισμός

του Ανδρέα Αττάλογλου

Αν δεν μπορέσουμε να κρατήσουμε τους καλύτερους στη χώρα μας θα γινόμαστε όλοι όλο και πιο φτωχοί.

Στις φιλελεύθερες δυτικές κοινωνίες ο σεβασμός της προσωπικότητας του ατόμου αποτελεί το θεμέλιο λίθο του κοινωνικού οικοδομήματος. Oι κοινωνικά έξυπνες κοινωνίες, για να αποφύγουν την υπερβολική ρυθμιστική παραγωγή στηρίζονται σε άτυπους κοινωνικούς κανόνες που βοηθούν στην παραγωγική συνεργασία των πολιτών τους.

Ο διαπρεπής οικονομολόγος Φράνσις Φουκογιάμα στο βιβλίο του με τίτλο «Εμπιστοσύνη-οι κοινωνικές αρετές και η δημιουργία ευημερίας» ανέλυσε τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες που διαθέτουν υψηλό δείκτη εμπιστοσύνης μεταξύ των μελών τους πετυχαίνουν υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης σε σχέση με τις υπόλοιπες κοινωνίες. Η Ιαπωνία ήταν ένα παράδειγμα που ανέφερε ως χώρα με υψηλό δείκτη εμπιστοσύνης. Ως προς την Ελλάδα έχει αφιερώσει ένα ολόκληρο κεφάλαιο στο βιβλίο του “Πολιτική τάξη και πολιτική παρακμή”. Είναι αποδεδειγμένο ότι η χαμηλή εμπιστοσύνη μεταξύ των πολιτών φέρνει ασυνεννοησία που απαιτεί συνεχώς νομικές παρεμβάσεις και ρυθμίσεις ώστε να οριοθετείται με σαφήνεια ακόμα και η παραμικρή παράμετρος στη σχέση ανάμεσα σε δύο άτομα. Ως εκ τούτου προκαλείται υπερνομοθέτηση και αυξάνεται δυσθεώρητα η γραφειοκρατία με τα κόστη που τη συνοδεύουν . Ο σεβασμός της προσωπικότητας του ατόμου, υπό αυτό το πρίσμα, δεν αποτελεί μόνο μια κοινωνική αξία αλλά και μια οικονομική αξία.

Με αφορμή τον διάλογο περί του νέου αναπτυξιακού νόμου.

του Ανδρέα Κυράνη

α. Η ρίζα του κακού

Μιλώντας για ένα νέο αναπτυξιακό νόμο, θα έπρεπε, πρώτα από όλα, να προσδιορίσουμε με ακρίβεια:

• ποια είναι «η ρίζα του κακού» που επιζητούμε να γιατρέψουμε με την εφαρμογή του
• ποια είναι η ακριβής σημασία των εννοιών που χρησιμοποιούμε για να διατυπώσουμε  την πρόταση μας.

Ποια είναι λοιπόν εκείνη η νέα και διαφορετική για τη χώρα στρατηγική επιλογή που επιδιώκει να υπηρετήσει αυτός ο αναπτυξιακός νόμος;

Εδώ η απάντηση περί «αναπτυξιακού σχεδίου δεκαετίας» και από μόνη της δεν λέει τίποτε απολύτως, αν δεν προσδιορίσει το όραμα και το υποκείμενο, υπέρ του οποίου και από το οποίο, θα εκπονηθεί αλλά και θα στηριχτεί αυτό το σχέδιο.

Έχοντας την εξουσία χωρίς αυτόν τον σαφή προσδιορισμό, ψάχνεις στα τυφλά το πως θα μοιράσεις ξένο χρήμα. Τότε, γυμνός από δικές σου δυνάμεις και στρατηγική, θα οδηγηθείς μοιραία στην ανάγκη να εξυπηρετήσεις εκείνους που στ αλήθεια κινούν τα νήματα , ψάχνοντας απεγνωσμένα να επουλώσεις την δραματική σου ανεπάρκεια με ιδεολογικά προσχήματα.

Τοποθετούμενος λοιπόν κατευθείαν, θα έλεγα πως:

το κύριο ζήτημα που οφείλει να αντιμετωπίσει ένα εναλλακτικό αναπτυξιακό σχέδιο είναι εκείνο της αποκατάστασης της γεωοικονομικής ταυτότητας αυτής της χώρας, ταυτότητας που έχει διαταραχτεί βάναυσα από αδόκιμες εξωγενείς πολιτικές δεκάδων δεκαετιών, με την διαυγή συνείδηση και συναίσθηση του ότι, αυτή η αποκατάσταση ευνοείται τα μάλλα «εις τα καθ ημάς», από την διεθνή οικονομική, παραγωγική και τεχνολογική συγκυρία. 

Πώς η Κύπρος ξεπέρασε την κρίση κι έγινε επενδυτικός μαγνήτης

Ινφογνώμων Πολιτικά

Του Δημήτρη Δελεβέγκου

Η  παροχή κινήτρων σε ξένους υψηλής εισοδηματικής κατηγορίας ή σε εξαιρετικά εύπορα άτομα, γνωστά ως Ultra High Net Worth Individuals (UHNWI), για την μεταφορά της φορολογικής κατοικίας αποτελεί την πλέον επιτυχημένη "φόρμουλα” για την εμφάνιση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης και την προσέλκυση επενδυτών.

Στη διαπίστωση αυτή καταλήγουν παράγοντες της αγοράς, που τονίζουν ότι το επόμενο κυβερνητικό σχήμα θα πρέπει να δώσει έμφαση στην προσέλκυση, έστω ενός χαμηλού μονοψήφιου κλάσματος των 22,4 εκατομμυρίων ατόμων, σε όλο τον πλανήτη, με καθαρή αξία περιουσίας από 1 εκατ. έως 30 εκατ. δολάρια (στοιχεία Wealth-X). 

Και παρότι, το Brexit έχει ενισχύσει τον ανταγωνισμό, μεταξύ των χωρών, για την προσέλκυση των ιδιαίτερα εύπορων του Λονδίνου- ο αριθμός τους ανήλθε σε 372,2 χιλιάδες το 2018- η Ελλάδα έχει υιοθετήσει απειροελάχιστες πρωτοβουλίες προς την κατεύθυνση αυτή.

Η επέλαση του καινούργιου, το χρηματιστήριο και η ανάπτυξη

του Μάκη Ανδρονόπουλου

Η θλιβερή εικόνα που αποπνέει το παλιό πολιτικό και μιντιακό σύστημα για την κατάσταση της χώρας και της κοινωνίας δεν εξαντλείται στην καταστροφολογία για την οικονομία, αλλά αποκαλύπτει τον υποκριτικό και ύποπτο συντηρητισμό του απέναντι στο καινούργιο, που ενίοτε αγγίζει τα όρια του αντεθνικού, καθώς και ένα μίζερο λαϊκισμό διαστρέβλωσης των πάντων, προκειμένου να καλυφθούν οι αμαρτίες επώνυμων εκπροσώπων του. Η ψυχική ζημία και ο διχασμός που συντελείται, μετά τη χρεοκοπία της χώρας και την εννεαετή προσπάθεια επιστροφής της σε κάποια κανονικότητα, είναι τραγική.

Παρ’ όλες αυτές τις ανασχετικές δυνάμεις που αναπτύσσονται, η εκκόλαψη του καινούργιου γίνεται κάθε μέρα και πιο εμφανής. Το διάταγμα που επιτρέπει τη δημιουργία κρεματορίου στην Αθήνα -παρά τις επικρίσεις της Εκκλησίας- είναι «ένα βήμα ορόσημο» όπως είπε ο Δήμαρχος Γιώργος Καμίνης, δεδομένου ότι μέχρι τώρα 4.000 σωροί έχουν σταλεί στο εξωτερικό για αποτέφρωση. Η εδώ και τριάντα χρόνια συζητούμενη αναμόρφωση του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας είναι πλέον επικείμενο γεγονός, μετά τις ριζοσπαστικές προτάσεις που ετοίμασε νομοπαρασκευαστική επιτροπή έμπειρων νομικών και δικαστών.

Οι σχεδιασμοί για την ανάπλαση των προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, ακόμη και η έναρξη συζήτηση για την αποκάλυψη της χαμένης κοίτης του Ιλισού ως πράσινη διαδρομή για 1.000 μέτρα από το Καλλιμάρμαρο μέχρι το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην καρδιά της πρωτεύουσας από τον οργανισμό «Ανάπλαση Αθήνας Α.Ε.» δείχνει πως ο τοκετός του καινούργιου δεν αργεί. Ήδη στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας συντελείται ένας οργασμός αναπλάσεων από ιδιώτες και από το κράτος. Τα ηλεκτρικά πατίνια είναι μία ακόμη ένδειξη.

Στις συμπληγάδες των μεταρρυθμίσεων η ελληνική οικονομία

Ιδιαίτερα αισιόδοξα για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας εμφανίστηκαν την περασμένη εβδομάδα κορυφαία στελέχη των ευρωπαϊκών θεσμών, διεθνών οργανισμών και ερευνητικών ιδρυμάτων. Το ίδιο κλίμα μετέδωσαν και δημοσιεύματα σχετικά με τις αποδόσεις του χρηματιστηρίου της Αθήνας. Παρόλα αυτά η ελληνική οικονομία δεν είναι μια οικονομία που πετάει, ενώ έχει στο άμεσο μέλλον να αντιμετωπίσει πολλές κρίσιμες αξιολογήσεις.

Στην ημερίδα με τίτλο «Εντάσσοντας την Ελλάδα στο πλαίσιο των πολιτικών του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου: προτεραιότητες για αειφόρο ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα», που συνδιοργάνωσαν, στις 20 Μαρτίου, το ΙΟΒΕ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρέθηκαν στην Αθήνα πολλά υψηλόβαθμα στελέχη της ΕΕ και διεθνών  οργανισμών.

Σχεδόν στο σύνολό τους, τα στελέχη αυτά εξέφρασαν την αισιοδοξία τους για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Υπερτόνισαν βεβαίως την αναγκαιότητα να προχωρήσουν με επιτυχία και συνέπεια οι  μεταρρυθμίσεις κι υπογράμμισαν την επίσης μεγάλη ανάγκη της ταχείας εφαρμογής των ψηφιακών τεχνολογιών στη διοίκηση. Μια άλλη αναγκαιότητα που έθιξαν  οι τεχνοκράτες της ΕΕ και οι επικεφαλής διεθνών οργανισμών και ερευνητικών κέντρων είναι η ένταξη μιας φιλοσοφίας καινοτομίας στις ελληνικές επιχειρήσεις.

Το σαράκι της δημογραφίας κατατρώει την Ελλάδα

των Σάββα Ρομπόλη και Βασίλη Μπέτση

Στην ιστορία των πληθυσμών, η αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης και  η μείωση της γονιμότητας αποτελούν χωρίς καμία αμφιβολία τη σημαντικότερη εξέλιξη. Πράγματι, μελετώντας, για παράδειγμα, τα ιστορικά στοιχεία του δείκτη γονιμότητας στην Ελλάδα, διαπιστώνουμε ότι την περίοδο 1960-1981 είχε μέση τιμή ίση με 2,3 παιδιά ανά γυναίκα σε ηλικία γονιμότητας. Την περίοδο 1982-1988 είχε μέση τιμή ίση με 1,5 παιδιά. Την περίοδο 1989-1999 είχε μέση τιμή ίση με 1,2 παιδιά. Την περίοδο 2000-2009 είχε μέση τιμή ίση με 1,5 παιδιά και την περίοδο 2010-2017 έχει μέση τιμή ίση με 1,2 παιδιά.

Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι η οικονομική κρίση στην Ελλάδα ανέκοψε την αυξητική τάση του δείκτη γονιμότητας. Οι δύο αυτές μεταβολές (προσδόκιμο ζωής και δείκτης γονιμότητας) οδήγησαν αναπόφευκτα στην Ελλάδα (και στην ΕΕ) στην διεύρυνση της δημογραφικής γήρανσης, δηλαδή στην αύξηση του ποσοστού των ηλικιωμένων ατόμων στον συνολικό πληθυσμό.

Λόγω της χαμηλής γονιμότητας, η αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων δεν μπορεί να αντισταθμιστεί από μία αντίστοιχη μεταβολή στις νεαρές και τις ενδιάμεσες ηλικίες (δηλαδή ουσιαστικά από μία αύξηση του συνολικού πληθυσμού). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την περαιτέρω διεύρυνση της δημογραφικής γήρανσης, γεγονός που θα έχει αναπόφευκτη μελλοντική επίπτωση τη μείωση του ρυθμού μεταβολής του ΑΕΠ.

Με άλλα λόγια, σε ένα δημογραφικό πρότυπο, όπως αυτό των χωρών της ΕΕ, το οποίο χαρακτηρίζεται από χαμηλά επίπεδα γονιμότητας και από ασθενή αύξηση του συνολικού πληθυσμού, η σταδιακή αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων ατόμων συνδυάζεται με την επιβράδυνση της αύξησης ή και την μείωση του αριθμού των ατόμων που αποτελούν τις δύο άλλες βασικές ηλικιακές ομάδες του πληθυσμού: τον πληθυσμό των νέων και τον πληθυσμό των ατόμων σε ηλικία εργασίας.

Το αναπτυξιακό σχέδιο και οι προκλήσεις της Ελλάδας

Του Πάνου Παπάζογλου

Καθώς η χώρα μας μπαίνει σε μια χρονιά αλλαγών, εντείνεται η συζήτηση για το αναπτυξιακό σχέδιο που θα πρέπει να ακολουθήσει, για να αφήσει οριστικά πίσω την περίοδο της κρίσης, να ανταποκριθεί στις δανειακές της υποχρεώσεις, να αντιμετωπίσει την πληγή της ανεργίας και να αποκαταστήσει τα εισοδήματα που χάθηκαν.      

Το σχέδιο αυτό πρέπει, προφανώς, να είναι ιδιοκτησίας των ελληνικών κυβερνήσεων. Δεν αρκεί, όμως, αυτό. Είναι ανάγκη να τύχει της ευρύτερης δυνατής, αλλά και διαρκούς αποδοχής από όλες τις πολιτικές και παραγωγικές δυνάμεις της χώρας, ούτως ώστε να έχει μακροχρόνιο ορίζοντα και να μην έχει την τύχη άλλων αντίστοιχων προσπαθειών του παρελθόντος. 

Πρέπει, επίσης, να απαντά στις βαθιές, χρόνιες παθογένειες της ελληνικής οικονομίας και τις σημερινές προκλήσεις, και να αντανακλά τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας. Χρειάζονται, προφανώς, πολλές σελίδες για να αναφερθεί κανείς στα βασικά ζητήματα που θα έπρεπε να αντιμετωπίσει ένα παρόμοιο σχέδιο. Θα ήθελα, όμως, εδώ να αναφερθώ σε αυτά που θεωρώ σημαντικότερα: