Δημόσιες επενδύσεις - Εξαπάτηση και αυτοεξαπάτηση

του Κώστα Μελά

Επειδή πολλά λέγονται, ας δούμε τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών για την εξέλιξη της εκτέλεσης του προγράμματος για τις δημόσιες επενδύσεις στα έτη 2016-2018. Τι προκύπτει από τα στοιχεία;

Πρώτον, «Οι πρωτογενείς δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού, συμπεριλαμβανομένης και της επίπτωσης της μεταβολής των απλήρωτων υποχρεώσεων, για το 2018 παρουσιάζονται αυξημένες κατά 1.085 εκατ. ευρώ ή 2,2% έναντι του στόχου (49.298 εκατ. ευρώ). Ειδικότερα, οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού (πλην τόκων) παρουσιάζονται αυξημένες κατά 1.548 εκατ. ευρώ ή 3,6% έναντι του στόχου, ενώ οι δαπάνες του Π.Δ.Ε. παρουσιάζονται μειωμένες κατά 463 εκατ. ευρώ ή 6,9% έναντι του στόχου». Πηγή: Παρακολούθηση επίτευξης στόχων εκτέλεσης δαπανών κρατικού προϋπολογισμού δελτίο δωδεκαμήνου 2018. Υπουργείο Οικονομικών, Γενικό λογιστήριο του κράτους. Αθήνα, Μάρτιος 2019).

Δεύτερον, «Οι πρωτογενείς δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού, συμπεριλαμβανομένης και της επίπτωσης της μεταβολής των απλήρωτων υποχρεώσεων, για το 2017 παρουσιάζονται αυξημένες κατά 641 εκατ. ευρώ ή 1,3% έναντι του στόχου (50.071 εκατ. ευρώ). Ειδικότερα, οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού (πλην τόκων) παρουσιάζονται αυξημένες κατά 236 εκατ. ευρώ ή 0,5% έναντι του στόχου, ενώ οι δαπάνες του Π.Δ.Ε. παρουσιάζονται μειωμένες κατά 877 εκατ. ευρώ ή 13,0% έναντι του στόχου (6.749 εκατομμύρια ευρώ)». (Πηγή: Παρακολούθηση επίτευξης στόχων εκτέλεσης δαπανών κρατικού προϋπολογισμού δελτίο δωδεκαμήνου 2017. Υπουργείο Οικονομικών, Γενικό λογιστήριο του κράτους. Αθήνα, Μάρτιος 2018).

Η υποεκτέλεση του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων την περίοδο 2016-2018 είχε ποσοτικές και ποιοτικές αρνητικές συνέπειες στην ελληνική οικονομία.

του Κώστα Μελά

Μία από τις αιτίες της αρνητικής μεγέθυνσης του ΑΕΠ το 2016 , και  των χαμηλότερων ρυθμών μεγέθυνσης του ΑΕΠ  της ελληνικής οικονομίας την διετία 2017-2018 από τους στόχους που είχαν τεθεί,  ήταν και η περικοπή των δημόσιων επενδύσεων σε σχέση με τους στόχους που είχαν  τεθεί στο πλαίσιο των αντίστοιχων κρατικών προϋπολογισμών.

Σύμφωνα με τις υπάρχουσες εκτιμήσεις το ΠΔΕ υποεκτελέστηκε κατά 462 εκατ. ευρώ το 2016, 800 εκατ. ευρώ το 2017 και 513 εκατ. ευρώ το 2018. Επιπλέον, το 2019 το ΠΔΕ μειώθηκε κατά 550 εκατ. ευρώ σε σχέση με την πρόβλεψη του μεσοπρόθεσμου προγράμματος 2019-2022 που είχε εγκριθεί τον Ιούνιο 2018.

Οι περικοπές έγιναν από το σκέλος των εθνικών πόρων του ΠΔΕ έτσι ώστε να είναι δυνατή να προστεθεί η μείωση των δαπανών στο πρωτογενές πλεόνασμα και να δημιουργηθεί το υπερπλεόνασμα. .Να σημειωθεί ότι όταν οι περικοπές γίνονται από το σκέλος που συγχρηματοδοτείται από τα ευρωπαϊκά κονδύλια δεν μπορεί να δημιουργηθεί δημοσιονομικό πλεόνασμα, αφού η μείωση των δαπανών συνοδεύεται από ανάλογη μείωση των εσόδων.

Συνολικά, το 2016-18 το ΠΔΕ περικόπηκε ή υποεκτελέστηκε κατά 1,775 δισ. ευρώ.

Τι θα είχε συμβεί στο ΑΕΠ εάν δεν είχαν περικόψει τις δημόσιες επενδύσεις

του Κώστα Μελά

Μία από τις αιτίες της αρνητικής μεγέθυνσης του ΑΕΠ το 2016 και των χαμηλότερων ρυθμών μεγέθυνσης του ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας την διετία 2017-2018 από τους στόχους που είχαν τεθεί, ήταν και το γεγονός ότι περικόπηκαν οι δημόσιες επενδύσεις σε σχέση με τους στόχους που είχαν τεθεί στο πλαίσιο των αντίστοιχων κρατικών προϋπολογισμών.

Σύμφωνα με τις υπάρχουσες εκτιμήσεις το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων υποεκτελέστηκε κατά 462 εκατ. ευρώ το 2016, κατά 800 εκατ. ευρώ το 2017 και κατά 513 εκατ. ευρώ το 2018. Επιπλέον, το 2019 το ίδιο Πρόγραμμα μειώθηκε κατά 550 εκατ. ευρώ σε σχέση με την πρόβλεψη του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος 2019-2022 που είχε εγκριθεί τον Ιούνιο 2018.

Οι περικοπές έγιναν από το σκέλος των εθνικών πόρων του Προγράμματος, έτσι ώστε να είναι δυνατή να προστεθεί η μείωση των δαπανών στο πρωτογενές πλεόνασμα και να δημιουργηθεί το υπερπλεόνασμα. Να σημειωθεί ότι όταν οι περικοπές γίνονται από το σκέλος που συγχρηματοδοτείται από τα ευρωπαϊκά κονδύλια δεν μπορεί να δημιουργηθεί δημοσιονομικό πλεόνασμα, αφού η μείωση των δαπανών συνοδεύεται από ανάλογη μείωση των εσόδων. Συνολικά, το 2016-18 το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων περικόπηκε ή υποεκτελέστηκε κατά 1.775 εκατ. ευρώ.

Όλα άλλαξαν για να μην αλλάξει τίποτα στην οικονομία!

του Κώστα Μελά

Πίσω από όλες τα μεγάλα λόγια, τις φανταχτερές εκφράσεις, τα πομπώδη συνθήματα για την υποτιθέμενη επερχόμενη αλλαγή στην ελληνική οικονομία φαίνεται να υπάρχει σκόπιμη (ή και αθέλητη) απόκρυψη της «νέας» πραγματικότητας. Η προσεκτική ματιά ανακαλύπτει με ευκολία ότι το πολυδιαφημιζόμενο «νέο» οικονομικό υπόδειγμα, το οποίο σιγά-σιγά αποκαλύπτεται, δεν διαφέρει σχεδόν σε τίποτε από αυτό που ίσχυε μέχρι σήμερα.

Προσοχή. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν άλλαξαν όλα! Ακριβώς άλλαξαν όλα για να μείνουν όλα τα ίδια, όπως χαρακτηριστικά ήλπιζε ο πρίγκιπας di Lambedusa. Από τη γωνία εμφανίζεται σιγά-σιγά η «νέα» οικονομική πραγματικότητα που αποτελεί αντίγραφο της παλαιάς. Η βασική αλλαγή που πραγματώθηκε με την εφαρμογή του Μνημονίου, οφείλεται στη μετατόπιση του άξονα της οικονομικής πολιτικής προς την πλευρά της δημοσιονομικής προσαρμογής σύμφωνα και με το νέο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Διακυβέρνησης, όπως αυτό ισχύει από την αρχή του 2014.

Αυτή η μετατόπιση αποτελεί το μακροοικονομικό πλαίσιο, εντός του οποίου καλείται να δημιουργηθεί το νέο αναπτυξιακό υπόδειγμα. Σωστότερα, είναι το πλαίσιο που επιχειρεί να επιβάλλει επιτακτικά τους όρους δημιουργίας του νέου αναπτυξιακού υποδείγματος. Δεν περιλαμβάνει, με τη γενική έννοια, απλά τους διεθνείς περιορισμούς. Αποτελεί, επίσης, το ατσάλινο πλαίσιο λειτουργίας της οικονομίας που δεν επιδέχεται ευελιξίες και ευλυγισίες.

Οι δημοσιονομικοί περιορισμοί αποτελούν τη βαρύνουσα πλευρά του πλαισίου, αποτρέποντας σχεδόν παντελώς τις κεϋνσιανές σταθμισμένες παρεμβατικές πολιτικές. Αυτό αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία μετά από τη μεγάλη κρίση του 1929. Με απλά λόγια, μέχρι το 2022 αυτό σημαίνει για την ελληνική οικονομία τα εξής:

Συνεχίζεται το κρατικό "δεν πληρώνω" - ασφυξία σε αγορά και κοινωνία

Της Δήμητρας Καδδά

Μετά τα στοιχεία Γενικής Κυβέρνησης του Οκτωβρίου που έδειξαν ότι τα κρατικά "φέσια" προς ιδιώτες όχι μόνο δεν μειώθηκαν αλλά αυξάνονται, νέα δεδομένα του ΥΠΟΙΚ για τον κρατικό προϋπολογισμό χειροτερεύουν την εικόνα. Τα πρώτα στοιχεία εκτέλεσης Προϋπολογισμού για τον μήνα Νοέμβριο δείχνουν ότι το  κρατικό "δεν πληρώνω" συνεχίζεται.

Ούτε ένα ευρώ δεν έδωσε το κράτος για "φέσια" προς την αγορά και προς τους συνταξιούχους τον Νοέμβριο. Μόνο 247 εκατ. ευρώ δόθηκαν για εκκρεμείς επιστροφές φόρων παλαιών ετών.

Αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΠΟΙΚ πληρώθηκαν στο 11μηνο 2,8 δισ. ευρώ για χρέη προς τον ιδιωτικό τομέα, έναντι  2,64 δισ. ευρώ έναν μήνα πριν:

- Για επιστροφές φόρων παρελθόντων ετών στο 11μηνο διατέθηκαν 1.59 δισ. ευρώ έναντι  1.34 δισ. ευρώ στο 10μηνο και αυτή ήταν η μόνη "τροφοδότηση" προς την αγορά.

- Αντιθέτως, για  τακτοποίηση υποχρεώσεων παρελθόντων ετών φορέων Γενικής Κυβέρνησης από την ειδική πίστωση το ποσό έμεινε το 11μηνο αμετάβλητο στα 765 εκατ. ευρώ (σ.σ. ίδιο με το 10μηνο).

Πως κατέρρευσαν οι δημόσιες επενδύσεις στα χρόνια της κρίσης

του Μάριου Ροζάκου

Ξεκάθαρο μήνυμα ότι δεν θα έπρεπε να θυσιάσει τις δημόσιες επενδύσεις, προκειμένου να πιάσει τον στόχο για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2019, έλαβε χθες η κυβέρνηση από το Ινστιτούτο Brookings, που φιλοξένησε εκτενές άρθρο του καθηγητή Θοδωρή Πελαγίδη, και τον τέως επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή καθηγητή Παναγιώτη Λιαργκόβα. Ωστόσο, το οικονομικό επιτελείο δεν φαίνεται να... συγκινείται, παραβλέποντας ότι τη δεκαετία 2010-2019 οι συνολικές διαδοχικές απώλειες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ξεπερνούν τα 6,5 δισ. ευρώ, δηλαδή όσο δύο ετήσιες εισπράξεις του κράτους από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ). Ουσιαστικά, είναι σαν να μην διατέθηκε επί ένα χρόνο ούτε ένα ευρώ για δημόσιες επενδυτικές δαπάνες.

Η εκτέλεση του ΠΔΕ στο 10μηνο του 2018 βρίσκεται 1,32 δισ. ευρώ κάτω από τον στόχο που είχε τεθεί, ενώ με απώλειες 800 εκατ. ευρώ είχε κλείσει το 2017. Για την προσεχή χρονιά, το υπουργείο Οικονομικών είχε αρχικά προβλέψει να αυξηθεί το εθνικό σκέλος του Προγράμματος κατά 550 εκατ. ευρώ (από 1 σε 1,55 δισ. ευρώ), ώστε το συνολικό ύψος του ΠΔΕ να φθάσει τα 7,3 δισ. ευρώ. Εντούτοις, τα 550 εκατ. ευρώ διαγράφηκαν εν μία νυκτί, προκειμένου να βρεθεί δημοσιονομικός χώρος για την εφαρμογή των θετικών μέτρων ύψους 910 εκατ. ευρώ, τα οποία είχε εξαγγείλει η κυβέρνηση. Το εντυπωσιακό είναι πως οι Ευρωπαίοι πιστωτές αποδέχθηκαν με ευκολία αυτή τη λύση. Μάλιστα, η Κομισιόν υποστηρίζει στην πρώτη έκθεση ενισχυμένης μεταμνημονιακής εποπτείας ότι η μείωση της προβλεπόμενης δαπάνης για το ΠΔΕ του 2019 αποτελεί αναθεώρηση επί το ρεαλιστικότερο, καθώς επί σειρά ετών παρατηρείται υποεκτέλεση του Προγράμματος!

Στη χώρα του Δημοσίου

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Γιώργου Κούρου

gkouros@naftemporiki.gr

Δεν γνωρίζω εάν το νέο μνημόνιο της κυβέρνησης, αυτό με τον λαό, θα είναι το βασικό σύνθημα της μακράς προεκλογικής περιόδου στην οποία έχουν ήδη μπει. Σίγουρα όμως θα είναι και αυτό ένα μνημόνιο το οποίο θα το πληρώσει και πάλι… ο λαός. Ή, πιο συγκεκριμένα, το κομμάτι εκείνο του λαού το οποίο την τελευταία οκταετία σήκωσε και τα βάρη των προηγούμενων μνημονίων.

Σήκωσε τα βάρη για να εμφανίζει ο φετινός προϋπολογισμός υπερπλεόνασμα, 6,4 δισ. ευρώ, 3 δισ. ευρώ πάνω από τον στόχο, πληρώνοντας άδικους φόρους και εισφορές, αλλά φυσικά και τις αυξήσεις των συμβασιούχων και μετακλητών υπαλλήλων του Δημοσίου την τελευταία τριετία.

Remaining Time-0:00

Fullscreen

Mute

Αυξήσεις εντυπωσιακές, αφού ανέρχονται σε 16,7%, με αποτέλεσμα, σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος «Εργάνη» που επεξεργάστηκε ο ΣΕΒ, ο μέσος μισθός να διαμορφωθεί στα 1.502 ευρώ το 2017 αντί 1.286,6 ευρώ το 2014.

Εκ διαμέτρου αντίθετη η εικόνα στον ιδιωτικό τομέα, μειώσεις και απολύσεις.