Αθήνα: Μια πόλη από μύθους*

Το Ποντίκι

του Ξενοφώντος Μπρουντζάκη

Σε άλλες μυθολογίες, οι άνθρωποι - δράκοντες σαν τον Κέκροπα επιδίδονται συνήθως σε χοντροκομμένα κατορθώματα και σε κραυγαλέους ηρωισμούς, αντίθετα με τον σοφό βασιλιά της Κεκροπίας – που ήταν τότε το όνομα της πόλης των Αθηνών –, ο οποίος, αντί να ξερνά φωτιές, προτιμούσε «να πετάει το μυαλό του σπίθες» θέτοντας τον θεμέλιο λίθο του δημοκρατικού πολιτεύματος και δίνοντας υπόσταση στον λαό και τη δύναμή του…

Ωστόσο, ώσπου να περάσουμε από τη φυλετική μορφή της πόλεως - κράτους σε αυτό που ορίζει ο Αριστοτέλης «κοινωνία πολιτών», ήταν ανάγκη να επέλθουν μια σειρά μεταρρυθμίσεων που έλαβαν χώρα στα ιστορικά χρόνια, φτάνοντας στο αποκορύφωμά τους στους κλασικούς χρόνους, όταν πλέον ακούγεται στον Επιτάφιο διά στόματος Περικλέους το μοναδικό: «άνδρες εισίν η πόλις»!

Κέκρωψ ο μονογαμικός

Η διακυβέρνηση του Κέκροπος χαρακτηρίστηκε, καθώς όλα δείχνουν, από καινοτόμες ιδέες και πρωτόγνωρες μεταρρυθμίσεις. Ως διφυής – έχοντας δηλαδή δυο φύσεις, μια και ήταν μισός άνθρωπος και μισός φίδι – ο Κέκροπας είναι ο πρώτος που κατανόησε την πολυπλοκότητα και το λαβυρινθώδες των ανθρωπίνων σχέσεων. Αποφάσισε, λοιπόν, να θέσει υπό τον περιορισμό του νόμου την ερωτική ελευθερία των κατοίκων, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τα παιδιά να μην γνωρίζουν το γένος του πατέρα τους, παρά μόνο αυτό της μητέρας. Έτσι, θεσπίστηκε διά νόμου η απεχθής – για να είμαστε ειλικρινείς… – μονογαμία, ώστε τα παιδιά να αναφέρονται και στην πατρική τους καταγωγή. Βάζοντας σε τάξη και περιορισμό τα ερωτικά ένστικτα, ο Κέκροπας προχώρησε στην οργάνωση της Κεκροπίας. Το καθεστώς της πατριαρχίας εγκαθιδρύθηκε με το βαρύ τίμημα της απάνθρωπης μονογαμίας. Καθώς φαίνεται, ο πολιτισμός οικοδομείται με στερήσεις και βασίζεται στην ιδέα της εγκράτειας και ως εκ τούτου συνδέεται άμεσα με τις θρησκευτικές αντιλήψεις.

Η Αθήνα εξελίσσεται σε ξενοδοχειακό… ‘πύραυλο’

του Μάκη Ανδρονόπουλου

Η παλιά έδρα της εφημερίδας Ελευθεροτυπία στον Νέο Κόσμο πρόκειται να μετατραπεί σε πολυτελές βιοκλιματικό κτίριο γραφείων, το «Green Plaza του κέντρου», σύμφωνα με την Grivalia που το ελέγχει. Αρχική ιδέα ήταν το κτίριο των 14.400 τ.μ. να γίνει ξενοδοχείο, αλλά επειδή βρίσκεται σε περιοχή γενικής κατοικίας, επιτρέπεται χρήση ξενοδοχείου μέχρι 100 κλινών (περίπου 50 δωμάτια) κι έτσι επικράτησε η προοπτική των γραφείων.

Πάντως, είτε έτσι είτε αλλιώς στην Αθήνα υπάρχει οργασμός νέων 4αστερων και 5αστερων ξενοδοχείων, αλλά και πολυτελών γραφείων που σημαίνει ότι η Αθήνα θα γίνει «πύραυλος», καθώς προβλέπεται ραγδαία ανάπτυξη λόγω του γεωοικονομικού και γεωπολιτικού ρόλου που κατακτά η χώρα.

Αν και ο τουρισμός είναι η ατμομηχανή της ανάπτυξης στην Αθήνα (5.700.000 αφίξεις το 2018 στο αεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος»), είναι σαφές πως τα μεγάλα επενδυτικά funds που επενδύουν στην πρωτεύουσα «βλέπουν» κι άλλες προοπτικές. Σύμφωνα με ορισμένους παρατηρητές, η Ελλάδα μετά τις εθνικές εκλογές, οπότε θα υπάρξει και η αναγκαία πολιτική σταθερότητα για μακροχρόνιες επενδύσεις, αλλά και μετά την ολοκλήρωση του Brexit που θα προκαλέσει κύμα φυγής ναυτιλιακών, χρηματοικονομικών και ασφαλιστικών οίκων από το City, θα είναι εξαιρετικά ελκυστική για μόνιμη εγκατάσταση διεθνών εταιρειών. Κι αυτό γιατί προσφέρει λογικές τιμές, υψηλού επιπέδου προσωπικό σε επίσης συμφέρουσες τιμές και κυρίως, προβλέπεται να εξελιχθεί στο γεωοικονομικό κέντρο της Ανατολικής Μεσογείου.

Εκδήλωση: «Ο πολιτισμός της σημερινής Αθήνας» (βίντεο)

ardin-rixi

«Ο πολιτισμός της σημερινής Αθήνας!»

Συχνά χαρακτηρίζουν την Αθήνα – και δικαίως – σαν «υπαίθριο μουσείο», τα εκθέματα του οποίου τεκμηριώνουν με λαμπρό τρόπο τη διαχρονικότητα μιας πόλης που «ξεχειλίζει από ερεθίσματα πολιτισμού» και ταυτίζεται με μια συναρπαστική Ιστορία. Τι γίνεται όμως με τον πολιτισμό της σημερινής Αθήνας; Αυτό το μεγάλο ερώτημα κυριάρχησε στη χθεσινοβραδινή πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση του δημοτικού συνδυασμού «ΑΘΗΝΑ για την Ελλάδα». Παράλληλα παρουσιάστηκαν και οι προτάσεις του συνδυασμού για τον πολιτισμό και την ιστορία της Αθήνας από τον συγγραφέα Αλέξανδρο Ασωνίτη: Ίδρυση ενός πολιτισμικού πάρκου στον Ελαιώνα, κατασκευή Μουσείου Εθνικής Αντίστασης στις πρώην ναζιστικές φυλακές (Κοραή 4) κ.α.

Ο αειθαλής, έγκυρος κριτικός θεάτρου Κώστας Γεωργουσόπουλος συμφώνησε με όλα αυτά. Έβαλε όμως στη πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση μια σειρά «βασανιστικών» ερωτημάτων: «Να φτιάξουμε μουσεία; Ναι! Για ποιον όμως; Μπορούμε να μιλήσουμε για πολιτισμό με μια τέτοια εκπαίδευση των νέων; Είναι δυνατόν στην εποχή της επέλασης του διαδικτύου οι νέοι που έχασαν την αίσθηση της μαγείας του βιβλίου να γίνουν αποδέκτες πολιτισμού; Πως μπορεί να γίνει αυτό όταν καταργείται από τη γενική παιδεία ο Επιτάφιος και η Αντιγόνη, που ο Έγελος ομολογούσε στην «Ιστορία της Φιλοσοφίας» ότι πάντα «ξεκινάμε με την Αντιγόνη»; Να μιλήσουμε για πολιτισμό όταν καταργούνται τα «χορικά» από τους τραγικούς ποιητές και τα οποία αποτελούν την «ουσία της δημοκρατίας» και θέτουν το μέτρο και την κατανόηση ανάμεσα στο Δήμο και τους «αμαρτωλούς» (Οιδίπους, Αγαμέμνων, Κλυταιμνήστρα κ.α.); Πώς να μιλήσουμε για πολιτισμό όταν μια γκαλερί κλείνει μετά την άλλη και το θεατρικό μουσείο, ένα απέραντο αρχείο, παραμένει κλειστό;» Για να κλείσει την συναρπαστική ομιλία του με μια ανέκδοτη αναφορά στο Νικηταρά τον Τουρκοφάγο, που έλεγε το 1836 : «Τώρα που φτιάξαμε κράτος, σχολεία και νοσοκομεία είναι καιρός να φτιάξουμε και θέατρα». Όσο για το μέλλον, ομολόγησε ότι «προς το παρόν τουλάχιστον, δεν βλέπω πουθενά φως».

«Αθήνα για την Ελλάδα» – Παρουσίαση του συνδυασμού (βίντεο)

ardin-rixi

Την Τετάρτη 10 Απριλίου 2019 στις 19.30 ο δημοτικός συνδυασμός «Αθήνα για την Ελλάδα» παρουσίασε τον συνδυασμό και πραγματοποίησε δεξίωση γνωριμίας με τους υποψηφίους.

Αυτή η Μονμάρτη...

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Κατερίνας Τζωρτζινάκη

ktzor@naftemporiki.gr 

Δεν είναι λίγοι αυτοί που το αποκαλούν «Μονμάρτη της Αθήνας». Όπως στη συνοικία του Παρισιού, έτσι και στο Μετς ζωγράφοι, αρχιτέκτονες, γλύπτες βρήκαν το φυσικό τους καταφύγιο.

Η Μονμάρτη, όμως, δεν ήταν μόνο αυτό. Δημιουργία και ανέμελη ιστορία, όπως στο καμπαρέ «Λαπέν Αζίλ», που έβγαλε λαγό τη διάσημη φάρσα σε βάρος των κυβιστών.

Έδεσε ένας πολέμιος της μοντέρνας τέχνης ένα πινέλο στην ουρά ενός γαϊδάρου και το «έργο» που προέκυψε εκτέθηκε υπό τον τίτλο «Δύση πάνω από την Αδριατική». Καλλιτέχνες, παρακμιακοί, μαστροποί, εκκεντρικοί, φοιτητές, αναρχικοί, ακόμα και μποέμ μεγαλοαστοί. Τέχνη και «ακολασία» σε μία μικρή κοινωνία, η οποία έτρεχε με τους δικούς της κανόνες.

Η πλατεία Βάθης έχει το δεύτερο, χωρίς το πρώτο. Το φεστιβάλ «Το μικρό Παρίσι των Αθηνών», που διοργανώθηκε για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 2013 σε διάφορα μέρη του υποβαθμισμένου κέντρου της Αθήνας, βάλθηκε να μετατρέψει τον πεζόδρομο της Μαιζώνος σε περαντζάδα της Μονμάρτης.

ΑΘΗΝΑ για την ΕΛΛΑΔΑ, Συνέντευξη Τύπου

Συνέντευξη Τύπου δημοτικού συνδυασμού «Αθήνα για την Ελλάδα»

Την Τετάρτη, 3 Απριλίου, ο δημοτικός συνδυασμός «Αθήνα για την Ελλάδα», με επικεφαλής τον Γιώργο Καραμπελιά, παρουσίασε στην κατάμεστη αίθουσα της ΕΣΗΕΑ τις θέσεις του για τον δήμο της Αθήνας και τους πρώτους υποψηφίους του για την επερχόμενη εκλογική αναμέτρηση.

Τις θέσεις του συνδυασμού ανέπτυξαν ο υποψήφιος δήμαρχος Γιώργος Καραμπελιάς και οι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι: Λεωνίδας Αποσκίτης, δημοσιογράφος, Αλέξανδρος Ασωνίτης, συγγραφέας, Δαμιανός Βασιλειάδης, εκπαιδευτικός – συγγραφέας, Βασίλης Γιαννακόβας, δημοσιογράφος, Όθων Ιακωβίδης, συνταξιούχος επιχειρηματίας, Νίκος Ντάσιος, Μηχανικός –Περιβαλλοντολόγος, Γιάννης Ξένος, ιδιωτικός υπάλληλος, Ευγενία Σαρηγιαννίδη, ψυχολόγος, Άννα Στάικου, συγγραφέας, (εφ. Η Πόλη Ζει), Βασίλης Στοϊλόπουλος, γεωλόγος-περιβαλλοντολόγος.

Στην παρουσίαση παρευρέθηκαν και δήλωσαν ότι στηρίζουν τον δημοτικό συνδυασμό ο πρόεδρος της Ένωσης Κεντρώων κ. Βασίλης Λεβέντης επικεφαλής αντιπροσωπείας βουλευτών του κόμματός του, από την Χριστιανική Δημοκρατία, ο κ. Μανώλης Μηλιαράκης, από το Άρμα Πολιτών ο κ. Γιάννης Δημαράς, από την Δημοκρατική Αναγέννηση ο κ. Θεόδωρος Παντούλας, από την Ελληνική Πολιτική Συνείδηση (Ε.ΠΟ.Σ) η κ. Λίνα Σταματίου και ο κ. Νίκος Μπρουτζάκης, από το Κίνημα Δέλτα ο κ. Σταύρος Καλεντερίδης, από το Αγροτικό και Κτηνοτροφικό Κόμμα Ελλάδας (ΑΚΚΕΛ) η κ. Ξένια Ιωαννίδου, από την Νέα Πολιτική ο κ. Δημήτρης Κυπριώτης και, από την Πατριωτική Συσπείρωση ο κ. Θεόδωρος Σπαθόπουλος, από τον πολιτιστικό σύλλογο Παλαίχθων η κ. Άννα Δοντα, από την Πρωτοβουλία 14η Μαΐου οι κ. Γιώργος Παπαγιαννόπουλος και Γιώργος Παπασίμος, από το Πατριωτικό Κοινωνικό Κίνημα, ο κ. Γρηγόρης Πέτρου κ.ά. Και φυσικά το κίνημα Άρδην επικεφαλής του οποίου είναι ο Γιώργος Καραμπελιάς και πολλά στελέχη του είναι υποψήφιοι στον δημοτικό συνδυασμό.

Επίσης παρευρεθήκαν προσωπικότητες της πολιτικής, των γραμμάτων, της τέχνης και του επιχειρηματικού κόσμου όπως: η τραγουδίστρια και στιχουργός κ. Αφροδίτη Μάνου, ο επιχειρηματίας κ. Πρόδρομος Εμφιετζόγλου, ο ομότιμος καθηγητής πανεπιστημίου και ζωγράφος κ. Σωτήρης Σόρογκας, ο καθηγητής πανεπιστημίου κ. Βασίλης Καραποστόλης, ο αρχιτέκτονας καθηγητής πανεπιστημίου κ. Τάσος Μπίρης, ο συγγραφέας κ. Δημήτρης Νόλλας, ο ψυχίατρος κ. Γιάννης Τσέγκος, ο καθηγητής πανεπιστημίου κ. Μάνος Στεφανίδης, η καθηγήτρια πανεπιστημίου κ. Χαρίκλεια Τσοκανή, η πρώην βουλευτής κ. Ελένη Σωτηρίου από τον Δρόμο της Αριστεράς κ.ά.

Μπαϊρακτάρης και Τρικούπης: Το δίδυμο που πάταξε την εγκληματικότητα στην Αθήνα

του Βαγγέλη Γεωργίου

Στα 1880 η Αθήνα και ιδιαίτερα το κέντρο της ήταν κάτι σαν την σημερινή: επικίνδυνη να κυκλοφορήσει κανείς, ιδανική για χάνονται/καταστρέφονται αντικείμενα και άνθρωποι. Τις μέρες εκείνες η Αθήνα θεωρείτο από τις πλέον ελλιπώς αστυνομευόμενες ευρωπαϊκές καθότι, σε αντίθεση με τη σημερινή Αθήνα που πολλοί μηχανόβιοι της ΕΛΑΣ βολοδέρνουν από δω και από κει, η Αστυνομική Διεύθυνση του 1880 απασχολούσε μετά βίας 200 άνδρες.

Και επειδή το ψάρι μυρίζει από το κεφάλι, η Ελλάδα εκείνη την περίοδο είχε την τύχη -σε κάποιους τομείς- να έχει πρωθυπουργό τον μουστάκια μεσολογγίτη Χαρίλαο Τρικούπη. Ο Χάρης, λοιπόν, έπαιζε στα χέρια τα νομικά, έχοντας ξεκοκαλίσει το ελληνικό και γαλλικό δίκαιο και μαθαίνοντας απ’ έξω τον Μοντεσκιέ, τον Σπένσερ και τον Δαρβίνο. Καλοί οι νόμοι αλλά για να εφαρμοστούν έπρεπε να βρεί έναν άνθρωπο της προκοπής και εκείνη την εποχή δεν υπήρχε καλύτερη ίσως επιλογή από τον αγριάνθρωπο σουλιώτη Δημήτρη Μπαϊρακτάρη.

Ο Μπαϊρακτάρης όμως δεν ήταν αστυνομικός αλλά ταγματάρχης στον Ελληνικό Στρατό, οπότε τι δουλειά είχε από τον στρατώνα στο κέντρο της Αθήνας; Ο Τρικούπης ήταν πρακτικός πολιτικός καθώς με τον ν. 2609 του 1892 έδινε πλέον στους Αστυνομικούς Διευθυντές την εξουσία να χρησιμοποιούν ακόμα και στρατό για να περιπολούν. Επίσης ήρθε να προσθέσει και τον νόμο  ΒΡΠΗ΄(1893) δημιουργώντας έτσι μια στρατιωτική αστυνομία. Οι σύχρονες δημοτικές αστυνομίες… δεν θα βοηθούσαν ιδιαίτερα.

12 Οκτώβρη: Η (ανολοκλήρωτη) Απελευθέρωση

iskra

«Ώρα έντεκα π.μ. – Η ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΦΤΕΡΟΥΓΙΖΕΙ ΠΑΝΩ ΑΠ’ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΜΑΣ – Οι Γερμανοί εκκενώνουν οριστικά την πρωτεύουσα – Ο γερμανός διοικητής και όλο το στρατηγείο του Λυκαβηττού ανεχώρησαν – Η Αθήνα κηρύχτηκε ανοχύρωτη.

Πριν φύγουν και οι τελευταίοι Ούννοι ο λαός ξεχύθηκε με σημαίες και ζητωκραυγές στους δρόμους. Απ’ το Πανεπιστήμιο, απ’ τις Τράπεζες, απ’ όλα τα κέντρα οι τηλεβόες του ΕΛΑΣ σαλπίζουν το χαρμόσυνο μήνυμα. Οι συνοικίες σε παραλήρημα ενθουσιασμού ετοιμάζονται για το μεγάλο γιορτασμό. Στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη αντιπροσωπείες του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ κατέθεσαν στεφάνι. Έξαλλος από τον ενθουσιασμό ο συγκεντρωμένος κατά χιλιάδες λαός ζητωκραύγαζε. Δακρύζοντας οι πολίτες αγκάλιαζε ο ένας τον άλλο (…). Η γερμανική σημαία κατέβηκε απ’ την Ακρόπολη και τα τελευταία γερμανικά τμήματα έφυγαν το πρωί απ’ την Αθήνα» (Ριζοσπάστης, 12/10/1944).

του Νίκου Μπογιόπουλου

Ήταν σαν σήμερα, 12 Οκτώβρη 1944, πριν 74 χρόνια, μέρα Πέμπτη, όταν το ΕΑΜ, ο ΕΛΑΣ και η ΕΠΟΝ απελευθέρωναν την Αθήνα από την μπότα του ναζί κατακτητή.

Ηταν  μια συγκλονιστική μέρα.

Την επομένη της  λαοπλημμύρας στην πρωτεύουσα το κλίμα της γιορτής της Απελευθέρωσης μεταφέρεται από τον Τύπο σε όλη την Ελλάδα. Υπό τον τίτλο «ΛΕΥΤΕΡΙΑ! ΛΕΥΤΕΡΙΑ! Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ», ο «Ριζοσπάστης» γράφει:

«Χάθηκε το βρωμερό κουρέλι του φασισμού απ’ την Ακρόπολη. Τούτο το σύνθημα περίμενε η Αθήνα. Η μπαρουτοκαπνισμένη Αθήνα, που γνώρισε την πείνα και το βόλι του κατακτητή, το στιλέτο του προδότη, η αδάμαστη Αθήνα, που τρία χρόνια πάλεψε, ξεχύθηκε ζωντανή ανθρωποθάλασσα να διαλαλήσει τη Νίκη, να γιορτάσει τη Λευτεριά της. Πέντε λεφτά φτάσανε για να κολυμπήσει όλη η πόλη στο γαλάζιο. Για ν’ ανέβουν οι ΕΠΟΝίτες στα καμπαναριά και ν’ αντηχήσουν χαρούμενα οι καμπάνες. Διαδηλώσεις, που πρώτη φορά βλέπει η Αθήνα, ξεχύνονται από παντού. Από το Σύνταγμα ως την Ομόνοια ένα ρεύμα είναι ο κόσμος. Γελούν, δακρύζουν, αγκαλιάζονται. Λευ-τε-ρω-θή-κα-με ! Νι-κή-σα-με !

Αθήνα: Μια πόλη από μύθους - Ένας αγώνας πυγμαχίας

Το Ποντίκι

του Ξενοφώντος Μπρουντζάκη

Ο πρώτος δηλωμένος πυγμάχος στην Ιστορία είναι ο Επειός, ένας καταπληκτικός αθλητής που έβγαζε νοκ άουτ τους αντιπάλους δίχως καν να ιδρώσει... Είχε κι αυτός τη δική του ιστορία, μια ιστορία που πέρασε από στόμα σε στόμα ώς τον Όμηρο και τον Ησίοδο κι από κει ώς τις μέρες μας, μέσα από ανθρώπους που γεννήθηκαν και πέθαναν για να ξαναγεννηθούν και να ξαναπεθάνουν αμέτρητες φορές, έτσι που η ζωή κι ο θάνατος να μοιάζουν ένας κόσμος που μέσα του χωρούν όλες οι ζωές κι οι θάνατοι, όλα τα μεγαλεία κι οι ντροπές, όλη η ανθρώπινη περιπέτεια.

Γεννημένος στη Φωκίδα, ο Επειός ήταν γιος του Πανόπη, από την πόλη Πανόπη, και έλαβε μέρος στον Τρωικό Πόλεμο. Εκεί, μετά τον θάνατο του Πατρόκλου, συμμετείχε στους ταφικούς αγώνες που έγιναν προς τιμήν του και τους παρακολούθησαν όλοι οι Έλληνες πολεμιστές που έλαβαν μέρος σ’ αυτόν τον ανδροφόνο πόλεμο. Πύκτης ολκής, ο Επειός, καθώς μνημονεύει ο Όμηρος, δεν χρειάστηκε πάνω από ένα λάκτισμα για να θέσει νοκ άουτ τον αντίπαλό του, Ευρύλαο, γιο του Μηκιστέα από το Άργος. Σε κάθε αγώνα του, ο μεγάλος αυτός πυγμάχος έμοιαζε να μην έχει αντίπαλο. Μέχρι που απέναντί του στάθηκε ο Ακάμας, ο γιος του Θησέα, κι αυτή η αναμέτρηση έβαλε φωτιά σ’ ολόκληρο το στρατόπεδο των Αχαιών!

Αθήνα: Μια πόλη από μύθους

Το Ποντίκι

του Ξενοφώντος Μπρουντζάκη

Παραλλαγές στο ίδιο θέμα

Η πιο δημοφιλής εκδοχή της διαμάχης ανάμεσα στην Αθηνά και τον Ποσειδώνα για το ποιος θα χαρίσει το όνομά του στην πόλη, είναι αυτή με την ελιά και το αλμυρό νερό. Σύμφωνα λοιπόν με την παράδοση, όταν ανέβηκαν οι δυο θεοί πάνω στον βράχο της Ακρόπολης προκειμένου να αναμετρηθούν, πίσω τους έτρεξαν κι οι υπόλοιποι δέκα για να αποδώσουν δικαιοσύνη. Ο Κέκροπας, ο βασιλιάς της πόλης, επέβλεπε σαν μάρτυρας. Μετά την παρουσίαση των δώρων τους, οι δυο θεοί παραμέρισαν και ο Δίας κήρυξε τη λήξη της αναμέτρησης. Μετά ζήτησε από τους υπόλοιπους θεούς αλλά και από τον Κέκροπα να αναδείξουν τον νικητή. Ο Κέκροπας έκρινε το δώρο της Αθηνάς ως περισσότερο ωφέλιμο για την πόλη του κι από εκείνη τη στιγμή η Κεκροπία ονομάστηκε Αθήνα.

Σε μιαν άλλη, λιγότερο αριστοκρατική και περισσότερο δημοκρατική παραλλαγή του μύθου, καλούνται οι κάτοικοι της πόλης να διαλέξουν ανάμεσα στην ελιά και το αλμυρό νερό.

Όπως και να ’χει, το σημαντικό είναι ότι η Αθήνα ταυτίστηκε από τα γεννοφάσκια της με την ψήφο και το δίκαιο που πηγάζει από τις δημοκρατικές διαδικασίες.

Η μοιραία γυναικεία ψήφος

Η πιο ενδιαφέρουσα εκδοχή αυτής της κορυφαίας αναμέτρησης μεταξύ δυο ισοδύναμων θεοτήτων είναι, όπως συχνά συμβαίνει, και η λιγότερο διαδεδομένη· κι αυτήν θα προτιμήσουμε, αυθαιρετώντας, ως αυθεντική!

ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Η Οθωμανική Αθήνα

Πώς ήταν να ζει κανείς στην Αθήνα μετά την κατάλυσή της από τους Οθωμανούς το 1456; Τι προνόμια πρόσφερε ο σουλτάνος στους Αθηναίους και ποια η στάση του απέναντι στην Εκκλησία;

Όταν η Ακρόπολη έγινε οθωμανικός οικισμός και το Ερέχθειο είχε χαρέμι. Ποια ήταν η σύνθεση του πληθυσμού και τι ήταν τα «κερατιάτικα»....

Η εκπομπή περιγράφει ακόμα την σύνθεση του πληθυσμού. Στην Αθήνα της τουρκοκρατίας δεν ζούσαν μόνο γηγενείς και μουσουλμάνοι, αλλά επίσης πολλοί Αρβανίτες και Αιθίοπες δούλοι που έμεναν εκεί που βρίσκονται σήμερα τα Αναφιώτικα.

Οι τούρκοι επέβαλλαν αυθαίρετους και παράλογους φόρους όπως τον κερατιάτικο, που έπρεπε να πληρώσει κάποιος απατημένος σύζυγος στους Τούρκους για να δεχθεί πίσω τη μοιχαλίδα γυναίκα του. ...

Μια ξεχωριστή αναδρομή με τον Χρίστο Βασιλόπουλο

Η άγνωστη Πλατεία Κάνιγγος

του Δημήτρη Παυλόπουλου  – 

Η δεύτερη, μετά από την Ομόνοια, κεντρικότερη πλατεία της Αθήνας, η πολυάνθρωπη Πλατεία Κάνιγγος, παρουσίαζε κατά τις δεκαετίες του 1910, του 1920 και του 1930 ειδυλλιακή εικόνα. Εκεί στάθμευαν ήδη από τη δεκαετία του 1920 τα λεωφορεία που εξυπηρετούσαν τη συγκοινωνία για την Κηφισιά και για το Χαλάνδρι.

Στο περίφρακτο κηπάριό της ήρθε να προστεθεί τη δεκαετία του 1930 ο μαρμάρινος ανδριάντας του Βρετανού υπουργού των Εξωτερικών George Canning (1770-1827), ένας εκ των πρωτεργατών της ελληνικής ελευθερίας, όπως αναγράφεται σε επιγραφή στο πίσω μέρος του βάθρου του. Το γλυπτό σήμερα με δυσκολία πλέον παρατηρείται από τον περαστικό.

Χάρη σε μελετητές όπως ο Δημήτριος Αλεξ. Γέροντας (1913-1998) και ο Γεώργιος Δ. Δημακόπουλος (1927-2015) γνωρίζουμε πράγματα σχετικά με τον πολιτισμό της μεσοπολεμικής Αθήνας. Παράδειγμα, ο ανδριάντας του Αλέξανδρου Υψηλάντη, για τον οποίον γράψαμε στις 21 Δεκεμβρίου 2017. Πέπλο άγνοιας καλύπτει όμως τον ανδριάντα του George Canning, ο οποίος έδωσε και το όνομά της στην πλατεία.

Δώρα βρετανικής εταιρείας

Όπως μαθαίνουμε από αρχειακό υλικό, στις αρχές της δεκαετίας του 1930 έφτασε στην Ελλάδα από τη Μεγάλη Βρετανία το σχέδιο του ανδριάντα του Canning, που τον είχε παραγγείλει η κατασκευαστική εταιρεία Henry Boot & Sons, αντί 96.000 δρχ. Σχέδιό του φυλάσσεται στη National Portrait Gallery του Λονδίνου και γύψινο πρόπλασμά του στο Ashmolean Museum του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Το έργο αποτελεί δωρεά της συζύγου του επιχειρηματία Charles Boot (1874-1945).

Η Αθήνα κατά τον Α' Παγκόσμιο πόλεμο, όπως τη φωτογράφισαν τα γαλλικά στρατεύματα (1916-17)

Θέματα Ελληνικής Ιστορίας

γράφει ο Σπύρος Κακουριώτης
Πηγή: monopoli.gr

Την Αθήνα του Εθνικού Διχασμού μέσα από τη ματιά των γαλλικών στρατευμάτων που στάλθηκαν να πολεμήσουν σε ένα από τα δευτερεύοντα μέτωπα του Α' Παγκοσμίου πολέμου αναδεικνύει η φωτογραφική έκθεση «Αθήνα 1917: Με το βλέμμα της Στρατιάς της Ανατολής», που από τις 15 Σεπτεμβρίου φιλοξενείται στο Μουσείο Μπενάκη.

Δύσκολα ο επισκέπτης θα διακρίνει πίσω τους τα πάθη που συγκλονίζουν την πρωτεύουσα του κράτους, που οκτώ μήνες νωρίτερα, τον Νοέμβριο του 1916, υπήρξε πεδίο μάχης, ανάμεσα στους οπαδούς του βασιλιά Κωνσταντίνου και τον στρατό του, από τη μια, και τα αγγλογαλλικά στρατεύματα που αποβιβάστηκαν στον Πειραιά, βομβαρδίζοντας την πρωτεύουσα.

 Στρατοπέδευση στο ιερό του Διονύσου

Η αντίσταση των κωνσταντινικών και το πογκρόμ κατά των οπαδών του Βενιζέλου θα οδηγήσει στον ναυτικό αποκλεισμό και συνακόλουθα στην πείνα, εικόνες της οποίας καταγράφονται σε ορισμένες από τις φωτογραφίες της έκθεσης. Τέλος, τον Ιούνιο του 1917, ο βασιλιάς καταφεύγει στο εξωτερικό (σημ Φιλίστωρος: δεν καταφεύγει, αλλά εκθρονίζεται από την Αντάντ) και ο Βενιζέλος εισέρχεται στην πρωτεύουσα, με τη στήριξη των γαλλικών στρατευμάτων, που είχαν βάση τους τη Θεσσαλονίκη.

 Φρουρά στον Ναό της Αθηνάς Νίκης

Το αίμα που είχε χωρίσει τις δύο παρατάξεις δεν αποτυπώνεται παρά ελάχιστα από τους Γάλλους στρατιωτικούς φωτογράφους, και αυτό μόνο όταν έχει προπαγανδιστική αξία (π.χ. βλέπουμε τους βανδαλισμούς στην οικία του Βενιζέλου ή τα πτώματα θυμάτων των Νοεμβριανών).

Ο χαμένος Πύργος της Ακρόπολης: Είχε ύψος 26 μέτρα και κατόπτευε όλη την Αθήνα μέχρι τη θάλασσα

Οι φωτογραφίες από το 1854 απεικονίζουν τον Ιερό Βράχο διαφορετικό από ό,τι είναι σήμερα. Ανάμεσα στα αρχαία κτίσματα διακρίνεται ένας ψηλός τετράγωνος πύργος, ο οποίος βρισκόταν απέναντι από το ναό της Αθηνάς Νίκης.

Είχε ύψος 26 μέτρα και κατόπτευε όλη την Αθήνα μέχρι τη θάλασσα. Εκεί ήταν το παλάτι της οικογένειας Ατσαγιόλι και έγινε η φυλακή του Οδυσσέα Ανδρούτσου που δολοφονήθηκε.

Ο πύργος ανήκε στη διάσημη οικογένεια της Φλωρεντίας, Ατσαγιόλι, η οποία πήρε το όνομά της επειδή ασχολήθηκε με το εμπόριο ατσαλιού και βασίλεψε στο Δουκάτο των Αθηνών για 73 χρόνια. Την περίοδο της κυριαρχίας τους στην Αθήνα μετέτρεψαν τα Προπύλαια σε παλάτι και η αρχαία είσοδος σφραγίστηκε. Για να ανέβει κάποιος στην Ακρόπολη έπρεπε να περάσει από έναν ελικοειδή δρόμο που κατέληγε στο πίσω μέρος της σημερινής εισόδου.

Μέσα στο παλάτι είχε χτιστεί και ένα καθολικό εκκλησάκι. Ο Πύργος βρισκόταν δεξιά από τα Προπύλαια και είχε ύψος είκοσι έξι μέτρα. Μια εσωτερική ξύλινη σκάλα οδηγούσε στο πιο ψηλό σημείο, απ’όπου είχε πανοραμική θέα στο λεκανοπέδιο της Αττικής. Ήταν πανομοιότυπος με τους πύργους της Βενετίας και οικοδομήθηκε με πεντελικό μάρμαρο και μάρμαρα από τα μνημεία της Ακρόπολης. Δίπλα του υπήρχε ένας μικρότερος οδοντωτός πυργίσκος και πάνω από τα Προπύλαια υπήρχαν τα διαμερίσματα του διοικητή.

Ο μελετητής Πίτερ Λοκ, είχε αναφέρει ότι υπήρχε πιθανότητα το κτίριο να κατασκευάστηκε από την πανίσχυρη δυναστεία Ντε Λα Ρος, η οποία καταγόταν από τη Βουργουνδία και διοίκησαν το Δουκάτων των Αθηνών πριν από τους Ατσαγιόλι.Η φυλάκιση του Οδυσσέα Ανδρούτσου στον «Γουλά» Μετά την επικράτηση των Οθωμανών, οι Ατσαγιόλι αποχώρησαν από την Αθήνα.

Ολοι οι δρόμοι οδηγούν στη Βαρβάκειο Αγορά: Η απίστευτη ιστορία του «στομαχιού της Αθήνας» [εικόνες]

iefimerida

Με ιστορία περίπου 150 ετών η Βαρβάκειος Αγορά έχει ταϊσει όλη την Αθήνα. Δημιουργήθηκε χάρη στον εθνικό ευεργέτη Ιωάννη Βαρβάκη και αποτελεί το πιο αληθινό -και αποκαρδιωτικό συχνά- δείκτη της ευημερίας της χώρας. Καθώς παραδοσιακά τέτοιες εορταστικές μέρες κατακλύζεται από πολίτες για τις αγορές τους, ανατρέχουμε στην ιστορία της.

Οι κακοποιοί ψευτόμαγκες "κουτσαβάκηδες" του Ψειρή και η εξάλειψη τους από τον Δημήτριο Μπαϊρακτάρη

Θέματα Ελληνικής Ιστορίας

Αθήνα, 19ος αιώνας, συνοικία του Ψειρή (συναντάται κι ως Ψυρή ή Ψυρρή). Η συνοικία αυτή έγινε πασίγνωστη, λόγω του ότι, το κυρίαρχο στοιχείο της, ήταν οι Κουτσαβάκηδες, ιδιόρρυθμοι τύποι κακοποιών, που είχαν κυριαρχήσει στην περιοχή αυτή, επί 50 περίπου χρόνια, από τα τελευταία χρόνια του Όθωνος, εώς το τέλος του 19ου αιώνος και είχαν μεταβάλει τον κοσμοβριθή οικισμό του Ψειρή, σε ένα «κράτος εν κράτει».

Το όνομά τους οι Κουτσαβάκηδες, το οφείλουν στον Μήτσο Κουτσαβάκη, έναν δεκανέα του στρατού επί Όθωνος, που είχε γίνει ονομαστός για τα κατορθώματά του ως κακοποιός. «Κατ’ εικόνα και ομοίωσιν» αυτού, αναφάνηκαν και πολλοί άλλοι που ήταν ιδιόρρυθμοι και τυποποιημένοι στο ήθος, στην ενδυμασία, στην κόμμωση, ακόμη και στους τρόπους και τις μεθόδους. Σαν αντάξιοι μιμητές του αρχικού τους προτύπου, επονομάσθηκαν κι αυτοί «Κουτσαβάκηδες», ή «Κούτσαβοι», αλλά παράλληλα και «Παλληκαράδες».

Φορούσαν μαύρο σακάκι, αλλά το φορούσαν μόνο απ’ το αριστερό μανίκι. Είχαν ριγέ χρωματιστό παντελόνι, που ήταν πολύ φαρδύ στα σκέλη, αλλά και πολύ στενό στους αστράγαλους. Στη μέση τους είχαν ζωσμένο ένα πολύ πλατύ και πολύπτυχο ζωνάρι, όπου τοποθετούσαν, τόσο τα όπλα τους (συνήθως κουμπούρες ή φοβερές αμφίστομες κάμες), όσο και τα καπνιστικά τους είδη. Στο κεφάλι φορούσαν μια μαύρη ρεπούμπλικα, με πλατύ όμως πένθος που το αποκαλούσαν «θλίψη» ή «χλίψη». Υπετίθετο, ότι το πένθος αυτό το όφειλαν στον ανύπαρκτο θάνατο κάποιου συγγενούς ή στενού φίλου, που κι εκείνος κατά την έκφραση του Θουκυδίδη «εσιδηροφόρει» σαν αυτούς, που ήταν κι εκείνος «μάγκας βαρύς κι ασήκωτος», που φορούσε αναρριχτό σακάκι, αλλά και είχε πέσει νεκρός κατά την εκτέλεση κάποιας γενναίας πράξης, αλυσμόνητο θύμα για στιγμές γεμάτες φιλότιμο. Αλλά και τα παπούτσια τους ήταν παράδοξα. Ήταν στιβάλια με ψηλό τακούνι, στενά και μυτερά, που έπρεπε να είναι ανορθωμένα μπροστά στην άκρη, σαν ρύγχος. Κι έπρεπε να είναι πολύ τριζάτα. Τα μαλλιά τους ήταν πλούσια, κατέβαιναν ως τα μάτια, αφημένα με περίτεχνη αμέλεια και ήταν πάντα αλειμμένα με χοιρινό λίπος, που αποτελούσε το κύριο καλλυντικό των τύπων εκείνων. Τα μουστάκια τους ήταν άφθονα, στριμμένα στις άκρες κι ενώνονταν με τις άλλες τρίχες στα μάγουλα, ενώ δεν διατηρούσαν πραγματικά γένια.

«Βόμβα» εγκατάλειψης και ερήμωσης του κέντρου της Αθήνας

«ΜΑΧΑΙΡΙΑ» Η ΜΕΤΑΚΟΜΙΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΥΡΙΚΗΣ ΣΚΗΝΗΣ

Του Βασίλη Σ. Κανέλλη

Ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνει η εγκατάλειψη του κέντρου της Αθήνας, με τους φόβους για ερήμωσή του να αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο. Δεν είναι μόνο η αδυναμία προσέλκυσης επενδυτών και κατοίκων, που θα δώσουν ζωντάνια σε περιοχές από το Σύνταγμα μέχρι το Μεταξουργείο, είναι και η υποβάθμιση που προκαλείται εξαιτίας της έλλειψης στρατηγικής για τη δημιουργία ενός κέντρου εφάμιλλου ευρωπαϊκών πρωτευουσών.

Πολιτικοί, επαγγελματίες, μεσίτες και άνθρωποι που κινούνται στον χώρο των ακινήτων κρούουν περισσότερο από ποτέ τον κώδωνα του κινδύνου για την ερήμωση του κέντρου. Ο λόγος είναι η• λειτουργία του Πολιτιστικού Κέντρου «Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος» στο Φάληρο. Το μοναδικό αυτό έργο που υποδέχθηκαν πριν από μερικές ημέρες οι Ελληνες έχει και την αρνητική του πλευρά. Είναι η αποχώρηση από το κέντρο της Εθνικής Βιβλιοθήκης και της Λυρικής Σκηνής, δύο εστίες πολιτισμού που κρατούσαν ζωντανό το κέντρο της πόλης. Σε συνδυασμό με το «λουκέτο» που ΄χει μπει σε ιστορικά καταστήματα και βιβλιοπωλεία, δημιουργείται μια ιδιαίτερα αρνητική εικόνα.

Η Εθνική Βιβλιοθήκη βρισκόταν στο Βαλλιάνειο κτίριο από το 1903, το οποίο σχεδιάστηκε από τον Θεόφιλο Χάνσεν και οικοδομήθηκε με γενική επίβλεψη του Ερνέστου Τσίλλερ. Είναι μέρος της νεοκλασικής τριλογίας Χάνσεν μαζί με το κτίριο του Πανεπιστημίου Αθηνών και αυτό της Ακαδημίας Αθηνών.

Η ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

Η ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΘΗΝΑ

Συνήθως στην εποχή μας αντιμετωπίζουμε τη Ρωμαϊκή περίοδο στην Ελλάδα με κάποια περιφρόνηση. Συγκρίνοντάς την με την εκτίναξη της Ελληνικής δημιουργίας της περιόδου από τον 6ο έως τον 4ο αιώνα π.Χ. βρίσκουμε τη δημιουργία της Ρωμαϊκής εποχής απομίμηση, μάλιστα ρηχή και Μανιεριστική, του ένδοξου Ελληνικού παρελθόντος. Όμως αυτή η αντίληψη δεν είναι σωστή. Η Ρωμαϊκή περίοδος είναι μια από τις σημαντικότερες της Ελληνικής ιστορίας. Είναι μοναδικό το ιστορικό φαινόμενο ενός λαού που πολιτικά κατακτημένος και στρατιωτικά εξουθενωμένος, κατορθώνει με την τρομακτική δημιουργική δύναμη του πολιτισμού του να κατακτήσει και να εκπολιτίσει τον κατακτητή του, όπως άλλωστε αναγνώρισε και ο Λατίνος ποιητής Οράτιος με την πασίγνωστη φράση του ''Graecia capta ferrum victorem cepit et artes intulit agresti Latio'', δηλ.: «Η κατακτημένη Ελλάς κατέκτησε τον σκληρό κατακτητή της και εισήγαγε τις τέχνες στο αγροίκο Λάτιο»...


Είναι μοναδικό το φαινόμενο μιας χώρας, που, ουσιαστικά υπόδουλη, διδάσκει την φιλοσοφία της, τις τέχνες της, τα γράμματά της, δια του κατακτητού της στην ανθρωπότητα και τελικά προσφέρει και τη γλώσσα της για να διατυπωθεί και να διαδοθεί μέσω αυτής η διδασκαλία του Χριστιανισμού. Είναι σαφές ότι για τέτοια εποχή δεν είναι καθόλου εποχή παρακμής. Η Αθήνα διατηρούσε την αίγλη των Κλασικών και Ελληνιστικών χρόνων με τα λαμπρά μνημεία, τα γυμνάσια, τις επαύλεις και τους κήπους της έως το 86 π.Χ., οπότε ο Ρωμαίος στρατηγός Σύλλας, την πολιόρκησε και την κατέλαβε. Τα τείχη της πόλης και του Πειραιά κατεδαφίστηκαν, πολλά μνημεία καταστράφηκαν, ενώ σπουδαία έργα τέχνης διαρπάγησαν.

Το λαμπρό παρελθόν της επηρέασε τους Ρωμαίους κατακτητές της, Αυτοκράτορες και πλούσιους φιλαθηναίους ιδιώτες, καθώς και βασιλείς άλλων χωρών, οι οποίοι πολύ ενωρίς άρχισαν να διαθέτουν μυθώδη ποσά για την επισκευή κατεστραμμένων μνημείων, την κατασκευή έργων κοινής ωφελείας, καθώς και λαμπρών νέων οικοδομημάτων και να συμβάλλουν στην ανόρθωση του μεγαλείου της πόλης. Εκείνος που πρώτος άρχισε ένα συστηματικό οικοδομικό πρόγραμμα ανόρθωσης της πόλης είναι ο Αύγουστος (27 π.Χ. - 14 μ.Χ.), ο οποίος απέκτησε ισχύ μετά την ναυμαχία του Ακτίου (31 π.Χ.). Έδειξε σεβασμό στην πολιτιστική της κληρονομιά και σε όλα τα έργα του διακρίνεται ένα φιλάρχαιο πνεύμα.

H Αθήνα της Τουρκοκρατίας

O Καμίνης ντύνει τα δέντρα. Οι άστεγοι ας πεθάνουν

InfoWar

Ως ανθρωπιστική πρόκληση χαρακτηρίζουν χιλιάδες Αθηναίοι την υποστήριξη που παρείχε ο Δήμος Αθηναίων στην προκλητική πρωτοβουλία ορισμένων να… ντύσουν με πουλόβερ τα δέντρα στο κέντρο της Αθήνας τη στιγμή που χιλιάδες συμπολίτες μας κινδυνεύουν κυριολεκτικά να πεθάνουν από το κρύο και την έλλειψη τροφίμων.

Ο επονομαζόμενος και «Τζουλιάνι της Ελλάδας», ο οποίος ρίχνει όλο του το βάρος του σε κινήσεις που ενισχύουν την αστυνομοκρατία στην πρωτεύουσα, τη στιγμή που η Αθήνα μετατρέπεται σε τυπικό παράδειγμα τριτοκοσμικής πόλης, δεν έχασε την ευκαιρία να στηρίξει και αυτή την προκλητική για πολλούς ενέργεια.

πενθυμίζεται ότι ο Καμίνης θεωρείται ως οπρώτος δήμαρχος στην ιστορία που έκανε μηνύσεις και έστειλε τα ΜΑΤ εναντίον αστέγων που προσπαθούσαν να κρατηθούν στη ζωή βρίσκοντας καταφύγιο στο καφενείο του Πνευματικού Κέντρου Αθηνών, σε μια από τις πιο κρύες νύχτες των τελευταίων δεκαετιών.