«Ανεξαρτησία» των κεντρικών τραπεζών

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Μωυσή Λίτση

mlitsis@naftemporiki.gr

Το ερώτημα άρχισε να τίθενται επί τάπητος τις τελευταίες ημέρες, μετά τον ορυμαγδό επιθέσεων από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ κατά του προέδρου της Fed Ζερόμ Πάουελ, τον οποίο απειλεί να αντικαταστήσει, επειδή αρνείται να ενδώσει στις πιέσεις για μείωση των επιτοκίων.

 Με τις επιθέσεις αυτές ο Τραμπ κατέρριψε το ταμπού, το οποίο ήθελε τον Λευκό Οίκο να μην ανακατεύεται στα της κεντρικής τράπεζας. Συνήθως οι παρεμβάσεις τύπου... Τραμπ γίνονταν σε τριτοκοσμικά και αυταρχικά καθεστώτα, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τον τελευταίο καιρό τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν.

 Οι ανοικτές μάλιστα πιέσεις του Τούρκου προέδρου πέρυσι προς την κεντρική τράπεζα να ρίξει τα επιτόκια ήταν μια από τις βασικές αιτίες της ελεύθερης πτώσης της τουρκικής λίρας, καθώς οι παρεμβάσεις του θεωρούνταν ανοικτή επίθεση στην ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας.  Στα τέλη του ‘90, η κριτική και μόνο που άσκησε ο επί κυβέρνησης Σρέντερ «κόκκινος» υπουργός Οικονομικών Όσκαρ Λαφοντέν κατά της πολιτικής της Μπούντεσμπανκ ήταν αρκετή για να μην κρατήσει η θητεία του παρά μερικούς μήνες. Η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών εδράζεται στην κρίση της δεκαετίας του ‘70. Οι κεντρικές τράπεζες «εξουσιοδοτήθηκαν» με την καταπολέμηση του πληθωρισμού, «κερδίζοντας» επιχειρησιακή ανεξαρτησία στο να καθορίζουν τη νομισματική πολιτική, χωρίς κυβερνητικές-πολιτικές παρεμβάσεις.

Το Μολών Λαβέ του Αυξεντίου και ο επικήδειος της μάνας

του Παναγιώτη Ήφαιστου

Στις 3 Μαρτίου του 1957 οι Βρετανοί έκαψαν ζωντανό τον υπαρχηγό της ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αυξεντίου στη Μονή Μαχαιρά, όπου είχε βρει καταφύγιο. Με αφορμή την επέτειο του θανάτου του Κύπριου αγωνιστού θέλω να παραθέσω τρία βίντεο. Ένα συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ της μάχης του Μαχαιρά όπου έπεσε υπέρ Ελευθερίας ο Γρηγόρης Μαχαιράς, ο συναρπαστικός σπαρτιάτικος επικήδειος της μάνας του και ο αποχαιρετισμός του Γιάννη Ρίτσου.

Εξ αντικειμένου και τα τρία είναι ιστορικής σημασίας και μεγάλης αξίας για τους σύγχρονες Έλληνες. Ιδιαίτερα επειδή τα κράτη τους απειλούνται και επειδή δοκιμάζεται η ελευθερία για την οποία πάλεψαν οι αγωνιστές της Επανάστασης του 1821 και του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα των Κυπρίων. Η αξίωση ελευθερίας μιας κοινωνικής οντότητας είναι καταστατικής σημασίας. Στην αφετηρία των αξιώσεων ελευθερίας ενός υπόδουλου έθνους οι ήρωες της Ελευθερίας ενσαρκώνουν ό,τι ιερότερο ενσαρκώνει ο πολιτικός πολιτισμός. Είναι στον αντίποδα της προ-πολιτικής βαρβαρότητας.

Ένας αγώνας ελευθερίας μιας εθνικής κοινωνίας αποτελεί ουσιαστικά αξίωση απόλαυσης της ετερότητάς της. Αριστοτελικά μιλώντας αυτό σημαίνει η έννοια ελευθερία. Εκπληρώνεται με την κατάκτηση της εθνικής ανεξαρτησίας (στην κλασική εποχή το «ιδεώδες της ανεξαρτησίας» που αποτελούσε προϋπόθεση δημοκρατικού προσανατολισμού της κοινωνίας).

ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ

analyst

Για εμάς τους Έλληνες δεν υπάρχουν παρά μονό δυο πιθανότητες. Είτε θα παραμείνουμε Έλληνες, είτε θα απορροφηθούμε από τα οικονομικά ισχυρά Ευρωπαϊκά κράτη. Εάν δε κάποιος μπορεί σήμερα να πιστέψει πως η δεύτερη πιθανότητα θα επαληθευτεί, εμείς είμαστε εκείνοι που μπορούμε να αντιστρέψουμε αυτή την τάση.

Άποψη

– του Γεωργίου Μιχαήλ*

Όλοι γνωρίζουμε πως η οικονομική και πολιτική ανεξαρτησία της Ελλάδας έχει χαθεί. Απόρροια των μνημονίων/δανειακών συμβάσεων και των άστοχων πολιτικών που εφαρμόστηκαν, από τους δανειστές και τις κυβερνήσεις, τα τελευταία 8 χρόνια στη χώρα μας. Δυστυχώς οι στατιστικές,(όπως πολύ σωστά έχει παρουσιαστεί από τον κύριο Βασίλη Βιλιάρδο και την ομάδα του στον Analyst από την αρχή του μνημονίου), το επιβεβαιώνουν. Έτσι, κοντά στα 21 δισεκατομμύρια € υπολογίζεται το έλλειμμα της Ελλάδας από τις εισαγωγές (πίνακας 1). Πάνω από 33 δισεκατομμύρια € χρειάζεται το κράτος (κεντρική κυβέρνηση) κάθε χρόνο για να λειτουργήσει (πίνακας 3). Ενώ εάν προσθέσουμε τις δαπάνες για δημόσιες επενδύσεις, καθώς και τις στρατιωτικές με τα τοκοχρεολύσια, τότε το ποσό αυτό εκτινάσσεται κοντά στα 56 δισεκατομμύρια €[1].

Όσο δε αφορά το δε δημόσιο χρέος μας[2], αυτό έχει φτάσει κοντά στο 180 % του ΑΕΠ (πίνακας 2), ή 345 δις. €. Ενώ μόνο για τοκοχρεολύσια πληρώνουμε περίπου 6 δις €, ή 10% των δαπανών του προϋπολογισμού μας (πίνακας 3). Ακόμα χειρότερα, 3.4% του ΑΕΠ.[3] Συνάμα, οι δανειστές, δεν μας αφήνουν να δανειζόμαστε από την εσωτερική αγορά παρά μόνο το 15% των αναγκών μας για εξυπηρέτηση χρέους. Ενώ μας έχουν καταδικάσει να παράγουμε δυσθεώρητα πρωτογενή πλεονάσματα μέχρι το 2022 (3.5% του ΑΕΠ) και 2.2% μέχρι το 2060[4]. Το τελευταίο είναι πραγματικά ντροπή.

Κράτος πάνω στην άμμο

του Παναγιώτη Ήφαιστου

Κράτος πάνω στην άμμο δεν κτίζεται και αν κτιστεί κάποια στιγμή καταρρέει, ενώ όταν έτσι έχουν τα πράγματα θεωρείται από όλους αναξιόπιστο και αναλώσιμο. Στέρεο έδαφος, γερά θεμέλια και σιδερόφρακτα τοιχώματα είναι προϋποθέσεις βιωσιμότητας και αντοχής ενός κράτους στις αδιάλειπτες σεισμικές δονήσεις της διεθνούς πολιτικής και στα πλήγματα του μεταμοντέρνου πολέμου όπως είναι ο χρηματοοικονομικός πόλεμος των τελευταίων 8 χρόνων.

Συντομογραφικά, θα αναφερθούμε σε δύο κύρια και αλληλένδετα ζητήματα: Πρώτον, την κατάσταση της δημοκρατίας που σχετίζεται με την πολιτειακή ευρωστία και την κρατική συνοχή. Δεύτερον, την γνώση της διεθνούς πολιτικής που αφορά ζωτικά τους προσανατολισμούς και τις επιλογές της εξωτερικής πολιτικής στο ανταγωνιστικό και συχνά συγκρουσιακό διεθνές σύστημα.

Ιδιαίτερα για κοινωνίες όπως η ελληνική, οι οποίες είναι ιστορικά εδρασμένες πάνω στις πολιτικές παραδόσεις της δημοκρατίας και της πολιτικής ελευθερίας, εάν δεν διαθέτουν δημοκρατικό πολίτευμα, δημιουργείται δομική πολιτική ανωμαλία. Παρά τα πολλά ιδεολογικά δόγματα, τα θεωρήματα και τα ιδεολογήματα που ακούγαμε τις τελευταίες δεκαετίες, δεν συνιστά δημοκρατία ένα ολιγαρχικό σύστημα έμμεσης αντιπροσώπευσης που δεν κινείται, τουλάχιστον, προς κάποιου είδους έμμεση δημοκρατία αλλά αντίθετα προς δεσποτεία και μάλιστα έξωθεν ελεγχόμενη.

Παρά τα ιδεολογικά θολώματα και τις διαστρεβλώσεις του όρου, δημοκρατία μπορεί να σημαίνει μόνο ένα πολίτευμα που είναι προσανατολισμένο με τρόπο που θα επιτρέπει στους πολίτες να καθίστανται ολοένα και περισσότερο εντολείς μιας εντολοδόχου και ανακλητής εξουσίας. Το κοινωνικό και πολιτικό γεγονός, εξάλλου, απαιτείται να είναι προσανατολισμένο προς την Ιθάκη της πολιτικής ελευθερίας και της εθνικής ανεξαρτησίας. Η εθνική ανεξαρτησία είναι η κοσμοθεωρία όλων των εθνών, βασικά η μόνη κοινή και μορφικά πανομοιότυπη κοσμοθεωρία που ενσαρκώνει την συλλογική ελευθερία κάθε κοινωνίας.

Πόσο πολύ «μίκρυνε» η ανεξαρτησία της Ελλάδας

του Μανώλη Αναστασόπουλου

Ανεξαρτησία! Μια λέξη που η μετάφρασή της σε επίπεδο διακρατικών σχέσεων - εδώ και αρκετά χρόνια – επιδέχεται σχετικής μόνο ερμηνείας και όχι απόλυτης. Ιδιαίτερα στο καθεστώς της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας – κοινωνίας περισσότερο αναφερόμαστε στο βαθμό εξάρτησης μιας χώρας από άλλη / ες παρά στην ύπαρξη ή όχι εξάρτησης μια και η τελευταία θεωρείται δεδομένη.

Και βέβαια οι πάντα επίκαιροι - αν και γραμμένοι πριν 150 χρόνια -  στίχοι του  Γεωργίου Σουρή «Ποιος είδε κράτος λιγοστό σ΄όλη τη γη μοναδικό, εκατό να ξοδεύει και πενήντα να μαζεύει;» έρχονται να μας θυμίσουν το βασικό λόγο που χρωστάμε στις μέρες μας περίπου το 180 % αυτού που παράγουμε (Είναι βιώσιμο το Ελληνικό χρέος)

Ασφαλώς αυτός ο υπερδανεισμός (σε σχέση με την αξία της παραγωγής) της χώρας αύξησε τον ήδη υπάρχοντα βαθμό οικονομικής και πολιτικής  εξάρτησης από τους δανειστές της στο σήμερα αλλά ατυχώς και για πολλά από τα επόμενα χρόνια.

Η ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας

16 Αυγούστου 1960. Η ιστορική στιγμή της υπογραφής των τελικών κειμένων της εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος υπογράφει, ο τελευταίος Βρετανός κυβερνήτης σερ Χιου Φουτ παρακολουθεί και, αριστερά του, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Φαζίλ Κιουτσούκ.

Η υπογραφή των συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου, στις 19 Φεβρουαρίου 1959, άνοιξε τον δρόμο για την ανεξαρτησία της Κύπρου. Ωστόσο, μέχρι την επίσημη εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, στις 16 Αυγούστου 1960, μεσολάβησε μια κρίσιμη μεταβατική περίοδος (συχνά αγνοείται η σημασία της), κατά την οποία συγκροτήθηκε ο μηχανισμός της νεοσύστατης δημοκρατίας.

Ενα από τα σώματα που είχαν ιδρυθεί για την εφαρμογή των συμφωνιών του 1959 ήταν η επιτροπή του Λονδίνου (αποτελούμενη από αντιπροσώπους των τριών Εγγυητριών Δυνάμεων, καθώς και των δύο κοινοτήτων), η οποία είχε κυρίως ως έργο της θέματα που αφορούσαν τον βρετανικό στρατό. Στις αρχές του 1960, ένα από τα ζητήματα στα οποία η πρόοδος των διαβουλεύσεων στο Λονδίνο φάνηκε να σκοντάφτει ήταν αυτό των βρετανικών βάσεων. Συγκεκριμένα, υπήρχαν διαφωνίες ως προς το μέγεθος, την έκταση της κυριαρχίας τους, καθώς και στο θέμα της εκχώρησής τους σε περίπτωση βρετανικής αποχώρησης. Καθώς η συζήτηση όδευε προς αδιέξοδο, οι Βρετανοί συγκάλεσαν διάσκεψη στο Λονδίνο, στις 16 Ιανουαρίου 1960, με τη συμμετοχή των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας, καθώς και με τους ηγέτες των Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και Φαζίλ Κουτσιούκ, αντίστοιχα.

Στο Λονδίνο, οι Βρετανοί ήλπιζαν ότι, με κάποιες μικρές προσαρμογές, οι διαπραγματεύσεις θα κατέληγαν σε συμφωνία εγκαίρως, έτσι ώστε η ημέρα ανακήρυξης της ανεξαρτησίας να καθοριζόταν τον Φεβρουάριο.

Όταν ξεσηκώνονται οι... πλούσιοι!

Το Ποντίκι

του Βασίλη Γαλούπη

Αυξάνονται διαρκώς οι αυτονομιστικές τάσεις επί παγκοσμιοποίησης 

Όπως έδειξε η κρίση στην Καταλωνία, και οι πλούσιοι τώρα έχουν τις δικές τους οικονομικές ανησυχίες και τάσεις ανεξαρτησίας. Η Καταλωνία διαθέτει μια ταυτότητα που είναι από πολλές πλευρές ξεχωριστή από αυτήν της υπόλοιπης Ισπανίας. 

 

Όμως, η πρόσφατη επιθυμία για ανεξαρτησία τροφοδοτήθηκε κυρίως από την οργή σχετικά με το πώς ακριβώς γίνεται η δημοσιονομική ανακατανομή. Η ροή των χρημάτων, δηλαδή, από τους πλούσιους Καταλανούς προς κατοίκους περιοχών της Ισπανίας, τους οποίους οι Καταλανοί θεωρούν αγνώμονες και τεμπέληδες. 

 

Το γεγονός είναι ότι, σε πλανητικό επίπεδο, η παγκοσμιοποίηση υποδαύλισε αυτονομιστικές τάσεις σε διάφορες περιοχές του κόσμου με το να θέτει ένα ερώτημα το οποίο αντιμετωπίζουν και οι Καταλανοί: Σε ποιον ακριβώς οφείλουμε την έννοια της κοινωνικής ευθύνης;

Κάθε χώρα ή περιοχή έχει τη δική της ιδιοσυγκρασία και ιστορία. Όμως ορισμένες συνθήκες προσφέρουν καλύτερες προοπτικές για καινούργιες και προσφάτως ανεξαρτητοποιημένες χώρες από ό,τι άλλες. Βέβαια οι μικρές χώρες αντιμετωπίζουν τις ιδιαίτερες δυσκολίες τους. Είναι αναγκασμένες να θυσιάζουν την «οικονομία κλίμακας» καθώς υποχρεώνονται να διανέμουν το κόστος του κράτους σε έναν μικρό πληθυσμό. 

Εθνική ανεξαρτησία

analyst

Οι Έλληνες οφείλουν να προστατεύσουν την πατρίδα τους, η οποία κινδυνεύει πολύ σοβαρά να εξαφανισθεί ως Έθνος – αφού όταν στύβεις μία λεμονόκουπα έως ότου δεν έχει πια καθόλου χυμό, την πετάς στα σκουπίδια.

.

Δεν υπάρχει σημαντικότερος πολιτικός σκοπός από την ανεξαρτησία ενός Έθνους – ενώ μόνο η ύπαρξη ενός ανεξάρτητου κράτους μπορεί να εγγυηθεί πως οι Πολίτες του έχουν και μπορούν να έχουν δικαιώματα και ελευθερίες. Εκτός αυτού δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο από το διεθνή εξευτελισμό που υφιστάμεθα, λόγω της πολιτικής της υποτέλειας και των υποκλίσεων των κυβερνήσεων μας – ενώ η κομματική σήψη και η διαφθορά συνεχίζονται, καταρρακώνοντας την εθνική μας αξιοπρέπεια.

Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα θα πρέπει να πάψει να ασχολείται με τις αξιολογήσεις, να καταθέσει αμέσως αγωγή εναντίον των παράνομων δανειακών συμβάσεων στο ευρωπαϊκό δικαστήριο και να προβεί σε αναβολή πληρωμών έως ότου αποφασίσει – καταργώντας φυσικά τα μνημόνια, αλλά επιταχύνοντας τις πραγματικές μεταρρυθμίσεις που χρειάζεται η οικονομία της. Έτσι θα αποδειχθεί εάν έχουν δίκιο όλοι όσοι νομικοί τις θεωρούν παράνομες, τεκμηριώνοντας σωστά την άποψη τους, όπως ο κ. Κασιμάτης (πηγή) – ενώ ασφαλώς δεν είναι πια βιώσιμο ούτε το δημόσιο χρέος, ούτε το ιδιωτικό, ούτε τα πρωτογενή πλεονάσματα που απαιτούν οι δανειστές, δημεύοντας μέσω της φορολογίας και της πολιτικής λιτότητας τα περιουσιακά στοιχεία των Ελλήνων.

Ταυτόχρονα η Ελλάδα οφείλει να καταθέσει αγωγή αποζημίωσης εναντίον των «θεσμών» ύψους 1 τρις €, όσο δηλαδή η ζημία που προκάλεσαν στην ελληνική οικονομία, μία δεύτερη εναντίον της ΕΚΤ για την παράνομη διακοπή της ρευστότητας το 2015 και το κλείσιμο των τραπεζών, καθώς επίσης μία τρίτη εναντίον της Γερμανίας – για τις πολεμικές επανορθώσεις που ασφαλώς δικαιούται. Παράλληλα πρέπει να κατατεθούν αγωγές εναντίον όλων των βουλευτών και των ελληνικών κομμάτων που ψήφισαν τα μνημόνια και το PSI, χωρίς να ρωτήσουν κανέναν – καθώς επίσης να ζητηθεί από το ευρωπαϊκό δικαστήριο, ενδεχομένως επίσης από τον Ο.Η.Ε., να αναιρεθούν οι δεσμεύσεις από το PSI, ως παράνομες και καταχρηστικές.

Ε.Ε. vs Aυτονομιστές κι όποιος αντέξει...*

Το Ποντίκι

του Βασίλη Γαλούπη

Επώδυνο ευρωπαϊκό κρας τεστ λόγω αποσχιστικών κινημάτων – πώς βλέπει η μια πλευρά την άλλη 

Από την προηγούμενη Παρασκευή το όνειρο της καταλανικής ανεξαρτησίας ήρθε σε βίαιη επαφή με την πραγματικότητα. 

 

Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς του κυβερνητικού συνασπισμού του Κάρλες Πουτζντεμόν, ότι η ανεξαρτησία της Καταλωνίας θα ήταν ανώδυνη. 

1 Πάνω από 1.300 εταιρείες, μεταξύ των οποίων και οι μεγαλύτερες της Καταλωνίας, όπως η Banco Sabadell, η Caixa Bank και η γερμανική ασφαλιστική Allianz AG, μετακίνησαν άρον - άρον την έδρα τους από την Καταλωνία σε άλλες περιοχές της Ισπανίας. Η φυγή είχε ήδη αρχίσει από τις προηγούμενες εβδομάδες καθώς, όπως τονίζουν Καταλανοί οικονομολόγοι του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης, για τις επιχειρήσεις η πρόθεση να διακηρυχθεί ανεξαρτησία είναι το ίδιο με το να προβείς στη διακήρυξη. Να σημειωθεί ότι το 2015 ο τότε πρόεδρος της Καταλωνίας Αρτούρ Μας διαβεβαίωνε ότι κάτι τέτοιο (η φυγή επιχειρήσεων) «δεν θα συνέβαινε ποτέ».

 

2 Η σιωπηλή έως τώρα καταλανική πλειονότητα, που δεν επιθυμεί την απόσχιση, αρχίζει να βρίσκει τη φωνή της. Διοργανώνονται πορείες υπέρ της ενότητας της Ισπανίας. Σε διεθνή κανάλια καταγγέλλουν το διαβλητό της διαδικασίας του δημοψηφίσματος, όπως στο France 24, με αναφορές για κάποιους που ψήφισαν τέσσερις και πέντε φορές. 

Παρά τους ισχυρισμούς του Πουτζντεμόν, δεν υπάρχουν αντικειμενικά στοιχεία ότι η απόσχιση είναι απαίτηση της καταλανικής πλειονότητας. Πριν από το δημοψήφισμα οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι το ποσοστό των Καταλανών που επιθυμούν την απόσχιση βρίσκεται στο 40% με 45%. Σε δημοσκόπηση της «El Mundo» μετά το δημοψήφισμα (διεξήχθη 23-26 Οκτωβρίου) το ποσοστό που επιθυμεί απόσχιση από την Ισπανία ήταν μόλις 34%.

Καταλονία: Νέα πρόκληση για την Ευρώπη

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Μωυσή Λίτση

mlitsis@naftemporiki.gr

Το ρολόι πίσω σε σκοτεινές εποχές, τότε που η καταλανική αυτονομία συντρίβονταν από τις μπότες των νικηφόρων στρατευμάτων του δικτάτορα Φράνκο, μοιάζει να γυρίζει η σε πλήρη εξέλιξη καταλανική κρίση. Μια κρίση που απειλεί να συνταράξει το ευρωπαϊκό εγχείρημα σε μια κρίσιμη καμπή.

Η ανεξαρτητοποίηση της Καταλονίας παραμένει αρκετά νεφελώδης ως προς τις επιδιώξεις της, αφού το ίδιο το στρατόπεδο του «ναι» δεν είναι παρά μια ετερόκλητη ιδεολογικά συμμαχία, που την ενώνει η απέχθεια προς την κεντρική κυβέρνηση της Μαδρίτης.

Η είδηση μάλιστα περί απαγγελίας κατηγοριών για στάση κατά του αποπεμφθέντος Καταλανού προέδρου Κάρλες Πουτζδεμόν και οι πληροφορίες ότι έχει καταφύγει στο Βέλγιο απειλούν να μεταφέρουν την κρίση της Καταλονίας εκτός ισπανικών συνόρων.

Το οξύμωρο στην περίπτωση της Καταλονίας είναι ότι τα κυρίαρχα υπέρ της απόσχισης κόμματα θέλουν μια ανεξάρτητη μεν από τη Μαδρίτη Καταλονία, ενταγμένη ωστόσο στην Ε.Ε., στην Ευρωζώνη και το ΝΑΤΟ. Κάτι ανάλογο με αυτό που επιδιώκουν οι οπαδοί της σκωτικής ανεξαρτησίας, που θέλουν τη Σκωτία ανεξάρτητη από το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά ως ανεξάρτητο κράτος-μέλος στην Ε.Ε.

Τα παραπάνω είναι μερικά μόνο παραδείγματα των αντιφατικών εν πολλοίς εξελίξεων που πυροδοτεί η καταλανική κρίση. Από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε, ο διεθνής Τύπος βρίθει από αναλύσεις για τον φόβο της «βαλκανοποίησης» της Ευρώπης, τον κίνδυνο δηλαδή η σημερινή Ευρώπη να «σπάσει» σε νέα μικρότερα ανεξάρτητα κράτη, καθώς οι παλιές τοπικές-εθνοτικές αντιπαλότητες βγαίνουν από το λήθαργο ετών…

Καταλονία: Από το δημοψήφισμα στη ρήξη

Ο πρόεδρος της Καταλονίας Κάρλες Πουτζντεμόν, τον οποίο καθαίρεσε η Μαδρίτη, κάλεσε το Σάββατο τους υποστηρικτές του σε μια δημοκρατική αντίσταση εναντίον της κηδεμονίας της περιοχής, μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας από το καταλανικό κοινοβούλιο.

Ακολουθεί το χρονικό της κρίσης που συνταράσσει την Ισπανία εδώ και σχεδόν ένα μήνα:

Το αμφιλεγόμενο δημοψήφισμα

Την 1η Οκτωβρίου, παρά την απαγόρευση από την ισπανική Δικαιοσύνη, διοργανώθηκε το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της περιφέρειας από την τοπική κυβέρνηση της Καταλονίας.

Η ψηφοφορία, την οποία η Μαδρίτη δεν αναγνώρισε και μποϊκόταραν τα κόμματα κατά της απόσχισης, αμαυρώθηκε από τις βιαιοπραγίες των αστυνομικών εναντίον ψηφοφόρων με τουλάχιστον 92 τραυματίες. Ακολούθησαν πολλές ογκώδεις διαδηλώσεις.

Σύμφωνα με τις καταλανικές αρχές, το «ναι» στην απόσχιση υπερίσχυσε με ποσοστό 90,18%, με τη συμμετοχή να ανέρχεται σε 43%.

Στις 3 Οκτωβρίου, σε ένα σπάνιο τηλεοπτικό διάγγελμα, ο βασιλιάς της Ισπανίας Φελίπε δηλώνει ότι το κράτος πρέπει «να εγγυηθεί τη συνταγματική τάξη». Επιπλέον, καταγγέλλει την «απαράδεκτη ανεντιμότητα» της καταλανικής ηγεσίας.

Ως απάντηση ο Πουτζντεμόν απειλεί να κηρύξει την ανεξαρτησία της Καταλονίας ελλείψει διαλόγου.

Η συντηρητική κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μαριάνο Ραχόι καλεί τους Καταλανούς ηγέτες να διαλύσουν το κοινοβούλιο και να προκηρύξουν πρόωρες περιφερειακές εκλογές.

Τα μέτρα Ραχόι κατά της Καταλονίας – Δίωξη σε Πουιτζντεμόντ για «εξέγερση»

Ραγδαίες οι εξελίξεις στην Ισπανία μετά την απόφαση του καταλανικού κοινοβουλίου να υπερψηφίσει την ανεξαρτησία της Καταλονίας από την ισπανική επικράτεια.

Άμεση ήταν η αντίδραση της Μαδρίτης, καθώς μετά από την έγκριση της Γερουσίας τίθεται σε εφαρμογή το άρθρο 155 για αναστολή της αυτονομίας της Καταλονίας.

Η πρόταση της κυβέρνησης προβλέπει επιγραμματικά:

• Καθαίρεση της καταλανικής κυβέρνησης και διάλυση της καταλανικής Βουλής. Τη διακυβέρνηση θα αναλάβουν ειδικές επιτροπές, αλλά στην ουσία, θα βρίσκεται στα χέρια υπουργών της ισπανικής κυβέρνησης. Η κυβέρνηση μπορεί να δώσει εντολή στις Αρχές να συλλάβουν τους Καταλανούς πολιτικούς που συμμετείχαν στις διαδικασίες ανακήρυξης της ανεξαρτησίας (συμπεριλαμβανομένου και του Κάρλες Πουιτζντεμόντ).
• Προκήρυξη νέων εκλογών στην περιοχή εντός έξι μηνών
• Η κυβέρνηση Ραχόι θα έχει την εξουσία να διορίζει και να απολύει τα μέλη σε όλους τους οργανισμούς και νομικά πρόσωπα που εξαρτώνται από την Τζενεραλιτάτ.
• Οι περίπου 17.000 άνδρες των Mossos D’ Esquadra, η καταλανική αστυνομία, περνούν υπό τον έλεγχο της ισπανικής αστυνομίας. Η κυβέρνηση Ραχόι θα έχει, ακόμη, τη δυνατότητα να αντικαθιστά τους άνδρες της καταλανικής αστυνομίας από όργανα των δυνάμεων ασφαλείας του κράτους (εθνική αστυνομία, Πολιτοφυλακή).

Η «συμφωνημένη ρήξη» της Ισπανίας

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

Μαδρίτη, 27 Οκτωβρίου 1977. Η ηγεσία των κομμάτων ποζάρει μετά την υπογραφή του «συμφώνου της Μονκλόα». Ο κομμουνιστής Καρίγιο δεύτερος από αριστερά, ο σοσιαλιστής Γκονσάλες κι ο πρωθυπουργός Σουάρεθ στο κέντρο

Του Τάσου Κωστόπουλου

«Η επιβίωση του καπιταλισμού απαιτεί κάποιες πολιτικές θυσίες»

Χοσέ-Μαρία Αρέιλζα, Ισπανός ΥΠΕΞ (30/12/1975)

H σκιά του παρελθόντος βαραίνει καθοριστικά τις επιλογές των ανθρώπων –ιδίως όταν αυτή παραπέμπει όχι σε μακρινές εποχές, αλλά σε απτά βιώματα των παιδικών και εφηβικών τους χρόνων.

Το επιβεβαίωσαν, για ακόμη μία φορά, οι πρόσφατες σκηνές γύρω από τα εκλογικά τμήματα της Καταλονίας: εκείνο το αποφασισμένο πλήθος των γκριζομάλληδων μεσηλίκων που έδινε επί ώρες μάχη με τα ΜΑΤ για το δικαίωμά του να ψηφίσει, αψηφώντας κλομπιές και πλαστικές σφαίρες, παρέπεμπε περισσότερο σε τελετουργία αναβίωσης των αγώνων της δεκαετίας του 1970 για δημοκρατία παρά σε κινητοποίηση οπαδών ενός κλασικού εθνικιστικού κινήματος.

Οσες επιφυλάξεις κι αν έχει κανείς απέναντι σ’ ένα αποσχιστικό εγχείρημα, δεν μπορεί λοιπόν παρά να συνυπολογίσει αυτή την παρακαταθήκη αντιαυταρχικών ανακλαστικών που προσέδωσε στην ψηφοφορία της περασμένης Κυριακής τον χαρακτήρα (και) μιας μάχης για τη δημοκρατία.

Γιατί η μακρόσυρτη ισπανική μεταπολίτευση της δεκαετίας του 1970, πολύ λιγότερο προσφιλής ως ιστορική αναφορά απ’ ό,τι το ελληνικό και πορτογαλικό ισοδύναμό της, σημαδεύτηκε από μια θεμελιώδη αντίφαση: ένα συγκλονιστικό μαζικό κίνημα για δημοκρατία, αντιμέτωπο με την αμείλικτη κρατική καταστολή και τις εξίσου θανατηφόρες επιθέσεις μιας πάνοπλης παρακρατικής Ακροδεξιάς, κατέληξε σ’ έναν άδοξο συμβιβασμό με την «εκσυγχρονιστική» πτέρυγα του δικτατορικού καθεστώτος.

Με τελικό αποτέλεσμα ένα κοινοβουλευτικό σύστημα που ενσωμάτωσε ουκ ολίγα κατάλοιπα του φρανκισμού, μεταμφιεσμένα σε «κεντρώες» δυνάμεις που μάχονταν ενάντια στον εθνικό και πολιτικό «εξτρεμισμό».

Daily Express: Ποιά Καταλονία; Η Ιταλία είναι ο μεγάλος κίνδυνος για την ευρωζώνη

Το Ποντίκι

Η κρίση στην Ισπανία μετά το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Καταλονίας, δεν είναι η μόνη που απειλεί να βυθίσει την ευρωζώνη σε νέα χρηματοπιστωτική κρίση, λαμβάνοντας υπόψη τις επερχόμενες εκλογές της Ιταλίας και την άνοδο του λαϊκισμού, αναφέρει δημοσίευμα της ηλεκτρονικής έκδοσης της βρετανικής εφημερίδας «Daily Express».

 

Με την Ε.Ε επικεντρωμένη στην Καταλονία και την προσπάθειά της για ανεξαρτησία από την Ισπανία, οι επενδυτές κάλεσαν τους επικεφαλής τραπεζών να έχουν στο νου τους την πιθανή καταστροφή στην Ιταλία, αναφέρει το δημοσίευμα της «Express.co.uk» και συνεχίζει: «Ο Andrea Cicione, επικεφαλής στρατηγικής της TS Lombard, δήλωσε στο CNBC: "Πέρα από την Καταλονία, είναι οι ιταλικές εκλογές που μας ανησυχούν". Επί του παρόντος, το Κίνημα 5 αστέρων προηγείται στις δημοσκοπήσεις για τις εκλογές του 2018 προκαλώντας αβεβαιότητα στις Βρυξέλλες».

Καταλονία: Αρχή μιας μεγάλης ευρωπαϊκής κρίσης

iskra

του Κώστα Ράπτη

Το δημοψήφισμα της Κυριακής υπήρξε, όπως παρατηρούν ολοένα και περισσότεροι αναλυτές των διεθνών μέσων ενημέρωσης, το “σημείο χωρίς επιστροφή” στην καταλανική κρίση.

Η απόσχιση της Καταλονίας από το ισπανικό βασίλειο έχει πια δρομολογηθεί. Ο χρόνος και ο τρόπος υλοποίησης της είναι ανοικτό ερώτημα, όμως η διαδικασία μοιάζει μη αντιστρεπτή.

Οι 2.020.144 ψήφοι υπέρ της ανεξαρτησίας (έναντι 176.565 “Όχι”, 45.586 λευκών και 20.129 ακύρων) υπολείπονται μεν του 50% των εγγεγραμμένων, εφόσον οι αντίπαλοι της απόσχισης προτίμησαν κυρίως την αποχή, αλλά ξεπερνούν τον αριθμό των θετικών ψήφων που είχαν υπάρξει στο δημοψήφισμα του 2006 για την έγκριση (με τη συμφωνία της Μαδρίτης) του καταστατικού χάρτη της καταλανικής αυτονομίας, καθώς και σε αυτό του 2014 το οποίο είχε εκ των προτέρων ακυρωθεί από την ισπανική δικαιοσύνη και αντιμετωπίσθηκε από τις καταλανικές αρχές ως μια μορφή “λαϊκής διαβούλευσης”. Τα “Ναι” του δημοψηφίσματος της Κυριακής ξεπερνούν επίσης το άθροισμα των ψήφων που έλαβαν στις καταλανικές βουλευτικές εκλογές του 2015 το ψηφοδέλτιο “Ενωμένοι για το Ναι” (που συγκρότησαν, με προγραμματικό στόχο την απόσχιση, η ανασυγκροτημένη μετά από διάσπαση αυτονομιστική κεντροδεξιά και η ιστορική Ρεπουμπλικανική Αριστερά της Καταλονίας) και το “Ψηφοδέλτιο Λαϊκής Ενότητας”, οι αντικαπιταλιστές αντιευρωπαϊστές οι οποίοι προσφέρουν εξωτερική στήριξη στην περιφερειακή κυβέρνηση.

Δύο σκέψεις για το δημοψήφισμα στην Καταλονία

Πώς ενισχύονται οι βουκόλοι εθνικιστές

της Σώτης Τριανταφύλλου

Το 2010 το συνταγματικό δικαστήριο της Ισπανίας, μετά από διαβουλεύσεις τεσσάρων χρόνων, αποφάσισε να περικόψει τη νομοθεσία που εξασφάλιζε την αυτονομία (όχι την ανεξαρτησία) της Καταλονίας: δεν αναγνώρισε ούτε την επισημοποίηση της καταλανικής γλώσσας (έναντι της ισπανικής), ούτε την πρωτοκαθεδρία του περιφερειακού συστήματος δικαιοσύνης. Οι αργοπορημένες αυτές αποφάσεις ήταν σωστές σύμφωνα με το Σύνταγμα, αλλά λανθασμένες σε πρακτικό επίπεδο: δεν έπαιρναν υπόψη την εθνικιστική προπαγάνδα στην Καταλονία και τις δυνατότητες των αριστερών λαϊκιστικών κομμάτων να χειραγωγήσουν τα πλήθη. Στην ουσία, η ισπανική κυβέρνηση επέδειξε την τυφλότητα ή/και τη βλακεία που προκαλεί ποικίλες κρίσεις στην Ευρώπη. 

Παρόμοια συμπεριφορά οδήγησε στην αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ: αλαζονεία, προχειρότητα, υποτίμηση προβλημάτων, άγνοια της μαζικής ψυχολογίας – άρνηση να δούμε ότι η ενωμένη Ευρώπη δεν είναι όραμα μαζών κι ότι οι ηγεσίες έχουν αποτύχει να εξουδετερώσουν τον εθνικισμό. Κυρίως, το βρετανικό δημοψήφισμα έθεσε ένα προηγούμενο: όπου υπάρχει αμηχανία, μπορούμε να σκηνοθετήσουμε ένα δημοκρατικό νούμερο με ζογκλέρ και φιλοθεάμον κοινό. Κι ό,τι ήθελε προκύψει.

Ξέρεις ότι η ψήφος σου έχει πια νόημα, μόνο όταν σου ανοίγουν το κεφάλι για να μην ψηφίσεις

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

Ζωντάνεψε η πατρίδα μας η Ευρώπη, αφού στην Ισπανία όχι μόνο απαγορεύτηκε το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Καταλονίας αλλά οι κουκουλοφόροι αστυνομικοί του ισπανικού κράτους επιτέθηκαν -ακόμα και με πλαστικές σφαίρες- στους πολίτες που ήθελαν να ψηφίσουν, και έστειλαν μερικές εκατοντάδες νοματαίους στο νοσοκομείο.

Πολύ καλά τα πηγαίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, αφού μετά τους νεοναζί και τους ακροδεξιούς που μπαίνουν αβέρτα στα κοινοβούλια των ευρωπαϊκών χωρών, μετά την ανατροπή του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος στην Ελλάδα επειδή οι Έλληνες δεν ψήφισαν σωστά, μετά το Brexit που έκαναν λάθος οι Βρετανοί πολίτες γιατί δεν ξέρουν να ψηφίζουν, μετά το ιταλικό δημοψήφισμα που και οι Ιταλοί πολίτες ψήφισαν ΟΧΙ γιατί δεν ξέρουν κι αυτοί να ψηφίζουν σωστά, έρχεται και το απαγορευμένο δημοψήφισμα στην Καταλονία για να μην έχει κανείς αμφιβολία πως η Δημοκρατία κυριαρχεί στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ήταν σωστό να απαγορευτεί το δημοψήφισμα στην Καταλονία γιατί η Βαρκελώνη έχει εκατομμύρια τουρίστες και δεν μπορούμε να ταράζουμε τις ανέμελες διακοπές των τουριστών με δημοψηφίσματα.

Βέβαια, η Βαρκελώνη έχει τουρισμό όλο τον χρόνο, οπότε θα πρέπει να καταργηθούν για πάντα οι εκλογές και τα δημοψηφίσματα στην Βαρκελώνη.

Η επανάσταση των σκλάβων που σηματοδότησε την αρχή του τέλους της αποικιοκρατίας

Η Αϊτή συμβολίζει την αρχή και την αρχή του τέλους του ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας. Υπήρξε ταυτόχρονα μια από τις πρώτες ευρωπαϊκές αποικίες στην Αμερική και η πρώτη ανεξάρτητη χώρα στην Λατινική Αμερική. Κέρδισε την ανεξαρτησία της μέσω της μοναδικής επιτυχημένης επανάστασης σκλάβων στον κόσμο. Η επανάσταση συνετέλεσε στον πόλεμο ανάμεσα στις 3 υπερδυνάμεις του 18ου αιώνα, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Βρετανία, και έδωσε το παράδειγμα για την ανεξαρτητοποίηση των άλλων χωρών της Αμερικής.

του Μιχάλη Γιαννεσκή

Ο Χριστόφορος Κολόμβος έφτασε στο νησί της Καραϊβικής που ονόμασε Ισπανιόλα το 1492. Δώδεκα μήνες αργότερα οι ιθαγενείς εξεγέρθηκαν κατά των Ισπανών και σταδιακά εξολοθρεύτηκαν. Κατά τα τέλη του 18ου αιώνα περίπου τα 2/3 του νησιού ήταν ισπανική αποικία και το υπόλοιπο γαλλική, με το ίδιο όνομα, Άγιος Δομίνικος.

Το «μαργαριτάρι» πλούτου και βαναυσότητας

Το 1790, η Γαλλική αποικία του Άγιου Δομίνικου ήταν μια από τις πιο πλούσιες χώρες στον κόσμο. Ο πλούτος της προέρχονταν κυρίως από την καλλιέργεια ζαχαροκάλαμου, για να καλυφθεί η ακόρεστη όρεξη των Ευρωπαίων και Αμερικανών για ζάχαρη.  Η αποικία είχε χαρακτηριστεί το «μαργαριτάρι» της Καραϊβικής.

Η οικονομία του «μαργαριταριού» βασίζονταν στις φυτείες ζαχαροκάλαμου, στις οποίες δούλευαν σκλάβοι κάτω από εξαιρετικά βάναυσες συνθήκες. Περίπου το 90% του πληθυσμού της αποικίας, 500.000 άτομα, ήταν σκλάβοι που είχαν απαχθεί από τις χώρες της Αφρικής. 

Ο καταναγκασμός των σκλάβων να δουλεύουν μέχρι και 15 ώρες την ημέρα σε άθλιες συνθήκες καθιστούσε την παραγωγή πολύ κερδοφόρα.

 Η ελίτ των λευκών αποτελούσε το 5% του πληθυσμού, ενώ το υπόλοιπο 5% ήταν απελευθερωμένοι σκλάβοι, κυρίως μιγάδες, με πολύ περιορισμένα δικαιώματα. 

Η παραγωγή της ζάχαρης απαιτούσε πολύ εντατική εργασία. Ο καταναγκασμός των σκλάβων να δουλεύουν μέχρι και 15 ώρες την ημέρα σε άθλιες συνθήκες καθιστούσε την παραγωγή πολύ κερδοφόρα. Η θνησιμότητα των εξουθενωμένων σκλάβων ήταν πολύ μεγάλη και για να διατηρηθεί ο αριθμός τους σταθερός περίπου 30.000 νέοι σκλάβοι εισάγονταν στην αποικία κάθε χρόνο. 

Ανάγκη ριζικών αποφάσεων και αλλαγών

analyst

Η Ελλάδα είναι σε θέση να ανακτήσει την εθνική της ανεξαρτησία, διώχνοντας την Τρόικα και καταργώντας τα μνημόνια, εάν υπάρξουν οι σωστές προϋποθέσεις – κυριότερη εκ των οποίων είναι η αποκατάσταση της δημοκρατίας, παράλληλα με την τιμωρία των υπευθύνων της χρεοκοπίας.  

του Ιάκωβου Ιωάννου

Άποψη

Στον επίλογο της ανάλυσης μας «Ο δεκάλογος του ελέγχου των μαζών» αναφέραμε πως, σύμφωνα με το φιλόσοφο J.Dewey, μόνο όταν όλοι οι Θεσμοί, η παραγωγή, το εμπόριο, οι τράπεζες και τα ΜΜΕ ελέγχονται δημοκρατικά, θα καταφέρουμε να οικοδομήσουμε μία λειτουργική δημοκρατική κοινωνία – κάτι που θα μπορούσε τότε μόνο να επιτευχθεί, όταν όλοι οι άνθρωποι ενωθούν μεταξύ τους, χωρίς κομματικές αγκυλώσεις, αγωνιζόμενοι για τα δικαιώματα τους, όπως έκαναν στο παρελθόν.

Στα πλαίσια αυτά, είναι προφανές πως ο έλεγχος των υπολοίπων Θεσμών μπορεί να επιτευχθεί μόνο από τις εκάστοτε κυβερνήσεις – οι οποίες βέβαια θα πρέπει επίσης να ελέγχονται. Ποιός όμως θα τις ελέγχει; Ασφαλώς οι κοινωνίες που εκπροσωπούν, αρκεί βέβαια να δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις – να έχουν δηλαδή πρακτικά το δικαίωμα, καθώς επίσης να είναι σε θέση να το ασκούν. Πώς θα τις ελέγχουν οι κοινωνίες; Τι απαιτείται δηλαδή;

Απλούστατα, να έχουν θεσμικά τη δυνατότητα όχι μόνο να τις εκλέγουν κάθε τέσσερα χρόνια, ανεχόμενες στη συνέχεια υποχρεωτικά τη μη τήρηση των δεσμεύσεων τους – αλλά, επίσης, να τις ελέγχουν συνεχώς, να μπορούν να τις ανακαλούν ανά πάσα στιγμή όταν κρίνονται ανεπαρκείς ή/και ανίκανες, καθώς επίσης να τις τιμωρούν εφόσον δεν τηρούν τα υπεσχημένα. Πόσο μάλλον όταν διαπλέκονται, διαφθείρονται και υπηρετούν ξένα συμφέροντα, ενάντια σε αυτά του Έθνους τους – προφανώς προκαλώντας του ζημίες.

Το μυστικό της ευτυχίας

analyst

Η ευτυχία του ατόμου εξαρτάται από το βαθμό της ανεξαρτησίας του. Επομένως είναι συνώνυμη με την αυτάρκεια που καταφέρνει να αποκτά στη ζωή του.

της Σερένας Νομικού

«Ο άνθρωπος που έχει εξαρτήσει από τον εαυτό του και μόνο όλα όσα συμβάλλουν στην ευτυχία του και δεν εξαρτάται από την ευτυχία ή τη δυστυχία των άλλων, ούτε αλλάζει ψυχική διάθεση ανάλογα με το τι συμβαίνει στις ξένες ζωές, αυτός έχει κατορθώσει να ζει καλύτερα από όλους. Αυτός είναι ο σώφρων, ο ανδρείος και ο συνετός. Αυτός, εάν αποκτήσει διάφορα αγαθά και τα χάσει, θα υπακούσει πιστά στο παλιό γνωμικό: ποτέ δεν θα δείξει υπερβολική χαρά ή μεγάλη θλίψη, γιατί θα στηρίζεται πάντοτε στον εαυτό του» (Πλάτωνας με παρεμβάσεις).

«Πώς μπορεί να είναι ευτυχισμένος ένας άνθρωπος, εάν δεν μπορεί να βασιστεί στον εαυτό του; Αν το αγαθό βέβαια που αποκτάει κανείς δεν είναι κάτι σταθερό, βέβαιο και διαρκές, κανείς δεν μπορεί να είναι ευτυχισμένος. Επομένως αυτό που κυρίως μετράει, όσον αφορά τα επιτεύγματα του εκάστοτε ανθρώπου, είναι η διάρκεια και όχι η αριθμός τους. Τίποτα από όσα συντελούν στην ευτυχία δεν θα έπρεπε να μαραίνεται, να σβήνει ή να χάνεται, επειδή όποιος φοβάται μην το χάσει δεν θα είναι ποτέ ευτυχισμένος.