Νέα Πολιτική
του Στάθη Καραπάνου*
Προ ολίγων ημερών, στις 6 Ιανουαρίου 2016, κρατικό κανάλι της Βορείου Κορέας ανακοίνωσε με εθνική υπερηφάνεια την επιτυχή δοκιμή ρίψης βόμβας υδρογόνου. Ανεξάρτητα από το εάν ο σεισμός 5,1 ρίχτερ που καταγράφθηκε οφείλεται πράγματι σε υδρογονοβόμβα ή, όπως υποπτεύεται, σε κάποιο άλλο μικρότερης ισχύος πυρηνικό όπλο, είναι σημαντικό να αναλυθούν προσεκτικά οι προθέσεις των προκλητικών κινήσεων του νεαρού αιμοβόρου δικτάτορα Κιμ Γιονγκ Ουν, έτσι ώστε να κατανοηθούν με ακρίβεια οι γεωπολιτικοί συσχετισμοί που μπορούν να διαμορφωθούν προσεχώς στην Ανατολική Ασία.
Η εν λόγω βολή είναι η τέταρτη κατά σειρά πυρηνική δοκιμή που η Πιονγιάνγκ ισχυρίζεται πως πραγματοποιεί από το 2006, από τότε δηλαδή που ανακοίνωσε την έναρξη του πυρηνικού της προγράμματος με σκοπό την αποτροπή της απειλής που αντιπροσωπεύει για την ίδια η συμμαχία των ΗΠΑ με τη Νότια Κορέα. Οι ΗΠΑ αντέδρασαν άμεσα με επίδειξη δύναμης, στέλνοντας στρατηγικό βομβαρδιστικό Β-52 σε χαμηλή πτήση εντός των συνόρων της Βορείου Κορέας, βομβαρδιστικό το οποίο μπορεί να μεταφέρει πυραύλους με πυρηνική γόμωση. Ωστόσο, το μήνυμα που ο Κιμ Γιονγκ Ουν θέλησε να στείλει δεν έχει ως τελικό αποδέκτη την Ουάσιγκτον, αλλά το Πεκίνο. Το ερώτημα είναι δηλαδή πως θα αντιδράσει η Κίνα σε αυτήν την κατάσταση.
Από τη στιγμή που ο Σι ανέλαβε τα ινία της Κίνας, το 2013, δεν έχει επισκεφθεί αυτοπροσώπως τον Κιμ ως ένδειξη καλής θελήσεως προς την διεθνή κοινότητα, εναντίον της πυρηνικής απειλής της Πιονγιάνγκ. Όπως και στο παρελθόν, η Κίνα καταδίκασε την τελευταία ενέργεια της Βορείου Κορέας και παρότρυνε τον προβληματικό της σύμμαχο να τερματίσει το πυρηνικό του πρόγραμμα στο πλαίσιο της διεθνούς προσπάθειας παγκοσμίου πυρηνικού αφοπλισμού. Το Πεκίνο έχει υποστηρίξει ακόμη και κυρώσεις του ΟΗΕ κατά της Βορείου Κορέας.
Η στάση αυτή δεν είναι όμως αρκετή για να αποτρέψει την ένταση μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ. Ο Αμερικανός υπουργός εξωτερικών Τζον Κέρρυ χαρακτήρισε την προσέγγιση της Κίνας στο ζήτημα ως αποτυχημένη και προχώρησε σε σύσφιξη της συμμαχίας με τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία. Ό,τι χειρότερο για την Κίνα. Ό,τι καλύτερο για το καθεστώς της Βορείου Κορέας. Η Κίνα αντέδρασε στις δηλώσεις Κέρρυ απαντώντας πως υπαίτιος για το πυρηνικό πρόγραμμα της Πιονγιάνγκ δεν είναι η Κίνα αλλά οι ΗΠΑ. Η Ουάσιγκτον προφανώς ζητάει η Κίνα να ρίξει το επικίνδυνο καθεστώς του Κιμ, κάτι το οποίο η Κίνα αποκλείεται να επιχειρήσει στο προσεχές μέλλον. Για το Πεκίνο, εάν η παρουσία μίας πυρηνικά οπλισμένης Βορείου Κορέας στα σύνορά της είναι προβληματική και απειλητική, η κατάρρευση του καθεστώτος της Πιονγιάνγκ, η οποία θα μπορούσε να επιφέρει αναταραχές και εξάπλωση των αμερικανικών συμφερόντων στο κατώφλι της Κίνας, φαντάζει ως εφιάλτης.
Αυτό είναι το παιχνίδι που παίζει ο Κιμ, βάζοντας τις δύο υπερδυνάμεις της περιοχής σε αντιπαράθεση για να ξεφύγει από την πολιτική απομόνωση στην οποία πλέει και να αποσπάσει την στήριξη του Πεκίνου τόσο σε οικονομικό επίπεδο όσο και σε ένα ενδεχόμενο τραπέζι διαπραγματεύσεων για το κορεατικό ζήτημα. Δεδομένης όμως της ήδη τεταμένης σχέσης Κίνας-ΗΠΑ στη Νότια Σινική Θάλασσα, τέτοιου είδους παιχνίδια τροφοδοτούν τις ήδη υπάρχουσες εντάσεις. Πεκίνο και Ουάσιγκτον πρέπει να κρατήσουν την ψυχραιμία τους και να συνεννοηθούν για το πώς να εξαφανίσουν την πυρηνική απειλή της Βορείου Κορέας, κρατώντας την ισχύουσα ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή. Ή μήπως αυτή η απειλή έχει καταλήξει να εξυπηρετεί πλέον καλύτερα τα συμφέροντα των ΗΠΑ, δίνοντάς τους άλλοθι για την συσπείρωση στρατιωτικών δυνάμεων στην Ανατολική Ασία με απώτερο σκοπό τον περιορισμό της Κίνας;
* Σινολόγος, βοηθός ερευνητή στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Νάπολης «L’Orientale»
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου