Η Δεξιά και η Αριστερά στα χρόνια της παγκοσμιοποίησης

ardin-rixi

Απόσπασμα από την εισαγωγή του Γιώργου Ρακκά στο βιβλίο του Κρίστοφερ Λας, Ποιο είναι το σφάλμα της Δεξιάς; – Γιατί η Αριστερά δεν έχει μέλλον;, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1970, οι ΗΠΑ δοκιμάζονταν από μια βαθιά συστημική κρίση. Το κεϋνσιανό οικονομικό μοντέλο που είχε υιοθετήσει ο αμερικάνικος καπιταλισμός από την εποχή τού New Deal έδειχνε να φτάνει στα όριά του, οι κοινωνικές δαπάνες αυξάνονταν κατακόρυφα, η οικονομία έπασχε από στασιμοπληθωρισμό, ενώ οι μεγάλες αμερικάνικες πόλεις βυθίζονταν στην εγκληματικότητα, τη γκετοποίηση, τις φυλετικές συγκρούσεις.

Ακόμα και αυτή η αμερικάνικη Νέα Αριστερά, που είχε κυριαρχήσει στα πανεπιστήμια και τη νεολαία κατά την προηγούμενη δεκαετία, εκείνη του 1960, βρίσκεται σε κρίση. Το κίνημα απομαζικοποιείται ταχύτατα, ένα μέρος του διαλέγει τον αδιέξοδο ένοπλο δρόμο και συνθλίβεται μέσα σε συνθήκες παρανομίας και κοινωνικής απομόνωσης· ένα άλλο κομμάτι επιλέγει τον αναχωρητισμό, μέσα από τα ναρκωτικά, την ανακάλυψη των ανατολικών θρησκειών και τις «ομάδες αυτεπίγνωσης»· τέλος η πιο δημιουργική συνιστώσα επιλέγει να δραστηριοποιηθεί γύρω από το περιβαλλοντικό ζήτημα – είναι η εποχή που κορυφώνεται η πετρελαϊκή κρίση και δοκιμάζεται ο αμερικανικός υπερκαταναλωτισμός.

Σοσιαλδημοκρατία: Το πείραμα για έναν καπιταλισμό με κοινωνικό πρόσωπο

του Κώστα Μελά

Πριν ακόμα εμφανιστεί η πολιτική του New Deal με τον Φραγκλίνο Ρούσβελτ στις ΗΠΑ, αλλά και η κεϋνσιανή Γενική Θεωρία, η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, με πρωτοπόρο το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Σουηδίας, επιχείρησε να διευρύνει τον ρόλο του δημοσίου. Να μετατρέψει το κράτος από απλό τροφοδότη αγαθών και υπηρεσιών, που για τεχνικούς δεν μπορούσαν να παραχθούν από τον ιδιωτικό τομέα σύμφωνα με την οικονομική θεωρία, σε μια "πολιτική αγορά" με βασικές κατανεμητικές εξουσίες. Με τον τρόπο αυτό υποκαθιστούσαν εν μέρει τις λειτουργίες της καπιταλιστικής αγοράς, αφού βεβαίως τις λάμβαναν υπόψη.

Το όλο επιχείρημα προσέβλεπε στη δημιουργία μιας «πραγματικής δημόσιας σφαίρας», ενός «γνήσιου δημόσιου χώρου». Μιας συγκρουσιακής πολιτικής αρένας, όπου εκτός των δημοσίων αναγκών θα εκφράζονταν και θα επιλύονταν και οι ιδιωτικές επιθυμίες. Η όλη προσπάθεια στηρίχθηκε στην ανάληψη από το δημόσιο ορισμένων νέων καθηκόντων μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Το δημόσιο επιβάλλει μια κανονιστική οικονομική πολιτική. Η παγκόσμια οικονομική κρίση του 1929 είχε δείξει ότι μόνο η συνειδητή δράση της κρατικής εξουσίας θα μπορούσε να δημιουργήσει τις απαραίτητες συνθήκες μακροχρόνιας επιβίωσης του συστήματος. Η διεύθυνση της οικονομίας μετατρέπεται σε κεντρικό κυβερνητικό έργο. Η δημοσιονομική, η νομισματική και η συναλλαγματική πολιτική αποκτούν ενεργό ρόλο στην χάραξη και στην άσκηση της οικονομικής πολιτικής. Παράλληλα, οι μεταβιβαστικές πληρωμές, οι επιδοτήσεις ενεργοποιούνται στην κατεύθυνση ανισοκατανομής του εισοδήματος. Το δημόσιο εμπλέκεται στις λειτουργίες σταθεροποίησης, ανάπτυξης και αναδιανομής του εισοδήματος.

Το τέλος της Αριστεράς όπως την ξέραμε

ardin-rixi

του Λεωνίδα Χ. Αποσκίτη*

«Σαν θα’ρθει η ώρα της πορείας

Πολλοί δεν ξέρουν

Πως επικεφαλής βαδίζει ο εχθρός τους…»

[Από το Γερμανικό Εγχειρίδιο Πολέμου του Μπέρτολτ Μπρεχτ]

Όπως όλα δείχνουν, η υπαρκτή πλέον Δύση είναι ένα μόρφωμα εχθρικό προς την παραδοσιακή ευρωπαϊκή κουλτούρα, τις ελληνο-ρωμαϊκές αξίες και τα μεγάλα απελευθερωτικά και δημοκρατικά κινήματα που γέννησαν αυτό που συνηθίσαμε να λέμε «δυτικό πολιτισμό» (αν και υπάρχουν πολλές ενστάσεις εδώ).

Σήμερα, δεν βρίσκονται πλέον σε αντίθεση, όπως τους προηγούμενους αιώνες, από την μια, οι υποστηρικτές της (δεξιάς) τάξης της θεσμοποιημένης ανισότητας και, από την άλλη, οι (αριστεροί) κληρονόμοι του Διαφωτισμού. Η τωρινή πραγματικότητα βρίσκει, από την μια πλευρά, εκείνους που, σύμφωνα με την «φιλελεύθερη» παράδοση των Άνταμ Σμιθ, Μίλτον Φρήντμαν και Φρήντριχ Χάγιεκ, ταυτίζουν την ελευθερία με την συνεχή επέκταση της αγοράς και, απ’ την άλλη, είναι αυτοί που πιστεύουν ότι το ζητούμενο είναι η αόριστη επέκταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτό έχει διατυπωθεί με μεγάλη σαφήνεια από τον Γάλλο φιλόσοφο Ζαν-Κλωντ Μισεά (Jean-Claude Michéa), ο οποίος μέσα από το έργο του εξηγεί και τεκμηριώνει το Τέλος της εικόνας της Αριστεράς που γνωρίσαμε μέχρι τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Αγνοημένος από το κατεστημένο των μίντια και την ενσωματωμένη «προοδευτική» διανόηση για χρόνια, ο Γάλλος φιλόσοφος φαίνεται να δικαιώνεται από τις τελευταίες εξελίξεις στην χώρα του αλλά και στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση της οικονομικής κρίσης, των Κίτρινων Γιλέκων και του Brexit.

Η ηθική νομιμοποίηση όρος για την πολιτική ηγεμονία

Θεοί μέν γάρ μελλόντων, ἄνθρωποι δέ γιγνομένων, σοφοί δέ προσιόντων αἰσθάνονται.

Φιλόστρατος

Μπορούσε η υπαρκτή Αριστερά να αναδειχθεί σε ηγεμονική/ηγεμονεύουσα δύναμη; Το ερώτημα σήμερα είναι απαντημένο από τα γεγονότα, αλλά το είχα θέσει από το 2012, μετά την αναγόρευση του ΣΥΡΙΖΑ σε αξιωματική αντιπολίτευση. Είχα, μάλιστα, από τότε σταθεί σε κάποιες επισημάνσεις του Αντόνιο Γκράμσι, θεωρώντας ότι εκείνη η πολιτική συγκυρία τις καθιστούσε επίκαιρες με τρόπο δραματικό.

του Λουκά Αξελού

Ο Γκράμσι, ως γνωστόν, πέρασε το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού του βίου έγκλειστος. Σε αυτό το μακρύ ταξίδι του μέσα στις φασιστικές φυλακές, είχε μία μοναδική πολυτέλεια: τον χρόνο να στοχαστεί και να επαναστοχαστεί πάνω στα ερωτήματα που έθετε η ήττα της καθόλου Αριστεράς από τον φασισμό και να συνειδητοποιήσει τα όρια ενός coup d’ état (πραξικοπήματος) ακόμα κι όταν αυτό έχει αριστερή νομιμοποίηση.

Ήταν αυτό που βαθύτατα τον προβλημάτισε και που τον οδήγησε ύστερα από βασανιστικές διανοητικές διαδρομές να θέσει ένα κεντρικό ζήτημα που δεν το έθεσε κανένας άλλος ηγέτης της Αριστεράς με τους ίδιους όρους και την ίδια καθαρότητα. Ο Γκράμσι, με τον ιδιότυπο δικό του τρόπο, έκανε σαφές ότι οι μητροπολιτικές κοινωνίες, ως κατεξοχήν πολύπλοκες, δεν μπορούν να ανατραπούν με «απλή έφοδο στην εξουσία».

Θεόδωρος Ζιάκας: Τα δύο τέρατα και η αριστερά

ardin-rixi

Του Σπύρου Κουτρούλη

Στους πρώτους μήνες του 2019, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αρμός το βιβλίο του Θ. Ζιάκα Τα δύο τέρατα και η αριστερά – για την παρακμή και τις δυνατότητες ανάσχεσής της, όπου εξετάζονται δύο συναφείς και αλληλοτροφοδοτούμενες καταστάσεις: ο μηδενισμός και η παρακμή.

Εύκολα εντοπίζουμε τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά του λόγου του Θ.Ζιάκα: πυκνός, επιγραμματικός λόγος, που επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να ερμηνεύσει αποτελεσματικά σύνθετα ιστορικά γεγονότα και μεγάλα ρεύματα πολιτισμού. Έρχεται ως απόσταγμα της γνώσης της κλασικής αρχαιοελληνικής σκέψης, αλλά βεβαίως και του πατερικού λόγου. Όλα αυτά καρποφορούν σε ένα πεδίο που έχει οργωθεί προηγουμένως από το έργο του Χ. Γιανναρά, του Ζ. Λορεντζάτου, του μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη, αλλά και του Π. Κονδύλη. Οι διακρίσεις του Μάξιμου του Ομολογητή ανάμεσα στον δούλο, τον μισθωτό και τον φίλο προβάλλονται για να χαρακτηρίσουν διαφορετικά πολιτιστικά πρότυπα. Σε αυτό το σημείο επαναλαμβάνεται ο Πλάτωνας που διέκρινε την κοινωνία προβάλλοντας σε αυτήν τα διάφορα μέρη της ψυχής. Η ερμηνευτική τους χρήση έχει αναλογίες με βεμπεριανούς ιδεοτύπους. Αλλά και η διαπίστωση ότι η ακμή περιέχει τις προϋποθέσεις της παρακμής (γράφει, «η παρακμή, η κοπριά της παρακμής») θυμίζει τη χεγκελιανή διαλεκτική, όπου στο ίδιο περιέχεται ή προεικονίζεται το ενάντιο. Πέραν τούτων το βιβλίο κατά ένα μέρος είναι σε διαλογική μορφή (κυρίως με τον ψυχίατρο και συγγραφέα Γιάννη Τσέγκο), ή αποτελεί πιστή μεταφορά του προφορικού λόγου, γεγονός που ευνοεί την ανάγνωσή του.

Ο δρόμος θα είναι μακρύς: Αναζητώντας τη σύγχρονη Αριστερά (Μέρος Δεύτερο)

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στα αγγλικά στο Jacobin στις 10 Ιουλίου 2019. Η ελληνική μετάφραση του Πρώτου Μέρους δημοσιεύτηκε στο The Press Project στις 13 Ιουλίου 2019 και του Δεύτερου Μέρους στις 17 Ιουλίου 2019. 

του Κώστα Λαπαβίτσα

Οι κοινωνικές και ταξικές επιπτώσεις των επιλογών πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ ήταν εντονότατες και ερμηνεύουν την ήττα του, αλλά και την ικανότητά του να διατηρήσει σημαντική εκλογική στήριξη. Αυτά τα ζητήματα αναλύονται στο Δεύτερο Μέρος του άρθρου.

Συνοπτικά μιλώντας για την κατάσταση της Ελλάδας, δεν αποτελεί έκπληξη ότι ο τομέας με τη γρηγορότερη ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια ήταν ο τουρισμός, με την εκτίναξη του Airbnb. Η χώρα έχει βαλτώσει. Ο τουρισμός είναι βέβαια ευπρόσδεκτος σε μια οικονομία που έχει τσακιστεί από την κρίση, αλλά αντιπροσωπεύει πλήρες αναπτυξιακό αδιέξοδο. Αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα της Ελλάδας και αυτή θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τις εξελίξεις.

Δεύτερο μέρος

Η εκλογική αντοχή του ΣΥΡΙΖΑ

Το αναπόφευκτο αποτέλεσμα της οικονομικής πολιτικής δανειστών και ΣΥΡΙΖΑ ήταν η συνεχής και παγιωμένη φτώχεια.

Η ανεργία έπεσε από το 27% το 2013 στο 18% το 2019, αλλά οι νέες θέσεις εργασίας είναι πολύ χαμηλής ποιότητας, αβέβαιες και με χαμηλές απολαβές, ειδικότερα για τους νέους. Η ΔΟΕ (Διεθνής Οργάνωση Εργασίας) ανέφερε πως οι πραγματικοί μισθοί μειώθηκαν σημαντικά το 2017 και είναι πιθανό ότι το ίδιο συνέβη και το 2018. Το 2018 το ένα τρίτο των εργαζομένων αμειβόταν με λιγότερο από 400 ευρώ το μήνα προ φόρων. Κατά την περίοδο ΣΥΡΙΖΑ - παρά τις συνεχείς ρητορικές εξάρσεις της κυβέρνησης για έξοδο από την κρίση με την ‘κοινωνία όρθια’ - η εκμετάλλευση στον ιδιωτικό τομέα πραγματικά εκτοξεύθηκε.

Ο δρόμος θα είναι μακρύς: Αναζητώντας τη σύγχρονη Αριστερά

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στα αγγλικά στο Jacobin στις 10 Ιουλίου 2019. Η ελληνική μετάφραση του Πρώτου Μέρους δημοσιεύτηκε στο The Press Project στις 13 Ιουλίου 2019. Το Δεύερο Μέρος θα ακολουθήσει σε λίγες μέρες.

του Κώστα Μελά

Η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα επέβαλε πολυετή λιτότητα στους Έλληνες, για να επαναφέρει τελικά την συντηρητική παράταξη  στην εξουσία. Η αναθέρμανση του αγώνα εναντίον της λιτότητας ίσως χρειαστεί χρόνια - και θα είναι αδύνατη χωρίς μια ευθεία αντιπαράθεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επείγει η αναζήτηση της σύγχρονης Αριστεράς.

Μέρος Πρώτο

Τα αποτελέσματα των εκλογών στην Ελλάδα ήταν πρωτίστως μία νίκη για την κεντροδεξιά Νέα Δημοκρατία με ποσοστό που άγγιξε το 40% και της εξασφάλισε την αυτοδυναμία στη Βουλή. Πρώτη φορά μετά το 2009 - όταν το κεντροαριστερό ΠΑΣΟΚ κέρδισε για τελευταία φορά τις εκλογές- ένα κόμμα σχηματίζει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Κατά το μεγαλύτερο διάστημα της κρίσης η Ελλάδα κυβερνήθηκε  από συνασπισμούς κομμάτων, συμπεριλαμβανομένης και της συμμαχίας του ΣΥΡΙΖΑ με τους δεξιούς ΑΝΕΛΛ. Η νίκη της Νέας Δημοκρατίας έθεσε τέλος σε αυτήν την περίοδο. Επέστρεψε η πολιτική σταθερότητα στην Ελλάδα και οι παραδοσιακές κυβερνητικές δυνάμεις ανέκαμψαν στην εξουσία.

Στην πραγματικότητα η σταθερότητα άρχισε να επιστρέφει ήδη από το τέλος του 2015, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ υποχώρησε μπροστά στην Ευρωπαϊκή Ένωση και υπέγραψε μία νέα συμφωνία ‘διάσωσης’ με τους δανειστές της Ελλάδας. Η νίκη της Νέας Δημοκρατίας οφείλεται πρωτίστως στα  τέσσερα χρόνια λιτότητας που επέβαλε ο ΣΥΡΙΖΑ, ακολουθώντας τις επιταγές των δανειστών, πλήττοντας σκληρά τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα, και μειώνοντας την εθνική και λαϊκή κυριαρχία.

Αριστερά και διεθνής των Αγορών - Ο άδηλος κοινός παρονομαστής

του Γιώργου Κοντογιώργη

Οι εξελίξεις από τη δεκαετία του 1980 και ο εμμονικός εναγκαλισμός της Αριστεράς με την ιδεολογία και το σύστημα του δυτικού Διαφωτισμού, αποκάλυψε πέραν από κάθε αμφιβολία το υπαρξιακό της πρόβλημα όσο και μια δομική αδυναμία να παρακολουθήσει τις εξελίξεις. Προσχώρησε στο δόγμα της «βαθιά δημοκρατικής ιδιοσυστασίας της Δύσεως», δηλαδή του κρατούντος συστήματος της μοναρχευομένης ολιγαρχίας. Σ’ αυτό συναντιέται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο με το σύνολο της νεοτερικότητας, από την άκρα Δεξιά έως την άκρα Αριστερά.

Έτσι, η Αριστερά έρχεται εξ αντικειμένου αντιμέτωπη με το αδυσώπητο ερώτημα: πώς γίνεται ένα βαθιά δημοκρατικό πολιτικό σύστημα να παράγει ακραία ολιγαρχικές πολιτικές, δηλαδή καταστροφικές για την κοινωνία; Κατά τούτο, συνεπής με την αντίληψή της αυτή, εξακολουθεί να διδάσκει ότι οι συσχετισμοί που μέλλεται να παραγάγουν το ευνοϊκό για την κοινωνία αποτέλεσμα θα διαμορφωθούν στο περιβάλλον της κοινωνικής δυναμικής. Δηλαδή, στους χώρους της εργασίας, στο πεζοδρόμιο, στο περιβάλλον της διαλεκτικής αντίθεσης μεταξύ της κοινωνίας και των ιδιοκτητών του οικονομικού και του πολιτικού συστήματος.

Την εξωθεσμική αυτή αντιπαλότητα θα συμπυκνώσει εντέλει η εκλογική αποτύπωση της νίκης των δυνάμεων του φιλελευθερισμού ή του σοσιαλισμού, δηλαδή η άνοδος των μεν ή των δε στην εξουσία. Συνεπής με την εμμονή της αυτή σε ένα (οικονομικό και πολιτικό) σύστημα που ανάγεται στο παρελθόν της μετάβασης από τη δεσποτεία στον πρώιμο ανθρωποκεντρισμό (που επεξεργάσθηκε ο Διαφωτισμός), δεν μπόρεσε να διακρίνει στην πολιτειακή χειραφέτηση της κοινωνίας των πολιτών. Να διακρίνει τη δυνατότητα της εξισορρόπησης των συσχετισμών που ανάγονται στη σχέση μεταξύ της κοινωνίας και της οικονομικής ιδιοκτησίας.

Αριστερά και διεθνής των Αγορών - Ο άδηλος κοινός παρονομαστής

του Γιώργου Κοντογιώργη

Οι εξελίξεις από τη δεκαετία του 1980 και ο εμμονικός εναγκαλισμός της Αριστεράς με την ιδεολογία και το σύστημα του δυτικού Διαφωτισμού, αποκάλυψε πέραν από κάθε αμφιβολία το υπαρξιακό της πρόβλημα όσο και μια δομική αδυναμία να παρακολουθήσει τις εξελίξεις. Προσχώρησε στο δόγμα της «βαθιά δημοκρατικής ιδιοσυστασίας της Δύσεως», δηλαδή του κρατούντος συστήματος της μοναρχευομένης ολιγαρχίας. Σ’ αυτό συναντιέται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο με το σύνολο της νεοτερικότητας, από την άκρα Δεξιά έως την άκρα Αριστερά.

Έτσι, η Αριστερά έρχεται εξ αντικειμένου αντιμέτωπη με το αδυσώπητο ερώτημα: πώς γίνεται ένα βαθιά δημοκρατικό πολιτικό σύστημα να παράγει ακραία ολιγαρχικές πολιτικές, δηλαδή καταστροφικές για την κοινωνία; Κατά τούτο, συνεπής με την αντίληψή της αυτή, εξακολουθεί να διδάσκει ότι οι συσχετισμοί που μέλλεται να παραγάγουν το ευνοϊκό για την κοινωνία αποτέλεσμα θα διαμορφωθούν στο περιβάλλον της κοινωνικής δυναμικής. Δηλαδή, στους χώρους της εργασίας, στο πεζοδρόμιο, στο περιβάλλον της διαλεκτικής αντίθεσης μεταξύ της κοινωνίας και των ιδιοκτητών του οικονομικού και του πολιτικού συστήματος.

Την εξωθεσμική αυτή αντιπαλότητα θα συμπυκνώσει εντέλει η εκλογική αποτύπωση της νίκης των δυνάμεων του φιλελευθερισμού ή του σοσιαλισμού, δηλαδή η άνοδος των μεν ή των δε στην εξουσία. Συνεπής με την εμμονή της αυτή σε ένα (οικονομικό και πολιτικό) σύστημα που ανάγεται στο παρελθόν της μετάβασης από τη δεσποτεία στον πρώιμο ανθρωποκεντρισμό (που επεξεργάσθηκε ο Διαφωτισμός), δεν μπόρεσε να διακρίνει στην πολιτειακή χειραφέτηση της κοινωνίας των πολιτών. Να διακρίνει τη δυνατότητα της εξισορρόπησης των συσχετισμών που ανάγονται στη σχέση μεταξύ της κοινωνίας και της οικονομικής ιδιοκτησίας.

Πολιτικός διπολισμός και κοινωνικά στρατόπεδα

ardin-rixi

Μια ιστορική αναδρομή για την πορεία της Αριστεράς και της Δεξιάς με σκοπό την κατανόηση του εκλογικού αποτελέσματος, αλλά και για το μέλλον των δύο υπαρκτών πολιτικών πόλων.

Του Γιώργου Καραμπελιά από την huffingtonpost.gr

Εάν  η μακρά περίοδος της μεταπολίτευσης στηρίχτηκε πολιτικά σε ένα σύστημα ατελούς δικομματισμού (δύο μεγάλα κόμματα που συγκέντρωναν το 80% των ψήφων τουλάχιστο και δυο ή τρία μικρότερα κόμματα, συνήθως της αριστεράς ή κάποτε και της ακροδεξιάς) η περίοδος των μνημονίων εμφανίστηκε ως  η αμφισβήτηση αυτού του ισχυρού διπολισμού.

Πλέον, στις εκλογές της μνημονιακής περιόδου οι πυλώνες του δικομματισμού περιορίζονται, κάποτε ακόμα και κάτω από το 50% των ψήφων, ενώ αναδεικνύονται νέες πολιτικές δυνάμεις. Έτσι, είτε ενισχύονται δραματικά παλαιότερα μικρά κόμματα (ο ΣΥΡΙΖΑ θα εκτιναχθεί από το 4% στο 36%  και η Χρυσή Αυγή από το 0,2% στο 9%) ) είτε εμφανίζονται «από το πουθενά» νέα πολιτικά σχήματα (ΑΝΕΛ, Ποτάμι, ΔΗΜΑΡ, ΛΑΕ κ.λπ.).  Επρόκειτο για μια αντανάκλαση στο πολιτικό πεδίο των βαθύτατων και αιφνίδιων αλλαγών που παρατηρούνταν στην κοινωνία και την οικονομία μετά την οικονομική καταστροφή και την επιβολή των μνημονίων.

Ωστόσο κατά την σχετικά μακρά περίοδο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ η φορά των εξελίξεων έτεινε μάλλον να αντιστραφεί και το πολιτικό σύστημα να επιστρέψει εκ νέου, αργά αλλά σταθερά, σε έναν λιγότερο έντονο, αλλά εντούτοις υπαρκτό διπολισμό, όπου ο ΣΥΡΙΖΑ τείνει να αντικαταστήσει το ΠΑΣΟΚ ως ο δεύτερος πόλος του πολιτικού συστήματος. Γι’ αυτό και, σταδιακώς, πολλά από τα κόμματα που αναδείχθηκαν κατά την εποχή των μνημονίων συρρικνώνονται (Χρυσή Αυγή, ΛΑΕ, Ένωση Κεντρώων) ή ακόμα και εξαφανίζονται (ΑΝΕΛ, Ποτάμι, ΔΗΜΑΡ) χωρίς άλλα νεοεμφανιζόμενα (Ελληνική Λύση, ΜΕΡΑ25) να μπορούν να αναστρέψουν αυτή τη νέα επανενδυνάμωση του διπολισμού που πλέον συγκεντρώνει ποσοστά γύρω στο 70%.

Λαϊκισμός και παγκοσμιοποίηση – Ψηφοφόροι και ελεύθερες αγορές

του Στάθη Ανδρέου

Σ’ ένα ενδιαφέρον κείμενο, ο Economist γράφει ότι δεν μπορείς να είσαι λαϊκιστής και ταυτόχρονα συντηρητικός υπέρμαχος των ελεύθερων αγορών. Αναφερόμενος ο συγγραφέας στη Βρετανή πρωθυπουργό Τερέζα Μέι και τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, έγραφε ότι οι δύο ηγέτες θα βρεθούν μπροστά σε ένα δίλημμα. Ή θα υλοποιήσουν τις υποσχέσεις τους απέναντι στους ψηφοφόρους, ή θα κάνουν το χατίρι των ελεύθερων αγορών, απλούστατα γιατί τα δύο είναι ασυμβίβαστα.

Η παγκοσμιοποίηση, η ελεύθερη αγορά και η απορρύθμιση δεν συνάδουν με το κοινωνικό κράτος, τους δασμούς στις εισαγωγές, την επιστροφή των εταιρειών στον τόπο τους  και τον έλεγχο του κράτους στον ιδιωτικό τομέα. «Εν ολίγοις, οι αγορές πιστεύουν ότι τόσο η Μέι όσο και ο Τραμπ θα είναι συντηρητικοί τύπου Θάτσερ/Ρήγκαν. Οι ψηφοφόροι τους πιστεύουν το αντίθετο. Μια από τις μεγαλύτερες μάχες των επόμενων τεσσάρων χρόνων θα είναι ο τετραγωνισμός αυτού του κύκλου».

Από πολιτικής απόψεως το επίμαχο σημείο είναι η αναγωγή του λαϊκισμού σε ιδεολογία, έστω και αβαθή. Η ιδεολογικοποίησή του μπορεί να τον καταστήσει ένα επικίνδυνο θεωρητικό εργαλείο στα χέρια των άνευ όρων υπέρμαχων της παγκοσμιοποίησης και του νεοφιλελευθερισμού.

Ο εκπεσών ‘αντιμνημονιακός πρίγκηπας’ γοητεύει ακόμα την Αριστερά!

του Γιώργου Καραμπελιά

Μετά τις πρόσφατες ευρωεκλογές, δημοσιογραφικά συγκροτήματα (στις ραδιοφωνικές, τηλεοπτικές και έντυπες εκδοχές τους), που κινούνται κατ’ εξοχήν στον αντι-ΣΥΡΙΖΑ χώρο, προβάλλουν καθημερινά και σκανδαλωδώς τον Βαρουφάκη –και τη σύζυγό του(!)– ως το ‘νέο’ που εισέρχεται στην ελληνική πολιτική σκηνή. Το σκεπτικό είναι ότι ο εκπεσών ‘αντιμνημονιακός πρίγκηπας’ θα ‘κόψει’ ψήφους από τον ΣΥΡΙΖΑ.

Παράλληλα τον προβάλλουν –λιγότερο αλλά εξίσου σκανδαλωδώς– και οι λοιποί μιντιακοί ολιγάρχες, ακόμα και οι φιλο-ΣΥΡΙΖΑ, οι οποίοι γνωρίζουν καλά ότι άτομα χωρίς αρχές είναι πάντα χρήσιμα, ιδιαίτερα τη στιγμή που ο Τσίπρας οδεύει προς την αποχώρηση από την εξουσία. Εν τούτοις, δεν θα αρκούσε η διεθνής στήριξη στον Βαρουφάκη για να τον εμφανίσει ως μία κάποια λύση, εάν δεν συνέτρεχαν και ένα σύνολο από εσωτερικοί παράγοντες.

Και ο σημαντικότερος παράγων είναι η βαθύτατη ιδεολογική καθυστέρηση και κυρίως ο μηδενισμός της ελληνικής Αριστεράς. Αυτός εξηγεί γιατί αρκετοί Έλληνες αριστεροί εξακολουθούν να παραμένουν θετικά διατεθειμένοι απέναντι στον Βαρουφάκη, όπως εξάλλου παρέμειναν επί τόσο καιρό και απέναντι στον Τσίπρα. Και έπρεπε να έλθει η μεγάλη κωλοτούμπα του καλοκαιριού του 2015 για να αρχίσει η μεγάλη απομάγευση, όταν εκατοντάδες χιλιάδες ψηφοφόροι θα απόσχουν από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015 και αρκετές ομάδες και προσωπικότητες της κυβέρνησης θα αποχωρήσουν από τον ΣΥΡΙΖΑ, καταγγέλλοντας την ‘προδοσία’ του Τσίπρα.

Ριζοσπαστική Αριστερά: η ώρα της επανίδρυσης

Στάθης Κουβελάκης, Κώστας Λαπαβίτσας

Στροφή προς την Δεξιά

Το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών ήταν φυσική απόρροια της ατιμωτικής συνθηκολόγησης του ΣΥΡΙΖΑ το καλοκαίρι του 2015. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν αντιμετώπισε την άμεση κατακραυγή που γνώρισαν οι προηγούμενες μνημονιακές κυβερνήσεις. Αλλά το Τρίτο Μνημόνιο συνοδεύτηκε από κοινωνική παθητικότητα που τελικά έφερε στροφή προς την Δεξιά, και μάλιστα σε σκληρή νεοφιλελεύθερη εκδοχή της, οδηγώντας ολόκληρη την Αριστερά σε δύσβατα μονοπάτια. 

Η στροφή αυτή δεν αποτελεί ελληνική εξαίρεση. Κατά μήκος και πλάτος της Ευρώπης όλες οι εκδοχές της Αριστεράς βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Μεγάλος κερδισμένος είναι η ευρωπαϊκή Ακροδεξιά, που κεφαλαιοποιεί τον θυμό κοινωνιών τραυματισμένων από δεκαετίες νεοφιλελευθερισμού παριστάνοντας την «αντισυστημική» δύναμη. Η άνοδος της Ακροδεξιάς καταδεικνύει την απώλεια της ριζοσπαστικότητας της Αριστεράς, την μετατροπή της σε διαχειριστή ενός συστήματος που πλέον αναιρεί συστηματικά και ανενδοίαστα τις κοινωνικές κατακτήσεις ενός αιώνα. Έχουν διαρραγεί οι δεσμοί της Αριστεράς με τα εργατικά και λαϊκά στρώματα, αυτά ακριβώς που αποτελούσαν κάποτε την φυσική της βάση. 

Η ελληνική πρωτοτυπία είναι ότι ένα κόμμα της κλασικής συντηρητικής παράταξης, η ΝΔ, βρίσκεται στα πρόθυρα της επιστροφής στην εξουσία. Οι επερχόμενες κοινοβουλευτικές εκλογές δεν είναι βέβαια το ίδιο με τις ευρωεκλογές, θα κλείσουν όμως και τυπικά τον κύκλο που άνοιξε στις πλατείες το καλοκαίρι του 2011. Είναι  πράγματι καταφανής η αδυναμία του ΣΥΡΙΖΑ να αρθρώσει πολιτικό λόγο με στοιχειώδη πειστικότητα. Το εκλογικό του μήνυμα είναι ότι έχει πρόγραμμα που θα φέρει «ανάπτυξη», με «δημοσιονομική σταθερότητα» και «κοινωνική δικαιοσύνη». Η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός έγιναν ξανά ριζοσπάστες, έτοιμοι να συγκρουστούν με τους «συντηρητικούς κύκλους των Βρυξελλών» και τον «ακραίο νεοφιλελεύθερο» Μητσοτάκη. 

Σεβαστές οι θέσεις του ΜέΡΑ 25, αλλά διαφωνούμε, συνιστούν όνειρα, της Νύχτας….

iskra

του Κώστα Παπουλή

Στην συνέντευξη που έδωσε ο επικεφαλής του Μέρα 25  Γ. Βαρουφάκης (29-5-2019), αναφέρθηκε στις θέσεις της ΛΑΕ, λέγοντας χαρακτηριστικά:

«Σέβομαι τις θέσεις τις ΛΑΕ αλλά διαφωνώ. Διαφωνώ με τη ΛΑΕ γιατί διαφωνώ με την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ευρώ. Υπάρχει διαφορά προσέγγισης. Η ελεύθερη μετακίνηση των ανθρώπων είναι ιερός στόχος... Δεν είμαι υπέρ του Grexit όπως δεν ήμουν υπέρ του Brexit. Εμείς είμαστε Ευρωπαίοι διεθνιστές. Θα έπρεπε να μην έχουμε μπει στο ευρώ με τον τρόπο που μπήκαμε. Η έξοδος από το ευρώ θα έχει κόστος…. Θα θέλαμε να μείνουνε στο ευρώ αλλά με τους όρους που θέτουμε σύμφωνα με το πρόγραμμα μας».  Συμπλήρωσε ότι «απευθύνεται σε  Έλληνες και Ελληνίδες που πιστεύουν ότι το νόμισμα πρέπει να υπηρετεί τους ανθρώπους, όχι το αντίθετο – που δεν θέλουν να βγούμε από το ευρώ αλλά που φοβούνται την εντός του ευρώ ερημοποίηση περισσότερο από ένα επώδυνο Grexit».

Την ίδια μέρα η Σ. Σακοράφα σε άρθρο της στα ΝΕΑ σημειώνει:  ότι η εμπειρία όλων αυτών των χρόνων μας έδειξε ότι καμία χώρα μόνη της, δεν μπορεί να ξεφύγει από την λιτότητα και μόνο ένα πανευρωπαϊκό κίνημα μπορεί να δώσει ανάσα στη χώρα μας και ελπίδα στην Ευρώπη, και ότι το ΜέΡΑ 25 έχει ένα εμπεριστατωμένο και συνεκτικό πρόγραμμα. Παρέλειψε βέβαια να αναφέρει έστω και μία λέξη από το πρόγραμμα αυτό, όπως  και αν οι χώρες εκτός ευρώ και Ε.Ε. χρειάζονται και αυτές κάποιο παγκόσμιο, ή και διαπλανητικό  κίνημα για να ασκήσουν φιλολαϊκές πολιτικές.

Παραιτήθηκε ο Λαφαζάνης από γραμματέας της ΛΑ.Ε. Ολόκληρη η ομιλία του

iskra

Εισηγητική παρέμβαση Παναγιώτη Λαφαζάνη στην Κεντρική Επιτροπή του Αριστερού Ρεύματος της ΛΑ.Ε.

Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Από την πρώτη στιγμή και χωρίς καμμιά ταλάντευση ανέλαβα πλήρως και στο ακέραιο την πολιτική ευθύνη του κάκιστου εκλογικού αποτελέσματος  της ΛΑ.Ε στις Ευρωεκλογές.

Σε μια ευρωεκλογική μάχη ήττας της Αριστεράς σε όλη την Ευρώπη, στασιμότητας και υποχώρησης της Αριστεράς στην Ελλάδα, η ΛΑ.Ε σημείωσε ένα οδυνηρό αποτέλεσμα.

Με ρώτησαν αρκετοί μετά την δήλωσή μου. Μα εσύ αναλαμβάνεις μόνος όλη την ευθύνη; Οι άλλοι δεν έχουν μερίδιο;

Απαντούσα ειλικρινά. Ο επικεφαλής οφείλει πάντα την ευθύνη της ήττας να την αναλαμβάνει στο ακέραιο χωρίς να προσπαθεί να την καταμερίσει σε φέτες. Από κει και πέρα το κάθε στέλεχος κάνει τις επιλογές του.

Ένα γνωρίζω, στις νίκες υπάρχουν πολλοί που συνωστίζονται για μερίδιο, στις ήττες κανένας.

Αγαπητοί σύντροφοι και συντρόφισσες,

Η πολιτική μου ευθύνη για την ήττα της ΛΑ.Ε αφορά πολλά λάθη, ανεπάρκειες και ολισθήματα.

Ευρωσκεπτικισμού σπίλωση: Γιατί;

του Χρήστου Γιανναρά

Το ερώτημα είναι πιεστικό, απαιτεί απάντηση: Γιατί η φερόμενη ως Αριστερά εκχωρεί τον «Ευρωσκεπτικισμό» στην Ακρα Δεξιά με τόση ζηλωτική μεγαθυμία, γιατί της τον χαρίζει; Γιατί επιμένει η Αριστερά να ταυτίζει στανικά τους ευρωσκεπτικιστές με τους ακραίους εθνικιστές, με τους φασίστες, τους νεοναζί, το κοινωνικό περιθώριο;

Σε κατηγόριες και αναθέματα υπερβάλλουμε, συνήθως, όταν κάποιος ή κάτι πολύ μας φοβίζει. Και ο Ευρωσκεπτικισμός μοιάζει να είναι σήμερα το ιστορικό δεδομένο που τρομοκρατεί την Αριστερά, την πανικοβάλλει. Γιατί;

Ας προσθέσουμε στις απορίες και μια νοηματική (κραυγαλέα) αντίφαση: Η λέξη «σκεπτικισμός» σημαίνει επιφύλαξη – όχι άρνηση, όχι απόρριψη, όχι αντίθεση. Αποδέχομαι κατά βάσιν κάποιον ή κάτι, αλλά όχι άνευ όρων: σκέπτομαι αυτό που αποδέχομαι, το κρίνω, το «βασανίζω», μελετώ συνέπειες και, ενδεχομένως, ασκώ κριτικό έλεγχο. Εχει την παραμικρή σχέση αυτή η στάση με τις οριστικές, άκαμπτες, φανατισμένες «πεποιθήσεις» ενός φασίστα, ενός νεοναζιστή; Γιατί λοιπόν η μαχητική απόρριψη του Ευρωσκεπτικισμού από την Αριστερά; Γιατί η κατασυκοφάντησή του;

Σίγουρα, δεν έχουν όλοι οι Αριστεροί μελετημένες, δουλεμένες, συνειδητοποιημένες αριστερές απόψεις. Η συντριπτική τους πλειονότητα (και των επιφανών) έχει κολλήσει στα δόγματα που τους ενστάλαξε, όταν ακόμα ήταν παιδιά, ο «καθοδηγητής» τους στο κόμμα. Δεν μοιάζει να προβληματίστηκε ποτέ ο στρατευμένος Αριστερός, δεν αμφισβήτησε το μαρξιστικό αλάθητο. Μπορεί να σπούδασε, να έγινε και καθηγητής πανεπιστημίου (ίσως και συνταγματολόγος) – οι ιδεολογικές του «πεποιθήσεις» αναπαράγουν τα δόγματα που έμαθε παιδί από τον «καθοδηγητή» του. Αριστεροί και Παλαιοημερολογίτες ανήκουν στην ίδια ανθρωπολογική συνομοταξία.

Η επιστροφή του Γιάνη με κάτι σαν πρόγραμμα

ardin-rixi

Του Γιάννη Ξένου

Ο Γιάνης Βαρουφάκης, ο άνθρωπος που χειρίστηκε τις τύχες της ελληνικής οικονομίας το πρώτο εξάμηνο του 2015, με τα γνωστά καταστροφικά αποτελέσματα, επέστρεψε στον τόπο του εγκλήματος. Το Diem25, το διεθνές κίνημα που δημιούργησε πριν τρία χρόνια με διάφορες προσωπικότητες (μεταξύ άλλων ο Νόαμ Τσόμσκι και η Πάμελα Άντερσον) που γοητεύει το τεράστιο «Εγώ» του, είχε ως στόχο να τον αναδείξει ως ευρωβουλευτή στη Γερμανία. Στη Γερμανία, με ποσοστό 0,5% εκλέγεσαι ευρωβουλευτής, και εκεί κατήλθε υποψήφιος υπολογίζοντας ότι στη Γερμανία των εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων θα ήταν σχετικά εύκολο να εκλεγεί[1].  Στην Γερμανία, το Diem 25 έλαβε μόλις 0,2% και 130 χιλ. ψήφους, αλλά στην Ελλάδα έκανε την έκπληξη και παραλίγο να εκλέξει ευρωβουλευτή.

Από τον βράδυ των ευρωεκλογών τα φώτα στράφηκαν και πάλι στον Γιάνη και αυτός κάνει ό,τι μπορεί για να συντηρεί την υπερπροβολή. Ο χώρος της κομμουνιστικογενούς ή δικαιωματιστικής αριστεράς (αλλά, δυστυχώς, όχι μόνο) τον αντιμετωπίζει ως τον σωτήρα της, μετά την ήττα του ΣΥΡΙΖΑ, την πτωτική στασιμότητα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και την κατάρρευση της ΛΑΕ. Το γεγονός ότι οι εθνικές εκλογές θα γίνουν εσπευσμένα σε έναν μήνα προκαλεί συνωστισμό από διάφορα μεσαία στελέχη και προσωπικότητες στον προθάλαμο του ΜέΡΑ25, διότι  ο Βαρουφάκης, από θέση ισχύος, δεν συνομιλεί με άλλους «αρχηγούς», αλλά υποδέχεται ευχαρίστως όσους θέλουν να πηδήσουν στο άρμα του.

Το πάθος τους να συντηρηθεί δήθεν μιας κάποιας μορφής αριστερά εντός Κοινοβουλίου, καθώς και για προσωπική προβολή και ανάδειξη, τους τυφλώνει. Ξεχνούν ποιος είναι ο Βαρουφάκης ή θέλουν να ξεχαστεί τι προκάλεσε. Δυστυχώς, οι προτάσεις του, όπως διατυπώνονται στο προεκλογικό πρόγραμμα του Μέρα25[2], μας υπενθυμίζουν τι πρεσβεύει ο Βαρουφάκης, ένα μείγμα οικονομισμού και εθνομηδενισμού ικανού για το χειρότερο.

Νίκος Πουλαντζάς: Μαρξιστική αφετηρία αλλά και υπερβάσεις

του Γιώργου Κοντογιώργη

Ο λόγος του Νίκου Πουλαντζά είναι συστηματικός, σαφής, στοχοθετημένος, με αφετηρία τη μαρξιστική μεθοδολογία και θεωρία, στην οποία δίνει έμφαση στη δική του ανάγνωση και ιδίως προστιθέμενη αξία. Υπό το πρίσμα αυτό, θα έλεγε κανείς ότι ο πυρήνας της σκέψης του Πουλαντζά είναι στρατευμένος. Μια στράτευση που επιχειρεί να εξορθολογικεύσει, εδράζοντάς την σε εμπειρικές σημάνσεις, που όμως εξαιτίας των δεσμεύσεών του δεν είναι εμφανές πάντοτε εάν τις χρησιμοποιεί για να επιβεβαιώσει την αφετηρία του ή να τη θέσει σε κριτική δοκιμασία.

Αυτό ακριβώς το εγχείρημα του Πουλαντζά να αναστοχασθεί ορισμένες από τις στερεοτυπικές παραδοχές του μαρξισμού, που τον κρατούσαν δεσμώτη στον κόσμο του 19ου αιώνα και τον εμπόδιζαν να συνεκτιμήσει το γινόμενο των εξελίξεων, συνιστά την πρωτοτυπία του. Αυτή επικεντρώνεται βασικά στο ζήτημα της ‘σχετικής αυτονομίας’ του κράτους και σε τελική ανάλυση στο γεγονός ότι έθεσε στις αφετηριακές βάσεις του μαρξισμού το πολιτικό ζήτημα.

Στην πραγματικότητα, το πολιτικό ζήτημα της διερώτησης για την αυτονομία του κράτους το υπαινίχθηκε ο Μαρξ, αποδίδοντάς του, όμως, τελικά αρνητικό πρόσημο. Ευλόγως, δεν κατάφερε να το αναδείξει στο περιοριστικό κλίμα της τιμοκρατικής αντίληψης της πολιτειότητας που δέσποζε στο περιβάλλον της ευρωπαϊκής απολυταρχίας. Ο Πουλαντζάς το επικαιροποίησε, με γνώμονα τη μεθάρμοση του ‘κράτους’ της απολυταρχίας σε αιρετή μοναρχία στη διάρκεια του 20ού αιώνα, την καθολική διάδοση της πολιτειότητας (στην οποία εμπεριέχεται και το δικαίωμα της ψήφου) και τις επιπτώσεις της στο κοινωνικό υπόστρωμα των πολιτικών δυνάμεων.

Δεν ηττήθηκε η Αριστερά!

Το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών της 26ης Μαΐου ήταν μια δυσάρεστη έκπληξη για τον ΣΥΡΙΖΑ που στόχευε σε μια μικρή διαφορά με τη ΝΔ της τάξης των 3 ποσοστιαίων μονάδων ώστε να διεκδικήσει την πρωτιά στις εθνικές εκλογές.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η ήττα του ΣΥΡΙΖΑ ωστόσο, που έφτασε τα όρια της συντριβής, δεν ισοδυναμούσε με ήττα της Αριστεράς! Αρκεί να ρίξουμε μια ματιά στις επιδόσεις του ΣΥΡΙΖΑ από το 2012 μέχρι φέτος για να διαπιστώσουμε ότι η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ, σε ποσοστό και ψήφους, συμπίπτει με την αριστερή του στροφή και την μετατροπή του σε φωνή του κινήματος κατά των Μνημονίων. Ο ΣΥΡΙΖΑ από το 17% του Μαΐου του 2012, φτάνει στο 27% του Ιουνίου του 2012 και του Μαΐου του 2014 και το 36% του Ιανουαρίου του 2015 όταν προβάλει το σύνθημα «καμιά θυσία για το ευρώ» και διαγραφή μέρους έστω του δημοσίου χρέους, με τη δημιουργία Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου.  Το υψηλότερο ποσοστό του ταυτίζεται με την αριστερή του στροφή. Έκτοτε, η εκλογική του συρρίκνωση είναι αποτέλεσμα της δεξιάς του στροφής, που ξεκινάει τον Φεβρουάριο του 2012 όταν υπογράφει δια χειρός Γ. Βαρουφάκη στο Γιούρογκρουπ την αναγνώριση του χρέους και τη αποπληρωμή του «πλήρως και εγκαίρως» και κορυφώνεται με προδοσία του «Όχι» και την υπογραφή του Τρίτου Μνημονίου τον Αύγουστο του 2015. Η δυσανάλογα μικρή, σε σχέση με την έκταση της μετάλλαξης, πτώση του τον Οκτώβρη του 2015 στο 35% ήταν αποτέλεσμα του μουδιάσματος των αριστερών ψηφοφόρων που εκείνο το καλοκαίρι υπέμεναν το ένα σοκ μετά το άλλο.

Ας αναλογιστούμε έκτοτε τι ακολούθησε:

Η ανακεφαλαιοποίηση με λεφτά του ελληνικού λαού των τραπεζών, που αντί να κρατικοποιηθούν όπως υποσχόταν προεκλογικά ο ΣΥΡΙΖΑ, επιστράφηκαν στους ιδιώτες. 

Ένα μπαράζ ιδιωτικοποιήσεων δημόσιας περιουσίας που ξεκίνησε από τους σιδηροδρόμους και τα λιμάνια κι έφτασε στα αεροδρόμια και την έκταση του πρώην Ελληνικού.

Η εν κρυπτώ τροποποίηση της τρίτης δανειακής σύμβασης το 2018 ώστε να συμπεριληφθεί στα συμβαλλόμενα μέρη το υπερταμείο των ιδιωτικοποιήσεων που προικίστηκε εν τω μεταξύ, με τη βοήθεια πρόθυμων δημάρχων, με τεράστια ακίνητη περιουσία.

Ασύμβατη η σκέψη του Νίκου Πουλαντζά με τη σημερινή Αριστερά*

του Γιώργου Κοντογιώργη

Η σκέψη του Νίκου Πουλαντζά είχε μαγνητίσει όχι μόνο τους θεράποντες της Αριστεράς της εποχής –ακόμη και πέραν της μεταρρυθμιστικής Αριστεράς– αλλά και τους θιασώτες του φιλελευθερισμού. Εμφανιζόταν ως νέος φρέσκος αέρας στον μαρξιστικό στοχασμό που τον σκίαζε ακόμη ο άκρατος δογματισμός, η αδυναμία του να εναρμονισθεί με τις εξελίξεις και η βαριά παρουσία του λεγόμενου Υπαρκτού Σοσιαλισμού.

Στις ημέρες μας, η σκέψη του Πουλαντζά αποκτά μια διαφορετική σημασία, στο μέτρο που μας επιτρέπει να αποτιμήσουμε από απόσταση την αξία των προσεγγίσεών του και, υπό το πρίσμα αυτό, να θέσουμε σε κριτική δοκιμασία ιδέες και ιδεολογίες που κυριαρχούσαν ακόμη τις δεκαετίες του 1970 και του 1980. Όταν προσεγγίζει κανείς το έργο του Πουλαντζά στις ημέρες μας, του δημιουργείται η αίσθηση πως πέρασαν αιώνες από τότε που το διατύπωσε, και όχι μόλις μισός αιώνας. Εντούτοις, το γεγονός ότι οι προτεραιότητές του, το πρόταγμά του, η ίδια η ορολογία του φαντάζουν πολύ μακρινά από τον κόσμο μας δεν απολήγει κατ’ ανάγκην σε ένα αρνητικό συμπέρασμα ως προς την πρωτοτυπία του.

Υποδηλώνει όμως ότι προσφέρει στον αναγνώστη τη δυνατότητα να διεξαγάγει έναν γόνιμο διάλογο μαζί του με την ψυχραιμία της απόστασης. Έτσι ώστε να αποτιμήσει τη συμβολή του, αλλά και να παρακολουθήσει τη διαλεκτική σχέση που συνέχει τις διανοητικές διαδρομές του ανθρώπινου στοχασμού με τον πραγματικό ιστορικό χρόνο. Σε τελική ανάλυση, αυτό που προέχει στην επιστήμη είναι η απάντηση στη διερώτηση σε ποιον βαθμό επιβεβαιώνονται ή διαψεύδονται οι ιδεολογικές, κυρίως όμως οι γνωσιολογικές βεβαιότητες που επικράτησαν σε μια ορισμένη περίοδο, όταν υποβάλλονται στη δοκιμασία του παρόντος χρόνου.