Η έλλειψη μέτρου (και διάκρισης) θα φάει αυτόν τον τόπο

Τα σοβαρά αυτοδύναμα κράτη έχουν υιοθετήσει πια υβριδικές μορφές κρατικής παρέμβασης/ελεύθερης οικονομίας.

του Δρ. Γιώργου Ρακκά

Μια κυβέρνηση με κυρίαρχο στίγμα το νεοφιλελεύθερο, και εν πολλοίς το εθνομηδενιστικό (αν και με πινελιές εθνικών ενοχών).

Κάνει το λάθος ο κ. Μητσοτάκης και αντιπαραβάλει στον κρατικιστικό εθνομηδενισμό της παγκοσμιοποίησης, τον νεοφιλελεύθερο εθνομηδενισμό της παγκοσμιοποίησης. Θα τον εκδικηθεί κι αυτόν η ελληνική πραγματικότητα, που ’ναι στριφνή, κακιά και υπερπολύπλοκη.

Έξω γελάνε με την σύγκρουση κρατισμού - αντικρατισμού, που είναι κοπής του 1980. Τα σοβαρά αυτοδύναμα κράτη έχουν υιοθετήσει πια υβριδικές μορφές κρατικής παρέμβασης/ελεύθερης οικονομίας. Βοήθησε και η εξέλιξη της παγκοσμιοποίησης, όπου από υποτιθέμενο πεδίο θριάμβου της ελεύθερης αγοράς, μετεξελίχθηκε σε πεδίο θριάμβου οικονομιών που το κράτος έχει κυρίαρχο ρόλο, αν και σχεδιαστικό (Κίνα, ευρύτερα, νοτιοανατολική Ασία), με τις (πιο) ελεύθερες μορφές επιχειρείν να αναλαμβάνουν εκτελεστικό ρόλο.

Η έλλειψη μέτρου (και διάκρισης) θα φάει αυτόν τον τόπο

ardin-rixi

Τα σοβαρά αυτοδύναμα κράτη έχουν υιοθετήσει πια υβριδικές μορφές κρατικής παρέμβασης/ελεύθερης οικονομίας.

Του Γιώργου Ρακκά από την huffingtonpost.gr

Μια κυβέρνηση με κυρίαρχο στίγμα το νεοφιλελεύθερο, και εν πολλοίς το εθνομηδενιστικό (αν και με πινελιές εθνικών ενοχών).

Κάνει το λάθος ο κ. Μητσοτάκης και αντιπαραβάλει στον κρατικιστικό εθνομηδενισμό της παγκοσμιοποίησης, τον νεοφιλελεύθερο εθνομηδενισμό της παγκοσμιοποίησης. Θα τον εκδικηθεί κι αυτόν η ελληνική πραγματικότητα, που ’ναι στριφνή, κακιά και υπερπολύπλοκη.

Έξω γελάνε με την σύγκρουση κρατισμού – αντικρατισμού, που είναι κοπής του 1980. Τα σοβαρά αυτοδύναμα κράτη έχουν υιοθετήσει πια υβριδικές μορφές κρατικής παρέμβασης/ελεύθερης οικονομίας. Βοήθησε και η εξέλιξη της παγκοσμιοποίησης, όπου από υποτιθέμενο πεδίο θριάμβου της ελεύθερης αγοράς, μετεξελίχθηκε σε πεδίο θριάμβου οικονομιών που το κράτος έχει κυρίαρχο ρόλο, αν και σχεδιαστικό (Κίνα, ευρύτερα, νοτιοανατολική Ασία), με τις (πιο) ελεύθερες μορφές επιχειρείν να αναλαμβάνουν εκτελεστικό ρόλο.

Πολιτικός διπολισμός και κοινωνικά στρατόπεδα

ardin-rixi

Μια ιστορική αναδρομή για την πορεία της Αριστεράς και της Δεξιάς με σκοπό την κατανόηση του εκλογικού αποτελέσματος, αλλά και για το μέλλον των δύο υπαρκτών πολιτικών πόλων.

Του Γιώργου Καραμπελιά από την huffingtonpost.gr

Εάν  η μακρά περίοδος της μεταπολίτευσης στηρίχτηκε πολιτικά σε ένα σύστημα ατελούς δικομματισμού (δύο μεγάλα κόμματα που συγκέντρωναν το 80% των ψήφων τουλάχιστο και δυο ή τρία μικρότερα κόμματα, συνήθως της αριστεράς ή κάποτε και της ακροδεξιάς) η περίοδος των μνημονίων εμφανίστηκε ως  η αμφισβήτηση αυτού του ισχυρού διπολισμού.

Πλέον, στις εκλογές της μνημονιακής περιόδου οι πυλώνες του δικομματισμού περιορίζονται, κάποτε ακόμα και κάτω από το 50% των ψήφων, ενώ αναδεικνύονται νέες πολιτικές δυνάμεις. Έτσι, είτε ενισχύονται δραματικά παλαιότερα μικρά κόμματα (ο ΣΥΡΙΖΑ θα εκτιναχθεί από το 4% στο 36%  και η Χρυσή Αυγή από το 0,2% στο 9%) ) είτε εμφανίζονται «από το πουθενά» νέα πολιτικά σχήματα (ΑΝΕΛ, Ποτάμι, ΔΗΜΑΡ, ΛΑΕ κ.λπ.).  Επρόκειτο για μια αντανάκλαση στο πολιτικό πεδίο των βαθύτατων και αιφνίδιων αλλαγών που παρατηρούνταν στην κοινωνία και την οικονομία μετά την οικονομική καταστροφή και την επιβολή των μνημονίων.

Ωστόσο κατά την σχετικά μακρά περίοδο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ η φορά των εξελίξεων έτεινε μάλλον να αντιστραφεί και το πολιτικό σύστημα να επιστρέψει εκ νέου, αργά αλλά σταθερά, σε έναν λιγότερο έντονο, αλλά εντούτοις υπαρκτό διπολισμό, όπου ο ΣΥΡΙΖΑ τείνει να αντικαταστήσει το ΠΑΣΟΚ ως ο δεύτερος πόλος του πολιτικού συστήματος. Γι’ αυτό και, σταδιακώς, πολλά από τα κόμματα που αναδείχθηκαν κατά την εποχή των μνημονίων συρρικνώνονται (Χρυσή Αυγή, ΛΑΕ, Ένωση Κεντρώων) ή ακόμα και εξαφανίζονται (ΑΝΕΛ, Ποτάμι, ΔΗΜΑΡ) χωρίς άλλα νεοεμφανιζόμενα (Ελληνική Λύση, ΜΕΡΑ25) να μπορούν να αναστρέψουν αυτή τη νέα επανενδυνάμωση του διπολισμού που πλέον συγκεντρώνει ποσοστά γύρω στο 70%.

Πόσο μεγάλο είναι το κράτος στην Ελλάδα

του Κώστα Κουτσουρέλη

Πόσο μεγάλο υπήρξε τελικά το κράτος στην Ελλάδα διαχρονικά; Δύο απόψεις. Η πρώτη, η δημοφιλέστερη, σχεδόν κυρίαρχη πλέον, του δημοσιογράφου: «Βασική αιτία της πολύμορφης κρίσης που αντιμετώπισε η Ελλάδα περί τα τέλη του 19ου αιώνα ήταν το τεράστιο κράτος και οι κοινωνικές και επαγγελματικές τάξεις που ζούσαν από τον προϋπολογισμό του. Αυτό το κράτος και η κρατικοδίαιτη νοοτροπία που καλλιεργεί στην κοινωνία είναι ο στόχος της κριτικής του Ροΐδη. Είναι επίσης η στενή σχέση της πολιτικής ζωής με αυτό το κράτος (από τότε υπάρχει ο όρος «παλαιοκομματισμός»), που θα αποτελέσει ίσως την κύρια αιτία του στρατιωτικού κινήματος του 1909 και των γεγονότων που ακολούθησαν με την έλευση του Βενιζέλου». (Στέφανος Κασιμάτης, Καθημερινή, 7.9.2016)

Και η δεύτερη, περίπου άγνωστη, και πάντως αγνοημένη, του ιστορικού: «Σε αντίθεση με όσα έχουν γραφτεί και κάνουν λόγο για κράτος-εργοδότη, τα μεγέθη μας δείχνουν ότι οι δαπάνες για αμοιβές προσωπικού δεν ήταν υπερβολικές και ότι η συνεχής αύξησή τους οφειλόταν κυρίως στη διεύρυνση της συμμετοχής των αμοιβών που αφορούσαν τη στρατιωτική οργάνωση της χώρας. Θα πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι, ακόμη και εάν λάβουμε υπόψη ολόκληρο τον 19ο αιώνα, οι υψηλότερες τιμές καταγράφονται στα χρόνια του Όθωνα, ενώ στη συνέχεια ακολουθούν φθίνουσα τάση. Η εικόνα αυτή δεν αλλάζει ακόμη και αν λάβουμε υπόψη μας και τις συντάξεις και τις κοινωνικές δαπάνες. Συμπερασματικά λοιπόν, η άποψη που συχνά έχει υποστηριχθεί για ένα υπερμέγεθες κράτος δεν ευσταθεί…» (Κώστας Κωστής, «Τα κακομαθημένα παιδιά της ιστορίας». Η διαμόρφωση του νεοελληνικού κράτους, 18ος-21ος αιώνας, 2013, σελ. 294)

Με τι έχουμε εδώ να κάνουμε άραγε; Νομίζω με μια αλλαγή βάρδιας των ιδεολογικών μας ψευδαισθήσεων. Καθώς το αριστερό αφήγημα υποχωρεί ραγδαία, το φιλελεύθερο, που βαθμηδόν το υποκαθιστά, αντιγράφει τις αμαρτίες του. Μεταφέρει δηλαδή μιμητικά και ανεπεξέργαστα στις ελληνικές συνθήκες τα ξένα αναλυτικά σχήματα. Και σείοντας το λάβαρο του «αντικρατισμού», μας υπόσχεται, όπως και οι αριστεροί «κρατιστές» τόσες δεκαετίες τώρα, ότι ακολουθώντας σαν τυφλοσούρτη το εισαγόμενο δόγμα, όλα θα φτιάξουν.

Ποιον «κρατισμό» χρειάζεται η ελληνική οικονομία

Γιατί στον δυτικό κόσμο η καινοτομία εντέλει ξεκινά από τον δημόσιο τομέα. Τα παραδείγματα της Apple και της ανάπτυξης φαρμακευτικών σκευασμάτων στις ΗΠΑ και ο «κρατισμός του 21ου αιώνα». 

Γράφει ο Αθ. Χ. Παπανδρόπουλος

Οικονομολόγος και καθηγήτρια Επιστήμης και Τεχνολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σάσεξ, στο Ηνωμένο Βασίλειο, η γεννημένη στη Ρώμη από Ιταλούς γονείς αλλά μεγαλωμένη στην Αμερική Μαριάνα Ματσουκάτοείναι μία εκρηκτική προσωπικότητα, που πιστεύει στο κράτος και στον ρόλο του στην παραγωγή καινοτομίας. Μέλος του Ινστιτούτου Νέας Οικονομικής Σκέψης, η καθηγήτρια Μ. Ματσουκάτο είναι επίσης συγγραφέας ενός πολύ ενδιαφέροντος βιβλίου με τίτλο «Το επιχειρηματικό κράτος» (The Entrepreneurial State), το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το Ίδρυμα Φορντ και το βρετανικό Ινστιτούτο Demos και εκδόθηκε από τον οίκο Anthem Press.

Το βιβλίο κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ το 2013 και στην Ελλάδα το 2015 από τις εκδόσεις Κριτική, με επιμελητή τον έγκριτο καθηγητή Γιάννη Καλογήρου.

Στο βιβλίο της αυτό, που έτυχε και υψηλής διαδικτυακής προβολής, η Μαριάνα Ματσουκάτο δείχνει να έχει εμβαθύνει στη σκέψη και τις θεωρίες των Κέινς-Σουμπέτερ και Μίνσκι, οι οποίες βέβαια κάθε άλλο παρά ανεπίκαιρες είναι σήμερα. Έτσι, ενώ δίνει μεγάλο βάρος στην καινοτομία ως παράγοντα ανάπτυξης και δημιουργίας πλούτου, η συγγραφέας υποστηρίζει ότι οι σημαντικότερες καινοτομίες της εποχής μας ποτέ δεν θα είχαν υπάρξει, αν το κράτος δεν είχε αναλάβει τη χρηματοδότησή τους.

Η παγκόσμια μάχη του κρατισμού

Η διεθνής άνοδος των λαϊκισμών-εθνικισμών δεν είναι άμοιρη της επέκτασης του κρατισμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία για την κρατική παρέμβαση στην οικονομία. 

Γράφει ο Αθ. Χ. Παπανδρόπουλος

Ίσως τελικά ο Ντόναλντ Τραμπ αποδειχθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ που εξαπάτησε το κόμμα του προκειμένου να αναρριχηθεί στην εξουσία. Ακόμα χειρότερα, με την απάτη του αυτή επέτρεψε σε αναδυόμενες μεγάλες δυνάμεις της οικονομίας και της γεωπολιτικής, όπως η Κίνα και η Ινδία, να αναδειχθούν όχι μόνον σε παγκόσμιους παίκτες αλλά και σε στηρίγματα μίας διεθνούς νομιμότητος – έργο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής του, ήτοι της κατάργησης της αμερικανικής διεθνούς οικονομικής τάξης, ο πρόεδρος Τραμπ γίνεται ο σημαιοφόρος μίας παγκόσμιας επέκτασης του κρατισμού και στην ουσία είναι ο ισχυρότερος αντίπαλος του αποκαλούμενου από την αριστερά «νεοφιλελευθερισμού». Και στο επίπεδο αυτό, η στήριξη από τον Έλληνα πρωθυπουργό κάποιων μέτρων που προτείνει ο Αμερικανός πρόεδρος για το ΝΑΤΟ και την διεθνή οικονομία ίσως να έχει κάποια πολύ λογική βάση.

Από την άλλη πλευρά, τα φαινόμενα που ανέδειξαν στο πολιτικό προσκήνιο πολιτικούς όπως οι Ντ. Τραμπ, Πέπε Γκρίλο, Μαρίν Λε Πεν κ.α., είναι από μόνα τους εύγλωττα. Έχουν μία βασική αιτία, που δεν είναι άλλη από την μεταπολεμική επέκταση του κρατικού καπιταλισμού, ο οποίος αποτελεί από μόνος του ένα σύστημα διαπλοκής, ανισορροπίας και βεβαίως ανισοτήτων.

Ο κρατισμός και η 7η χρεοκοπία της Ελλάδας

Στο νέο βιβλίο του, ο ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Γιώργος Μπήτρος, κάνει λόγο για το πώς ένα κράτος μπορεί να λειτουργεί στην παγκόσμια αυτορρυθμιζόμενη τάξη.

Γράφει ο Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλος

Δεν χωρά καμία αμφιβολία. Τα γεγονότα, οι αριθμοί, οι εκθέσεις διεθνών οργανισμών, άλλα και η πραγματικότητα που βιώνουμε κάθε μέρα, μας οδηγούν σ' ένα ασφαλές συμπέρασμα. Ο κρατισμός και το συναφές με αυτόν πελατειακό πολιτικό σύστημα είναι η βασική αιτία της έβδομης χρεοκοπίας της Ελλάδας τα 196 τελευταία χρόνια. Από τότε, δηλαδή, που η χώρα αποτίναζε, με την βοήθεια ξένων δυνάμεων, τον τουρκικό ζυγό –για να υποκύψει σε έναν άλλον, αυτόν της φαυλοκρατίας. Από τότε μέχρι σήμερα, όμως, ο κόσμος όχι μόνον έχει αλλάξει, αλλά συνεχίζει να αλλάζει με ακόμα πιο ταχείς ρυθμούς απ’ ό,τι στο μακρινό ή και πιο άμεσο παρελθόν.

Κατά συνέπεια, το χρεοκοπημένο ελληνικό κράτος καλείται να λειτουργήσει σε ένα νέο περιβάλλον, που τού είναι άγνωστο. Ως φαίνεται δε, αποφεύγει και να καταλάβει περί τίνος πρόκειται, γιατί κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε προβληματισμούς, που καλόν είναι να αποφεύγονται από αυτούς που έχουν εθιστεί στην ακινησία.

Αυτό ακριβώς το περιβάλλον προσπαθεί να ανιχνεύσει ο έγκριτος ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γιώργος Κ. Μπήτρος, σε ένα περιεκτικό αλλά και δυνατό σε νοήματα βιβλίο του που εκδόθηκε από οίκο Παπαδόπουλου. Με τίτλο «Το Κράτος στην Παγκόσμια Αυτορρυθμιζόμενη Τάξη», ο κ. Γ. Μπήτρος, αναφερόμενος στην ελληνική κρίση δίνει έμφαση στην αποκατάσταση της λαϊκής κυριαρχίας, αλλά από φιλελεύθερη σκοπιά και όχι από τις γνωστές νομενκλατούρες του σύγχρονου ολοκληρωτισμού.

Για μια «επιχειρούσα» κοινωνία

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Αν η ελληνική κοινωνία δεν αποφασίσει να απελευθερωθεί κυριολεκτικά από τον πελατειακό κρατισμό και τη διαφθορά του, θα σέρνεται για πολλά χρόνια ακόμα. Όχι, δεν είναι όλα μαύρα στη χώρα. Την καταστροφολογία και τη μαυρίλα τη διαχέουν στον κοινωνικό ιστό οι δυνάμεις οπισθοδρομικές,  οι οποίες μόνον έτσι μπορούν και επιβιώνουν. Στο πολιτικό μάρκετινγκ, οι πωλητές οραμάτων, σωτηρίας, ευτυχίας και πλούτου έχουν πάντα το πάνω χέρι - γιατί, μοιράζοντας ελπίδες, απαλλάσσουν τον λαό από τη σκέψη. Η σκέψη και ο τρόπος που αυτή μπορεί να ασκηθεί είναι πολύ κακό πράγμα, διότι αποτελεί προϋπόθεση αυτονομίας και η τελευταία είναι αντίθετη με την έννοια του κοπαδιού. Συμβαίνει, όμως, οι δυνάμεις του χθες να θέλουν κοπάδια, τα οποία βαφτίζουν «λαό» και στο όνομά του μπορούν να διαπράττουν απάτες και άλλα ανομήματα.

Στην άλλη όχθη, οι φιλελεύθερες δημοκρατικές υπό την ευρεία έννοια δυνάμεις, θέλουν ελεύθερους, υπεύθυνους και σκεπτόμενους πολίτες, ικανούς να αναλαμβάνουν οι ίδιοι τις τύχες τους στα χέρια τους, στο πλαίσιο, όμως, μίας κοινωνίας όπου ισχύουν και εφαρμόζονται κανόνες δικαίου. Υπό αυτή την έννοια, ο φιλελευθερισμός σε όλες τις εκδοχές του δεν είναι μία απλή πολιτική έννοια. Είναι επίσης μία φιλοσοφική προσέγγιση, που απελευθερώνει το άτομο μέσω της προσωπικής ευθύνης.

Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλος:«Η συμμετοχή της χώρας μας στους δυτικούς θεσμούς είναι παραπλανητική και συμφεροντολογική. Μεγάλο μέρος του λαού και των πολιτικών που τον εκπροσωπούν είναι ξεκάθαρα αντιδυτικού προσανατολισμού και βαθύτατα αντιφιλελεύθερο».

Από την πλευρά του, ο πολιτισμός εδράζεται στη γνώση. Υπάρχουν όμως δύο μορφές γνώσεως. Η επιστημονική, αφενός, η οποία επιτρέπει να κατανοούμε πώς κινείται ο κόσμος και με ποιον τρόπο οικοδομούνται θεσμοί και καταστάσεις και αφετέρου η ελεύθερη, που προωθεί την κριτική σκέψη και την ατομική δημιουργία.

Γίνεται ταυτοχρόνως αυτονόητο ότι η επιστήμη και η ανάπτυξή της προϋποθέτουν την ανθρώπινη ελευθερία. Χωρίς την τελευταία, ο Κοπέρνικος, ο Γαλιλαίος, ο Νεύτων, ο Δαρβίνος δεν θα είχαν ποτέ υπάρξει και οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι δεν θα είχαν ποτέ θεμελιώσει τον ορθό λόγο βάζοντας τον μύθο στο περιθώριο.

Οι νέοι σπάνε τα δεσμά του κρατισμού

Για πρώτη φορά οι Ελληνες νέοι που εκκινούν επιχειρήσεις ενεργούν από αγάπη προς το επιχειρείν και όχι επειδή δεν έγιναν δημόσιοι υπάλληλοι. Η μεγάλη ιδεολογική πρόκληση. 

Γράφει ο Αθ. Χ. Παπανδρόπουλος.

Μπορεί οι πολιτικές δυνάμεις που έφεραν τη μεταπολιτευτική αλλά και μεταπολεμική Ελλάδα στην πτώχευση να δίνουν τον υπέρ πάντων αγώνα τους για να επιβιώσουν, παρ’ όλα αυτά ερήμην τους η κοινωνία αλλάζει.

Πιθανότατα δε, οι αλλαγές αυτές να είναι και οι πιο καθοριστικές για την πορεία της χώρας στον 21ο αιώνα -που όλα δείχνουν ότι θα είναι αυτός της ταχύτητας, των νέων μορφών επιχειρείν, της αβεβαιότητας και των ισχυρών τοπικών συγκρούσεων.

Στο επίπεδο αυτό, πέρα από το υπέρογκο χρέος της -που φαίνεται να είναι πλέον διαχειρίσιμο-, η Ελλάδα αντιμετωπίζει τρία πολύ σοβαρά προβλήματα.

Το πρώτο είναι ο υπό συνθήκες υψηλής ανεργίας και αυξημένης μεταναστεύσεως παραγωγικός μετασχηματισμός της χώρας. Από καταναλωτική, η ελληνική οικονομία πρέπει να γίνει παραγωγική -και το πέρασμα από την μία κατάσταση στην άλλη δεν είναι καθόλου εύκολο.

Δεύτερον, για να επιτύχει η χώρα τη μετάβαση αυτή είναι ζωτική ανάγκη να αναδείξει τη γνώση σε κορυφαίο συντελεστή παραγωγής πλούτου και να συνδυάσει την ανάδειξη αυτή με παροχές υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας. Μια τέτοια προσπάθεια συνεπάγεται ριζικές εκπαιδευτικές αλλαγές, με βασική προϋπόθεση την έξοδο της ελληνικής κοινωνίας από αντιδραστικές και σκοταδιστικές ιδεολογικές αγκυλώσεις, οι οποίες στον αναπτυγμένο και αναπτυσσόμενο κόσμο έχουν από καιρό τώρα χρεοκοπήσει.

Η λεηλασία των κοινών, ο κρατισμός και ο νεοφιλελευθερισμός

ardin-rixi

Του Γιώργου Ρακκά 

Συζητείται συχνά από τον καθημαγμένο και απελπισμένο ελληνικό λαό, για το που θα φτάσει η λεηλασία της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας μετά το σαρωτικό κάζο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.

Είναι επόμενο, μετά από ένα σαρωτικό κρεσέντο του πιο αρτηριοσκληρωτικού κρατισμού, που θυσίασε αποδεδειγμένα το δημόσιο συμφέρον στην προάσπιση οργανωμένων συμφερόντων-καρτέλ που δρουν εντός των θεσμών και των μηχανισμών της ελληνικής κοινωνίας, η πλάστιγγα να γείρει προς το άλλο άκρο: Έτσι εξ αντανακλάσεως, και μόνο επειδή το μπλοκ των κρατιστών αποδείχθηκε τραγικό στο τιμόνι της διαχείρισης, κερδίζουν πλέον το πάνω χέρι και μέσα στην κοινωνία απόψεις και αντιλήψεις που διολισθαίνουν στο άλλο άκρο: Αυτό της εξαφάνισης του δημοσίου, και της ολοκληρωτικής εκποίησης των κοινών στο όνομα της κρατικής αναποτελεσματικότητας.

Χαρακτηριστική ήταν, ως προς αυτό, η πρόσφατη διαμάχη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γύρω από την εγκατάσταση (κρατικά επιδοτούμενων, ας μην το ξεχνάμε) Βιομηχανικών Αιολικών Πάρκων σε νησιά του Αιγαίου, και συγκεκριμένα στην Πάρο: Σε αυτό το ζήτημα, θα ξεσπάσει μια ακραία και διόλου παραγωγική διαμάχη, στην οποία όποιοι αντιδρούν καταδικάζονται συλλήβδην ως εχθροί της εξόδου της χώρας από την κρίση, «ψεκασμένοι», οπισθοδρομικοί που «επιθυμούν να κάνουν την Ελλάδα, Βενεζουέλα».

Σε αυτό το κλίμα προφανώς, κανείς δεν μπορεί να διεξάγει μια σοβαρή συζήτηση για το βασικό επίδικο της διαμάχης, δηλαδή γύρω από το περιεχόμενο του μοντέλου ανάπτυξης που είναι σε θέση να βγάλει την χώρα από την κρίση: Άραγε η πριμοδότηση κρατικοδίαιτων ενεργειακών εταιρειών συνιστά όντως «επένδυση» ή μήπως η εγκατάσταση τεράστιας έκτασης ΒΑΠΕ, δεσμεύει χώρο και προκαταλαμβάνει της χρήσεις του απαγορεύοντας στις τοπικές κοινωνίες να αναπτύξει άλλες μορφές επιχειρηματικότητας με απείρως περισσότερες δυνατότητες βιωσιμότητας; Και τι είναι άραγε ποιο συμφέρον, να πριμοδοτήσει κανείς ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αγροτικής/κτηνοτροφικής και μεταποιητικής δραστηριότητας που να αναδεικνύει τα συγγνωστά συγκριτικά πλεονεκτήματα ποιότητας της χώρας; Μήπως θα έπρεπε, σε ό,τι αφορά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, να πριμοδοτηθεί η παραγωγή νέων μορφών μικρής και μεσαίας παραγωγής, που να ευνοεί στην αξιοποίηση της εγχώριας τεχνογνωσίας (γύρω από ήπιες ανεμογεννήτριες καθέτου περιστροφής, ή πρότυπους ηλιοσυλλέκτες που βρίσκονται σε στάδιο έρευνας και εξέλιξης); Ή μήπως θα πρέπει να επιμείνουμε να πριμοδοτούμε την παραγωγή της γερμανικής υλικοτεχνικής υποδομής των ΑΠΕ βαφτίζοντας ανάπτυξη την «διόγκωση των ελλειμμάτων»;

Από τον κρατισμό στο... περιθώριο

Ο νεοελληνικός κρατισμός παίζει τον ίδιο ρόλο με αυτόν που έπαιξε η τουρκοκρατία στη διάρκεια της βιομηχανικής επανάστασης στη Δυτική Ευρώπη. Η νέα τάξη πραγμάτων και ο κίνδυνος ελληνικής «οπισθοπορείας».

Γράφει ο Αθ. Χ. Παπανδρόπουλος.

Μπορεί η καθηγήτρια Μαριάνα Ματσουκάτο, στο βιβλίο της «Το Κράτος Επιχειρηματίας» να κάνει λόγο για τον θετικό ρόλο της κρατικής δραστηριότητας στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, πλην όμως τα όσα γράφει αφορούν ανεπτυγμένες δυτικές χώρες -και σίγουρα όχι την Ελλάδα. Στη χώρα μας, το κράτος είναι ανίκανο να καινοτομήσει και, ακόμα χειρότερα, απεχθάνεται την καινοτομία.

Συνεπώς, μπορούμε ξεκάθαρα να υπογραμμίσουμε ότι, αν η τουρκοκρατία εμπόδισε τη χώρα να ακολουθήσει τη μεγάλη βιομηχανική επανάσταση του 18ου αιώνα, σήμερα ο κρατισμός είναι το μεγάλο εμπόδιο για την είσοδό μας στην ψηφιακή εποχή και στις τεράστιες ευκαιρίες που προσφέρει. Ενώ η ψηφιακή επανάσταση είναι γεγονός που εξελίσσεται με απίθανη ταχύτητα, η Ελλάδα ασθμαίνει γιατί κάποιοι δεν θέλουν να την απελευθερώσουν από τα δεσμά του πελατειακού κρατισμού και της διαφθοράς του. Όμως, στο μεταξύ η Ιστορία τρέχει, εις πείσμα των ανθρώπων της παρακμής και του λαϊκισμού -που δεν θέλουν τίποτε να αλλάξει.

Τυχαίο αυτό; Όχι, καθόλου. Στην υπό εκκόλαψη εποχή της ψηφιακής οικονομίας, τα εκπαιδευτικά συστήματα, οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη και η ταχύτητα στην παραγωγή, στις λήψεις αποφάσεων και στη δικτυωμένη διάθεση αγαθών και υπηρεσιών είναι οι βασικότεροι συντελεστές δημιουργίας υλικού και κοινωνικού πλούτου. Είτε αυτό αρέσει είτε όχι, η έκρηξη των δικτύων πολυμέσων και η ψηφιοποίησή τους είναι το μείζον φαινόμενο του 21ου αιώνα.

Ωρες αφύπνισης για όσους θέλουν και... μπορούν

Ενώ η «τυραννία του κρατισμού» παγιώνεται και ενισχύεται παντοιοτρόπως η διαφθορά της, η χώρα απαξιώνεται πλέον και θεσμικά -με ό,τι αυτό συνεπάγεται και για τη δημοκρατία της. 

Γράφει ο Α. Παπανδρόπουλος.

Το ανδρεοπαπανδρεϊκό και τσοχατζοπουλικό ΠΑΣΟΚ, που στήριξε και βεβαίως εξακολουθεί να στηρίζει τον πρωθυπουργό κ. Αλέξη Τσίπρα, μπορεί να κοιμάται ήσυχο. Όλα το ευνοούν. Το μεγάλο του «επίτευγμα», που είναι η χρεοκοπημένη δανειακή Ελλάδα, θα έχει ως το 2018 τη στήριξη της Ευρώπης, για να διατηρεί αλώβητο τον κρατισμό, να διορίζει κόσμο στο Δημόσιο και να βαράει κατακέφαλα ό,τι απομένει από την ιδιωτική οικονομία της χώρας.

Έτσι, κάπου προς το φθινόπωρο του 2018, θα βρει τρόπο να αποχωρήσει από την εξουσία και θα παραδώσει στην όποια αξιωματική αντιπολίτευση διαδεχθεί το σημερινό κυβερνητικό σχήμα κυριολεκτικά «καμένη γη».Με την τελευταία να αποτελεί εγγύηση για τις μπουρδολογίες και τους νεολαϊκισμούς που θα σκαρφιστεί ο κ. Τσίπρας να εκστομίσει.

Όπως περιχαρής δήλωσε προσφάτως ο ίδιος ο πρωθυπουργός, δεν είναι ψεύτης γιατί είχε αυταπάτες.Σιγά τον πολυέλαιο! Από το 2010 έως τον Ιανουάριο του 2015, δεν είχε βρεθεί κάποιος να του πει ότι, πέρα από τον αντιμνημονιακό λαϊκισμό, υπάρχει και η αδρή πραγματικότητα; Βεβαίως και ο κ. Τσίπρας γνώριζε την πραγματικότητα. Πλην όμως, το ψεύδος ήταν το εργαλείο που οδηγούσε προς την εξουσία -τόσο τον ίδιο όσο και τον αστείο από κάθε άποψη σύμμαχό του.

Κρατισμός και λαϊκισμός, το μέλι των εκβιαστών

Στην Ελλάδα, η κρατική διαφήμιση ποτέ δεν μοιράστηκε με αυστηρά κριτήρια αγοράς. Η κατανομή της υπάκουε πάντα σε πολιτικές σκοπιμότητες, που συντηρούσαν ένα σαθρό πελατειακό πολιτικό καθεστώς. 

Γράφει ο Α. Παπανδρόπουλος.

Από το 2002, που η Ελλάδα έγινε δεκτή στην ευρωζώνη, έως και το τέλος του 2015, η διαφημιστική δαπάνη στη χώρα μας ξεπέρασε σωρευτικά τα 6,2 δισεκατομμύρια ευρώ.

Από αυτό το ιδιαιτέρως σημαντικό ποσό, που διαχρονικά αντιπροσωπεύει το 0,5% του ΑΕΠ μας, τo 1,7 δισ. ευρώ (ήτοι ποσοστό πάνω από 20%) ήταν η άμεση κρατική διαφήμιση. Αν δε στο ποσοστό αυτό προσθέσουμε και τη διαφημιστική δαπάνη κρατικών επιχειρήσεων, τραπεζών και οργανισμών, τότε το σχετικό νούμερο πάει πολύ πιο ψηλά και πλησιάζει τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ.

Επίσης, αν στην κρατική διαφήμιση, όπως και σε αυτήν των ΔΕΚΟ, προσθέσουμε και τις κρατικές επιχορηγήσεις προς τον Τύπο (ΕΛΤΑ, τηλεπικοινωνιακά, αεροπορική μεταφορά, διάφορα), τότε έχουμε αθροιστικά για την προαναφερόμενη περίοδο ένα ποσόν επιχορηγήσεων που πλησιάζει τα 300 εκατομμύρια ευρώ. Από την άλλη πλευρά, στις σχέσεις κράτους και μέσων μαζικής επικοινωνίας θα πρέπει να προστεθούν τα έσοδα εκδοτών, καναλαρχών και ενώσεων από το αγγελιόσημο, τις δημοσιεύσεις ισολογισμών (οι οποίες καταργήθηκαν πριν δύο χρόνια) και τις διάφορες φοροαπαλλαγές.

Στο ίδιο αδιέξοδο μόνο με φόρους; Stop!

αι αναρωτώμενοι καταλήξαμε πως 5,5 χρόνια ματαιοπονούμε, θέλοντας να λύσουμε το πρόβλημα με μόνο επιβολή και άλλων, και άλλων φόρων συνεχώς. Όπως ματαιοπονούσαν οι αλχημιστές, προσπαθώντας να φτιάξουν χρυσό από το ταπεινό μολύβι.

του Βασίλειου  Διον.  Αναστασίου*

Με το που τελείωσα το συνηθισμένο βδομαδιάτικο άρθρο, αμέσως το έσκισα. Tι γράφουμε πάλι, αναρωτήθηκα; Aναμασάμε τα ίδια και τα ίδια. Η κατάσταση παραμένει αμετάβλητη, οι πολιτικοί, όλοι,(συν κάποια ανέλπιστη δωρεά που  ελπίζουν), φρονούν ότι θα καταφέρουν να μας  κάμουν να ζούμε μόνο με φόρους. 5,5 χρόνια  αποτυγχάνουν. Διότι οι προσδοκώμενες επενδύσεις που θα έφερναν  την ανάκαμψη, είναι άπιαστο όνειρο. Άλλο άρθρο λοιπόν.  Σε άλλη προϋπόθεση.

 

Αν δεν σταματήσει ο κρατισμός, δεν πρόκειται να δούμε Επένδυση. Και αναρωτώμενοι  καταλήξαμε πως 5,5 χρόνια ματαιοπονούμε, θέλοντας να λύσουμε το  πρόβλημα με μόνο επιβολή και άλλων, και άλλων φόρων συνεχώς. Όπως ματαιοπονούσαν  οι   αλχημιστές, προσπαθώντας να φτιάξουν χρυσό από το ταπεινό μολύβι. 

Μόνο με φόρους, χωρίς Παραγωγή; Πώς; Πάθαμε ομαδική παράκρουση; Μα αν μπορεί να γίνει αυτό, -γιατί εκεί το πάνε λίγο ως πολύ όλοι-, τότε να δοθεί Βραβείο Νόμπελ, τα κατάφεραν καλύτερα από τον τετραγωνισμό του κύκλου! 

Αποδείχτηκε ξανά, -από τις άκαρπες προσπάθειες Σαμαρά, και τώρα του Τσίπρα- ότι σε καμιά περίπτωση δεν θα επενδύσουν επιχειρηματίες, αν δεν βρουν ίσους και κατά κάτι καλύτερους όρους  από άλλες χώρες που προσφέρουν  εγγυημένα πιό ελκυστικές δυνατότητες. Απλουστευμένα δεν αγοράζεις προϊόν με  500 €, όταν  άλλοι το προσφέρουν 490 €.  

Ας ανατρέξουν στις προσπάθειες προηγουμένων Κυβερνήσεων οι ακόμα ελπίζοντες ότι θα έλθουν επενδυτές μόνο με παρακάλια ή από φιλότιμο. Είναι γνωστές οι άκαρπες  προσπάθειες  του  Δήμα και τόσων άλλων υποσχόμενων fast trucks,  εφαλτήρια για τον Αραβικό κόσμο, κτλ,  και με ομιλίες σοσιαλιστικών αποχρώσεων Μηλιού και Σταθάκη, σε ποιους; στους κεφαλαιούχους του  City του Λονδίνου! και στους bi-llionaires του CLINTON, γιατί όχι και πιο πολύ πίσω  στην Χούντα που έστρωνε χαλί για τον... ερχομό της LITTON! 

Κρατισμός κατά κοινωνίας

Αργά αλλά σταθερά, η ελληνική κοινωνία –όπως και η σοβιετική το πάλαι ποτέ– χωρίζεται στα δύο: από την μία πλευρά, ο κρατισμός, η διαπλοκή και ο συντεχνιακός συνδικαλισμός και, από την άλλη, οι ήρωες του ιδιωτικού τομέα.

του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Το κόστος του κρατισμού στην Ελλάδα θα αποδειχθεί πολύ βαρύ –από κάθε άποψη. Κυρίως, όμως, ίσως αποβεί μοιραίο για την ισορροπία της ελληνικής κοινωνίας, διακυβεύοντας και τους δημοκρατικούς αρμούς της. Πολλά είναι τα φαινόμενα που τον τελευταίο καιρό μάς δείχνουν ότι ο κρατισμός λειτουργεί πλέον και διχαστικά για την κοινωνία, με τον ιδιωτικό τομέα στο σύνολό του να πληρώνει βαρύτατο τίμημα. 

Σε μία οικονομία όπου το κράτος, εμμέσως και αμέσως, συμμετέχει στον σχηματισμό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος της σε ποσοστό πάνω από 60%, τα πέντε χρόνια εσωτερικής υποτίμησης, με την δραματική λιτότητα που αυτή συνεπάγεται, υπήρξαν δραματικά για τον ιδιωτικό τομέα. Πάνω από 400.000 επιχειρήσεις έκλεισαν, οι άνεργοι έφθασαν τα 1.350.000 (το 27% του ενεργού πληθυσμού), οι νέοι είδαν το μέλλον τους να γίνεται απελπιστικά σκοτεινό, συνταξιούχοι έχασαν το 40% του εισοδήματός τους και πάνω από 1.000.000 άνθρωποι είναι υπερχρεωμένοι σε τράπεζες και στο Δημόσιο –είναι δε πολύ αμφίβολο αν θα ξεφύγουν ποτέ από την δυσάρεστη αυτή κατάσταση.