του Δημήτρη Σκουτέρη
Πόσο πολιτικά και ιδεολογικά ουδέτερη μπορεί να είναι η φτώχεια, που εξαπλώνεται παγκοσμίως; Η αλήθεια είναι, ότι κάποιοι φρόντισαν να μας μεγαλώσουν με το αρχετυπικό δίπολο πλούσιος-φτωχός. Από τα παραμύθια, όπου ο ρόλος του πλούσιου εναλλάσσονταν με αυτήν του φτωχού, μέχρι τις κλασικές ταινίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. Εκεί η σχέση του πλούσιου με την φτωχή (πλην τίμια) είχε το happy end που της έπρεπε, επικύρωνε τη «φυσιολογική» ύπαρξη πλουσίων και φτωχών.
Είναι γνωστό, ότι τα αρχέτυπα, είτε ως συλλογικές αναπαραστάσεις, είτε ως μορφογενετικά πρότυπα, είτε ως μοντέλα επανάληψης βασικών γεγονότων, είτε ως κατασκευή βασικών δυναμικών σχημάτων για την εξομοίωση διαδικασιών, καθοδηγούν βασικές συμπεριφορές μας. Επίσης, τα αρχέτυπα, ως ιδεατό γενικό δομικό σχέδιο, ανεξάρτητο από συνθήκες, συντελούν ως ουσιαστικό συστατικό στη διαμόρφωση της ψυχής, του πνεύματος και του νου.
Μάθαμε, λοιπόν, και εκπαιδευτήκαμε μέσα από εικόνες, ιδέες αλλά και εμπειρίες να αποδεχόμαστε τη φτώχεια ως κάτι το φυσικό, το αυτονόητο. Μια κατάσταση που διαχρονικά συνέβαινε και θα εξακολουθεί να συμβαίνει. Οι κυρίαρχες δυνάμεις, οι δυνάμεις χειραγώγησης της κοινωνίας, μας εκπαίδευσαν να αντιμετωπίζουμε τους φτωχούς με συμπάθεια, με συμπόνοια, να επιδεικνύουμε τη δέουσα φιλανθρωπία.
Ενίοτε (και τότε καλώς το πράττουμε) να επιβραβεύουμε τον αλτρουισμό και την ανιδιοτέλεια κάποιων αναγνωρίσιμων ανθρώπων, που ανάλωσαν τη ζωή τους και την περιουσία τους στην αντιμετώπιση της πείνας, της φτώχειας, στην στήριξη των ανήμπορων. Αλλά αυτοί ήταν και είναι οι μονάδες και όχι εκείνοι οι πλούσιοι που ιδιοποιούνται τον πλούτο των εθνών με χίλιους μύριους τρόπους (φοροκλοπή-φοροαποφυγή, Panama και Paradise papers, λίστες Λαγκάρντ κλπ).







.jpg)





