Μιλώντας για το χρέος

Μπροστά σε "πλήθος κόσμου" που θάλεγαν και οι παλιότεροι, με παρουσία Κώστα Σημίτη, Γιάννη Στουρνάρα, Γιώργου Προβόπουλου, Γκίκα Χαρδούβελη και με αδιανόητα μέτρα ασφαλείας, παρουσιάστηκαν στην Αίθουσα Καρατζά (από τον e-kyklo, τον "Κύκλο ιδεών για την εθνική ανασυγκρότηση"...

του Αντώνη Παπαγιαννίδη

Μπροστά σε "πλήθος κόσμου" που θάλεγαν και οι παλιότεροι, με παρουσία Κώστα Σημίτη, Γιάννη Στουρνάρα, Γιώργου Προβόπουλου, Γκίκα Χαρδούβελη και με αδιανόητα μέτρα ασφαλείας, παρουσιάστηκαν στην Αίθουσα Καρατζά (απο τον e-kyklo, τον "Κύκλο ιδεών για την εθνική ανασυγκρότηση", του Βαγγέλη Βενιζέλου) οι απόψεις Βενιζέλου - στην ουσία - για "Μύθους και αλήθειες για το δημόσιο χρέος". Με την επεξήγηση "Πριν και μετά το PSI/OSI".

Δίπλα στον Βαγγέλη Βενιζέλο (που, αναμενόμενο, περιέγραψε πώς η δίδυμη αναδιάρθρωση του χρέους το 2012 ήταν ό,τι το καλύτερο μπορούσε να συμβεί στον κόσμο: βέβαια, δεν φάνηκαν να συμφωνούν οι ιδιώτες ομολογιούχοι που "κουρεύτηκαν" αγρίως και που διαδήλωναν πίσω από τα ΜΑΤ στην πλατεία) έβλεπε κανείς τον παράξενο εκείνο επενδυτή της Japonica, τον Πολ Καζαριάν και τον Daniel Cohen της Οικονομικής Σχολής των Παρισίων.

Η παρουσίαση της "συντεταγμένης αναδιάρθρωσης" κατά 106 δις ευρώ (PSI) με πρόσθετη ανταλλαγή ομολόγων (PSI+) κάπου 21 δις ευρώ, μαζί και με την μείωση των επιτοκίων και - κυρίως - την επιμήκυνση των λήξεων μέχρι και το 2053(!) και την παροχή περιόδου χάριτος, προσπάθησε ως παρουσίαση να διαλύσει τον "μύθο της ζημιάς από το PSI" - βασική πολιτική ανάγκη του Βαγγέλη Βενιζέλου . Κατά το ESM, όλες αυτές οι ρυθμίσεις έφεραν μια μείωση κατά καθαρά παρούσα αξία κατά σχεδόν 50% σε όρους 2013, φθάνοντας δηλαδή κάτω του 100% του ΑΕΠ.

Ο D. Cohen θύμισε ότι ναι μεν η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 με ξεκίνημα της Lehman υπήρξε βαθύτερη/εντονότερη από π.χ. εκείνης της δεκαετίας του΄30, όμως έληξε σε 9 περίπου μήνες, συνεπώς η διαχείριση από την FED αποδείχθηκε εύστοχη. Στην Ευρώπη όμως, όταν η κρίση "πέρασε τον Ατλαντικό", η αντίδραση υπήρξε πολύ πλησιέστερη προς τα σφάλματα του Μεσοπολέμου τόσο με τους δισταγμούς της Κεντρικής Τράπεζας όσο και στην συζήτηση περί μη-ελλειμματικών προϋπολογισμών. Στην Ελληνική κρίση, υπήρξε δισταγμός που ακριβώς μεγέθυνε το πρόβλημα. Δίστασαν μεταξύ της λογικής Τρισέ (=πλήρης στήριξη στο ευρώ, συν κεφάλαια στην Ελλάδα για να ανακάμψει η οικονομία) και εκείνης ΓαλλοΓερμανικής στάσης της Ντοβίλ (= προειδοποίηση ότι θα υπήρχε  bail-in στην αμέσως επόμενη φάση).

Ο Πολ Καζαριάν επανήλθε στην πάγια άποψη του: ότι το Ελληνικό χρέος δεν μετράται σωστά, ότι οφείλει να μετρηθεί εφεξής με βάση τις αρχές του IPSAS/International Public Sector Accounting Standards (όπως κάνει η ΕΕ, ο ΟΟΣΑ ή το UNDP - αλλά και η Γαλλία, η Ελβετία, η Νέα Ζηλανδία, το Ισραήλ, η Αυστρία, η Πορτογαλία, η Ισπανία). Με αυτήν την βάση, που αντιστοιχίζει στοιχεία ενεργητικού με παθητικό, και με δεδομένους τους όρους που έχει πλέον το Ελληνικό χρέος, η Ελλάδα έχει ΚΑΘΑΡΟ χρέος 39% του ΑΕΠ σε παρούσα αξία, με την Ιρλανδία στο 57% , την Ισπανία 74%, την Ιταλία 109% (και με ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης 5% στην Ελλάδα, 9% για την Ιρλανδία, 13% για την Ισπανία, 15% για την Ιταλία). Μια τέτοια απεικόνιση του Ελληνικού χρέους, φυσικά, θα άλλαζε άρδην την κατάσταση...

Για τον Βαγγέλη Βενιζέλο, η συζήτηση για την τοξικότητα/βιωσιμότητα του χρέους το 2015 υπήρξε πιο επιζήμια κι από την ίδια την πολιτική που ακολουθήθηκε την εποχή εκείνη. Αυτή η συζήτηση ήρθε κατ' αυτήν να ολοκληρώσει την ατελή προσέγγιση του 2010-12 από πλευράς πιστωτών της Ελλάδας, προς τα αδιέξοδα της οικονομίας της. Επισήμανε ο Βαγγέλης Βενιζέλος - πλησιάζοντας έμμεσα την προσέγγιση Καζαριάν... - ότι αν, το 2010-11 είχε υπάρξει "επαναπεικόνιση" του Ελληνικού χρέους, τότε ίσως το αρχικό Μνημόνιο/Πρόγραμμα Προσαρμογής θα μπορούσε να είχε βγει πέρα. Όμως κάτι τέτοιο δεν υπήρξε, οπότε η δεύτερη παρέμβαση - εκείνη του 2012 - καίριο στόχο είχε την οργανωμένη προσέγγιση (αντί για ανοργάνωτη χρεωκοπία). Νομικά ασφαλής - γενναία χρηματοδοτημένη - sweetener η "λύση Βενιζέλου" του 2012 έδωσε συμμετοχή 95+% των ομολογιούχων.

Μπορεί η βασική ανάλυση Βενιζέλου, να μην διαφοροποιήθηκε απ' εκεί που τον συναντούμε τον τελευταίο καιρό: όμως ήταν ενδιαφέρον το πώς ήρθε να "κουμπώσει" η προσέγγισή του με το πώς η σημερινή Κυβέρνηση, δια των νομικών της παραστατών" έρχεται και στηρίζει ("καλύτερα και απο μένα") την νομιμότητα του PSI του 2012 στα διεθνή δικαστήρια... Βλέπετε, και πάλι προς μορφή αναδιάρθρωση του χρέους πορευόμαστε!

economia.gr