Το Ισοζύγιο Εξωτερικών Πληρωμών

     Το ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών ή ισοζύγιο πληρωμών μιας χώρας είναι ένας στατιστικός πίνακας[1], που καταγράφει τις διεθνείς συναλλαγές των κατοίκων αυτής της χώρας, με τους κατοίκους του υπόλοιπου κόσμου για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Στην έννοια του κατοίκου περιλαμβάνεται τόσο ο ιδιωτικός και ο δημόσιος τομέας. Η έννοια των συναλλαγών  περιλαμβάνει τις αγοροπωλησίες  αγαθών, υπηρεσιών και περιουσιακών στοιχείων, οι οποίες καταγράφονται συστηματικά και λεπτομερώς ως εισπράξεις και  πληρωμές στο ισοζύγιο πληρωμών .

Η λογιστική καταγραφή των διεθνών συναλλαγών ακολουθεί το διπλογραφικό σύστημα, δηλαδή για κάθε διεθνή συναλλαγή δημιουργούνται δύο εγγραφές με το ίδιο ποσό κατ’ απόλυτη τιμή, αλλά με διαφορετικό πρόσημο και που έχει σαν αποτέλεσμα, το ισοζύγιο πληρωμών να είναι πάντα λογιστικώς ισοσκελισμένο. Το ισοζύγιο πληρωμών κατηγοριοποιείται σε τρεις βασικούς λογαριασμούς, ανάλογα με την φύση των διεθνών συναλλαγών[2]:

Εγείρεται σοβαρότατο θέμα αξιοπιστίας των εθνικολογιστικών στοιχείων

kontranews

του Γιώργου Βάμβουκα

Τα χθεσινά στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, αναφορικά με την πορεία του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών της χώρας κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2014, μας δίνουν αφορμή να θίξουμε ένα καίριας σημασίας θέμα, που σχετίζεται με την αξιοπιστία των στατιστικών στοιχείων της Κεντρικής μας Τράπεζας και γενικότερα με την αξιοπιστία των εθνικολογιστικών μεγεθών.

 Όπως θα διαπιστωθεί στη συνέχεια, το ζήτημα που ανακινούμε είναι πολύ σημαντικό, γιατί οι αξιοσημείωτες αποκλίσεις μεταξύ των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ (Ελληνική Στατιστική Αρχή) και της Τράπεζας της Ελλάδος ως προς το επίπεδο του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου, αλλοιώνει εντυπωσιακά το αποτέλεσμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και κατά προέκταση τροποποιεί τους αναπτυξιακούς ρυθμούς της χώρας. Για να γίνει κατανοητή η σοβαρότητα του θέματος, θα πρέπει να επισημανθεί ότι η ΕΛΣΤΑΤ αποτελεί τον επίσημο εθνικό φορέα, που για λογαριασμό της Ελλάδας ενημερώνει τους διεθνείς οργανισμούς, όπως Eurostat, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), κ.λπ., για την πορεία του εμπορικού ισοζυγίου της χώρας, δηλαδή εξαγωγές και εισαγωγές προϊόντων σε ποσότητες, σε αξία, ανά κατηγορία προϊόντων, ανά χώρα προορισμού και προέλευσης, κ.λπ. Επειδή τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τις τάσεις των μεγεθών του εμπορικού ισοζυγίου της χώρας, θεωρούνται η επισημότερη πρωτογενής πηγή, πραχτικά είναι αδιανόητο τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος να έχουν έστω και την παραμικρή απόκλιση από τα αντίστοιχα της ΕΛΣΤΑΤ.

Από το success story στο Greek statistics story*

Vamvoukas' Blog

του Γιώργου Βάμβουκα**

Στο άρθρο μου της 14^ης Αυγούστου 2014 και με αφορμή την ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ, ότι, την περίοδο Απριλίου-Ιουνίου 2013/Απριλίου-Ιουνίου 2014, ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας διαμορφώθηκε σε -0,23%, έθεσα το εξής ερώτημα: Υπάρχει, ναι ή όχι, συμμορία παραχάραξης των δημοσιευόμενων εθνικολογιστικών στοιχείων από την ΕΛΣΤΑΤ; Στην προσπάθειά μας να ρίξουμε φως στο συγκεκριμένο ερώτημα, παραθέσαμε ορισμένα ποσοτικά και ποιοτικά επιχειρήματα, υποδηλώνοντας ότι τα εθνικολογιστικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, χαρακτηρίζονται από τεχνοκρατικό παραλογισμό και σωρεία αντιφάσεων. Με αίσθημα και διάθεση καλοπροαίρετης κριτικής, ας δεχτούμε ότι δεν υπάρχει κυβερνητική σφιγγοφωλιά χάλκευσης των εθνικολογιστικών μεγεθών. Τα ερωτήματα που θέσαμε στην ΕΛΣΤΑΤ στο άρθρο μας της 14^ης Αυγούστου 2014, καθώς επίσης και σε προηγούμενες επιφυλλίδες από τις στήλες της Kontranews, αναμένουν πειστικής τεχνοκρατικής απάντησης από τους ιθύνοντες της ΕΛΣΤΑΤ. Ίσως, την κατάλληλη χρονική στιγμή και εφόσον δημιουργηθούν οι προσφορότερες πολιτικές-θεσμικές συνθήκες, ζητηθεί από την ΕΛΣΤΑΤ το πρωτογενές υλικό βάσει του οποίου υπολογίζεται το πραγματικό προϊόν καίριων κλάδων οικονομικής δραστηριότητας (τουρισμός, τράπεζες, εθνική άμυνα, παιδεία, υγεία, κ.ά.).

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ κατά την περίοδο β’ τρίμηνο 2013-β’ τρίμηνο 2014, που το πραγματικό ΑΕΠ μειώθηκε -0,23%, είχαμε τις κάτωθι εξελίξεις: 1) Την περίοδο αυτή η οικοδομική δραστηριότητα μειώθηκε -9,5%. 2) Ο κύκλος εργασιών στο σύνολο της βιομηχανίας ελαττώθηκε -6,5%. 3) Ο δείκτης αξίας λιανικών πωλήσεων μειώθηκε -0,5%. 4) Οι εξαγωγές προϊόντων μειώθηκαν -6,5% και ταυτόχρονα οι εισαγωγές αυξήθηκαν 1,9%. 5) Οι πρωτογενείς δαπάνες της γενικής κυβέρνησης ελαττώθηκαν -8,5%, συντελώντας έτσι στη συρρίκνωση της δημόσιας και της ιδιωτικής κατανάλωσης και κατά προέκταση στην πτωτική τάση του πραγματικού ΑΕΠ. Και το εύλογο ερώτημα που ανακύπτει είναι: Βάσει ποιας επιστημονικής λογικής, την περίοδο β’ τρίμηνο 2013/β’ τρίμηνο 2014, το πραγματικό ΑΕΠ της χώρας μειώθηκε μόλις -0,23%, όταν βασικότατοι οικονομικοί δείκτες πιστοποιούν την αποτελμάτωση της εθνικής μας οικονομίας; Ο ευκολόπιστος και αδαής πολίτης με τη μεθοδολογία των εθνικών λογαριασμών, μπορεί να αποδεχτεί το επιχείρημα της κυβέρνησης, ότι, η άνοδος της τουριστικής δραστηριότητας αντισταθμίζει την αρνητική επίπτωση στο πραγματικό ΑΕΠ των υπόλοιπων οικονομικών κλάδων. Συνεπώς, ο τουρισμός βγάζει σταδιακά τα κάστανα από τη φωτιά, η ελληνική οικονομία μπήκε πλέον σε αναπτυξιακή πορεία και άρα η τουριστική οικονομία αποτελεί το σωσίβιο των μνημονίων.

Υπάρχει, ναι ή όχι, συμμορία παραχάραξης των εθνικολογιστικών στοιχείων;*

Vamvoukas' Blog

του Γιώργου Βάμβουκα**

Η ΕΛΣΤΑΤ έδωσε χθες στην δημοσιότητα τα εθνικολογιστικά στοιχεία του β’ τριμήνου 2014, αναφορικά με τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, όπως αυτός απεικονίζεται από την μεταβολή του πραγματικού ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν). Από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ εξάγονται τα ακόλουθα ποσοτικά συμπεράσματα: 1) Την περίοδο Απριλίου-Ιουνίου 2014/Απριλίου-Ιουνίου 2013, ο αναπτυξιακός ρυθμός της εθνικής μας οικονομίας ήταν -0,23%, καθότι την περίοδο αυτή το πραγματικό ΑΕΠ από 40,79 μειώθηκε σε 40,70 δις ευρώ (€). Ωστόσο, στο σύνολο της περιόδου Ιανουαρίου-Ιουνίου 2014/Ιανουαρίου-Ιουνίου 2013, η συρρίκνωση του πραγματικού ΑΕΠ ανήλθε σε -0,65%. 2) Λόγω της φάσης αντιπληθωρισμού που διέρχεται η ελληνική οικονομία, την περίοδο α’ εξάμηνο 2013/α’ εξάμηνο 2014, το ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές από 88,79 ελαττώθηκε σε 85,96 δις €, που αντιστοιχεί σε ποσοστό μείωσης -3,19%. Αν κατά τη διάρκεια του 2014, η μείωση του ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές ήταν -3,19%, τότε το ονομαστικό ΑΕΠ το 2014 θα έφτανε τα 176,4 δις €, έναντι στόχου 182,2 δις € βάσει του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος Δημοσιονομικής Στρατηγικής (ΜΠΔΣ) 2014-2015. Στο ΜΠΔΣ προβλέπεται για το 2014, χρέος της γενικής κυβέρνησης 317 δις € ή 174,0% του ΑΕΠ. Έστω ότι το 2014 το δημόσιο χρέος διαμορφωθεί σε 317 δις € και το ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές πέφτει στα 176,4 δις €, τότε ο λόγος δημόσιο χρέος προς ΑΕΠ θα έφτανε το 179,7% έναντι στόχου του ΜΠΔΣ 174,0%, αποτυπώνοντας την αποτυχία της ασκούμενης δημοσιονομικής πολιτικής.

Διεθνείς Επενδύσεις, Εισοδήματα και Πληρωμές. (Μέρος 1ον)

του Άγγελου Αντζουλάτου** 

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ. Οι διεθνείς επενδύσεις μπορούν να καταταχθούν με βάση το αντικείμενο, τη δυνητική διάρκεια και τη φύση των εμπλεκομένων οικονομικών παραγόντων.

ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ. Στον πίνακα 2.2 η κατάταξη γίνεται με βάση το αντικείμενο των διεθνών επενδύσεων. Είναι η καταλληλότερη κατάταξη για την ανάλυση των ροών διεθνών επενδυτικών κεφαλαίων, του ισχυρότερου καναλιού μέσω του οποίου η διεθνής οικονομία και οι διεθνείς χρηματαγορές επηρεάζουν την εγχώρια οικονομία και τις εγχώριες χρηματαγορές.

Η κατάταξη ακολουθεί αυτήν του Balance of Payments Manual (5η Έκδοση) το οποίο είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (www.imf.org). Κάποιες μικρές διαφοροποιήσεις οφείλονται στην προσπάθεια για οικονομία του κειμένου και αποφυγή υπέρμετρων λεπτομερειών.

Συγκεκριμένα, η πρώτη στήλη του πίνακα 2.2 παρουσιάζει συνοπτικά τις διεθνείς επενδύσεις μίας χώρας, ενώ η δεύτερη τις επενδύσεις ξένων σε αυτή. Η τρίτη στήλη παρουσιάζει τα σχετικά εισοδήματα της χώρας από τις επενδύσεις της στο εξωτερικό και τις αντίστοιχες πληρωμές σε ξένους για τις επενδύσεις τους σε αυτήν.

Οι επενδύσεις χωρίζονται σε τρείς κύριες κατηγορίες, χρηματοοικονομικές επενδύσεις, άμεσες επενδύσεις και συναλλαγματικά αποθέματα. Για λόγους οικονομίας κειμένου ο πίνακας δεν περιλαμβάνει κάποιες μικρές υποκατηγορίες των χρηματοοικονομικών επενδύσεων, όπως τα παράγωγα και οι επενδύσεις σε αξιόγραφα των αγορών χρήματος.