Πλεόνασμα ύψους 842 εκατ. ευρώ παρουσίασε τον Ιούνιο το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών

taxheaven

21/08/2017

Ισοζύγιο Πληρωμών: Ιούνιος 2017

Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

Τον Ιούνιο του 2017, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε πλεόνασμα ύψους 842 εκατ. ευρώ, κατά 68 εκατ. ευρώ μικρότερο από εκείνο του Ιουνίου του 2016. Η μείωση αυτή του πλεονάσματος οφείλεται πρωτίστως στην εμφάνιση ελλειμμάτων στα ισοζύγια πρωτογενών και δευτερογενών εισοδημάτων, έναντι πλεονασμάτων τον Ιούνιο του 2016, και δευτερευόντως στην αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών. Οι εξελίξεις αυτές αντισταθμίστηκαν σε μεγάλο βαθμό από την άνοδο του πλεονάσματος του ισοζυγίου υπηρεσιών. Το συνολικό ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασε πλεόνασμα 884 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά 198 εκατ. ευρώ σε σχέση με εκείνο του ίδιου μήνα του 2016.

Η μικρή αύξηση κατά 24 εκατ. ευρώ του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών σε σχέση με εκείνο του Ιουνίου του 2016 ήταν συνέπεια της αύξησης του ελλείμματος του ισοζυγίου καυσίμων, ενώ το ισοζύγιο αγαθών χωρίς καύσιμα βελτιώθηκε, καθώς οι εξαγωγές αυξήθηκαν περισσότερο από τις εισαγωγές. Σημειώνεται ότι οι εξαγωγές αγαθών χωρίς καύσιμα αυξήθηκαν κατά 11,4% και οι εξαγωγές καυσίμων κατά 9,6% σε σταθερές τιμές.

Η άνοδος κατά 221 εκατ. ευρώ του πλεονάσματος του ισοζυγίου υπηρεσιών οφείλεται αποκλειστικά στην άνοδο του πλεονάσματος του ταξιδιωτικού ισοζυγίου κατά 257 εκατ. ευρώ, καθώς τον Ιούνιο του 2017 οι αφίξεις μη κατοίκων ταξιδιωτών και οι σχετικές εισπράξεις παρουσίασαν άνοδο κατά 13% και 14,2% αντίστοιχα σε σχέση με τον ίδιο μήνα του 2016. Αντίθετα, τα πλεονάσματα των ισοζυγίων μεταφορών και λοιπών υπηρεσιών περιορίστηκαν, παρότι οι εισπράξεις από θαλάσσιες μεταφορές παρουσίασαν άνοδο κατά 8,6%.

Υπάρχει πράγματι πλεόνασμα στον κρατικό προϋπολογισμό και το ισοζύγιο πληρωμών;

Θεόδωρος Κατσανέβας

Τα τελευταία δύο χρόνια, ο κρατικός προϋπολογισμός εμφανίζεται ισοσκελισμένος ή με μικρό πλεόνασμα σε επίπεδα της τάξης του 0,2-1% του ΑΕΠ (0,8-1,5 δις). Το πλεόνασμα αυτό αμφισβητείται γιατί η κυβέρνηση έχει μεγάλες οφειλές απέναντι σε συνταξιούχους και προμηθευτές. Παρ’ όλα αυτά είναι γεγονός ότι, η κατάσταση του κρατικού προϋπολογισμού έχει βελτιωθεί και αν μη τι άλλο, σήμερα δεν εμφανίζει υψηλά ελλείμματα όπως στο παρελθόν. Αντίστοιχα πλεονασματικό ή ισοσκελισμένο είναι και το ισοζύγιο πληρωμών της χώρας. Η Κυβέρνηση επαίρεται για τις εξελίξεις αυτές, χωρίς όμως να τις προβάλλει εκτεταμένα. Αν γίνουν γνωστές ευρύτερα, τότε καταρρίπτεται  ο απλοϊκός αλλά ισχυρός μύθος που υποστηρίζει ότι αν επιστρέψουμε στη δραχμή,δε θα έχουμε επαρκές συνάλλαγμα, θα...πεινάσουμε, δε θα έχουμε φάρμακα, καύσιμα κλπ.Η βελτίωση των αποτελεσμάτων του κρατικού προϋπολογισμού και του ισοζυγίου πληρωμών, οφείλεται κατά κύριο λόγο στην πτώση της τιμής των καυσίμων,η  εισαγωγή των οποίων μέχρι το 2014 ευθύνεται για το μισό περίπου έλλειμμα του συνολικού ισοζυγίου πληρωμών μέχρι το 2014. Το  έτος αυτό, η τιμή των καυσίμων ανερχόταν σε 100 ευρώ το βαρέλι, ενώ σήμερα έχει κατρακυλήσει σε 30 ευρώ. Και ενώ η

τιμή των εισαγόμενων καυσίμων μειώθηκε κατά περίπου 70%, η τελική τιμή τους στην εσωτερική κατανάλωση μειώθηκε μόνο κατά περίπου 30%. Έτσι, αφ’ ενός το έλλειμμα του ισοζυγίου μειώθηκε ριζικά και αφ’ ετέρου αυξήθηκαν επίσης σημαντικά τα δημόσια έσοδα από την αύξηση της φορολογίας στα καύσιμα, η οποία ανέρχεται στο 70% περίπου της τελικής τιμής, με τις συνακόλουθες θετικές συνέπειες για τον κρατικό προϋπολογισμό.

Η βελτίωση της κατάστασης του κρατικού προϋπολογισμού οφείλεται επίσης, αν και σε πιο περιορισμένη έκταση, στα σκληρά μέτρα λιτότητας που έχουν παρθεί με τις εκάστοτε ρυθμίσεις των μνημονίων και ειδικότερα του Ιουλίου 2014, που αφορούν κατά κύριο λόγο περικοπές μισθών και συντάξεων, παροχών κοινωνικής πρόνοιας  και κρατικών προμηθειών κυρίως στο χώρο της υγείας. Επί πλέον, οφείλεται και σε μεγάλες καθυστερήσεις σε πληρωμές προμηθευτών και συνταξιοδοτικών παροχών, ακόμα και αυτών που έχουν μειωθεί κατακόρυφα.

Κρίσεις ισοζυγίου πληρωμών

analyst

Στην αρχή εισρέουν μαζικά ξένα χρήματα σε μία Οικονομία, στη συνέχεια δημιουργούνται υπερβολές, ενώ στο τέλος απαιτείται η εξάλειψη τους – με αποτέλεσμα να την εγκαταλείπουν όλα τα κεφάλαια ξαφνικά, βυθίζοντας την στο χάος

του Βασίλη Βιλιάρδου

«Η κρίση υπερχρέωσης της Ευρωζώνης οφείλεται κυρίως στην ιδιοτελή πολιτική που υιοθέτησε η Γερμανία – μεσυνεργό της την ΕΚΤ. Στην αρχή κατευθύνονταν τα κεφάλαια στις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, προκαλώντας υπερβολές (κατανάλωση επί πιστώσει, ασύμφορες επενδύσεις, φούσκες κλπ.), ενώ στη συνέχεια, μετά το 2008, αντιστράφηκε η τάση – με μαζικές εκροές των κεφαλαίων, ως αποτέλεσμα της κρίσης στα ισοζύγια πληρωμών τους.

Η σημερινή παγκόσμια κρίση οφείλεται στην Κίνα, όπου σημειώθηκαν μεγάλες εισροές κεφαλαίων τα τελευταία χρόνια, με την τάση να έχει επίσης αντιστραφεί – με μαζικές εκροές κεφαλαίων, οι οποίες την έχουν βυθίσει σε μία αντίστοιχη κρίση του ισοζυγίου πληρωμών της.

Κρίνοντας από τις συνέπειες στις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, η Κίνα θα βιώσει ανάλογες συνθήκες– οι οποίες όμως θα είναι σοβαρότατες για τον πλανήτη, αφού τόσο το μέγεθος, όσο και η σημασία της, είναι κατά πολύ μεγαλύτερα από αυτά της ευρωπαϊκής περιφέρειας».

.

Ανάλυση

Η κρίση του ισοζυγίου πληρωμών είναι εκείνη η βαριά χρηματοπιστωτική ασθένεια, η οποία οφείλεται στη μακροοικονομική πολιτική – ενώ έχει σχέση με την υπερβολική χρηματοδότηση του βιοτικού επιπέδου μίας χώρας, μέσω των ισχυρών εισροών κεφαλαίων από το εξωτερικό.

Το Ισοζύγιο Εξωτερικών Πληρωμών

     Το ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών ή ισοζύγιο πληρωμών μιας χώρας είναι ένας στατιστικός πίνακας[1], που καταγράφει τις διεθνείς συναλλαγές των κατοίκων αυτής της χώρας, με τους κατοίκους του υπόλοιπου κόσμου για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Στην έννοια του κατοίκου περιλαμβάνεται τόσο ο ιδιωτικός και ο δημόσιος τομέας. Η έννοια των συναλλαγών  περιλαμβάνει τις αγοροπωλησίες  αγαθών, υπηρεσιών και περιουσιακών στοιχείων, οι οποίες καταγράφονται συστηματικά και λεπτομερώς ως εισπράξεις και  πληρωμές στο ισοζύγιο πληρωμών .

Η λογιστική καταγραφή των διεθνών συναλλαγών ακολουθεί το διπλογραφικό σύστημα, δηλαδή για κάθε διεθνή συναλλαγή δημιουργούνται δύο εγγραφές με το ίδιο ποσό κατ’ απόλυτη τιμή, αλλά με διαφορετικό πρόσημο και που έχει σαν αποτέλεσμα, το ισοζύγιο πληρωμών να είναι πάντα λογιστικώς ισοσκελισμένο. Το ισοζύγιο πληρωμών κατηγοριοποιείται σε τρεις βασικούς λογαριασμούς, ανάλογα με την φύση των διεθνών συναλλαγών[2]:

Η σημασία του θετικού ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών

oikonomica

Από το 2010, οπότε και η κρίση έγινε πλέον φανερή για την Ευρωζώνη η συζήτηση έχει επικεντρωθεί στο κρατικό χρέος. Αυτό έχει αποπροσανατολίσει τη συζήτηση από την πραγματική φύση του προβλήματος το οποίο είναι στη βάση του μια τραπεζική κρίση. Το 2008 μάλιστα, με το ξεκίνημα της κρίσης, ευρωπαίοι τραπεζικοί αξιωματούχοι δεν ανησυχούσαν για την Ελλάδα. Οι ελληνικές τράπεζες δεν είχαν μεγάλη έκθεση στα χρηματοπιστωτικά προϊόντα υψηλού ρίσκου που οδήγησαν στην κατάρρευση το χρηματοπιστωτικό σύστημα στις ΗΠΑ. Η μεγαλύτερη ανησυχία ήταν το τραπεζικό σύστημα της ανατολικής Ευρώπης, το οποίο είχε μεγάλη έκθεση στα CDOs που διακινούσαν Αμερικάνικες επενδυτικές τράπεζες.

Η παραδοχή του προβλήματος του χρέους από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης στο τέλος του 2009 έδωσε την ευκαιρία στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα να αλλάξει την ατζέντα και να μεταφέρει τη συζήτηση στο πρόβλημα του δημοσίου χρέους.

Αρμπιτράζ (Arbitrage)

Αρμπιτράζ (Arbitrage) είναι η ταυτόχρονη αγορά και πώληση ή δανεισμός και επανατοποθέτηση δύο περιουσιακών στοιχείων με σκοπό την πραγματοποίηση κέρδους από τη διαφορά μεταξύ των τιμών.

Θεωρίες συναλλαγματικής ισοτιμίας

 α) Ισοτιμία αγοραστικής δύναμης

Η ισοτιμία αγοραστικής δύναμης συνδέει τις κινήσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών με τις διαφορές μεταξύ του εγχώριου επιπέδου τιμών και του επιπέδου τιμών των μεγάλων εμπορικών εταίρων της χώρας. Η θεωρία της ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης αντλεί την έμπνευσή της από την Αρχή της Μίας Τιμής. Σύμφωνα με την αρχή αυτή, αν δύο αγαθά είναι πανομοιότυπα, θα πωληθούν στην ίδια τιμή. Αλλιώς θα μας συμφέρει να αγοράσουμε το αγαθό εκεί που είναι πιο φθηνό και να το πουλήσουμε εκεί που είναι πιο ακριβό.

Η κερδοσκοπική αγοραπωλησία (αρμπιτράζ) είναι η διαδικασία που διασφαλίζει την εκμετάλλευση της κάθε διαφοράς στις τιμές μεταξύ δύο χωρών με στόχο τη δημιουργία ακίνδυνου κέρδους. Αν αυτή η αρχή επεκταθεί σε όλα τα αγαθά, μετατρέπεται στην θεωρία της απόλυτης ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης.

Η απόδοση του ελληνικού εξαγωγικού τομέα.

του Κώστα Μελά

Τα στοιχεία του Ισοζυγίου Πληρωμών (ΤτΕ) για το πρώτο πεντάμηνο του 2014 εξακολουθούν να δείχνουν την αδυναμία του ελληνικού εξαγωγικού τομέα να  αποτελέσει την ατμομηχανή της ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας , παρά τα όσα εξακολουθούν να ευαγγελίζονται κυβέρνηση και τρόικα.

Οι εισπράξεις από εξαγωγές λοιπών αγαθών(δηλαδή εκτός καυσίμων και πλοίων), οι οποίες αποτελούν τις πραγματικές εξαγωγές του παραγωγικού τομέα της χώρας   έμειναν σχεδόν στάσιμες σε σχέση με το αντίστοιχο Α’ πεντάμηνο του 2013(2014= 5788,8δις ευρώ, 2013=5763,1 δις ευρώ)

Αντιθέτως οι εισπράξεις από τις υπηρεσίες (ταξιδιωτικές, μεταφορών και λοιπών) αυξήθηκαν , πάντα με το περυσινό πεντάμηνο, κατά 11,5% (2014= 8977,1δις ευρώ, 2013=8051,2δις ευρώ). Μία μικρή σημείωση εδώ: αξίζει να μελετηθεί η κατάσταση στην αγορά εργασίας του συγκεκριμένου τομέα για να κατανοήσουμε  την «εργασιακή ζούγκλα» που επικρατεί στον ελληνικό τουρισμό, με τις δεκάδες καταγγελίες και το ρεκόρ μαύρης εργασίας  ώστε να έλθει στην επιφάνεια η «απαγορευμένη εικόνα». Αυτή των ανασφάλιστων εργαζομένων, των ανθρώπων που παλεύουν για ένα κομμάτι ψωμί και την ίδια στιγμή απειλούνται να μην υπογράψουν συμβάσεις ή να απαρνηθούν κάθε αποζημίωση, των ξενοδόχων που εξαφανίζονται βράδυ αφήνοντας απλήρωτους εργαζομένους.

 Παρά τα λεγόμενα , τα βασικά στοιχεία του  ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, δείχνουν ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να «παράγει»  με τον ίδιο διαχρονικό τρόπο τουλάχιστον από το 1950 και μετά. Η παρουσιαζόμενη αύξηση του τομέα των υπηρεσιών το πρώτο πεντάμηνο του 2014  ουσιαστικά σώζει τα φαινόμενα του εξαγωγικού τομέα της ελληνικής οικονομίας .  

Οι χρηματοοικονομικές ροές του Ισοζυγίου Πληρωμών της Ελλάδος . Ιανουάριος – Φεβρουάριος 2014.

του Κώστα Μελά

Το διάστημα Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2014 οι  Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) στην Ελλάδα εμφάνισαν καθαρή εκροή ύψους  -103,6 εκατ. ευρώ.

Συγκεκριμένα οι εισροές ΑΞΕ μη κατοίκων στην Ελλάδα ανήλθαν σε +55,4 εκατ. ευρώ. Παράλληλα οι ΑΞΕ κατοίκων (Της Ελλάδος) στο εξωτερικό εμφάνισαν καθαρή εκροή (αύξηση) ύψους -159 εκατ. ευρώ.

Δηλαδή σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική κυβέρνηση έχει στηρίξει σημαντικές ελπίδες για την αύξηση των μακροχρονίων επενδύσεων στην χώρα παρατηρείται το φαινόμενο οι ΑΞΕ που κατευθύνονται στο εξωτερικό να υπερτερούν σημαντικά εκείνων που έρχονται στην εγχώρια οικονομία. Δηλαδή οι έλληνες επιχειρηματίες επενδύουν (μακροχρόνια) στο εξωτερικό περισσότερο από τους ξένους που επενδύουν (μακροχρόνια) στο εσωτερικό. Βεβαίως γίνεται εύκολα αντιληπτό το ασήμαντο του μεγέθους των εισρεουσών ΑΞΕ ως μοχλός μεγέθυνσης της οικονομίας.   

Στην κατηγορία των επενδύσεων χαρτοφυλακίου (βραχυχρόνιες, μη ακινητοποιούμενες ,  επενδύσεις) σημειώθηκε καθαρή εκροή - 2,7 δισ. ευρώ.

Συγκεκριμένα οι απαιτήσεις της χώρας, στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου,  στο εξωτερικό μειώθηκαν κατά -1,521 δις ευρώ.  Δηλαδή οι κάτοικοι της χώρας μείωσαν τις τοποθετήσεις τους σε διάφορα χρηματοπιστωτικά προϊόντα του εξωτερικού κατά το αναφερόμενο ποσό.

Το Ισοζύγιο Πληρωμών της Ελλάδος το Α’ Οκτάμηνο του 2013. Βασικά συμπεράσματα.

του Κώστα Μελά

Η Τράπεζα της Ελλάδος  έδωσε στη δημοσιότητα τα προσωρινά στοιχεία του Ισοζυγίου Πληρωμών για την περίοδο Ιανουάριος – Αύγουστος 2013 (Πίνακας 1). Η νηφάλια εξέταση των συγκεκριμένων στοιχείων , από οικονομική οπτική γωνιά (και όχι από λογιστική) μας οδηγεί  στα παρακάτω συμπεράσματα.

Εμπορικό Ισοζύγιο

Αποτελεί το αλγεβρικό άθροισμα των εξαγωγών και των εισαγωγών. Από τις τρεις συνιστώσες που αποτελούν στην καταγραφή της ΤτΕ (Πίνακας 1)τόσο τις εξαγωγές όσο και τις εισαγωγές αυτή η οποία έχει το βασικό ενδιαφέρον για την ελληνική οικονομία είναι το μέγεθος των Λοιπών Εισαγωγών (Εξαγωγών). Διότι σε αυτά περιλαμβάνονται τα εξαγόμενα –παραγόμενα εγχωρίως - και τα εισαγόμενα αγαθά .  Στο μέγεθος των εξαγωγών  αντανακλάται  η παραγωγική δυνατότητα της ελληνικής οικονομίας  ως προς τον υπόλοιπο κόσμο. Αντίστοιχα οι εισαγωγές εκφράζουν τις ανάγκες της ελληνικής οικονομίας σε κεφαλαιουχικά και καταναλωτικά αγαθά.

 Η μεγάλη  μείωση των εισαγωγών -λοιπών αγαθών από 27,444 δις ευρώ το Α’ οκτάμηνο του 2008,( το υψηλότερο σημείο) , σε 14,517 δις ευρώ το 2013  (Πίνακας 2)  οφείλεται στη σωρευτική  μείωση  του ΑΕΠ την περίοδο 2008-2013 (για το 2013 ο υπολογισμός του ΑΕΠ έγινε με βάση της προβλέψεις του προσχεδίου για τον προϋπολογισμό του 2014) , από 233,198 δισ. ευρώ σε 186 δισ. ευρώ , δηλαδή κατά 47,199 δισ. ευρώ, δεδομένου ότι σύμφωνα με την οικονομική θεωρία οι εισαγωγές μιας χώρας είναι θετική συνάρτηση του διαθεσίμου εισοδήματος. Εκτός από το μέγεθος που αναλογεί στα  λοιπά αγαθά μειωμένο εμφανίζεται και το έλλειμμα από το ισοζύγιο καυσίμων (Πίνακας 3) για τους ίδιους λόγους οι οποίοι έχουν αναφερθεί προηγουμένως. Συγχρόνως όμως και αυτό το μέγεθος αναμένεται να αυξηθεί με την μελλοντική άνοδο του ΑΕΠ. 

Πρωτογενές πλεόνασμα; Ποιo πρωτογενές πλεόνασμα;

ΕΛευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

έργο του Αλέξη Ακριθάκη

Του Σταύρου Μαυρουδέα

Η προπαγανδιστική εκστρατεία της κυβέρνησης του Τριωδίου (με άλλα λόγια της τρικομματικής “εθνοσωτήριας” κυβέρνησης μας) δεν σταματά μπροστά σε τίποτα. Την ώρα που έχει εξαθλιώσει την μεγάλη εργαζόμενη πλειονότητα της κοινωνίας (με την ανεργία στο 27%, τους μισθούς στον ιδιωτικό τομέα να μειώνονται και άλλο, τις φοροεπιδρομές που πλέον δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν κλπ.) προσπαθεί να μας πείσει ότι πρέπει να είμαστε επιπλέον και χαρούμενοι γιατί “σώζει την χώρα”.

Έτσι επίσημα και ημι-επίσημα φερέφωνα έχουν πάρει σβάρνα τα διαπλεκόμενα ΜΜΕ και χοροπηδούν κυριολεκτικά ως πίθηκοι τσίρκου για το “πρωτογενές πλεόνασμα” και την “βελτίωση του ισοζυγίου (εξωτερικών) πληρωμών”. Πρόκειται, για άλλη μία φορά, για χυδαία ψέματα.

Πρώτον, το περσινό πολυδιαφημισμένο “πρωτογενές πλεόνασμα” είναι αποτέλεσμα στατιστικών αλχημειών (σε πλήρη συνέργεια με τους ευρωπαίους πάτρωνες της χώρας). Βασίσθηκε στην εσωτερική στάση πληρωμών του δημοσίου (δηλ. ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του είχαν εκτιναχθεί και παραμένουν και σήμερα στα ύψη, εκτός από τα οφειλόμενα στους “νταβατζήδες” (κατά Κωστάκη Καραμανλή)), στη δραματική μείωση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (που επιδεινώνει την ύφεση) και στις ληστρικές φοροεπιδρομές (που πλέον μοιάζουν με εξορμήσεις πλιατσικολόγησης στρατού κατοχής – κάτι σαν την σαλαμπρέντα που λένε στα μέρη μου). Έτσι η κυβέρνηση και τα φερέφωνα της εμφανίσθηκαν ακιζόμενοι και πανηγυρίζοντες ότι φαίνεται φως στην άκρη του τούνελ. Ψεύδονται ασύστολα γιατί γνωρίζουν ότι αυτό το “πρωτογενές πλεόνασμα” είναι εικονικό. Γνώριζαν πολύ καλά (από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους) αυτό που ανακοινώθηκε σήμερα (10/5/2013) από την Τράπεζα της Ελλάδος (που άλλωστε το έμαθε από το προηγούμενο) ότι όχι μόνο το λογιστικό νούμερο που ανέφεραν ήταν κατασκευασμένο αλλά και ότι στην πραγματικότητα υπάρχει ταμειακό έλλειμμα.