Στο 17,2% η ανεργία τον Μάιο

Στο 17,2% μειώθηκε το ποσοστό της ανεργίας στη χώρα τον Μάιο εφέτος, έναντι 19,4% τον Μάιο 2018 και του αναθεωρημένου προς τα κάτω 17,4% τον Απρίλιο 2019. Το ποσοστό ανεργίας στους νέους έως 24 ετών διαμορφώθηκε στα χαμηλότερα επίπεδα από την έναρξη της κρίσης.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την έρευνα εργατικού δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ, οι άνεργοι ανήλθαν σε 815.166 άτομα και μειώθηκαν κατά 108.124 άτομα σε σχέση με τον Μάιο 2018 (μείωση 11,7%) και κατά 10.902 άτομα σε σχέση με τον Απρίλιο 2019 (μείωση 1,3%).

Το σύνολο των απασχολουμένων εκτιμάται ότι ανήλθε σε 3.922.991 άτομα και οι απασχολούμενοι αυξήθηκαν κατά 81.995 άτομα σε σχέση με τον Μάιο 2018 (αύξηση 2,1%) και κατά 6.183 άτομα σε σχέση με τον Απρίλιο 2019 (αύξηση 0,2%).

Ο οικονομικά μη ενεργός πληθυσμός (τα άτομα που δεν εργάζονται ούτε αναζητούν εργασία) ανήλθε σε 3.198.741 άτομα και μειώθηκε κατά 16.919 άτομα σε σχέση με τον Μάιο 2018 (μείωση 0,5%) και κατά 772 άτομα σε σχέση με τον Απρίλιο 2019 (αμελητέα μεταβολή).

Δημόσιο και τουρισμός στήριξαν την απασχόληση το πρώτο τρίμηνο

Η απασχόληση παρέμεινε σε τροχιά ανάκαμψης το πρώτο τρίμηνο του έτους, αλλά η παραγωγικότητα «σκόνταψε» σε εμπόδια. Αυτό προκύπτει από μελέτη της Alpha Bank, η οποία στηρίχθηκε στην επεξεργασία στοιχείων της Eurostat. Παράλληλα γίνεται σαφές ότι η μείωση της ανεργίας επιτυγχάνεται σε μεγάλο βαθμό με προσλήψεις στο δημόσιο. 

Καθοριστική είναι επίσης η συμβολή του τουρισμού και των άλλων υπηρεσιών, ενώ φθίνει η συμβολή της βιομηχανίας. Αξιοσημείωτο είναι δε το γεγονός ότι η νέα απασχόληση αφορά πρωτίστως θέσεις μισθωτής εργασίας και λιγότερο αυταπασχόλησης, γεγονός που αποδίδεται στα αυξημένα φορολογικά και ασφαλιστικά βάρφη για τους ελεύθερους επαγγελματίες.  

Όπως επισημαίνεται στο οικονομικό δελτίο της τράπεζας η ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας το 2018 (μεγέθυνση του ΑΕΠ κατά 1,9%), η οποία συνεχίστηκε - αν και με ασθενέστερο ρυθμό - κατά το πρώτο τρίμηνο του 2019 (1,3% σε ετήσια βάση), αντανακλάται στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Ωστόσο η μεταβολή στην παραγωγικότητα της εργασίας (παραγόμενο προϊόν προς τον αριθμό των απασχολουμένων), κατέστη αρνητική κατά τους πρώτους τρεις μήνες του έτους. 

Η κρίση «κούρεψε» τον εισοδηματικό προσδιορισμό της μεσαίας τάξης

Τι συμπεράσματα προκύπτουν από την ετήσια έρευνα εισοδήματος και συνθηκών διαβίωσης της ΕΛΣΤΑΤ

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Θάνου Τσίρου 

ttsiros@naftemporiki.gr

Η μεσαία τάξη βρέθηκε -και παραμένει- στο επίκεντρο της προεκλογικής αντιπαράθεσης, με τα κόμματα που διεκδικούν την ψήφο του ελληνικού λαού στις 7 Ιουλίου να ερίζουν ως προς τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν από εδώ και στο εξής, αλλά και ως προς τα αποτελέσματα των πολιτικών που ακολουθήθηκαν μέχρι σήμερα. 

Πριν η συζήτηση φτάσει στον αντίκτυπο των μέτρων που υιοθετήθηκαν μέχρι σήμερα, αλλά και στις προτάσεις για τις παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν από εδώ και πέρα, ανακύπτει το βασικό ερώτημα: Ποια είναι η μεσαία τάξη στην Ελλάδα σήμερα; Ουσιαστικά υπάρχουν δύο πηγές δεδομένων από τις οποίες μπορεί κάποιος να αντλήσει τον ορισμό τουλάχιστον με ποσοτικά κριτήρια. 

Η πρώτη είναι η έρευνα εισοδήματος και συνθηκών διαβίωσης που πραγματοποιεί κάθε χρόνο η ΕΛΣΤΑΤ. Είναι μια δειγματοληπτική έρευνα η οποία διενεργείται σε δείγμα περίπου 24.300 νοικοκυριών ή περίπου 56.600 πολιτών.

Η δεύτερη είναι τα φορολογικά στοιχεία που συλλέγει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) μέσω των φορολογικών δηλώσεων. Η έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ χαρακτηρίζει ως «μεσαία τάξη» τους εργένηδες με ατομικό εισόδημα από 5.373 ευρώ έως 11.200 ευρώ ετησίως, τους παντρεμένους με οικογενειακό εισόδημα από 11.795 ευρώ έως 16.800 ευρώ, τους συζύγους με δύο ανήλικα παιδιά κάτω των 14 ετών και εισόδημα από 11.283 ευρώ έως 23.520 ευρώ, όπως επίσης και τους παντρεμένους με δύο παιδιά άνω των 14 ετών και ετήσιες απολαβές από 10.746 ευρώ έως 22.400 ευρώ. 

Τι καταγράφει η τριμηνιαία έκθεση του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου για την οικονομία

Η επίτευξη του στόχου για ετήσια μεγέθυνση άνω του 2% προϋποθέτει σημαντικά ισχυρότερες επιδόσεις τα επόμενα τρίμηνα του 2019 αναφέρει στο τριμηνιαίο δελτίο του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου που δόθηκε στη δημοσιότητα, ενώ καταγράφεται τόσο η αύξηση του ΑΕΠ για περισσότερο από δύο έτη όσο και η μείωση του κόστους δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου λόγω της σημαντικής αποκλιμάκωσης των αποδόσεων των κρατικών τίτλων.

Αναλυτικά το τριμηνιαίο δελτίο που συνέταξε το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο υπό την προεδρία του καθηγητή Παναγιώτη Κορλίρα αναφέρει μεταξύ άλλων συνοπτικά τα ακόλουθα:

ΑΕΠ

Το ΑΕΠ αυξήθηκε, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις της ΕΛΣΤΑΤ, κατά 1,3% το Α΄ τρίμηνο του 2019 έναντι του αντιστοίχου τριμήνου του 2018. Πρόκειται για επίδοση σχετικά χαμηλή συγκριτικά με τα τελευταία επτά τρίμηνα. Ωστόσο, αποτιμάται θετικά το γεγονός ότι καταγράφεται τριμηνιαία πραγματική αύξηση του ΑΕΠ συνεχόμενα για δύο και πλέον έτη.

Η επίτευξη του στόχου για ετήσια μεγέθυνση άνω του 2% προϋποθέτει σημαντικά ισχυρότερες επιδόσεις τα επόμενα τρίμηνα του 2019. Η ενίσχυση του ΑΕΠ το Α' τρίμηνο του 2019 υποστηρίχθηκε κυρίως από την αύξηση των επενδύσεων -τόσο σε επίπεδο αποθεμάτων όσο και σε επίπεδο παγίου κεφαλαίου- και σε μικρότερο βαθμό από την ελαφρά τόνωση της ιδιωτικής κατανάλωσης σε σχέση με το Α' τρίμηνο του 2018.

Στον αντίποδα η δημόσια κατανάλωση υποχώρησε κατά 4,1% περίπου, ενώ οι εισαγωγές κατέγραψαν σημαντική αύξηση κατά 9,5% με αποτέλεσμα τη διεύρυνση του ελλείμματος στο ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών κατά περίπου 900 εκατ. ευρώ.

ΕΛΣΤΑΤ: Στο 31,8% ο κίνδυνος φτώχειας στην Ελλάδα

Κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες (στο 31,8%, από 34,8%) μειώθηκε το 2018 (εισοδήματα 2017), σε σχέση με το προηγούμενο έτος, το ποσοστό του πληθυσμού της χώρας που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό (3.348.500 άτομα από 3.701.800), όπως προκύπτει από την έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για τον κίνδυνο φτώχειας.

Ειδικότερα:

• Τα νοικοκυριά που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας εκτιμώνται σε 763.174 σε σύνολο 4.125.263 νοικοκυριών και τα μέλη τους σε 1.954.400 στο σύνολο των 10.542.856 ατόμων του πληθυσμού της χώρας.
• Ο κίνδυνος φτώχειας για παιδιά ηλικίας 0- 17 ετών (παιδική φτώχεια) ανέρχεται σε 22,7%, σημειώνοντας μείωση κατά 1,8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2017, ενώ για τις ομάδες ηλικιών 18- 64 ετών και 65 ετών και άνω ανέρχεται σε 19,8% και 11,6%, αντίστοιχα.

Γενικά, το ποσοστό του κινδύνου φτώχειας σημείωσε μείωση το 2018 σε σχέση με το 2017 για διάφορες υποκατηγορίες του πληθυσμού, τόσο ως προς τους τύπους νοικοκυριών όσο και ως προς την κατηγοριοποίηση κατά φύλο και κατάσταση απασχόλησης, καθώς και την κατηγοριοποίηση κατά φύλο, ομάδες ηλικιών και ιδιοκτησιακό καθεστώς της κύριας κατοικίας, με τις σημαντικότερες διαφορές (μείωση) να σημειώνονται ως εξής:

• Κατά 4,1 ποσοστιαίες μονάδες (15,3%) για το ποσοστό του πληθυσμού με τρεις ή περισσότερους ενήλικες χωρίς εξαρτώμενα παιδιά.
• Κατά 2,8 ποσοστιαίες μονάδες (20,4%) για το ποσοστό πληθυσμού ανδρών ηλικίας 18- 64 ετών που διαβιούν σε νοικοκυριά όπου ενοικιάζουν την κύρια κατοικία τους.
• Κατά 2,5 ποσοστιαίες μονάδες (12,5%) για το ποσοστό των εργαζόμενων ανδρών.

Φτωχότερο το ελληνικό "πορτοφόλι" για διακοπές

Της Βασιλικής Κουρλιμπίνη

Πάνω από 60% μειώθηκε η δαπάνη των Ελλήνων τουριστών στα χρόνια της κρίσης, σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην τελευταία μελέτη του Ινστιτούτου του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων για τη "συμβολή του Τουρισμού στην ελληνική οικονομία το 2018”.

Όπως αναφέρεται στη μελέτη, το 2008 η εγχώρια τουριστική δαπάνη ήταν 3,868 δισ. Σύμφωνα με τα στοιχεία των αεροπορικών αφίξεων εσωτερικού, το 2018 καταγράφηκε αύξηση σε σχέση με το 2017, με την περσινή ταξιδιωτική δαπάνη εκτιμάται σε 1,45 δισ. ευρώ.

Η τελευταία διαθέσιμη εκτίμηση της δαπάνης του εγχώριου τουρισμού είναι η "Έρευνα Διακοπών" της ΕΛΣΤΑΤ για το 2017. Σύμφωνα με την έρευνα αυτή, όπως σημειώνει το ΙΝΣΕΤΕ, η εγχώρια τουριστική δαπάνη για ταξίδια με τουλάχιστον μία διανυκτέρευση ήταν 1,398 δισ. όταν για το 2016 ήταν 1,287 δισ ευρώ, δηλαδή αυξημένη κατά 8,7% σε σύγκριση με το 2016.

Mεγάλες προσδοκίες για την επόμενη ημέρα

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Tης Αγγελικής Κοτσοβού

akots@naftemporiki.gr

Ένα σκίτσο που κυκλοφόρησε προ διετίας και απεικόνιζε την Ελλάδα ως «κοιμώμενο γίγαντα» είχε προκαλέσει αίσθηση και είχε κάνει τον γύρο του διαδικτυακού κόσμου. Ο γίγαντας κειτόταν ξαπλωμένος και λαβωμένος, έπειτα από πολλά χρόνια κρίσης και λιτότητας. Δίπλα του μικροί πολεμιστές, που τον εμπόδιζαν να σπάσει τα δεσμά του. «Θα έρθει η μέρα που θα ξυπνήσει» αναγραφόταν στο κάτω μέρος της εικόνας.

Ο «λαβωμένος γίγαντας» άφησε πίσω του τα χρόνια των μνημονίων.  Τον Αύγουστο του 2019 εξήλθε από το πρόγραμμα στήριξης, αν και με σαφώς συρρικνωμένο εθνικό προϊόν. Η οικονομία έχει επιστρέψει στην ανάπτυξη, που όμως φάνηκε να σκοντάφτει στο πρώτο τρίμηνο. Η ανεργία έχει υποχωρήσει αισθητά, παραμένει όμως η υψηλότερη μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης και πάνω από το 19%, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το πρώτο τρίμηνο. Η φυγή των νέων στο εξωτερικό αφήνει τη χώρα φτωχότερη σε εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό, την ώρα που η γήρανση του πληθυσμού βάζει ακόμη μία θηλιά στις ήδη εύθραυστες οικονομικές προοπτικές.

Είτε αλλάζουμε ριζικά, είτε βουλιάζουμε

analyst

Το χειρότερο στοιχείο της έκθεσης της ΕΛΣΤΑΤ είναι η αύξηση των εισαγωγών αγαθών και υπηρεσιών, παράλληλα με τη μείωση των εξαγωγών – γεγονός που σημαίνει πως ο τελευταίος συντελεστής του ΑΕΠ, το εμπορικό ισοζύγιο, επιδεινώθηκε και από τα δύο μαζί επί μέρους στοιχεία του. Σημαίνει επίσης πως η Ελλάδα «πνέει τα λοίσθια», έχοντας εγκλωβιστεί σε μία θανατηφόρο παγίδα – αφού ακόμη και η παραμικρή άνοδος της κατανάλωσης τροφοδοτεί τις εισαγωγές και όχι τα ελληνικά προϊόντα ή/και τις επενδύσεις. Η αιτία είναι το ότι, αφενός μεν ο παραγωγικός ιστός της χώρας έχει διαλυθεί, αφετέρου δεν επενδύει κανένας υπό το σημερινό καθεστώς των μνημονίων και της δολοφονικά υψηλής φορολογίας.

.

Επικαιρότητα

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ (πηγή) το ελληνικό ΑΕΠ (σε όρους όγκου) παρουσίασε αύξηση κατά 0,2% το πρώτο τρίμηνο του 2019 σε σχέση με το τέταρτο τρίμηνο του 2018, καθώς επίσης 1,3% συγκριτικά με το αντίστοιχο του 2018. Εάν τώρα αναρωτηθεί κανείς από πού προήλθε η αύξηση κατά 0,2% σε σχέση με τέταρτο τρίμηνο, θα αντιμετωπίσει πολλά προβλήματα – αφού δεν είναι τόσο εύκολο να ερμηνευθεί. Ειδικότερα, εάν ερευνήσουμε τους επί μέρους συντελεστές του ΑΕΠ (=Ιδιωτική κατανάλωση + Ιδιωτικές επενδύσεις + Δημόσιες δαπάνες + Εμπορικό Ισοζύγιο), θα διαπιστώσουμε τα εξής:

(α)  Η ιδιωτική κατανάλωση μειώθηκε κατά 0,1% – κάτι που δεν είναι τόσο αρνητικό, όσο φαίνεται, αφού το πρώτο τρίμηνο κάθε έτους είναι πάντοτε προβληματικό, επειδή ο τουρισμός είναι αμελητέος, οι φόροι αρκετοί κοκ. Φυσικά δεν έχουν διαδραματίσει κανένα ρόλο τα χρήματα που δόθηκαν στους συνταξιούχους από την κυβέρνηση – αφού αφορούν το επόμενο τρίμηνο.

Η νέα περιπέτεια της ελληνικής οικονομίας

Από την έντυπη έκδοση της Ναυετμπορικής

Tου Α.Δ.Παπαγιαννίδη

adpapagiannidis@gmail.com

Τρεις παράλληλες εξελίξεις δημιουργούν, σε απόσταση αναπνοής από τις κάλπες της 7ης Ιουλίου, τις συνθήκες για μια νέα περιπέτεια της ελληνικής οικονομίας.

Η πρώτη είναι η επαναβεβαίωση -από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ- του ότι η αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας παραμένει απογοητευτική. 

Ο Α. Δ. Παπαγιαννίδης  

Η «Ναυτεμπορική» της 4ης/6 ευγενικά την κατέγραφε ως ευρισκόμενη «σε χαμηλή πτήση», έχουμε όμως τον πειρασμό να χαρακτηρίσουμε την κατάσταση που καταγράφει το α’ 3μηνο του 2019 ως σούρσιμο. 

Ασφαλώς δεν πρέπει να αγνοήσουμε το ότι το +1,3% σε σχέση με το ίδιο περσινό διάστημα προσθέτει ένα ακόμη 3μηνο με ανοδική καταγραφή, όμως αυτή η δυναμική ούτε στόχους 2,2-2,3% για το σύνολο της χρονιάς (αναλόγως αν πιστεύει κανείς τις προβλέψεις Βρυξελλών ή Αθηνών) επιβεβαιώνει, ούτε όμως και ως αξιόπιστη βάση για τα πλεονάσματα του 3,5% του ΑΕΠ λειτουργεί.

Περισσότερο κι από τη σύγκριση με τη δυναμική που είχε καταγραφεί πέρσι, και που δείχνει να εξαντλείται, θα σημειώναμε ως πεδίο ανησυχίας το ότι η καταναλωτική δαπάνη -η οποία, μας αρέσει/δεν μας αρέσει, είναι εκείνη που «φέρει» ακόμη και μετά τη διόρθωση της κρίσης την ελληνική οικονομία- έμεινε αναιμική. Ενώ υποτίθεται ότι οι επιδοματικού τύπου ενέσεις στο τέλος της χρονιάς θα τροφοδοτούσαν την κατανάλωση (το ίδιο υποτίθεται ότι θα συνέβαινε τώρα με την εαρινή «13 σύνταξη»), η συνολική καταναλωτική δαπάνη στο ξεκίνημα το 2019 πήγε ελαφρώς πίσω. 

Οι «χρησμοί» της ΕΛΣΤΑΤ θα κρίνουν τη λήψη νέων μέτρων

Του Μάριου Ροζάκου

 

Κομβική σημασία για το πώς θα καλυφθεί το δημοσιονομικό κενό 1% του ΑΕΠ που εντοπίζουν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί στον φετινό προϋπολογισμό εξαιτίας των παροχών της απερχόμενης κυβέρνησης, έχουν οι σημερινές ανακοινώσεις της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) σχετικά με τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας το 1ο τρίμηνο του 2019.

 

Τα στοιχεία θα δημοσιοποιηθούν ένα εικοσιτετράωρο προτού παρουσιαστεί η 3η έκθεση ενισχυμένης μεταμνημονιακής εποπτείας της Ελλάδας. Στις περίπου 100 σελίδες της έκθεσης οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα σημαίνουν συναγερμό για τον κίνδυνο δημοσιονομικού εκτροχιασμού, καθώς έχουν εντοπίσει δημοσιονομική «τρύπα» 1% του ΑΕΠ ή 1,9 δισ. ευρώ για το 2019 και άλλων 2,85 δισ. ευρώ για το 2020 (δηλαδή, συνολικά 4,75 δισ. ευρώ στη διετία).

 

Όσο καλύτερη είναι η πορεία του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, τόσο η δημοσιονομική «τρύπα» θα περιοριστεί σε απόλυτους αριθμούς και θα μπορούσε να απορροφηθεί εν μέρει η πίεση για διορθωτικά μέτρα. Στην αντίθετη περίπτωση, η επόμενη κυβέρνηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με ισχυρή πίεση από τους Ευρωπαίους για νέα μέτρα.

 

Υπενθυμίζεται ότι ο κρατικός προϋπολογισμός του 2019 προβλέπει ανάπτυξη 2,5% για φέτος, αλλά στις προβλέψεις που έστειλε η κυβέρνηση τον Απρίλιο στις Βρυξέλλες στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου έριξε τον πήχη στο 2,3%. Η Κομισιόν περιμένει αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,2% φέτος, ο ΟΟΣΑ κατά 2,1%, το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) κατά 2%, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει ανάπτυξη 1,9%. Εξάλλου, το 1ο τρίμηνο του 2018 είχε κλείσει με ανάπτυξη 2,3% σε ετήσια βάση.

ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟΥ 2018

Παναγιώτης Ε. Πετράκης | Panagiotis E. Petrakis

Καθηγητής Οικονομικών | Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΕΚΠΑ - Professor at the Department of Economics - National and Kapodistrian University of Athens

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το πρωτογενές ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης από 6.946 εκατ. ευρώ το 2018 έγινε 8.149 εκατ. ευρώ το 2018! Και αυτό προοιωνίζεται αύξηση των δυνατοτήτων χρηματοδότησης της επιδοματικής πολιτικής. Καλό θα ήταν λοιπόν να προσπαθήσουμε να διευκρινίσουμε τι ακριβώς συμβαίνει με το δημοσιονομικό πρωτογενές αποτέλεσμα του 2018 και, για την ακρίβεια, πώς προέκυψε αυτό το θηριώδες πρωτογενές πλεόνασμα.

Ένα μέρος του, δηλαδή 576 εκατ. ευρώ, ήταν υπέρβαση του στόχου και δεν γνωρίζουμε, τώρα, τη σύνθεσή του. Το υπόλοιπο, προϋπολογισμός 2019, δηλαδή τα 7.573 εκατ. ευρώ, προέρχονται κυρίως από τα έσοδα μείον τα έξοδα του κρατικού προϋπολογισμού που ήταν 2.438 εκατ. ευρώ, όσο δηλαδή οι δαπάνες που ήταν μεγαλύτερες από τα έσοδα, με τους φόρους να φθάνουν τα 51.289 εκατ. ευρώ. Εδώ  βεβαίως βρίσκεται η υπερφορολόγηση.

            Κανονικά οι δαπάνες θα πρέπει να ήταν αυξημένες κατά τα ληξιπρόθεσμα του Δημοσίου (1.533 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2018). Εάν αυτό όμως συνέβαινε, τότε το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού θα συμπιεζόταν σημαντικά και θα μειωνόταν στα 905 εκατ. ευρώ! Θα μου πείτε βεβαίως ότι και παλαιότερα υπήρχαν εκκρεμότητες στο Δημόσιο. Όμως σήμερα, μετά δηλαδή την κρίση, η διαφάνεια είναι απολύτως επιβεβλημένη.

Το αποκορύφωμα της ηλιθιότητας

analyst

Ισχύουν άλλα «μέτρα και σταθμά» για το πρώτο μνημόνιο, όπου η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ έβαλε το πιστόλι στον κρόταφο της Ελλάδας, εντελώς διαφορετικά για το δεύτερο, με το οποίο η κυβέρνηση Βενιζέλου-Σαμαρά τράβηξε τη σκανδάλη, καθώς επίσης άλλα για το τρίτο – όπου ο ΣΥΡΙΖΑ έδωσε τη χαριστική βολή στην Ελλάδα, δολοφονώντας την τελευταία ελπίδα των Ελλήνων.

.

Ανάλυση

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Είναι πραγματικά εξοργιστικός ο τρόπος, με τον οποίο προσπαθούν να χειραγωγήσουν τους Έλληνες ορισμένοι δημοσιογράφοι, όσον αφορά τα μνημόνια – είτε επειδή ευρίσκονταν κάποια στιγμή στην έμμισθη υπηρεσία του ΔΝΤ (πάντοτε έτσι εισβάλλει στις χώρες που ζητούν τη βοήθεια του, λεηλατώντας και εξαθλιώνοντας τες – ανάλυση), είτε επειδή είναι φύσει ανόητοι και δουλοπρεπείς, είτε λόγω του ότι εξυπηρετούν, συνήθως με το αζημίωτο, τα κόμματα που προωθούν. Κάτι ανάλογο ισχύει επίσης για τα εγχώρια στελέχη που έχει εκπαιδεύσει το ΔΝΤ και τα οποία συμπεριφέρονται ξεκάθαρα ως γενίτσαροι – με την έννοια πως αδιαφορούν εντελώς για την πατρίδα τους, υποστηρίζοντας συλλήβδην τις μεθόδους των μπράβων των τοκογλύφων (δεν χρειάζεται να αναφέρουμε ονόματα, αφού είναι σε όλους γνωστά).

Έχοντας αναφερθεί τώρα πολλές φορές στην παγίδα που στήθηκε στους Έλληνες το 2009 από την τότε νέα κυβέρνηση τους, με τη βοήθεια της ΕΛΣΤΑΤ, θα μπορούσε ίσως να συγχωρήσει κανείς εκείνους τους βουλευτές της αντιπολίτευσης που ψήφισαν το πρώτο μνημόνιο – αφού ο κ. Παπανδρέου τους έβαλε το πιστόλι στον κρόταφο, τοποθετώντας τους ψυχρά και ύπουλα προ τετελεσμένων γεγονότων. Εκτός αυτού πολλές χώρες βρέθηκαν στο παρελθόν σε μία ανάλογη θέση, υπογράφοντας ένα μνημόνιο έναντι μίας δανειακής σύμβασης – επειδή δεν ήταν σε θέση να εξυπηρετήσουν τις εξωτερικές τους υποχρεώσεις.

Εν τούτοις, καμία χώρα δεν υποχρεώθηκε ποτέ στην παγκόσμια ιστορία να υπογράψει ένα PSI, παραδίδοντας αμαχητί την εθνική της κυριαρχία, τοποθετώντας ως εγγύηση ότι έχει και δεν έχει, αποδεχόμενη το αγγλικό δίκαιο και «καίγοντας» την ύστατη λύση ανάγκης της επιστροφής στο εθνικό της νόμισμα – όπου θα μπορούσε να μετατρέψει το 90% των εξωτερικών της χρεών σε δραχμές με μία απλή απόφαση της βουλής, οπότε να εξυπηρετήσει τα χρέη της πολύ εύκολα, τυπώνοντας απλά χρήματα και μειώνοντας τα χρέη με τη βοήθεια του πληθωρισμού.

Η Ελλάδα δεν ανήκει στους Έλληνες, ανήκει στους Γερμανούς – 2

του Θεόδωρου Κατσανέβα

Οι νομικές διαδικασίες κατά των εμπειρογνωμόνων του ΤΑΙΠΕΔ (Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου) είναι θέμα έντονης ανησυχίας. Επίσης, υπάρχει ανησυχία για τις νομικές διαδικασίες εναντίον του πρώην προέδρου και άλλων στελεχών της ΕΛΣΤΑΤ (Ελληνική Στατιστική Αρχή) σε ό,τι αφορά την αμφισβήτηση των στατιστικών στοιχείων. Το Euroworking Group συνεχίζει να έχει πλήρη εμπιστοσύνη στα στοιχεία που επικύρωσε η Eurostat και κατατέθηκαν από την ΕΛΣΤΑΤ από το 2010, ότι δηλαδή είναι σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν σε όλα τα κράτη-μέλη.

Το Euroworking Group δίνει εντολή στους θεσμούς να συνεχίσουν να παρακολουθούν την εξέλιξη αυτών των υποθέσεων και να αναφέρουν στο Euroworking Group στο πλαίσιο της μεταμνημονιακής εποπτείας. Το εκτελεστικό συμβούλιο του ESM αναμένεται να εγκρίνει την εκταμίευση της πέμπτης και τελευταίας δόσης ύψους 11,7–21,7 δισ ευρώ. Από αυτό το συνολικό ποσό, 5,5 δισ θα χρησιμοποιηθούν για αποπληρωμή του χρέους, ενώ 6,2-16,2 δισ θα χρησιμοποιηθούν για το χτίσιμο του μαξιλαριού ρευστότητας. Συνολικά, η Ελλάδα θα βγει από το πρόγραμμα με ένα σημαντικό μαξιλάρι ρευστότητας 20,8-30,8 δισ που θα καλύψει τις χρηματοδοτικές ανάγκες του δημοσίου, για περίπου 21 έως και περισσότερο από 28 μήνες, μετά το τέλος του προγράμματος.

Τι σημαίνουν οι αποφάσεις

Αυτά αναφέρονται εν συντομία στις περίτεχνες διατυπώσεις του Eurogroup της 21ης-22ας Ιουνίου 2018, όπου επιβεβαιώνεται η απόφαση του Eurogroup της 15ης Ιουνίου 2017, με την οποία έχει αποφασιστεί ότι θα καταβάλλουμε ετησίως ποσά της τάξης του 15-20%, που αναλογούν σε ποσά άνω των 20 δισ ετησίως. Τα ποσά αυτά θα προέρχονται από το πλεόνασμα του 3,5% και την εκποίηση-εκμετάλλευση της δημόσιας περιουσίας από το Υπερταμείο. (Το 15% του ΑΕΠ μέχρι το 2023 αναλογεί σε 27 δισ και το 20% του ΑΕΠ από το 2023 μέχρι το 2060 σε 36 δισ).

Η Ελλάδα δεν ανήκει στους Έλληνες, ανήκει στους Γερμανούς – 2

του Θεόδωρου Κατσανέβα

Οι νομικές διαδικασίες κατά των εμπειρογνωμόνων του ΤΑΙΠΕΔ (Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου) είναι θέμα έντονης ανησυχίας. Επίσης, υπάρχει ανησυχία για τις νομικές διαδικασίες εναντίον του πρώην προέδρου και άλλων στελεχών της ΕΛΣΤΑΤ (Ελληνική Στατιστική Αρχή) σε ό,τι αφορά την αμφισβήτηση των στατιστικών στοιχείων. Το Euroworking Group συνεχίζει να έχει πλήρη εμπιστοσύνη στα στοιχεία που επικύρωσε η Eurostat και κατατέθηκαν από την ΕΛΣΤΑΤ από το 2010, ότι δηλαδή είναι σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν σε όλα τα κράτη-μέλη.

Το Euroworking Group δίνει εντολή στους θεσμούς να συνεχίσουν να παρακολουθούν την εξέλιξη αυτών των υποθέσεων και να αναφέρουν στο Euroworking Group στο πλαίσιο της μεταμνημονιακής εποπτείας. Το εκτελεστικό συμβούλιο του ESM αναμένεται να εγκρίνει την εκταμίευση της πέμπτης και τελευταίας δόσης ύψους 11,7–21,7 δισ ευρώ. Από αυτό το συνολικό ποσό, 5,5 δισ θα χρησιμοποιηθούν για αποπληρωμή του χρέους, ενώ 6,2-16,2 δισ θα χρησιμοποιηθούν για το χτίσιμο του μαξιλαριού ρευστότητας. Συνολικά, η Ελλάδα θα βγει από το πρόγραμμα με ένα σημαντικό μαξιλάρι ρευστότητας 20,8-30,8 δισ που θα καλύψει τις χρηματοδοτικές ανάγκες του δημοσίου, για περίπου 21 έως και περισσότερο από 28 μήνες, μετά το τέλος του προγράμματος.

Τι σημαίνουν οι αποφάσεις

Αυτά αναφέρονται εν συντομία στις περίτεχνες διατυπώσεις του Eurogroup της 21ης-22ας Ιουνίου 2018, όπου επιβεβαιώνεται η απόφαση του Eurogroup της 15ης Ιουνίου 2017, με την οποία έχει αποφασιστεί ότι θα καταβάλλουμε ετησίως ποσά της τάξης του 15-20%, που αναλογούν σε ποσά άνω των 20 δισ ετησίως. Τα ποσά αυτά θα προέρχονται από το πλεόνασμα του 3,5% και την εκποίηση-εκμετάλλευση της δημόσιας περιουσίας από το Υπερταμείο. (Το 15% του ΑΕΠ μέχρι το 2023 αναλογεί σε 27 δισ και το 20% του ΑΕΠ από το 2023 μέχρι το 2060 σε 36 δισ).

Η Ελλάδα δεν ανήκει στους Έλληνες, ανήκει στους Γερμανούς – 1

του Θόδωρου Κατσανέβα

Μόνο θυμηδία προκαλούν οι δηλώσεις της καγκελάριου Άνγκελα Μέρκελ ότι «η Γερμανία στηρίζει την Ελλάδα κλπ, κλπ». Όπως και θλίψη ανάμεικτη με οργή προξενεί η δουλοφροσύνη, με την οποία την υποδέχτηκαν η κυβέρνηση, η αντιπολίτευση και το ελληνικό κατεστημένο γενικότερα. Ας μην γελιόμαστε. Η Ελλάδα δεν ανήκει στους Έλληνες. Ανήκει στους Γερμανούς. Μπορεί να απέτυχαν να εδραιώσουν την κατοχή με τα όπλα και τη βία το 1941, ωστόσο το πετυχαίνουν σήμερα με έναν πιο αποτελεσματικό τρόπο, με τις τράπεζες, το νόμισμα και τον έλεγχο των ΜΜΕ.

Ελέγχουν τον «κουμπαρά» και ελέγχουν τη χώρα μας, με τη συνέργεια εγχώριων συνεργατών. H γερμανική κατοχή επισφραγίζεται με τις συνόδους του Eurogroup, όπου πρόθυμες ελληνικές κυβερνήσεις με τη συνέργεια και της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αποδέχονται τις ολοένα και σκληρότερες αποφάσεις σε βάρος μας. Σε δύο Eurogroup που συνήλθαν μέσα στο 2018, το πρώτο στις 22 Ιανουαρίου και το δεύτερο στις 21 και 22 Ιουνίου, με κατευθυντήριες γραμμές από το Βερολίνο, μπήκαν και νέες επώδυνες σφραγίδες για τη συνέχιση της ελληνικής τραγωδίας μέχρι το 2060.

Σύμφωνα με την απόφαση του Eurogroup στις 22 Ιανουαρίου 2018 και την επιλεγόμενη «Έκθεσης Συμμόρφωσης» των Θεσμών (Compliance Report), αποφασίστηκε να γίνουν 10.000 πλειστηριασμοί το 2018 και από το 2019 μέχρι το 2021, κάθε χρόνο 40.000 πλειστηριασμοί. Αυτό σημαίνει ότι από το 2018 μέχρι το 2021 θα έχουν εκποιηθεί με συνοπτικές διαδικασίες ηλεκτρονικών πλειστηριασμών 130.000 ακίνητα.

Υπογεννητικότητα και brain drain οι ανοιχτές πληγές του δημογραφικού

Κατά 382.227 άτομα συρρικνώθηκε ο πληθυσμός της Ελλάδας στην 8ετία των μνημονίων

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Θάνου Τσίρου

ttsiros@naftemporiki.gr

Ο πληθυσμός της Ελλάδας στην 8ετία των μνημονίων συρρικνώθηκε κατά 382.227 άτομα, ενώ η μείωση συνεχίζεται, παρά την αύξηση στις εισροές μεταναστών κατά την τελευταία διετία. Η μείωση του πληθυσμού οφείλεται ξεκάθαρα στην υπογεννητικότητα - ο πληθυσμός των βρεφών και των νηπίων ηλικίας έως και 4 ετών συρρικνώθηκε κατά 86.860 άτομα από τις αρχές του 2011 μέχρι τις αρχές του 2018.

Οφείλεται επίσης στο brain drain και στη φυγή εργαζομένων που έχασαν τη δουλειά τους στην Ελλάδα. Ο πληθυσμός της χώρας ηλικίας 20 έως 44 ετών μειώθηκε κατά 600 χιλιάδες άτομα, νούμερο «εκρηκτικό» για μια χώρα με πληθυσμό κάτω των 11 εκατομμυρίων.

Η μείωση του πληθυσμού θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη αν η Ελληνική Στατιστική Αρχή δεν κατέγραφε μεγάλη αύξηση στον αριθμό των ηλικιωμένων. Από το 2011 μέχρι τις αρχές του 2018 ο πληθυσμός της Ελλάδας ηλικίας άνω των 80 ετών αυξήθηκε κατά 740.871 άτομα. Το αποτέλεσμα; Ο αριθμός των πολιτών άνω των 80 ξεπερνά κατά 270 χιλιάδες άτομα τον πληθυσμό των βρεφών και των παιδιών ηλικίας έως 4 ετών.

Η απειλή του δημογραφικού έχει ξεφύγει πλέον από το επίπεδο των προβλέψεων, καθώς οι επιπτώσεις αποτυπώνονται στα απογραφικά στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.

Από την 1η Ιανουαρίου του 2011 μέχρι και την 1η Ιανουαρίου 2018 η ΕΛΣΤΑΤ έχει καταγράψει επτά διαδοχικές μειώσεις στον πληθυσμό της χώρας, όσα δηλαδή και τα χρόνια που μεσολαβούν στο συγκεκριμένο διάστημα. Ο πληθυσμός της χώρας εκτιμήθηκε στα 11,123 εκατομμύρια άτομα το 2011 και έφτασε στα 10,741 εκατομμύρια το 2018, με τη διαφορά να είναι αρνητική κατά 382.227 άτομα. Ο πληθυσμός της χώρας είναι πλέον ο χαμηλότερος που έχει καταγραφεί στην 20ετία του ευρώ. Η Ελλάδα την 1η/1/2002 μετρούσε 10,888 εκατομμύρια πολίτες, περισσότερους από το 2001, έτος κατά το οποίο ο πληθυσμός της χώρας μετρήθηκε στα 10,835 εκατομμύρια άτομα.

Το έκτακτο μέρισμα και η παγίδα της φτώχειας

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Θάνου Τσίρου

ttsiros@naftemporiki.gr

Χθες το απόγευμα το υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι την περασμένη Παρασκευή καταβλήθηκε το κοινωνικό μέρισμα σε 1.463.524 νοικοκυριά, με τη σχετική δαπάνη να ανέρχεται στα 676.199.675 ευρώ. Αυτές οι εγκρίσεις είχαν δοθεί μέχρι την περασμένη Τετάρτη και από τότε μέχρι χθες πήραν έγκριση για να εισπράξουν το έκτακτο μέρισμα επιπλέον 200 χιλιάδες νοικοκυριά. Ο συνολικός αριθμός ανέρχεται αυτή τη στιγμή σε 1,67 εκατ. και θα συνεχίσει να αυξάνεται μέχρι την Παρασκευή, οπότε και εκπνέει η σχετική προθεσμία υποβολής των αιτήσεων.

Μια απλή σύγκριση με τον αριθμό των νοικοκυριών που εξασφάλισαν πέρυσι το κοινωνικό μέρισμα οδηγεί στη διαπίστωση ότι υπάρχει αύξηση κατά περίπου 300.000 νοικοκυριά. Αν αυτή η αύξηση ήταν αποτέλεσμα της διεύρυνσης των εισοδηματικών κριτηρίων, ουδείς θα έψαχνε να βρει την αιτία. Όμως κάτι τέτοιο δεν συνέβη. Καμία αλλαγή δεν επήλθε στα όρια εισοδήματος, ενώ η μικρή αύξηση κατά 5.000 ευρώ στο περιουσιακό κριτήριο (πόσω μάλλον από τη στιγμή που υπήρξε και αύξηση των αντικειμενικών αξιών σε εκατοντάδες περιοχές), δεν μπορεί από μόνη της να δικαιολογήσει την κατακόρυφη αύξηση στον αριθμό των δικαιούχων του κοινωνικού μερίσματος.       

Αυτοαπασχολούμενοι - Έρευνα ΕΛΣΤΑΤ: Οικονομική ανασφάλεια και έλλειψη χρηματοδότησης τα κυριότερα εμπόδια. Περιορισμένες προθέσεις για προσλήψεις υπαλλήλων

taxheaven

Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα αποτελέσματα της Ειδικής Έρευνας (ad hoc) για τους Αυτοαπασχολουμένους.

Η έρευνα διεξήχθη παράλληλα με την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού κατά το Β' τρίμηνο του 2017.

Ο πληθυσμός στόχος της έρευνας ήταν τα απασχολούμενα άτομα και το ποσοστό απόκρισης σε αυτήν ανήλθε στο 98,6%.

Οι κύριοι στόχοι της έρευνας ήταν οι ακόλουθοι:

• Να διερευνήσει την οικονομική και οργανωσιακή εξάρτηση των αυτοαπασχολουμένων, με βάση την ύπαρξη κύριου πελάτη και τη δυνατότητα καθορισμού του χρόνου εργασίας τους.

• Να μελετήσει τους κύριους λόγους για τους οποίους τα άτομα εργάζονται ή δεν εργάζονται ως αυτοαπασχολούμενοι.

• Να εξετάσει τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι αυτοαπασχολούμενοι τους τελευταίους 12 μήνες, καθώς και τους κύριους λόγους μη ύπαρξης υπαλλήλων.

• Να διερευνήσει την ύπαρξη συνεταίρων, συνεργατών, καθώς και την πρόθεση για πρόσληψη υπαλλήλων ή ανάθεση μέρους της δουλειάς σε υπεργολαβία τους επόμενους 12 μήνες.

• Να συγκρίνει τους αυτοαπασχολουμένους με τους υπόλοιπους απασχολουμένους ως προς τον βαθμό ικανοποίησης και αυτονομίας στην εργασία.

• Να μελετήσει τη θέση στην απασχόληση που θα προτιμούσαν να έχουν οι απασχολούμενοι.

1 στους 3 αυτοαπασχολούμενους... ονειρεύεται μισθό

Η αυτοαπασχόληση είναι στην Ελλάδα κατά κύριο λόγο εθελοντική παρά υποχρεωτική επιλογή, ενώ συνδέεται σε μεγάλο βαθμό και με την ανάγκη συνέχισης της οικογενειακής επιχείρησης. Όσον αφορά τα μεγαλύτερα εμπόδια που καλούνται να ξεπεράσουν οι αυτοαπασχολούμενοι, αυτά αφορούν την οικονομική ανασφάλεια και την έλλειψη χρηματοδότησης. 

Οικονομικής φύσης οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, σύμφωνα με έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Ένας στους τρεις αυτοαπασχολούμενους στην Ελλάδα θα προτιμούσε να εργάζεται ως μισθωτός. Οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι αυτοαπασχολούμενοι έχουν να κάνουν με την οικονομική καχεξία -ειδικά σε περιόδους που δεν έχουν δουλειά-, με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στις πληρωμές, αλλά και με την αδυναμία να ορίσουν τις αμοιβές τους. 

Η αυτοαπασχόληση είναι στην Ελλάδα κατά κύριο λόγο εθελοντική παρά υποχρεωτική επιλογή, ενώ συνδέεται σε μεγάλο βαθμό και με την ανάγκη συνέχισης της οικογενειακής επιχείρησης. Όσον αφορά τα μεγαλύτερα εμπόδια που καλούνται να ξεπεράσουν οι αυτοαπασχολούμενοι, αυτά αφορούν την οικονομική ανασφάλεια και την έλλειψη χρηματοδότησης. 

Remaining Time-0:00

Fullscreen

Mute

Στο ερώτημα ποιοι αποφασίζουν για το πότε αρχίζει και πότε τελειώνει η εργασία, οι αυτοαπασχολούμενοι υποστήριξαν σε ποσοστό 76,2% ότι αποφασίζουν οι ίδιοι, ενώ σε ποσοστό 7,9% πως αποφασίζουν οι πελάτες. Όσον αφορά το αν υπήρχε ένας βασικός πελάτης κατά τη διάρκεια των τελευταίων 12 μηνών, ποσοστό 80,3% των ερωτηθέντων απάντησε αρνητικά, ενώ μόλις το 14,6% υποστήριξε ότι είχε έναν κύριο πελάτη. 

Να γιατί έρχεται το βιολογικό τέλος του Ελληνισμού

του Αναστάσιου Λαυρέντζου

Πριν από λίγες ημέρες ανακοινώθηκαν από την Ελληνική Στατιστική Αρχή τα ετήσια στοιχεία γεννήσεων και θανάτων του ελληνικού πληθυσμού για το 2017. Σύμφωνα με αυτά: Πρώτον, οι γεννήσεις στην Ελλάδα κατά το 2017 μειώθηκαν στις 88.553, καταγράφοντας ετήσια πτώση κατά 4,7%. Δεύτερον, αντίστοιχα οι θάνατοι αυξήθηκαν κατά 4,8% σε σχέση με to 2016, φτάνοντας τους 124.501. Τρίτον, από τα παραπάνω προκύπτει ότι το φυσικό ισοζύγιο (δηλαδή η διαφορά γεννήσεων-θανάτων) επιδεινώθηκε περαιτέρω στη χρονιά που πέρασε, φθάνοντας στα –35.948 άτομα.

Δηλαδή ο πληθυσμός της χώρας, μόνο από την υστέρηση των γεννήσεων έναντι των θανάτων, και χωρίς να συνυπολογίζονται οι μεταναστευτικές εκροές Ελλήνων, μειώθηκε κατά 36 χιλιάδες άτομα μέσα σε ένα έτος. Πιο απλά, μέσα σε μια χρονιά χάθηκε μια πόλη, όπως το Ρέθυμνο ή η Καρδίτσα.

Επισημαίνεται ότι το 2017 είναι η έβδομη συναπτή χρονιά που το φυσικό ισοζύγιο του ελληνικού πληθυσμού είναι αρνητικό (βλ. Πίνακα), και όπως προκύπτει από τα ήδη διαθέσιμα στοιχεία, το 2018 θα είναι με βεβαιότητα η όγδοη. Βλέποντας κανείς αυτά τα δεδομένα, θα μπορούσε εύλογα να υποθέσει ότι οφείλονται στην οικονομική κρίση, και άρα, είναι αντιστρεπτά. Δυστυχώς αυτό δεν είναι αληθές. Η οικονομική κρίση επιβαρύνει σημαντικά τις δημογραφικές εξελίξεις, αλλά δεν τις γεννά.