ardin-rixi
Του Γιώργου Χρηστίδη* από το Άρδην τ. 114
Οπως είναι γνωστό, οι βουλγαροτουρκικές σχέσεις βίωσαν κατά το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας του ’80 μια ιδιαίτερα σοβαρή κρίση. Όχι τόσο λόγω της συμμετοχής των δύο κρατών στους δύο αντίπαλους γεωπολιτικούς συνασπισμούς, όσο εξαιτίας της μαζικής εξόδου της τουρκικής μειονότητας, το καλοκαίρι του 1989, την οποία πυροδότησε η πολιτική αφομοίωσης που εφάρμοσε το καθεστώς Ζίβκοφ από τα τέλη του 1984 μέχρι και το 1989. Οι διεθνείς συνθήκες, ωστόσο, ήταν πλέον απαγορευτικές για τέτοιου είδους εγχειρήματα σε ευρωπαϊκό έδαφος και η συγκεκριμένη πολιτική, επισήμως, εγκαταλείφθηκε τον Δεκέμβριο του 1989.
Για την Άγκυρα, ο σημαντικότερος παράγοντας που καθόρισε την πολιτική της απέναντι στη Σόφια, τόσο στις αρχές της δεκαετίας του ’90, όσο και αργότερα, ήταν η ίδρυση και η απρόσκοπτη συμμετοχή στην πολιτική ζωή του μειονοτικού κόμματος, Κίνημα για Δικαιώματα και Ελευθερίες (ДПС). Η μειονότητα –η σημαντικότερη, ας μην ξεχνάμε, αριθμητικά, τουρκική μειονότητα στα Βαλκάνια– αντιμετωπιζόταν και αντιμετωπίζεται, έως και σήμερα, από την Άγκυρα ως το κυριότερο εργαλείο της επιρροής της στο εσωτερικό της Βουλγαρίας. Κάτι που εξηγεί και τις τελευταίες απροκάλυπτες παρεμβάσεις της, όπως θα δούμε και παρακάτω.
Από την άλλη πλευρά, η αποκατάσταση και βελτίωση των βουλγαροτουρκικών σχέσεων ήταν για τη Σόφια μονόδρομος, μετά το 1989. Η αποδόμηση, αρχικά, του Ανατολικού Συνασπισμού και η διάλυση, στη συνέχεια, της ίδιας της Σοβιετικής Ένωσης, σε συνδυασμό με την άσχημη κατάσταση της οικονομίας της, δεν άφηναν πολλά περιθώρια: η Βουλγαρία έπρεπε να βελτιώσει τις σχέσεις της με τη Δύση, τόσο για να καλύψει τις αυξανόμενες οικονομικές της ανάγκες, όσο και για να αντιμετωπίσει το οξύ κενό ασφάλειας, στο οποίο πλέον είχε βρεθεί. Στο πλαίσιο αυτό, ευρωπαϊκές χώρες, αλλά ιδιαίτερα οι ΗΠΑ, ξεκαθάρισαν στη Σόφια ότι θα έπρεπε να εξομαλύνει τις σχέσεις της με την Άγκυρα. Κάτι που υπενθύμισε και ο ηγέτης του ДПС, ο ΆχμΕντ Ντογκάν, όταν δήλωσε χαρακτηριστικά ότι, για τη Βουλγαρία, «ο δρόμος για την Ευρώπη περνάει μέσα από τον Βόσπορο» (1).


















