Η χαμένη ευκαιρία της ναυτιλίας

Όταν είχαν γίνει οι βασικές διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Ελλάδας στην (τότε) ΕΟΚ, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και όσοι είχαν την ουσιαστική ευθύνη της διαπραγμάτευσης - περισσότερο ο Γ. Κοντογεώργης, ο Β. Θεοδωρόπουλος και ο Γ. Ανδρεόπουλος, λιγότερο ο Παναγής Παπαληγούρας κι ύστερα ο Γεώργιος Ράλλης...

του Αντώνη Παπαγιαννίδη

Όταν είχαν γίνει οι βασικές διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Ελλάδας στην (τότε) ΕΟΚ, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και όσοι είχαν την ουσιαστική ευθύνη της διαπραγμάτευσης - περισσότερο ο Γ. Κοντογεώργης, ο Β. Θεοδωρόπουλος και ο Γ. Ανδρεόπουλος, λιγότερο ο Παναγής Παπαληγούρας κι ύστερα ο Γεώργιος Ράλλης - είχαν υιοθετήσει την γραμμή "όσο λιγότερο συζητηθούν τα ναυτιλιακά, τόσο το καλύτερο". Την γραμμή αυτή είχε υποβάλει το τότε Κομμίτυ και η τότε ΕΕΕ, με τον Στάθη Γουρδομιχάλη σε καθοδηγητικό ρόλο: η λογική ήταν "όσο λιγότερο το συζητάς, τόσο λιγότερο κινδυνεύεις να σου προκύψει ρύθμιση επιβαρυντική". Για κάπου 30 χρόνια , η λογική αυτή βγήκε σωστή. Βέβαια, σταδιακά και όσο η (ήδη) ΕΕ επεκτεινόταν ρυθμιστικά στον χώρο των υπηρεσιών, το καθεστώς της ναυτιλίας άρχισε να μπαίνει στο μικροσκόπιο της Επιτροπής. Οι διαβόητες "κατευθυντήριες γραμμές" σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις στις θαλάσσιες μεταφορές άρχισαν να πλευροκοπούν την Ελληνική εμπορική ναυτιλία.

Το βλέπαμε και προ καιρού: η στάση της (σημερινής) ΕΕΕ, ως φορέα των θέσεων και των συμφερόντων του Ελληνικού εφοπλισμού, όταν συνειδητοποίησε ότι - με αφορμή την εφόρμηση της Τρόικας στις διαρθρωτικές ιδιαιτερότητες της Ελληνικής οικονομίας - το φορολογικό καθεστώς (έστω και "διαρθρωμένο" με την εθελοντική αύξηση της φορολογίας με βάση την χωρητικότητα επί Σαμαρά/Στουρνάρα) της Ελληνικής ναυτιλίας βρισκόταν πλέον στο στόχαστρο , επέλεξε να... παραπονεθεί. Με το επιχείρημα ότι δεν υπήρξε ποτέ καταγγελία για το καθεστώς αυτό, συν ότι από την εποχή της ένταξης δεν είχε ποτέ θεωρηθεί επίδικο ζήτημα στις Βρυξέλλες, άντε και με το ότι η φορολόγηση με βάση το τονάζ "διαδόθηκε" από την Ελλάδα και σε άλλες χώρες, έφθασε και σε δημόσια ανακοίνωση των διαφωνιών της με (Τρόικα και) Βρυξέλλες.

Τι δεν (ΔΕΝ) έκανε; Δεν επιστράτευσε - όπως πάντα κάνουν τα σοβαρά συμφέροντα όταν θεωρούν ότι στοχοποιούνται σε επίπεδο Βρυξελλών! - τους ουλαμούς δικηγόρων και λόμπις των Βρυξελλών. Που δεν αποτρέπουν τις "επιθέσεις", - αλλά διαμορώνουν συμβιβασμούς.

Η αρχική διαδικασία της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού, αντί να συγκρατηθεί διευρύνθηκε. Καταλαμβάνει ήδη η απορριπτική των Ελληνικών θέσεων άποψη της Επιτροπής - σε επίσημη επιστολή της Επιτρόπου Βεστάγκερ, που τάσσει προθεσμία τροποποιητικών προτάσεων από την Ελλάδα, ώστε να ισχύουν αφού συζητηθούν και συμφωνηθούν από 1/1/2019 - όχι μόνο την ίδια την φορολογία με βάση το τονάζ αλλά και την απαλλαγή της υπεραξίας από την απόκτηση /πώληση πλοίων που υπάγονται σ' αυτό το καθεστώς, συν την φορολόγηση των μερισμάτων και την αντίστοιχη υπεραξία (που κι εδώ εμφιλοχωρεί απαλλαγή), ακόμη-ακόμη και την μη-υπαγωγή στον φόρο κληρονομιών. "Ξηλώνεται", δηλαδή, ή επιχειρείται να ξηλωθεί όλο το καθεστώς της Ελληνικής ναυτιλίας, και σιωπηρά απορρίπτεται όλη η επιχειρηματολογία ότι θα φύγουν οι εφοπλιστικές δραστηριότητες από Ελλάδα όχι απλώς προς Κύπρο ή Μάλτα, αλλά και προς Σιγκαπούρη ή Ντουμπάι (εδώ, είχε βάλει πλάτη στα επιχειρήματα και η Τράπεζα της Ελλάδος). Και απορρίπτεται de facto το - εύλογο, αλλά όταν είσαι Έλληνας το 2016 ποιος σε ακούει;... - παράπονο ότι υπάρχουν άλλες χώρες που εισήγαγαν (=Γερμανία) ακόμη ευνοϊκότερο από το Ελληνικό καθεστώς φορολογίας στην ναυτιλία.

Πάρθειον βέλος, που δείχνει πόσο οι έξυπνες λύσεις φορές-φορές "εκδικούνται": η Επιτροπή του 2016, θεωρεί ότι "οι Ελληνικές αρχές [Σημ: επί Σαμαρά στο ξεκίνημα, επί Τσίπρα στην κατάληξη] δεν τεκμηρίωσαν τον ισχυρισμό ότι το καθεστώς της Ελληνικής ναυτιλίας την εποχή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων βρέθηκε συμβατό με την συνθήκη ΕΟΚ": σε απλούστερα Ελληνικά, η λογική του "τότε δεν μας είπατε ρητά ότι διαφωνούσατε, άρα και τώρα πρέπει να μας αφήσετε στην ησυχία μας" δεν έπιασε.

Και να φανταστεί κανείς ότι η ηγεσία της Επιτροπής στα θέματα κρατικών ενισχύσεων - ο Ολλανδός Αναπλ. Γενικός Διευθυντής Gert Koopman - θεωρείται κατ' εξοχήν ιδεώδης συνομιλητής για συμβιβαστικές αντιμετωπίσεις σημαντικών ζητημάτων, όπως της ενέργειας ή των μεταφορών!

economia