Η Γεωπολιτική Κρίση της Βορείου Αφρικής

του Κωνσταντίνου Κόλμερ

Η «παράλιος έκταση γης» της Βορείου Αφρικής ,ως θα έλεγε ο σερ Χάλφορντ Μακίντερ , πατήρ της Γεωστρατηγικής, ευρίσκεται σε κατάσταση μετακινήσεως της γεωπολιτικής πλάκας. Οδεύει προς την Ευρώπη αλλά επηρεάζεται από τούς ανταγωνισμούς πολλών υπερδυνάμεων -Αμερικής, Ρωσσίας, Κίνας και Ευρωπαϊκής Ενώσεως- με τις νότιες γειτνιάζουσες χώρες αυτής (Ιταλία) και τις βόρειες (Γαλλία) εντόνως αναμιγνυόμενες στις βορειοαφρικανικές υποθέσεις. 

Οι προεκτάσεις των ανταγωνισμών επεκτείνονται πολύ πέραν του πετρελαίου. Σχετίζονται με τις σφαίρες επιρροής. Οι ανατολικές Λιβυκές στρατιωτικές δυνάμεις LNA έχουν εξαπολύσει την επιχείρηση «Ηφαίστειο Οργής» με στόχο την κατάληψη της Τρίπολης, ενώ οι προσπάθειες μεσολαβήσεως του ΟΗΕ με την κυβέρνηση που κατέχει την δυτική πρωτεύουσα απέτυχαν.

Ο ισχυρός άνδρας των LNA, Καλίφα Χαφτάρ, επιδιώκει την διεθνή αναγνώριση ως ηγέτου της ηνωμένης Λιβύης, μετά την δολοφονία του Μουαμάρ Καντάφι και τον επακολουθήσαντα εμφύλιο πόλεμο το 2011.

Ο βομβαρδισμός της αεροπορίας του ΝΑΤΟ περιόρισε και την παραγωγή Λιβυκού πετρελαίου και φυσικού αερίου, που αποτελεί τον βασικό πλουτοπαραγωγικό πόρο της χώρας, την διαίρεσε σε ανατολική και δυτική περιοχή και επέτρεψε την είσοδο των Ισλαμιστών στην Σουνητική της κοινωνία.

Αντωνία Δήμου: Οι Γεωπολιτικές προεκτάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο

Νέα Κρήτη

Τι συμβαίνει με Ισραήλ- Λιβύη και Τουρκία

Η διεθνολόγος Αντωνία Δήμου ,επικεφαλής του Τμήματος Μέσης Ανατολής και Περσικού Κόλπου στο Ινστιτούτο Αναλύσεων Άμυνας και Ασφάλειας, μιλώντας στον 98.4 για τις γεωπολιτικές προεκτάσεις των ραγδαίων εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο, παρότι σημείωσε ότι τα όσα αφορούν το Ισραήλ , την Λιβύη και την Τουρκία είναι διαφορετικής υφής και βαρύτητας, συνδέονται με τις ευρύτερες επανατοποθετήσεις στην περιοχή, όλων των παικτών ισχύος.

Η κ. Δήμου τόνισε επίσης την ανάγκη για χάραξη μια μακρόχρονης εθνικής στρατηγικής από την Ελλάδα, ώστε να μην μετατραπεί σε παρακολούθημα των σοβαρών εξελίξεων στην περιοχή , που την αφορούν άμεσα.

Η Γεωπολιτική Κρίση της Βορείου Αφρικής

του Κωνσταντίνου Κόλμερ 

Η «παράλιος έκταση γης» της Βορείου Αφρικής, ως θα έλεγε ο Μακίντερ, πατήρ της Γεωπολιτικής, ευρίσκεται σε κατάσταση μετακινήσεως της γεωτεκτονικής πλάκας. Οδεύει προς την Ευρώπη, αλλά επηρεάζεται από τούς ανταγωνισμούς των πολλών υπερδυνάμεων της εποχής και της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, με τις νότιες γειτνιάζουσες χώρες (Ιταλία) και τις βόρειες (Γαλλία) εντόνως αναμιγνυόμενες. Οι προεκτάσεις των ανταγωνισμών επεκτείνονται και πέραν του πετρελαίου.

Οι ανατολικές Λιβυκές στρατιωτικές δυνάμεις LNA έχουν εξαπολύσει την επιχείρηση «Ηφαίστειο Οργής» με στόχο την κατάληψη της Τρίπολης, ενώ οι προσπάθειες μεσολαβήσεως του ΟΗΕ με τις δυνάμεις που κατέχουν την δυτική πρωτεύουσα απέτυχαν.

Ο ισχυρός άνδρας των LNA, Καλίφα Χαφτάρ, επιχειρεί τη διεθνή αναγνώριση ως ηγέτου της ηνωμένης Λιβύης, μετά τη δολοφονία του Μουαμάρ Καντάφι και τον επακολουθήσαντα εμφύλιο πόλεμο το 2011.

Στο κενό η προσπάθεια Ερντογάν να βρει εταίρους στην αρπαγή

του Σταύρου Λυγερού

Αν και είναι ακόμα νωρίς για οριστικά συμπεράσματα, οι πρώτες ενδείξεις για την γεώτρηση της ExxonMobil στο θαλάσσιο οικόπεδο 10 της κυπριακής ΑΟΖ είναι –σύμφωνα με πληροφορίες– εξαιρετικά ελπιδοφόρες, γεγονός που επιτείνει τη νευρικότητα του Ερντογάν. Δε είναι τυχαία η πρόσκληση που απηύθυνε η πετρελαϊκή εταιρεία προς τους υπουργούς Εξωτερικών και Ενέργειας της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και προς την Αμερικανίδα πρέσβειρα στη Λευκωσία να επισκεφθούν την πλατφόρμα και να ενημερωθούν από τον αντιπρόεδρο και τους τεχνικούς της ExxonMobil.

Εάν, λοιπόν, οι πρώτες ενδείξεις για μεγάλο κοίτασμα επιβεβαιωθούν, η δυναμική που έχει αναπτυχθεί στο ενεργειακό τοπίο της Ανατολικής Μεσογείου θα προσλάβει νέες διαστάσεις. Αυτό δεν αφορά μόνο την κυπριακή ΑΟΖ και τις ΑΟΖ γειτονικών χωρών, αλλά και την ελληνική υφαλοκρηπίδα νότια της Κρήτης.

Το κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί και την Αθήνα και τη Λευκωσία είναι πως θα αντιδράσει η Άγκυρα. Τις προηγούμενες ημέρες, ο ίδιος ο Ερντογάν ύψωσε τους τόνους, απειλώντας. Για να προσδώσει, μάλιστα, αξιοπιστία στις απειλές του πραγματοποιούνται κάθε τόσο τουρκικές αεροναυτικές ασκήσεις, δεσμεύονται θαλάσσιες περιοχές που δεν ανήκουν στην Τουρκία. Παραλλήλως, το σκάφος “Μπαρμπαρόσα” βρίσκεται στο θαλάσσιο οικόπεδο 4 της κυπριακής ΑΟΖ για παράνομες έρευνες.

Προφανώς, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν έχει τη δύναμη να αποτρέψει τις κατά καιρούς τουρκικές αυθαιρεσίες. Το “Μπαρμπαρόσα”, άλλωστε, δεν δημιουργεί πραγματικό αρνητικό τετελεσμένο. Αντιθέτως, η γεώτρηση της ExxonMobil και προσεχώς η γεώτρηση της Total δημιουργούν θετικά τετελεσμένα. Στην πραγματικότητα, η Άγκυρα ηττάται σ’ αυτό το επίπεδο.

Οι εύφλεκτες ελληνοτουρκικές σχέσεις

Το Ποντίκι

του Δημήτρη Μηλάκα

Οι υπεραισιόδοξες εκτιμήσεις και τα ακατανόητα λάθη της  έχουν φέρει την ελληνική κυβέρνηση μπροστά στην πιθανότητα μιας νέας ελληνοτουρκικής κρίσης, καθώς η Αγκυρα προχωρά σε έρευνες  στην Κυπριακή ΑΟΖ, σε περιοχές βόρεια του νησιού, και ξεκαθαρίζει ότι δεν αποδέχεται  δικαιώματα Αποκλειστικής Οικονομικής Εκμετάλλευσης για τη Ρόδο, το Καστελόριζο, την Κάρπαθο και την Κρήτη! 

Οι τουρκικές έρευνες βόρεια της Κύπρου θα πραγματοποιηθούν με μέσα (θαλάσσιο γεωτρύπανο) που διαθέτει η τουρκική εταιρία πετρελαίου σε θαλάσσια οικόπεδα που το ψευδοκράτος  (τουρκική δημοκρατία της βόρειας Κύπρου) έχει προσφέρει για εκμετάλλευση στην τουρκική κρατική εταιρία από το 2011. 

 Στο σημείο αυτό πρέπει να υπογραμμιστεί ότι  από το 2012 (Παρασκευή 8 Απριλίου) με απόφαση δημοσιευμένη στην τουρκική  εφημερίδα της κυβέρνησης το τουρκικό κράτος έχει εκχωρήσει για έρευνα και εκμετάλλευση στην  τουρκική εταιρία πετρελαίου θαλάσσιες περιοχές δυτικά της Κύπρου εντός δηλαδή της Ζώνης Οικονομικής Εκμετάλλευσης η οποία αντιστοιχεί στη Ρόδο και το Καστελόριζο.  

Ο λιβυκός πόλεμος Ρώμης-Παρισιού

του Βαγγέλη Σαρακινού

Συνεχίζονται για δεύτερη εβδομάδα οι φονικές συγκρούσεις ομάδων παραστρατιωτικών στην Τρίπολη της Λιβύης, σε έναν αγώνα για τον έλεγχο της λιβυκής πρωτεύουσας. Η κυβέρνηση δείχνει αδύναμη να ελέγξει τις προσωπικές φιλοδοξίες των οπλαρχηγών, ο ΟΗΕ καλεί σε νέα συνάντηση τα εμπλεκόμενα μέρη και η Ρώμη καταλογίζει ευθύνες στο Παρίσι για την επέμβαση του 2011 και την ανατροπή του Καντάφι.

Η κατάσταση στην Τρίπολη έχει επιδεινωθεί από τις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας, όταν νέες ομάδες παραστρατιωτικών μπήκαν στο νότιο τμήμα της πόλης και άρχισαν να  συγκρούονται μεταξύ τους για τον έλεγχο περιοχών. Οι φονικές μάχες συνεχίστηκαν και χθες Δευτέρα, μετά την κατάρρευση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός που ανακοινώθηκε την περασμένη Παρασκευή.

Η σύγχυση και η ανασφάλεια που επικρατεί συνολικά στην χώρα, μετά την πτώση του καθεστώτος Καντάφι, έχει μεταφερθεί στην πρωτεύουσα και η αποστολή του ΟΗΕ στη Λιβύη προσκάλεσε νέα «διευρυμένη συνάντηση» των εμπλεκομένων μερών, προκειμένου να γίνει ένας «επείγων διάλογος για την κατάσταση ασφαλείας» στην Τρίπολη. Η αποστολή του ΟΗΕ πάντως δεν έδωσε διευκρινίσεις για το ποιοι θα μετέχουν στην συνάντηση, αλλά ούτε και για το σημείο στο οποίο αυτή θα γίνει.

Η σταθεροποίηση της Λιβύης πρέπει να γίνει εκ των έσω

του Tarek Megerisi

Η αστάθεια που προκύπτει από την επανάσταση της Λιβύης και τον εμφύλιο πόλεμο, δεν έχει τεθεί ποτέ υπό έλεγχο. Έχει επιδεινωθεί με τις πολιτικές διαμάχες, τις αποτυχίες της GNA, και την εμφάνιση μιας ανταγωνιστικής κυβέρνησης στα ανατολικά της χώρας.

Η ανεπάρκεια της αρχικής προσέγγισης "μικρή αποτύπωμα” της διεθνούς κοινότητας κατέστη σαφής καθώς τα ασταθή στοιχεία αυτής της κατάστασης τροφοδότησαν ακόμη μεγαλύτερη αστάθεια σε όλη τη Λιβύη.

Τα τρία βασικά στοιχεία της σταθεροποίησης είναι η διασφάλιση της παροχής δημοσίων υπηρεσιών, η σταθεροποίηση της οικονομίας και η παροχή ασφάλειας. Υπήρξε κάποια πρόοδος στο πρώτο στοιχεία, αλλά οι παράγοντες σταθεροποίησης πρέπει τώρα να εστιάσουν στην οικονομία.

Η “χωροποίηση” της Λιβύης ως πρότυπο ίδρυσης σύγχρονου κράτους

Μόνο αθώα ή τυχαία δεν ήταν η πρόταση, καλύτερα προσφορά, που κατέθεσε ο ιδρυτής της εταιρείας επαγγελματιών δολοφόνων Blackwater στην ιταλική εφημερίδα Corriere della Sera στο πλαίσιο συνέντευξης που παραχώρησε για να αναλάβει η εταιρεία μισθοφόρων του την αστυνόμευση της Λιβύης ώστε να τερματιστούν οριστικά οι ροές μεταναστών στην Ευρώπη!

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Μόλις 750 μισθοφόροι, απ’ αυτούς προφανώς που σκότωναν συστηματικά αμάχους στο Ιράκ, με τη βοήθεια ορισμένων αναγνωριστικών αεροσκαφών και ενός – δύο ελικοπτέρων αρκούν σύμφωνα με τον Έρικ Πρινς για να πάψουν να στοιβάζονται στα παράλια της Λιβύης απελπισμένοι Αφρικανοί, που σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης φθάνουν ακόμη και το 1 εκ., αναμένοντας να περάσουν στην ευρωπαϊκή «Γη της Επαγγελίας».

Η πρότασή του προκαλεί δέος και δείχνει ότι ο καπιταλισμός δε γνωρίζει αδιέξοδα. Όσοι αναπολούν τον Καντάφι είναι μακριά νυχτωμένοι!

Λιβύη – 5 χρόνια μετά το θάνατο του Καντάφι

Νέα Πολιτική

του Ιπποκράτη Δασκαλάκη*

Τον Οκτώβριο του 2011, ο πρώην πανίσχυρος ηγέτης της Λιβύης, Μαουμάρ αλ-Καντάφι, εύρισκε τραγικό τέλος στα χέρια των αντιπάλων του. Ένας αμφισβητούμενος και αιματοβαμμένος κύκλος στη σύντομη ιστορία της Λιβύης (ως ανεξάρτητο κράτος) τελείωνε και ο δρόμος προς το ανεξερεύνητο χάος μιας καταρρέουσας πολιτείας και του εμφυλίου πολέμου άνοιγε. Τραγικές οι ευθύνες του θανόντος και πολλαπλά τα εγκλήματα του αλλά και οι ικανότητες που του επέτρεψαν να επιβιώσει 42 χρόνια στην εξουσία (1969-2011) ερχόμενος σε ρήξη με υπερδυνάμεις, γειτονικές χώρες, συνωμότες και με αυτόν τον ίδιο το λαό του. Τραγικές και οι χαμένες ευκαιρίες να ολοκληρώσει την αναμόρφωση της χώρας του και μέσω των άφθονων πετρελαϊκών αποθεμάτων να την καταστήσει ευημερούσα όαση στο Maghreb. Δυστυχώς και αυτός δεν μπόρεσε να αποφύγει τη μοίρα των περισσοτέρων δικτατόρων και τυράννων που ισορροπούν μεταξύ ευρέων κοινωνικών παροχών και στυγνής καταστολής των λαϊκών μαζών. 

Αναμφισβήτητα, ο συνταγματάρχης Καντάφι και η περίοδος του πρέπει να εξεταστούν υπό το πρίσμα του αραβικού εθνικισμού, του αντιαποικιακού αγώνα, του ψυχρού πολέμου και του γενικότερου αγώνα για τον έλεγχο των υδρογονανθράκων της περιοχής. Αποδείχτηκε όμως ότι όταν οι περισσότερες από τις παραπάνω συνθήκες εξέλειψαν, η συνέχιση της μακροημέρευσης του καθεστώτος κατέστει προβληματική. Η διάχυση της «αραβικής άνοιξης» και στη Λιβύη το Φεβρουάριο του 2011 αντιμετωπίστηκε από τον Καντάφι με το μοναδικό τρόπο που γνώριζε και είχε στο παρελθόν εφαρμόσει επιτυχώς: την αιματηρή καταστολή. Ίσως μάλιστα να επιβίωνε και αυτή τη φορά αν οι δυτικές δυνάμεις δεν επενέβαιναν ενεργά και δυναμικά υπέρ των αντιπάλων του. Η δυτική αεροπορική ισχύς, ο αποκλεισμός του καθεστώτος και η ενίσχυση των ανταρτών έγειραν μετά από 5 μήνες σκληρών συγκρούσεων την πλάστιγγα υπέρ των τελευταίων. Το χάος όμως ήρθε αμέσως μετά τη νίκη και την επικράτηση των ετερόκλητων εξεγερμένων: ιδεολόγων, καταπιεσμένων ομάδων, ακραίων ισλαμιστών, τοπικών φυλάρχων, αδίστακτων λήσταρχων, εγκληματικών στοιχείων και φιλόδοξων στρατιωτικών.

Tο Ισλαμικό Κράτος στη Λιβύη και η «αιχμαλωσία» της Αιγύπτου

Νέα Κρήτη

Η περιοχή της Μέσης Ανατολής βρίθει από ζητήματα που χρήζουν παρατήρησης για την ασφάλεια και σταθερότητα, τόσο στον γεωγραφικό της χώρο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο γενικότερα. Το μείζον θέμα που χαρακτηρίζει την κατάσταση στην περιοχή πέρα από τον συριακό εμφύλιο είναι η παρουσία και η αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους αλλά και ο περιορισμός των προσφυγικών ροών προς την Ευρώπη.

Του Γιώργου Κουλούρη*

Η σταδιακή αποδυνάμωση που παρατηρείται για το Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ και στη Συρία αναμένεται να οδηγήσει σε μετατόπιση του βάρους της δράσεώς του προς τη Χερσόνησο του Σινά αλλά και τη Λιβύη. Άμεσα ενδιαφερόμενη χώρα για μία τέτοια εξέλιξη είναι η Αίγυπτος, η οποία βρίσκεται στο κέντρο των δύο περιοχών. Στο παρόν κείμενο θα εξεταστεί το κατά πόσο η χώρα του Νείλου μπορεί να επηρεαστεί από μία τέτοια εξέλιξη, αλλά και εάν εγκυμονούν κίνδυνοι για επιδείνωση του προσφυγικού ζητήματος προς την Ευρώπη.

Oι νέες απειλές για την Αίγυπτο

Η Αίγυπτος είναι η ηγέτιδα δύναμη του αραβικού κόσμου, η σταθερότητα στο εσωτερικό της είναι υψίστης σημασίας για τη διασφάλιση της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Η Χερσόνησος του Σινά αποτελεί στρατηγική περιοχή, καθώς λειτουργεί ως ανάχωμα προς οποιαδήποτε απειλή για την Αίγυπτο από την ανατολική πλευρά, ενώ συνορεύει με τη Διώρυγα του Σουέζ, που διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον τομέα της οικονομίας. Παράλληλα, δίπλα στην Χερσόνησο βρίσκονται το Ισραήλ και η Ιορδανία, όπου αμφότερες διατηρούν καλές σχέσεις με την Αίγυπτο μετά την άνοδο στην εξουσία του Προέδρου της ρελευταίας, Abdel Fattah el-Sisi.

Μετά την πτώση του Hosni Mubarak (τέως Πρόεδρος της χώρας, στη φωτογραφία) το 2011, η Χερσόνησος του Σινά αποτελεί ένα ακανθώδες ζήτημα για την ασφάλεια της Αιγύπτου, καθώς ταλανίζεται από επιθέσεις Ισλαμιστών. Στη συγκεκριμένη περιοχή κατοικεί η φυλετική ομάδα των Βεδουίνων, οι οποίοι δεν τυγχάνουν ευνοϊκής αντιμετώπισης από την κυβέρνηση του Καΐρου. Τα μακρά οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα που μαστίζουν τους κατοίκους της περιοχής εμποδίζουν την πάλη κατά των τζιχαντιστικών οργανώσεων. Αυτή η ασταθής κατάσταση αλλά και η κίνηση του Προέδρου el-Sisi να θέσει εκτός νόμου τη Μουσουλμανική Αδελφότητα ευνόησαν τη δημιουργία της τζιχαντιστικής οργάνωσης Ansar Bait al-Maqdis, η οποία από τον Νοέμβριο του 2014 και μετά έχει συνάψει συμμαχία με το Ισλαμικό Κράτος ενισχύοντας την παρουσία της ιδίως βόρεια της Χερσονήσου του Σινά.

Λιβύη: Την κάνουν νέο χαλιφάτο - Έφθασαν 5000 μαχητές - Πόσο κινδυνεύει η Ελλάδα;

Νέα Κρήτη

Οι τζιχαντιστές ετοιμάζουν μεταφορά του "αρχηγείου" τους από το Ιράκ και τη Συρία στη Σύρτη της Λιβύης, μετά τις συντριπτικές ήττες που έχουν υποστεί το τελευταίο διάστημα.

Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΗΛΙΑΔΗ

info@onalert.gr

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύονται σε διεθνή μέσα, 5000 τζιχαντιστές κατέφθασαν τις τελευταίες ημέρες στη Σύρτη προκειμένου να εγκαταστήσουν προετοιμάσουν το έδαφος για επέκτασή τους στην Αφρική.

Προετοιμασίες γίνονται και από τα δυτικά κράτη, για να αντιμετωπίσουν τους τζιχαντιστές πριν προφθάσουν να επεκταθούν. Ήδη, σύμφωνα με πληροφορίες του Onalert βρίσκονται σε συζητήσεις για την δημιουργία διεθνούς δύναμης, μεγέθους ταξιαρχίας, που θα κληθεί να αντιμετωπίσει τους τζιχαντιστές. Τα κράτη που φαίνεται ότι θα διαθέσουν δυνάμεις, είναι οι ΗΠΑ, η Γερμανία, η Γαλλία, η Βρετανία και η Ισπανία.

Η Ιταλία και η Ελλάδα που είναι οι δυο χώρες που βρίσκονται πιο κοντά στην Σύρτη της Λιβύης δεν συζητούν το ενδεχόμενο συμμετοχής. Η Ιταλική κοινή γνώμη άλλωστε δηλώνει αντίθετη σε πολύ υψηλό ποσοστό, που αγγίξει το 74% σύμφωνα με δημοσκόπηση που παρουσίασε την περασμένη Παρασκευή η Ιταλική τηλεόραση RAI.