Τουρκική στρατηγική: Κρίσεις χαμηλής έντασης για επιβολή "μικρών" τετελεσμένων

του Παναγιώτη Ήφαιστου

Οι κρίσεις στο Αιγαίο και στην κυπριακή ΑΟΖ καταμαρτυρούν τα ελλείμματα της εθνικής στρατηγικής όσον αφορά την διελκυστίνδα των τουρκικών απειλών, των αναθεωρητικών δηλώσεων και προκλήσεων. Απαιτείται στρατηγική για να αντιμετωπιστούν οι κρίσεις χαμηλής έντασης, όπως έγινε το 1996 στα Ίμια, αλλά και αργότερα στο Αιγαίο και στην Κύπρο. Η Άγκυρα επιδιώκει μέσω αυτών να δημιουργεί "μικρά" υπέρ της τετελεσμένα, αποφεύγοντας τη γενικευμένη πολεμική σύρραξη.

Ανεξάρτητα των χειρισμών ή των ανεύθυνων λαϊκίστικων δηλώσεων στην Αθήνα, λόγω λανθασμένων χειρισμών και αποφάσεων, η Τουρκία τελικά κατορθώνει με διαρκείς κρίσεις χαμηλής έντασης να κερδίζει τακτικές νίκες, χωρίς ένοπλη αναμέτρηση. Στην στρατηγική ανάλυση αυτό θεωρείται άριστη στρατηγική δεξιοτεχνία. Κύρια αιτία των ελλειμμάτων της αποτρεπτικής στρατηγικής της Ελλάδας, εκτός από τα ευρέως διαδεδομένα κατευναστικά σύνδρομα, είναι η άγνοια της διαλεκτικής σχέσης των επεισοδίων μικρής έντασης και των επόμενων σταδίων, μέχρι και ένα πιθανό μεγάλο πόλεμο.

Σε πρώτο στάδιο πέραν της ανάγκης να εκπέμπονται έγκαιρα και αδιάλειπτα ορθολογιστικές αποτρεπτικές παραστάσεις κατά κάθε απειλής, απαιτούνται λεπτοί διπλωματικοί και στρατιωτικοί χειρισμοί, επαρκής στρατιωτική ικανότητα και επιτελικά στρατηγικά σχέδια για όλα τα επίπεδα μιας πιθανής κρίσης. Επίσης, επίδειξη ακλόνητης αποφασιστικότητας ανατροπής τυχόν τετελεσμένων και βεβαιότητα για επιτυχή έλεγχο της κλιμάκωσης εάν ο επιτιθέμενος υλοποιήσει τις απειλές του και αρνηθεί να αποσυρθεί.

Ανδρέας Θεοφάνους: Επείγουσα μια μακρόχρονη στρατηγική Κύπρου και Ελλάδας

Νέα Κρήτη

Ο καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας και Πρόεδρος του Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, Ανδρέας Θεοφάνους, μιλώντας στον 98.4 ανέλυσε γιατί είναι επείγουσας σημασίας η υιοθέτηση μίας μακρόχρονης στρατηγικής από πλευράς Ελλάδας και Κύπρου , την ώρα που η Τουρκία με την προβολή ισχύος, επιχειρεί από τα ενεργειακά και το Κυπριακό, το Καστελόριζο και το Αιγαίο, να επιβάλει ένα συνολικό πακέτο λύσεων δικής της υπογραφής.

Κατά τον κ. Θεοφάνους είναι κομβικής σημασίας η ύπαρξη Κυπριακής Δημοκρατίας αλλά και η προβολή από πλευράς Ελλάδος μίας γεωστρατηγικής αντίληψης ενεργούς συμμετοχής στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, διαφορετικά και οι δύο θα συρθούν στο τραπέζι συνεργειών με όρους Τουρκίας , στο όνομα της ηρεμίας στην περιοχή για όλους τους δρώντες παίκτες, επί δικών τους όμως κυριαρχικών δικαιωμάτων

To Αιγαίο ανήκει στα ψάρια του;

του Παναγιώτη Ήφαιστου

Ο πιο απλό ορισμός της έννοιας «στρατηγική» είναι ο εξής: Στρατηγική είναι η χρήση των μέσων που διαθέτουμε για να εκπληρώσουμε τους σκοπούς μας. Είναι το ίδιο για τα άτομα, τα κράτη, τις συμμαχίες ακόμη και τις επιχειρήσεις. Αλλά εμάς μας ενδιαφέρει να σταθούμε στην εθνική στρατηγική: Σε πολιτικό επίπεδο, εθνική στρατηγική συνεπάγεται τον ορισμό των ιεραρχημένων εθνικών συμφερόντων και ο βέλτιστος συνδυασμός των μέσων που διαθέτει ένα κράτος για την εκπλήρωση αυτών των συμφερόντων. Σε ποιον λοιπόν ανήκει η κυριαρχία στο Αιγαίο, όπως ορίζουν οι πρόνοιες του διεθνούς δικαίου της θάλασσας;

Στο ελληνικό κράτος και εάν όχι γιατί; Μήπως το Αιγαίο είναι καζάν-καζάν, δηλαδή μισό-μισό όπως αξιώνουν οι Τούρκοι απειλώντας και αναπτύσσοντας τη στρατιά του Αιγαίου απέναντι από τα Ελληνικά νησιά; Μήπως το Αιγαίο "ανήκει στα ψάρια του" όπως παλαιότερα διάβαζα σε τοίχους στα Εξάρχεια; Ίσως να υπάρχουν ακόμα γραμμένα αυτά τα συνθήματα, δεν ξέρω.

Για να μιλήσουμε όμως πιο συγκεκριμένα, ας πούμε δύο θέσεις που αφορούν κάθε βιώσιμο κράτος και που κατά κάποιο τρόπο αποτελούν υποχρεωτικά στρατηγικά αξιώματα για την εκάστοτε πολιτική ηγεσία, για την κοινωνία αν θέλει να διαθέτει κράτος και για τους κρατικούς λειτουργούς.

Λέμε προκαταρκτικά "υποχρεωτικά στρατηγικά αξιώματα" γιατί αρχές Ιουλίου εν μέσω προεκλογικής αναμέτρησης τα ελληνικά κόμματα, εκτός από γενικόλογες και θολές θέσεις που προκαλούν αναξιοπιστία, δεν γνωρίζουμε --όπως συνήθως γίνεται-- να δεσμεύονται προγραμματικά: Πρώτον, εάν κατανοούν και συμφωνούν ποιες είναι πρόνοιες του διεθνούς δικαίου της θάλασσας. Δεύτερον, εάν ασυμβίβαστα και ακλόνητα δεσμεύονται στην άσκηση κυριαρχίας σύμφωνα με τις πρόνοιες και τρίτον εάν έχουν στρατηγικό σχέδιο για να διαφυλάξουν την κυριαρχία μας.

Ν. Λυγερός: Η ΑΟΖ ως στρατηγική απελευθέρωσης της Ελλάδας

Η ΑΟΖ ως στρατηγική απελευθέρωσης της Ελλάδας
Μ. Αλεξάνδρου & Βασ. Φρειδερίκης, Ανάβυσσος. Αίθουσα Εκδηλώσεων ΚΑΠΗ Αναβύσσου. Κυριακή 9 Ιουνίου 2019, ώρα: 19.30

Π. Ήφαιστος: Η στρατηγική αποτροπής απέτυχε

Νέα Κρήτη

Ο καθηγητής στο τμήμα Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστήμιου Πειραιά Παναγιώτης Ήφαιστος μιλώντας στον 98.4 σημείωσε με νόημα ότι η στρατηγική αποτροπής που το Ελλαδικό πολιτικό σύστημα ουδέποτε την πίστεψε στην ουσία απέτυχε παταγωδώς κι ο Ελληνισμός μετατρέπεται σταδιακά σε παίγνιο.

Τα όσα συμβαίνουν στην Κυπριακή ΑΟΖ είναι πολύ χειρότερα από έναν «Αττίλα» καθώς απειλούν να αλλάξουν θαλάσσιες ζώνες και κυριαρχικά δικαιώματα σε μία εποχή που η κρατική ισχύς περιφερειακών και μεγάλων παικτών θρυμματίζει τις όποιες αυταπάτες περί Διεθνούς Συμπόρευσης κι ευημερίας, είπε.

Εθνική στρατηγική και οι περί αυτής φλυαρούντες

του Παναγιώτη Ήφαιστου

Οι συγκυρίες επιτάσσουν σοβαρότητα ως προς το τι είναι στρατηγική. Δεν είναι κάποια υπεριπτάμενη σαπουνόφουσκα φαντασιόπληκτων και δεν προσφέρεται για τα περί καρέκλας επικοινωνιακά παίγνια. Αφορά μέσα και σκοπούς, οι οποίοι, όταν εξόφθαλμα δεν εκπληρώνονται, στρατηγική δεν έχουμε. Οι σκοποί είναι τα ιεραρχημένα εθνικά συμφέροντα και στρατηγική είναι η χρήση των μέσων για την εκπλήρωση των σκοπών. Πολύ δε λόγος τελευταία για συναντήσεις κορυφής, συχνά χωρίς την παραμικρή σημασία ιδιαίτερα όταν πουθενά δεν καταλήγουν.

Πολύ περισσότερο όταν σε μια ιστορική στιγμή, που λόγω καταιγιστικών εξελίξεων στην περιφέρειά μας εάν ήμασταν όρθιοι και ισχυροί, θα μπορούσαμε να κατακτήσουμε αξιοζήλευτο ρόλο και θέση και να ενισχύσουμε την ασφάλειά μας. Ακόμη και οι υπό τις περιστάσεις πολύ φυσικές συγκλίσεις με χώρες όπως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ενδέχεται να έχουν αποτέλεσμα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Προσαρμοσμένο, όμως, στην δική μας υποχωρητικότητα και στα αναρίθμητα πλέον αυτογκόλ.

Χωρίς ιεραρχημένα εθνικά συμφέροντα ούτε σκοποί ούτε στρατηγική υπάρχει. Το ίδιο ισχύει εάν ετοιμοπόλεμες, καλά οργανωμένες και συχνά έξωθεν χρηματοδοτούμενες στρατιές εθνομηδενιστών ενοχοποιούν τις υψηλές έννοιες έθνος, εθνικό συμφέρον και εθνική ανεξαρτησία. Οι έσχατες λογικές από τις οποίες εμφορείται η πλειονότητα των πολιτών κάθε βιώσιμου κράτους και από τις οποίες δεσμεύονται οι εκάστοτε καθήμενοι στις καρέκλες της εξουσίας, είναι η αυτοσυντήρηση-επιβίωση του κράτους και της κοινωνίας.

Αντωνία Δήμου: Οι Γεωπολιτικές προεκτάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο

Νέα Κρήτη

Τι συμβαίνει με Ισραήλ- Λιβύη και Τουρκία

Η διεθνολόγος Αντωνία Δήμου ,επικεφαλής του Τμήματος Μέσης Ανατολής και Περσικού Κόλπου στο Ινστιτούτο Αναλύσεων Άμυνας και Ασφάλειας, μιλώντας στον 98.4 για τις γεωπολιτικές προεκτάσεις των ραγδαίων εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο, παρότι σημείωσε ότι τα όσα αφορούν το Ισραήλ , την Λιβύη και την Τουρκία είναι διαφορετικής υφής και βαρύτητας, συνδέονται με τις ευρύτερες επανατοποθετήσεις στην περιοχή, όλων των παικτών ισχύος.

Η κ. Δήμου τόνισε επίσης την ανάγκη για χάραξη μια μακρόχρονης εθνικής στρατηγικής από την Ελλάδα, ώστε να μην μετατραπεί σε παρακολούθημα των σοβαρών εξελίξεων στην περιοχή , που την αφορούν άμεσα.

Πως παγιδεύτηκε στρατηγικά η Ελλάδα

του Παναγιώτη Ήφαιστου

Προβληματίζουν βαθύτατα οι χαώδεις νεοελληνικές διαιρέσεις οι οποίες, ναι μεν έχουν βαθιές ρίζες, πλην τελευταία εντείνονται και βαθαίνουν. Άμα κάτι αρχίσει στραβά κινείται στραβά, εκτός και εάν διορθωθεί. Στην περίπτωσή μας με την ανασυγκρότηση και ανασύνταξη του ελληνικού κράτους για να καταστεί δημοκρατικό, ισχυρό, ασφαλές και βιώσιμο. Η «κακιά αφετηρία» ήταν η δολοφονία του Καποδίστρια και η έλευση των Βαυαρών. Ματαιώθηκαν έτσι οι αξιώσεις των υψηλοτάτης υπόστασης Επαναστατών του 1821 όπως καταγράφηκαν στις Εθνοσυνελεύσεις αμέσως μετά.

Δεν εκπληρώθηκαν οι σκοποί της Επανάστασης του 1821 για δημιουργία δημοκρατικά συγκροτημένης Πολιτείας η οποία θα ενσωμάτωνε τις επί αιώνες τοπικά αυτεξούσιες και αυτό-θεσπιζόμενες Πόλεις. Ο πρώτος νόμος των Βαυαρών καταργούσε, βασικά, την επί αιώνες δημοκρατική πολιτική οργάνωση των Πόλεων.

Έκτοτε, εντός μιας ουσιαστικά ξενοκρατούμενης χώρας-χώρου μέσα στην οποία εγκλωβίστηκαν «των Ελλήνων οι Κοινότητες» –και η οποία ευθύνεται για την καταστροφή των εκτός συνόρων Ελλήνων– αυξήθηκαν οι διαιρέσεις, ακυρώθηκε η πολιτική και οικονομική οργάνωση των τοπικών κοινοτήτων και εξασθένησαν οι παραδόσεις των Κοινών και των Πόλεων. Ενάμιση αιώνα μετά αυτό επιτάθηκε με την έλευση της αστικοποίησης η οποία στρίμωξε τους περισσότερους Έλληνες μέσα στα τσιμεντένια τείχη των αστικών κέντρων.

Το φλερτ Τραμπ-Ερντογάν και η αυτοπαγίδευση της Ελλάδας

του Παναγιώτη Ήφαιστου

«Το δικαστήριο των εθνών είναι η ιστορία», συνηθίζεται να λέγεται από όσους γνωρίζουν το αλφαβητάριο της διεθνούς πολιτικής. Εξ ου και η ανάγκη αξιόπιστων και ορθολογικών αποφάσεων σε παρόντα χρόνο. Γι’ αυτό προκαλούν ανησυχία πολλά από αυτά που γράφονται ή λέγονται στην Ελλάδα τους τελευταίους μήνες, εάν όχι τα τελευταία χρόνια, για τη σχέση Τουρκίας-ΗΠΑ και το επικείμενο τέλος του Ερντογάν μαζί και τα ρήγματα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.

Ναι μεν κατηφορίζαμε από καιρό, πλην το κατηφόρισμα επιταχύνθηκε, όταν γύρω από το «Μακεδονικό» βαφτίσαμε τον κατευνασμό του αναθεωρητισμού «διεθνιστική στρατηγική». Όταν στη συνέχεια κυριάρχησαν ψευδαισθήσεις περί ενός περίεργου «ηγετικού ρόλου» της Ελλάδας, όταν με απίστευτους ερασιτεχνισμούς όλων των κυβερνητικών συντελεστών -εάν όχι όλου του πολιτικού φάσματος- αρχίσαμε το «στρατηγικό κρυφτούλι» στο Αιγαίο. Ο κατήφορος διαφάνηκε επίσης όταν, παρά τα σύννεφα στον ορίζοντα και την Ελλάδα απούσα, η Κύπρος συνέχισε την πορεία προς τα Σούσα της Αυλής του Σουλτάνου.

Το ίδιο επίσης ισχύει για το υπουργικό συμβούλιο του Οκτωβρίου, όταν δώσαμε την εικόνα μιας κατακερματισμένης διακυβέρνησης. Με τη θέση του υπουργού Εξωτερικών ουσιαστικά κενή, αναγγέλλονται ταξίδια στην Τουρκία ενός εξ αντικειμένου άπειρου πρωθυπουργού. Επιπροσθέτως, αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών είναι πρόσωπο, το οποίο ολοφάνερα είναι στερημένο στρατηγικής γνώσης. Εν μέσω επιτάχυνσης των καταιγιστικών στρατηγικών εξελίξεων τις τελευταίες εβδομάδες, λοιπόν, ο εν λόγω πολιτικός βρέθηκε να συνομιλεί με τα «ιερά τέρατα» των αμερικανικών κρατικών επιτελείων.

Το μεγάλο έλλειμμα προϋποθέσεων για μια αξιόπιστη Ελληνική Εθνική Στρατηγική

EUROKINISSI

του Παναγιώτη Ήφαιστου

Η συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου που οδήγησε στην παραίτηση του Υπουργού Εξωτερικών επαληθεύει τρία τουλάχιστον πράγματα.Πρώτον, την απουσία ή μεγάλο έλλειμμα κρατικών θεσμών επιτελικού χαρακτήρα. Δεύτερον, το έλλειμμα γνώσης για το Αλφαβητάριο της διεθνούς πολιτικής στο επίπεδο του πολιτικού προσωπικού, ιδιαίτερα γνώσης για την διπλωματία και τις στρατηγικές των μεγάλων δυνάμεων ως προς τις οποίες η αρτιότητα της γνώσης σχετίζεται με την βιωσιμότητα ενός οποιουδήποτε κράτους. Τρίτον,της απουσία πολιτικής συναίνεσης για τις έσχατες λογικές που συγκροτούν και εκπληρώνουν τα εθνικά συμφέροντα όχι μόνο διακομματικά αλλά και εντός των κυβερνητικών σχημάτων. 

Πιο συγκεκριμένα, η εικόνα ασυνεννοησίας, ελλειμματικού συντονισμού, θολών κρατικών σκοπών επί ζητημάτων μείζονος σημασίας, οι ολοφάνεροι ελιγμοί που υπηρετούν προσωπικούς σκοπούς ή κομματικές σκοπιμότητες και οι χαώδεις διαφορές μεταξύ πρωθυπουργού, υπουργού εξωτερικών και υπουργού άμυνας, καταμαρτυρούν μια αξιοθρήνητη κατάσταση σε όλο το φάσμα της κρατικής οργάνωσης και της πολιτικής του στελέχωσης. 

Εξ ου και προκαλούν απορίες οι πομπώδεις εξαγγελίες για σημαντικό ρόλο της χώρας στην περιφέρειά μας. Εμείς δεν γνωρίζουμε τέτοιους όρους παρά μόνο ότι όλα τα κράτη ακόμη και οι μεγάλες δυνάμεις αγωνίζονται για ισχυρή θέση και ρόλο που εκπληρώνει τα συμφέροντά τους και τους σκοπούς της εθνικής τους ασφάλειας. 

Αναλώσιμο κράτος έχουν καταντήσει την Ελλάδα

του Παναγιώτη Ήφαιστου

Οι παθολογίες της Ελλάδας, που οδηγούν τους σύγχρονους Έλληνες από τη μια συμφορά στην άλλη, καταμαρτυρούνται καθημερινά. Εδώ θα σταθούμε στα ύστερα γεγονότα στον πολιτικό στίβο που υποδηλώνουν το έλλειμμα ή και την παντελή ανυπαρξία εθνικής στρατηγικής. Χαρακτηριστικά, ο απερχόμενος υπουργός Εξωτερικών παραδίδοντας το χαρτοφυλάκιό του στον κ. Αλέξη Τσίπρα ανακοίνωσε αποφάσεις που βρίσκονται ακόμη στο στάδιο επεξεργασίας για έναρξη επέκτασης των χωρικών υδάτων της Ελληνικής Δημοκρατίας σε κάποιες θαλάσσιες περιοχές της επικράτειας αλλά όχι σ’ όλες.

Σίγουρα όχι εκεί όπου και το πρόβλημά μας, δηλαδή στο ανατολικό Αιγαίο. Εξαγγέλθηκε, δηλαδή, η διαδικασία που θόλωσε την ουσία, ή καλύτερα είχαμε στρατηγικό κρυφτούλι που επαύξησε την στρατηγική αναξιοπιστία της Ελλάδας των τελευταίων δεκαετιών και που προκάλεσε την συντεταγμένη αντίδραση μιας -ανεξαρτήτως προβλημάτων- πανέτοιμης Τουρκίας.

Τα γεγονότα των τελευταίων μηνών που αποκορυφώθηκαν στο τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο του Οκτωβρίου, αναδεικνύουν το μείζον πρόβλημα της χώρας, δηλαδή τα πλήγματα κατά της αξιοπιστίας του κράτους, από αυτούς των οποίων αποστολή είναι να το υπερασπίζονται. Ματαιώνουν, επίσης, κάθε προσδοκία πως θα υπάρξει έστω και κατ’ ελάχιστον στοιχειώδης σοβαρότητα για τα μεγάλα προβλήματα της χώρας, ενώ τίθεται πλέον επί τάπητος κατά πόσο το ελληνικό κράτος θα επιβιώσει.

Αλ. Μαλλιάς : Τα δύσκολα σημεία της Συμφωνίας των Πρεσπών

Νέα Κρήτη

Αναγκαία η χάραξη εθνικής στρατηγικής με Εθνικό Συμβούλιο

Η ονομασία erga omnes σε Βόρειο Μακεδονία, είναι ένας επώδυνος συμβιβασμός για την ΠΓΔΜ. Εξίσου όμως επώδυνος συμβιβασμός για την Ελλάδα είναι η αναγνώριση της "μακεδονικής" γλώσσας και εθνικότητας για τους γείτονες, αφού μπορεί στα ελληνικά να μιλάμε για ιθαγένεια, όμως ο όρος nationality έχει και ερμηνεία εθνοτική, λέει ο πρέσβης επί τιμή Αλέξανδρος Μαλλιάς στον 98.4.

Κατά τον ίδιο, η συμφωνία των Πρεσπών δεν είναι επαναδιαπραγματεύσιμη , αφού έχει σχετικό απαγορευτικό όρο, παράγει πρωτογενές δίκαιο και κυρίως θα κριθεί σε βάθος χρόνου. Επίσης επισήμανε, ότι η Ελλάδα είναι αναγκαίο να προχωρήσει στη συγκρότηση Εθνικού Συμβουλίου, αφού τα γεωπολιτικά γεγονότα στη ευρύτερη περιοχή μας πυκνώνουν με δραματικό τόνο.