ardin-rixi

Από τον Μαρξ έως τον Λένιν και τον Στάλιν

του Γιώργου Καραμπελιά από το Άρδην τ. 109

Η προκατάληψη του Λένιν, των μπολσεβίκων, αλλά και της σταλινικής ηγεσίας στη συνέχεια, εναντίον της Ελλάδας και των Ελλήνων, όπως διεγράφη τόσο στην περίπτωση της Μικρασιατικής Εκστρατείας και της στήριξης του Κεμάλ, όσο και στην περίπτωση του Μακεδονικού, αποτελεί συνέχεια μιας ανάλογης προκατάληψης του Μαρξ και του Ένγκελς παλιότερα;

Η προκατάληψη του Μαρξ και του Ένγκελς[1] έχει διαφορετική αφετηρία από εκείνη των Ρώσων μαθητών τους, ωστόσο, όπως θα δούμε, υπάρχουν ορισμένες κοινές σταθερές. Πράγματι, στους Μαρξ και Ένγκελς –στροφή που ολοκληρώνεται μετά το 1853, και την «αναβολή» της Επανάστασης στην Ευρώπη, που μετά το ξέσπασμα του 1848 μπήκε σε ύφεση–, η Ρωσία καθίσταται ο κατ’ εξοχήν εχθρός της ευρωπαϊκής Επανάστασης και οι Έλληνες, καθώς και οι ελληνικές και σλαβικές επαναστατικές απόπειρες, καταδικάζονται ως υποκινούμενες από τη Ρωσία! Σε αυτά τα πλαίσια, η οθωμανική Τουρκία καθίσταται, «αντικειμενικά», σύμμαχος του ευρωπαϊκού προλεταριάτου, και οι ελληνικές εξεγέρσεις –ακόμα και οι κρητικές επαναστάσεις– όργανα του τσαρισμού, ηθελημένα ή αθέλητα. Μέσα σε αυτήν τη λογική μάλιστα, οι Μαρξ και Ένγκελς ανακαλύπτουν σταδιακώς και με αυξανόμενη επίταση όλο και περισσότερες αρετές στους Τούρκους και όλο και περισσότερα ελαττώματα στους Έλληνες! Ο Ένγκελς, στα 1885, χαρακτήριζε όλους τους βαλκανικούς λαούς «νανοφυλές»:

Μια κριτική στο λενινιστικό μοντέλο

του Βλάσση Αγτζιδη*

Eκατό χρόνια έχουν περάσει από τότε που οι μπολσεβίκοι κατέλαβαν την εξουσία στη Ρωσική Αυτοκρατορία, ανατρέποντας τη σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση του Κερένσκι. Η κοσμοϊστορική εκείνη αλλαγή διαμόρφωσε τον 20αιώνα σ’ ολόκληρο τον πλανήτη. Η δραματική όμως κατάρρευση του κομμουνιστικού κόσμου – με συμβολική σημείο τη διάλυση της ΕΣΣΔ τον Δεκέμβριο του 1991 - δεν επέφερε την ουσιαστική αξιολόγηση του πειράματος. Ούτε φώτισε πλήρως της αιτίες της πτώσης.

Αναλογιζόμενοι το πώς αντιμετωπίστηκε η επέτειος αυτή στην Ελλάδα,μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η αντιμετώπιση κινήθηκε κυρίως σε δύο άκρα. Σ’ αυτό του πλήρους εγκωμιασμού του πειράματος και στο άλλο της πλήρους απαξίωσης.

Οι παρακάτω σκέψεις έχουν ως στόχο να περιγράψουν τις βασικές αρχές αυτών που κυριάρχησαν στο επαναστατικό πείραμα. Πιθανότατα, αυτό το ιδεολογικό πλαίσιο που καθόρισε τις επιλογές τους και διαμόρφωσε τις συμπεριφορές τους ίσως και να βαρύνεται με τις δυσπλασίες που εμφανίστηκαν και την σχεδόν απόλυτη παραμόρφωση των αρχικών ονείρων.

Στο μυαλό του Λένιν…*

Το Ποντίκι

του Ξενοφώντος Μπρουντζάκη

Ένας φαραώ στα χρόνια της επανάστασης 

Τον Μάιο του 1922, ο ηγέτης των Μπολσεβίκων Βλαντίμιρ Ιλίτς Ουλιάνοφ, γνωστότερος ως Βλαντίμιρ Ιλίτς Λένιν, υπέστη το πρώτο εγκεφαλικό επεισόδιο που τον υποχρέωσε να μείνει για αρκετό καιρό εκτός δράσης. Ο Λένιν όμως είχε συνηθίσει να εργάζεται αδιάλειπτα και, το φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς, προσπάθησε να επανέλθει στις γνωστές του δραστηριότητες, εκφωνώντας μάλιστα αρκετούς λόγους. 

 

Ωστόσο, σε όλους ήταν φανερό ότι οι δυνάμεις του τον εγκατέλειπαν, πράγμα που επιβεβαίωσαν και οι γιατροί του όταν τον Δεκέμβριο, ύστερα από σύστασή τους, ο Λένιν αποσύρθηκε στο διαμέρισμά του στο Κρεμλίνο. Στις 16 Δεκεμβρίου ένα δεύτερο εγκεφαλικό έρχεται να επιδεινώσει την ήδη δύσκολη κατάσταση της υγείας του. Αυτή τη φορά παρέλυσε όλη η δεξιά πλευρά του. Παρά τη μεγάλη δυσκολία στις κινήσεις του, όμως, το δεύτερο εγκεφαλικό δεν έθιξε την πνευματική του διαύγεια. Ωστόσο, διακόπηκαν πλέον οι επαφές του με τα ηγετικά στελέχη του κόμματος και περιορίστηκε στο να υπαγορεύει άρθρα για κομματικά και άλλα ζητήματα.

 

Ένα από αυτά τα κείμενα ήταν και η περιώνυμη διαθήκη του, που υπαγορεύτηκε στις 25 Δεκεμβρίου του 1922 και στις 4 Ιανουαρίου του 1923. Τον Μάρτιο του ίδιου έτους, έπειτα από το τρίτο του εγκεφαλικό, ο Λένιν δεν έχει ουσιαστικά καμιά δυνατότητα να ασκήσει έστω και υποτυπωδώς τα καθήκοντά του. Η αμετάκλητη κατάσταση της υγείας του θέτει θέμα ηγεσίας και οι διαδικασίες της διαδοχής του γίνονται αφετηρία μιας αδυσώπητης διαμάχης στην οποία θα… πέσουν κορμιά, ακόμα και μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον διάδοχό του – ιδίως μετά. Αλλά αυτή είναι μια άλλη αιματοβαμμένη ιστορία τρόμου απ’ την οποία αναδύθηκε η στοργική φιγούρα του πατερούλη Στάλιν… 

Μια επανάσταση χωρίς παρελάσεις*

Το Ποντίκι

του Ξενοφώντος Μπρουντζάκη

Θεωρήθηκε ως ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα του 20ού αιώνα – ενός αιώνα με περίσσεια σημαντικών γεγονότων. Το καθεστώς που προέκυψε από τη Μεγάλη – όπως συνηθίζουν να την αποκαλούν – Οκτωβριανή Επανάσταση επηρέασε τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της υφηλίου, προβάλλοντας πρωτόγνωρα ιδεώδη στην Ιστορία της ανθρωπότητας, τα οποία θέλησε να υπηρετήσει μέσα από έναν επίσης πρωτόγνωρο κρατικό ολοκληρωτισμό που παρόμοιό του δεν είχε γνωρίσει η ανθρωπότητα. 

Στην Ιστορία κατεγράφη ως Οκτωβριανή Επανάσταση, μια και το απόγειο των επαναστατικών διαδικασιών υπήρξε η κατάληψη των χειμερινών ανακτόρων της Αγίας Πετρούπολης – πράγμα που έγινε, σύμφωνα με το παλιό ημερολόγιο, στις 25 Οκτωβρίου του 1917. Μετά την εγκαθίδρυση του νέου επαναστατικού καθεστώτος, τίποτα δεν ήταν ίδιο, με την έννοια ότι η σταδιακή επικράτησή του σε διάφορα σημεία του πλανήτη άλλαξε τα ιστορικά δεδομένα. Το νέο καθεστώς που επέβαλαν οι μπολσεβίκοι του Λένιν άνοιγε μια νέα σελίδα στην Ιστορία της ανθρωπότητας, που γιορταζόταν κάθε χρόνο με τις μεγαλοπρεπέστερες παρελάσεις που γνώρισε ποτέ ο – σύγχρονος τουλάχιστον – κόσμος, παρελάσεις που έπαψαν να υπάρχουν 73 χρόνια αργότερα, μετά την ηχηρή πτώση της Σοβιετικής Αυτοκρατορίας. Έκτοτε, η επέτειος αυτής της Μεγάλης Επανάστασης δεν γιορτάζεται πουθενά, ούτε καν στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, παρά μόνο από κάποια εναπομείναντα – ελάχιστα – σταλινικά κομμουνιστικά κόμματα, διάσπαρτα στον πλανήτη.

ΟΚΤΩΒΡΗΣ '17: "...Ο ΜΟΝΟΣ ΣΙΓΟΥΡΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΤΡΟΠΟΣ..."

iskra

Του ΝΙΚΟΥ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΥ*

«Ένας χάρτης του κόσµου που δεν 

περιέχει την Ουτοπία δεν αξίζει να τον κοιτάξεις καν,

γιατί αφήνει έξω τη µόνη χώρα όπου η Ανθρωπότητα πάντα θα προσγειώνεται.

Κι όταν προσγειωθεί, κοιτάζει πέρα και, βλέποντας µια καλύτερη χώρα, ξεκινάει για εκεί.

Πρόοδος είναι η υλοποίηση της µιας µετά την άλλη Ουτοπίας»

Οσκαρ Ουάιλντ

Το περασμένο Σάββατο, στις 7 Νοέμβρη (25 Οκτώβρη με το παλιό ημερολόγιο) συμπληρώθηκαν 98 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση.Πρόκειται για το κοσμοϊστορικό γεγονός του 20^ου αιώνα που έλαβε χώρα το 1917 στη Ρωσία και συντάραξε, σφράγισε την πορεία της ανθρωπότητας.

Οι εξελίξεις εκείνων των ημερών περιγράφονται με αυθεντικό τρόπο σε ένα κλασικό βιβλίο. Συγγραφέας του ο σπουδαίος Αμερικανός δημοσιογράφος Τζον Ριντ και τίτλος του «Δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο».

Πάμε να παρακολουθήσουμε με την πένα του Ριντ εκείνες τις κρίσιμες πρώτες ώρες της σοσιαλιστικής Επανάστασης:

 

«Τετάρτη 7 του Νοέμβρη (25 του Οκτώβρη)...

Η "Ημέρα" έδινε συνοπτικές πληροφορίες για τα γεγονότα της θυελλώδικης νύχτας. Οι μπολσεβίκοι κατέλαβαν το τηλεφωνικό κέντρο, το σιδηροδρομικό σταθμό της Βαλτικής και το τηλεγραφείο, οι ευέλπιδες του Πέτερχοφ δεν μπορούν να περάσουν στην Πετρούπολη, οι κοζάκοι ταλαντεύονται, πιάστηκαν μερικοί υπουργοί, σκοτώθηκε ο διοικητής της αστυνομίας της πόλης Μέγιερ, συλλήψεις, κόντρα συλλήψεις, συμπλοκές ανάμεσα στις στρατιωτικές περιπολίες, στους ευέλπιδες, και τους κοκκινοφρουρούς (...).

Ο «ΛΕΝΙΝΙΣΤΗΣ» ΤΣΙΠΡΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΤΣΑΡΛΑΤΑΝΟΙ ΤΥΠΟΥ (ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ) ΚΕΡΕΝΣΚΙ

iskra

Toυ Ν. ΜΠΟΓΙΟΠΟΟΥΛΟΥ*

Μετά τον κ.Μειμαράκη (που τον στηρίζει), μετά τον κύριο Σταύρο Θεοδωράκη (που τον στηρίζει), μετά τον κύριο Στουρνάρα (που τον στηρίζει), μετά τους κκ.Βορίδη, Γεωργιάδη, Ψαριανό, Γιακουμάτο, Χαρδούβελη, Σαμαρά, Βενιζέλο (που τον στηρίζουν και ψηφίζουν μαζί του), μετά την κυρία Βούλτεψη – το μαλλί πως είναι;-  (που τον στηρίζει), ο κ.Τσίπρας επικαλέστηκε χτες και έναν ακόμα για να αποδείξει πόσο δίκιο έχει να ακολουθεί την πολιτική που ακολουθεί. Επικαλέστηκε τον… Λένιν.

«Οι συμβιβασμοί είναι στοιχείο και της επαναστατικής τακτικής. Το έγραψε και ο Λένιν στο βιβλίο του “Αριστερισμός, η παιδική ασθένεια του κομμουνισμού”», είπε ο κ.Τσίπρας. Το είπε στην συνέντευξή στο ρ/σ «Στο Κόκκινο» για να δικαιολογήσει την φαντασμαγορικών διαστάσεων κωλοτούμπα του.

Λόγω του ότι η συνέντευξη ήταν ραδιοφωνική δεν ξέρουμε αν ο πρωθυπουργός, τη στιγμή που αναζήτησε την δικαίωση του στον… Λένιν, είχε κοκκινίσει μια στάλα από ντροπή. Προσωπικά αμφιβάλουμε.

Ο… επαναστάτης, λοιπόν, πρωθυπουργός, αυτός που θα καταργούσε σε ένα νόμο με ένα άρθρο τα Μνημόνια, αλλά τώρα φέρνει σε ένα νόμο με ένα άρθρο το τρίτο και χειρότερο Μνημόνιο, αυτός που δεν υπάρχει χαμερπής υπαλληλάκος της ντόπιας και ξένης ολιγαρχίας που να μην του φιλοτεχνεί προφίλ «αριστερού εθνάρχη», τι μας λέει; Ότι η προδοσία της αλήθειας και του δίκιου συνιστά συμβιβασμό… επαναστατικού τύπου!

Δυστυχώς για τον κ.Τσίπρα, αυτός που του «σφύριξε» το απόσπασμα από το βιβλίο του Λένιν, το οποίο και ανέφερε στη συνέντευξή του, είναι εξίσου αδιάβαστος με τον πρωθυπουργό.

Απόδειξη: Επειδή ο Λένιν κάτι είχε ακούσει για τους Κερένσκι (σσ: το μικρό όνομα του Κερένσκι ήταν «Αλέξανδρος»), τους πρώην, τους νυν και τους επόμενους Αλέξανδρους Κερένσκι, γι’ αυτό στον«Αριστερισμό», κάτω ακριβώς από το παράδειγμα με τους ληστές στο οποίο αναζήτησε καταφύγιο ο κ.Τσίπρας, ο Λένιν φροντίζει να ξεκαθαρίζει τη διαφορά ανάμεσα σε αυτόν που δίνει τα λεφτά του στον ληστή για να σώσει τη ζωή του και σε αυτόν που αποτελεί συνένοχο του ληστή.

Γράφει ο Λένιν:

Η "κολοκυθιά" με τις ΠΝΠ

Νέα Κρήτη

Οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου θυμίζουν τη διετία της συγκυβέρνησης Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ και γενικά μιλώντας δεν είναι πολύ καλό πράγμα για μία κοινοβουλευτική δημοκρατία. Κυρίως δίνουν την αίσθηση "εκτάκτων συνθηκών" που άλλες εποχές κράτησαν 7 ολόκληρα χρόνια. Όταν μάλιστα πρόκειται για μια κυβέρνηση "πρώτη φορά Αριστερά" με σύμπραξη ΑΝ.ΕΛ., που όπως μας είπε και ο πρωθυπουργός στις προγραμματικές του δηλώσεις «αποφασίζει και νομοθετεί μαζί και με το λαό», τότε πολιτικά είναι ήττα.

Του Γιώργου Σαχίνη

Η απόφαση επίσης για μεταφορά όλων ταμειακών διαθεσίμων και όχι απλά των αποθεματικών ή των πλεονασμάτων, όπως ακούστηκε, των Δήμων στην Τράπεζα της Ελλάδας δεν είναι ούτε αυτονόητη, ούτε εύκολη. Ειδικά όταν στο παρελθόν η Αριστερά έχει τονίσει τη σπουδαιότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και έχει καταγγείλει την υποχρηματοδότηση που μειώνει τα περιθώρια παρέμβασης στις τοπικές κοινωνίες.

Οι αιρετοί της Τοπικής Αυτοδιοίκησης έχουν ευθύνη να υπερασπίζονται και την αυτονομία τους και τη δημοκρατία και να στέκονται απέναντι σε αποφάσεις της εξουσίας, όταν δεν εξυπηρετούν τα συμφέροντα των πολλών αυτού του τόπου. Δυστυχώς, όμως, δεν το έπραξαν ούτε όταν ο Φούχτελ και η παρέα του έκαναν τα "όργια του Μέλανα Δρυμού" στους Δήμους, ούτε όταν εργαζόμενοι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης απολύονταν και έμπαιναν σε διαθεσιμότητα, ούτε όταν εργολάβοι έπαιρναν τις δραστηριότητες των Οργανισμών που διοικούσαν, ούτε όταν οι συμπολίτες τους ζητούσαν να επανασυνδεθεί το ρεύμα που τους έκοβε η ΔΕΗ. Φυσικά, και υπήρξαν εξαιρέσεις τέτοιων αιρετών και στην Κρήτη .

ΤΙ ΘΑ ΕΚΑΝΕ Ο ΛΕΝΙΝ;

iskra

Του ΝΙΚΟΥ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΥ*      

Σαν σήμερα, πριν από ακριβώς 145 χρόνια, στις 22 Απρίλη 1870, γεννήθηκε ο Λένιν. Ο ηγέτης της πρώτης νικηφόρας σοσιαλιστικής επανάστασης στον κόσμο.

«Εμείς αρχίσαμε... ο πάγος έσπασε... ο δρόμος χαράχτηκε...»! Έτσι περιέγραφε ο ίδιος ο Λένιν, με το μεγαλείο της σεμνότητάς του, το μέτρο της δικής του συμβολής στο κοσμοϊστορικό αυτό γεγονός.

Πολλά χρόνια αργότερα κάποιος που δύσκολα θα μπορούσε να κολλήσει επάνω του η κατηγορία ότι πάσχει από μαρξιστικούς και λενινιστικούς «δογματισμούς», έγραψε:

«Αν ο Μαρξ και ο Λένιν ήταν σήµερα ζωντανοί, θα ήταν βασικοί διεκδικητές του βραβείου Νόµπελ για την οικονοµία. Ο Μαρξ προέβλεψε την προϊούσα εξαθλίωση των εργαζοµένων και ο Λένιν προείδε την υποταγή της υλικής παραγωγής στη συσσώρευση κερδών του χρηµατοπιστωτικού κεφαλαίου. Οι προβλέψεις τους είναι κατά πολύ ανώτερες από τα “οικονοµικά µοντέλα” που σήµερα βραβεύονται µε Νόµπελ και από τις προβλέψεις των κεντρικών τραπεζιτών, των υπουργών Οικονοµικών και των νοµπελιστών οικονοµολόγων...».

Τα παραπάνω λόγια δεν προέρχονται από κάποιον υπουργό οικονομικών του πάλαι ποτέ «Συμφώνου της Βαρσοβίας». Προέρχονται από έναν υπουργό οικονομικών του… Ρόναλντ Ρήγκαν! Τον Πολ Κρεγκ Ρόµπερτς.

Η τοποθέτηση του Ρόμπερτς, που έγινε μόλις πριν από 4 χρόνια και ήταν και η απάντησή του στις διάφορες αστείες θεωρίες που αναπτύσσονταν εκείνη την περίοδο για τον χαρακτήρα της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης, γεννά ένα ερώτημα: Τι θα έκανε, άραγε, σήμερα ο Λένιν;

ΤΟΥ ΟΥΛΙΑΝΩΦ ΤΟ ΜΕΙΔΙΑΜΑ…

iskra

 Του Ν. ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΥ*

Ένα ερώτημα πλανάται πάνω από τον κόσμο των 3 δισεκατομμυρίων ανθρώπων που «ζουν» με 1,5 δολάρια την ημέρα. Ένα ερώτημα πλανάται  πάνω από την Ευρώπη των 120 εκατομμυρίων φτωχών και απόκληρων. Ένα ερώτημα πλανάται πάνω από την Ελλάδα της αιθαλομίχλης: «Τι να κάνουμε;»…

Στις αρχές του περασμένου αιώνα, σε άλλες (;) συνθήκες το ερώτημα είχε τεθεί και είχε απαντηθεί από τον άνθρωπο που την περασμένη Δευτέρα συμπληρώθηκαν 90 χρόνια από τον θάνατό του, στις 21 Γενάρη 1924: Τον Λένιν.

Κατ’ αρχάς τι σόι άνθρωπος, τι σόι τύπος ήταν ο Λένιν; «Λένιν, ο πιο ανθρώπινος άνθρωπος», έγραφε μετά τον θάνατό του ο Μαγιακόφσκι. Αλλά ο Μαγιακόφσκι λάτρευε τον Λένιν και ίσως δεν θα μπορούσε να είναι αντικειμενικός στην κρίση του. Είναι σημαντικότερο, λοιπόν, να μας περιγράψει την προσωπικότητά του κάποιος που οι σχέσεις του μαζί του υπήρξαν, το λιγότερο, πολυκύμαντες: «Ο Λένιν – γράφει ο Τρότσκι – ανεχόταν την νεροποντή από εγκώμια με τον τρόπο που ένας ανυπόμονος πεζός υπομένει τη βροχή κάτω από μια ξώπορτα». Και ως πολιτικός, ως ηγέτης; Ο Τρότσκι πάλι αναφέρει: «Δεν επέβαλε το σχέδιό του στις μάζες. Βοηθούσε τις μάζες να συλλάβουν και να πραγματοποιήσουν τα δικά τους σχέδια».

Έχει να πει κάτι ο Λένιν σήμερα στους εργαζόμενους και στους άνεργους; Τί νόημα έχουν τα λόγια του στην εποχή του Wi – Fi; Και κυρίως τί προοπτική μπορεί να προσφέρει η πολιτική του δράση τώρα που επήλθε το «Τέλος της Ιστορίας», τώρα που το εγχείρημα της Οκτωβριανής Επανάστασης ανατράπηκε;