Γιατί το Κοινωνικό Κράτος πνέει τα λοίσθια και δεν θα ανανήψει

του Στάθη Ανδρέου

Το Κοινωνικό Κράτος πνέει τα λοίσθια και δεν πρόκειται να ανανήψει, παρά τις εξαγγελίες, τις δεσμεύσεις και τους ευσεβείς πόθους. Ο λόγος είναι ότι πλέον δεν εξυπηρετεί ως εργαλείο τα συμφέροντα της κυρίαρχης τάξης.Το διεθνοποιημένο χρηματιστηριακό κεφάλαιο λίγη ανάγκη έχει πλέον τις συμπαγείς κρατικές οντότητες. Οι καιροί καλούν πλέον για χαλαρές συνομοσπονδίες και τα εθνικά δίκαια (και κυβερνήσεις) αποτελούν ανάχωμα.

Έτσι, οι εγχώριοι πολιτικοί αναλαμβάνουν πλέον έναν πολύ πιο δύσκολο ρόλο: αφενός μεν να διατηρήσουν την κοινωνική συνοχή, χωρίς όμως το αντιστάθμισμα των παροχών, αν και η παροχολογία καλά κρατεί. Αφετέρου να λειάνουν το έδαφος θεσμικά και ιδεολογικά για τη νέα τάξη πραγμάτων. Για να πετύχουν αυτό το ομολογουμένως δύσκολο έργο καταφεύγουν σε κάθε λογής λαϊκίστικα επικοινωνιακά τεχνάσματα.

Χαρακτηριστική της λαϊκίστικης ρητορικής είναι η αποσύνδεση της ιδεολογίας από την πολιτική και η προσπάθεια κατασκευής μιας «αποϊδεολογικοποιημένης», ή καλύτερα μιας «αποχαρακτηρισμένης» ιδεολογίας. Υπό αυτή την έννοια η πολιτική και η οικονομία παρουσιάζονται (για λόγους επικοινωνιακούς) περισσότερο ως φυσικά φαινόμενα (επιστρέφουμε στην Αόρατη Χείρα του Άνταμ Σμιθ), ενώ στην πραγματικότητα η οικονομία είναι περισσότερο καθοδηγούμενη και εξαναγκασμένη από ποτέ.

Ταμπού το πελατειακό κράτος

του Χρήστου Γιανναρά

Τ​​ο πρόβλημα σήμερα του κάθε Ελληνα (είτε έχει τις δυνατότητες να το συνειδητοποιήσει είτε δεν τις έχει) είναι ένα: Πώς θα μπορέσει να καταλυθεί η ντροπή του «πελατειακού κράτους» των κομμάτων, με δημοκρατικές διαδικασίες και όχι με δικτατορία.

Αν θέλουμε να μιλάμε ρεαλιστικά (να έχουν αντίκρισμα πραγματικότητας αυτά που λέμε), το ερώτημα πρέπει να είναι: Πώς με κοινοβουλευτισμό συνεπή στις αρχές του, μπορούμε να ανατρέψουμε μια κατεστημένη έκφανση δικτατορίας, όπως το «πελατειακό κράτος» στην Ελλάδα;

Αν η λέξη δικτατορία σημαίνει τη φίμωση της λαϊκής βούλησης, την αυθαιρεσία μιας ανεξέλεγκτης εξουσίας ολίγων, τότε το «πελατειακό κράτος» είναι η αναιδέστερη όλων των μορφών δικτατορίας. Διότι δεν φιμώνει με τη βία τη βούληση των πολιτών, την εξαγοράζει. Ανταλλάζει τη σκέψη, την κρίση, την ευθύνη του πολίτη (δηλαδή την ίδια την ανθρωπιά του) με τον ισόβιο, ανέμελο, συχνά και άεργο, βιοπορισμό του.

Το «πελατειακό κράτος» καταργεί όχι μόνο τα «δημοκρατικά δικαιώματα» του πολίτη, την ευθύνη επιλογής των αρχόντων του, αλλά και τα «κοινωνικά» του δικαιώματα: τις προϋποθέσεις κάλυψης βασικών αναγκών του από θεσμούς που λειτουργούν με κριτήρια κοινής ωφέλειας και όχι ατομικής κερδοσκοπίας. Το «πελατειακό κράτος» της κομματοκρατίας μεταβάλλει τους κρατικούς λειτουργούς σε παρασιτική μάζα αργόσχολων και οριστικά στερημένων από κάθε δημιουργική πρωτοβουλία ανθρώπων. Και καμιά κυβέρνηση δεν διανοήθηκε ποτέ να αλλάξει τις προϋποθέσεις και συνθήκες αυτού του ανθρώπινου εκπεσμού.

Το δόγμα της καταστροφής

analyst

Η κοινωνία των σκλάβων χρέους δεν μπορεί να καταλάβει ότι, έχει κάθε δικαίωμα να καταστρέψει αυτή εκείνο το σύστημα που προσπαθεί να την καταστρέψει – θεωρώντας πως κάποια στιγμή τα πράγματα θα αλλάξουν από μόνα τους, ειρηνικά, ήρεμα, με τη βοήθεια του από μηχανής Θεού ή κάποιου δήθεν προικισμένου ηγέτη.

.

«Οι τραπεζίτες, καθώς επίσης οι πολυεθνικές μονοπωλιακές επιχειρήσεις έχουν κατά μία ορισμένη έννοια καταστρέψει τον καπιταλισμό. Υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες, οι οποίοι είναι απαραίτητοι για μία λειτουργική και αποτελεσματική οικονομία της ελεύθερης αγοράς. Οι άνθρωποι αυτοί υπονομεύουν τους κανόνες….. Η πολιτική λιτότητας, η οποία εφαρμόζεται σε ολόκληρη την Ευρώπη, είναι υπεύθυνη για την απώλεια δισεκατομμυρίων δολαρίων» (J. Stieglitz).

.Ανάλυση

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Είναι αναμφίβολο το ότι ο νεοφιλελευθερισμός, έτσι όπως επιβλήθηκε τη δεκαετία του 1980 από την αγγλοσαξονική σχολή, μέσω της M. Thatcher και του R. Reagan, είχε ως αποτέλεσμα την καταστροφή του συστήματος της ελεύθερης αγοράς – γεγονός που δυστυχώς αδυνατούν να αντιληφθούν οι νεοφιλελεύθεροι, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, οι οποίοι «ονειρεύονται» τον εφιάλτη που ξεκίνησε στις Η.Π.Α. το 1980.

Πρόκειται ασφαλώς για μία θλιβερή ανοησία η οποία, χωρίς να είναι κακοπροαίρετη, δεν λαμβάνει υπ’ όψιν της την ήδη υπάρχουσα εμπειρία – σύμφωνα με την οποία οι Η.Π.Α., για παράδειγμα, θα είχαν προ πολλού χρεοκοπήσει λόγω της συγκεκριμένης  οικονομικής πολιτικής, εάν δεν είχαν το μοναδικό στον πλανήτη προνόμιο να τυπώνουν χαρτιά (δολάρια), για να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους. Αυτό δεν σημαίνει πως είναι σίγουρο το μέλλον τους, ειδικά όταν στα θεμέλια τους υπάρχει μία βόμβα μεγατόνων: το ασφαλιστικό, με την έννοια πως οι μελλοντικές υποχρεώσεις του δημοσίου απέναντι στους Πολίτες του έχουν υπερβεί ήδη τα 100 τρις $ ή το 500% του ΑΕΠ τους.

Περαιτέρω αναρωτιέται κανείς γιατί προκλήθηκε αυτή η καταστροφή την οποία, με αφετηρία το 2008, θα πληρώνουμε για πολλές δεκαετίες – ενώ μπορεί να μας οδηγήσει από την πλήρη κατάρρευση του συστήματος, αφού η ανισότητα και η υπερχρέωση εμποδίζουν την ανάπτυξη, χωρίς την οποία δεν επιβιώνει ο καπιταλισμός, έως τον πυρηνικό πόλεμο, για τον οποίο πρόσφατα προειδοποίησε ξανά ο πρόεδρος Putin. Εν προκειμένω, υπάρχουν πολλοί λόγοι, οι οποίοι μπορούν να βρεθούν.

Δύσκολος ο δρόμος…

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Γιώργου Κούρου

gkouros@naftemporiki.gr

Το 2019 θα είναι το πρώτο ουσιαστικά έτος εκτός μνημονίων. Η οκτάχρονη κρίση όμως άφησε στην Ελλάδα πολλές πληγές σε βάρος της ανάπτυξης και της κοινωνίας. Όλα θυσιάστηκαν τα τελευταία χρόνια στον βωμό της δημοσιονομικής προσαρμογής, που στηρίχτηκε κυρίως στην υπερφορολόγηση. Σε καμία χώρα της Ε.Ε. δεν υπήρξε αύξηση του ανώτατου οριακού φορολογικού συντελεστή φυσικών προσώπων κατά 15 μονάδες, από το 40% στο 55%, με αποτέλεσμα να είναι ο τέταρτος υψηλότερος στις χώρες της Ε.Ε. Η φορολογική δε επιβάρυνση μιας οικογένειας με δύο παιδιά και έναν εργαζόμενο είναι επίσης η τέταρτη υψηλότερη σε ένα δείγμα 21 χωρών που είναι ταυτόχρονα μέλη της Ε.Ε. και του ΟΟΣΑ, ενώ παράλληλα είναι και 16η σε επίπεδο εισοδήματος.

Τα στοιχεία απ’ όλους τους οργανισμούς, αλλά και τα όσα παρουσίασε στην ομιλία του ο πρόεδρος της Alpha Bank Βασίλης Ράπανος, κατά την τελετή υποδοχής του στην Ακαδημία Αθηνών, είναι αποκαρδιωτικά. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ικανό κοινωνικό κράτος, με αποτέλεσμα να ανθεί ο κοινωνικός αποκλεισμός (Eurostat). Είναι ενδεικτικό ότι στις δαπάνες για τη στέγαση και τον κοινωνικό αποκλεισμό η Ελλάδα «καταρρέει», καθώς αντιστοιχούν μόλις στο 0,9% του συνόλου των κοινωνικών δαπανών, ενώ η σύγκριση με τον κοινοτικό μέσο όρο του 4,2% είναι σαφώς απογοητευτική. 

Αυτό είναι το ελληνικό κράτος

Το Ποντίκι

του Δημήτρη Μηλάκα

Το σοκ των απωλειών και της καταστροφής δεν πρέπει να αδρανοποιήσει το αυτονόητο αίτημα της αναζήτησης ευθυνών πριν ο αέρας σκορπίσει τα αποκαΐδια και πριν οι νεκροί παραχωθούν στη λήθη. Τώρα ακριβώς που οι άνθρωποι θρηνούν τους δικούς τους και οι φλόγες ακόμη σιγοκαίνε είναι η στιγμή της αναζήτησης και της απόδοσης των ευθυνών έτσι ώστε την επόμενη φορά αυτοί που έχουν την ευθύνη για την αντιμετώπιση «ακραίων καταστάσεων» να αποδειχτούν έτοιμοι και περισσότερο προετοιμασμένοι να τις αντιμετωπίσουν.

Αλλωστε, όσα απερίγραπτα βλέπουν τα μάτια μας και δεν θέλουμε να πιστέψουμε είναι αναμενόμενες λογικές συνεπαγωγές χρόνιων δομικών προβλημάτων, παρατεταμένης και κατά κανόνα σκόπιμης νομοθετικής αδράνειας και ελλείψεων σχεδίων και μέσων για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης όπως αυτή που ζούμε στην Αττική.

Τηρουμένων των αναλογιών η καταστροφή στην Αττική δεν είναι πρωτόγνωρη στη χώρα. Μόλις μια δεκαετία πριν αποσβολωμένοι μετράγαμε δεκάδες νεκρούς στις πυρκαγιές της Ηλείας. Μόλις πριν ένα χρόνο μετράγαμε νεκρούς στη θεομηνία της Μάνδρας.

Το κράτος και ο καπιταλισμός με κοινωνικό πρόσωπο

Γράφει ο Κώστας Μελάς  – 

Πριν ακόμα εμφανιστεί η πολιτική του New Deal με τον Φραγκλίνο Ρούσβελτ στις ΗΠΑ, αλλά και η κεϋνσιανή «Γενική Θεωρία», η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, με πρωτοπόρο το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Σουηδίας, επιχείρησε να διευρύνει τον ρόλο του δημοσίου. Να μετατρέψει το κράτος από απλό τροφοδότη αγαθών και υπηρεσιών, που για τεχνικούς δεν μπορούσαν να παραχθούν από τον ιδιωτικό τομέα σύμφωνα με την οικονομική θεωρία, σε μια «πολιτική αγορά» με βασικές κατανεμητικές εξουσίες. Με τον τρόπο αυτό υποκαθιστούσαν εν μέρει τις λειτουργίες της καπιταλιστικής αγοράς, αφού βεβαίως τις λάμβαναν υπόψη.

Το όλο επιχείρημα προσέβλεπε στη δημιουργία μιας «πραγματικής δημόσιας σφαίρας», ενός «γνήσιου δημόσιου χώρου». Μιας συγκρουσιακής πολιτικής αρένας, όπου εκτός των δημοσίων αναγκών θα εκφράζονταν και θα επιλύονταν και οι ιδιωτικές επιθυμίες. Η όλη προσπάθεια στηρίχθηκε στην ανάληψη από το δημόσιο ορισμένων νέων καθηκόντων μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Το δημόσιο επιβάλλει μια κανονιστική οικονομική πολιτική. Η παγκόσμια οικονομική κρίση του 1929 είχε δείξει ότι μόνο η συνειδητή δράση της κρατικής εξουσίας θα μπορούσε να δημιουργήσει τις απαραίτητες συνθήκες μακροχρόνιας επιβίωσης του συστήματος. Η διεύθυνση της οικονομίας μετατρέπεται σε κεντρικό κυβερνητικό έργο. Η δημοσιονομική, η νομισματική και η συναλλαγματική πολιτική αποκτούν ενεργό ρόλο στην χάραξη και στην άσκηση της οικονομικής πολιτικής. Παράλληλα, οι μεταβιβαστικές πληρωμές, οι επιδοτήσεις ενεργοποιούνται στην κατεύθυνση ανισοκατανομής του εισοδήματος. Το δημόσιο εμπλέκεται στις λειτουργίες σταθεροποίησης, ανάπτυξης και αναδιανομής του εισοδήματος.

Γιατί η σοσιαλδημοκρατία διολίσθησε στο νεοφιλελευθερισμό

του Κώστα Μελά  – 

Τη θέση πως η νεωτερική κοινωνία χαρακτηρίσθηκε από το αίτημα της ισότητας συμμερίσθηκαν πλείστοι όσοι διανοούμενοι, προερχόμενοι, μάλιστα, από διαφορετικούς ιδεολογικούς χώρους. Η πίεση αυτού του αιτήματος έφθασε σε υψηλά επίπεδα τη μεταπολεμική περίοδο και συνέπεσε με την πολιτική κυριαρχία της σοσιαλδημοκρατίας.

Το αίτημα για ισότητα την περίοδο αυτή διευρύνθηκε σε μια μεγαλύτερη γκάμα δικαιωμάτων –πολιτικών, αστικών και κοινωνικών. Σ’ αυτή τη διαδικασία οι μορφές που έλαβαν τα αιτήματα για τη διεύρυνση των δικαιωμάτων ήταν πολυποίκιλες. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες βρέθηκαν αντιμέτωπες με αυτό που ονομάστηκε «επανάσταση αναδυομένων δικαιωμάτων».

Όμως, εκείνο που πραγματικά χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη περίοδο είναι ότι οι διεκδικήσεις των δικαιωμάτων προέρχονταν από όλες τις κοινωνικές ομάδες. Δεν διεκδικούσαν μόνον οι μειονεκτούντες, οι φτωχοί, οι ανήμποροι. Όλοι διεκδικούσαν. Με τον τρόπο αυτό, όμως, στερείται θεμελίου το διαχρονικά ενυπάρχον ηθικό περιεχόμενο του αιτήματος της κοινωνικής δικαιοσύνης. Αυτή ασκείται ή θα έπρεπε να ασκείται μόνο επιλεκτικά, με την καθιέρωση κριτηρίων καθορισμού των δικαιούχων. 

ΟΟΣΑ: Πρωταθλήτρια σε φόρους, τελευταία σε ανάπτυξη και στήριξη ανέργων η Ελλάδα

Της Δήμητρας Καδδά

Πριν καν προσμετρήσει το μειωμένο αφορολόγητο, το οποίο "βλέπει" να εφαρμόζεται από το 2019 (δηλαδή έναν χρόνο νωρίτερα), ο ΟΟΣΑ υπολογίζει ότι τα φορολογικά βάρη στην Ελλάδα είναι από τα υψηλότερα μεταξύ των 46 οικονομιών ανά τον κόσμο που εξετάζει. Καταγράφει επίσης αρνητική "πρωτιά" σε χρηματοδοτική/επιδοματική στήριξη των ανέργων, αλλά και στην πορεία του ΑΕΠ.

Ο ΟΟΣΑ μάλιστα συστήνει μεταξύ άλλων και μείωση των εργοδοτικών εισφορών στους χαμηλά αμειβόμενους εργαζόμενους. Συγκεκριμένα, ο Οργανισμός κάνει λόγο για μεγάλο "μαύρο" τομέα εργασίας στην Ελλάδα και επισημαίνει ότι "η αντιμετώπισή του απαιτεί μεταρρυθμίσεις" μαζί με την μείωση των φορολογικών βαρών στην εργασία (σ.σ. εργοδοτικές εισφορές), "των χαμηλά αμειβομένων εργαζόμενων στους οποίους αυτή παραμένει υψηλή".
 
Τι λέει για τους φόρους
 
Ο ΟΟΣΑ στην ετήσια έκθεσή του "Going for Growth" που δημοσιεύθηκε χθες καταγράφει πάρα πολύ μεγάλα φορολογικά βάρη στην Ελλάδα. Υπολογίζει ότι το μέσο φορολογικό βάρος στην Ελλάδα για ένα ζευγάρι με δύο παιδιά που λαμβάνουν το μέσο μισθό, είναι στο 38,2% του εισοδήματός τους, έναντι 13,6% φορολογικών βαρών της Ιρλανδίας.

Η ΓΑΛΛΙΑ ΘΕΛΕΙ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ, Η ΑΓΓΛΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ!

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Έχει ο καιρός γυρίσματα! Το 1979-80, με την εκλογή της Θάτσερ στη Βρετανία και του Ρέιγκαν στις ΗΠΑ, άρχιζε η επέλαση ενός παγκόσμιου ρεύματος «νεοφιλελευθερισμού», που συντάραξε όλη την ανθρωπότητα, τερματίζοντας, μαζί με την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, τον (σύντομο κατά Χομπσμπάουμ) Εικοστό Αιώνα του Κρατισμού και του Κράτους Πρόνοιας, που είχε προηγηθεί.

Αυτό το κύμα, ο «κύκλος» του νεοφιλελευθερισμού συνέβαλε, αλλά και ενισχύθηκε, από την κατάρρευση της ΕΣΣΔ και του λεγόμενου «Υπαρκτού Σοσιαλισμού».

Παρά τις πολύ μεγάλες παραχωρήσεις που έκαναν στους νεοφιλελεύθερους και τις «Αγορές», ιδίως με τη συνθήκη του Μάαστριχτ, παραχωρήσεις η σημασία των οποίων δεν φάνηκε αμέσως, Γαλλία και Γερμανία διατήρησαν όλη αυτή την περίοδο αρκετά από τα χαρακτηριστικά του κράτους πρόνοιας, του κρατικού σχεδιασμού και παρεμβατισμού και ενός ουσιαστικά «σοσιαλδημοκρατικού» κοινωνικού συνεταιρισμού, που χαρακτήρισαν τον ευρωπαϊκό πυρήνα μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο.

ΑΠΟΤΥΧΗΜΕΝΗ ΧΩΡΑ

analyst

του Βασίλη Βιλιάρδου

Η έννοια ή ο όρος «αποτυχημένο κράτος» (failed state) χαρακτηρίζει μία χώρα, η οποία δεν έχει επιτύχει σε ορισμένες ή σε όλες τις βασικές λειτουργίες της – έχοντας ενδεχομένως χάσει έμμεσα την εθνική της κυριαρχία.

Μεταξύ άλλων, «αποτυχημένη» θεωρείται μία χώρα, η νόμιμα εκλεγμένη κυβέρνηση της οποίας αδυνατεί να λάβει αποφάσεις, να παρέχει σωστές δημόσιες υπηρεσίες ή να συνεργάζεται με άλλα κράτη ισότιμα, ως μέλος της διεθνούς κοινότητας (της Ε.Ε., της Ευρωζώνης κλπ.).

Τυχόν αδυναμία της χώρας δε να επιβιώσει με δικά της μέσα, εξαρτώμενη από τρίτους, όπως στο παράδειγμα της Ελλάδας, η οποία ευρίσκεται στο «χρηματοδοτικό ορό» της Τρόικας, είναι ένα ακόμη βασικό στοιχείο ενός «αποτυχημένου κράτους».

Σύμφωνα τώρα με τη γερμανική βιβλιογραφία, «αποτυχημένο» θεωρείται ένα κράτος που δεν μπορεί να εκπληρώσει τρεις κεντρικές λειτουργίες για τους Πολίτες του: να τους παρέχει ασφάλεια, ευημερία και νομιμότητα, με την έννοια του ολοκληρωμένου Κράτους Δικαίου.

Με την πλήρη ανασφάλεια από οικονομικής και όχι μόνο πλευράς, στην οποία έχει βυθιστεί η Ελλάδα, με την «κατάρρευση» των συνθηκών ευημερίας, με την απορρύθμιση του κοινωνικού κράτους, καθώς επίσης με την περιορισμένη λειτουργία του Κράτους Δικαίου (μεταξύ άλλων, επειδή ορισμένες αποφάσεις των δικαστηρίων δεν γίνονται αποδεκτές από την κυβέρνηση ή τίθενται σε αμφιβολία από το ΔΝΤ, ενώ το σύνταγμα γίνεται ελάχιστα σεβαστό), είναι δύσκολο να αποδεχθεί κανείς ότι, δεν είναι ένα σχεδόν πλήρως αποτυχημένο κράτος.

Από πού πάνε για την κοινωνική Ευρώπη;

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Κατερίνας Τζωρτζινάκη

ktzor@naftemporiki.gr

Η Σουηδία θεωρείται πρότυπο κοινωνικού κράτους και το Γκέτεμποργκ, όπου είχε εφαρμοστεί με επιτυχία και το «πείραμα του εξαώρου», ήταν ιδανικό για της Κοινωνικής Συνόδου της Ε.Ε. σκηνικό.

Οι Σκανδιναβοί σίγουρα δεν τα έχουν λύσει όλα, αλλά «οι σχεδόν τέλειοι» (τίτλος βιβλίου του Μάικλ Μπουθ) δείχνουν συνεχή φροντίδα για ενήλικες και παιδιά, προτού έρθει καταιγίδα. Καλή εκπαίδευση, ασφάλιση υγείας, μέριμνα και προστασία από την απειλή της φτώχειας, καλές θέσεις εργασίας.

Μπορεί να γίνει η Ε.Ε. μια μεγάλη Σκανδιναβία; Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θέλει να δοθεί τουλάχιστον μια υπόσχεση, ένα μίνιμουμ προϋποθέσεων, προκειμένου να μην κυλήσει κι άλλο νερό στον μύλο των λαϊκιστών και των «αντι-». «Για να πετύχει η Ευρώπη δεν μπορεί να γυρίσει την πλάτη στους εργαζόμενους», σχολίασε πρόσφατα.

Η περίπτωση Σουηδία: η οικονομία μεγεθύνεται, η φορολογία μεγαλώνει προκειμένου να χρηματοδοτηθούν παιδεία, έρευνα, και κοινωνικό κράτος.

του Κώστα Μελά

Σε ένα παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον με μεγάλες αβεβαιότητες, και με την ΕΕ να βρίσκεται αντιμέτωπη με δύσκολες καταστάσεις , η Σουηδία είναι η χώρα που αποτελεί  ένα είδος εξαίρεσης, παρουσιάζοντας  εικόνα σταθερότητας και στέρεης οικονομικής ανάπτυξης. Η Σουηδία, χώρα της υψηλής και εκλεκτής τεχνολογίας, στην οποία το κράτος αποτελεί διαχρονικά μεγάλο επενδυτή στην παιδεία, την υγεία και τις τεχνολογικές καινοτομίες. Οι εκτιμήσεις, ακόμη και του ΔΝΤ, για την μελλοντική πορεία της οικονομίας της χώρας είναι θετικές και εγκωμιαστικές, παρότι, όπως θα δούμε στη συνέχεια , η ακολουθούμενη οικονομική πολιτική της Κυβέρνησης των «κοκκινοπράσινων» , Σοσιαλδημοκρατών και Οικολόγων , και ειδικά της Σοσιαλδημοκράτισσας Υπουργού Οικονομικών, Μαγκνταλένα Άντερσον, βρίσκεται σχεδόν στον αντίποδα των προτάσεων οικονομικής πολιτικής του ΔΝΤ και του οικονομικού δόγματος που υπηρετεί. Ίσως να αποτελούν ένα ανταγωνιστικό υπόδειγμα επιτυχημένης  οικονομικής πολιτικής σε σχέση με το κυρίαρχο νεοφιλελεύθερο.  Μάλιστα, πρόκειται για χώρα που βρίσκεται στην ΕΕ αλλά όχι στην ευρωζώνη.

Ας δούμε όμως τα βασικά μακροοικονομικά μεγέθη της χώρας για να έχουμε σαφή εικόνα περί τίνος ομιλούμε.

 Πίνακας 1

Ο μύθος των διαρθρωτικών αλλαγών

analyst

του Βασίλη Βιλιάρδου 

Πρόκειται ουσιαστικά για τη μείωση των μισθών, για τον περιορισμό του κοινωνικού κράτους, καθώς επίσης για τις ιδιωτικοποιήσεις των πάντων – έτσι ώστε να αυξηθούν τα επιχειρηματικά κέρδη, οπότε να ακολουθήσει η ανάπτυξη.

.

.Σε οποιαδήποτε χώρα εμφανίζονται οικονομικά προβλήματα, όποια και αν είναι αυτά, ειδικά στα υπερχρεωμένα κράτη της Ευρωζώνης, η λύση που προτείνεται είναι πάντοτε η ίδια: διαρθρωτικές αλλαγές! Χωρίς καμία καθυστέρηση!

Η οικονομία της Γαλλίας υποχωρεί; Το μαγικό ραβδί, το φάρμακο για όλες τις παθήσεις, οι διαρθρωτικές αλλαγές, πρέπει να επιβληθεί με κάθε τρόπο και χωρίς να δίνεται καμία σημασία στις κοινωνικές εξεγέρσεις (άρθρο). Η βιομηχανική παραγωγή της Ιταλίας μειώνεται συνεχώς, με αποτέλεσμα να θεωρεί κανείς ως χαμένα όλα τα χρόνια της συμμετοχής της στη νομισματική ένωση; Διαρθρωτικές αλλαγές!

To πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει σχέδιο!

Εφικτός ο στόχος της ανάπτυξης αρκεί να βάλουμε στην άκρη τις εμμονές μας, υπογραμμίζει η Μαρίνα Πολίτου. Χρειάζεται άμεσα ένα σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας. Το κράτος-κακοπληρωτής, τα capital controls και η επανεκκίνηση...

της Μαρίνας Πολίτου*

Είναι απολύτως σαφές ότι δεν υπάρχουν δεύτερες σκέψεις στην πλειονότητα των περιπτώσεων σχετικά με τις αποφάσεις αυτής της κυβέρνησης, όμως το ίδιο σαφές είναι ότι δεν υπάρχει και εμπειρία επί του πρακτέου. Είναι, επίσης, απολύτως σαφές ότι το κύριο και πρωταρχικό μέλημα είναι η διατήρηση πάση θυσία του ήδη υπάρχοντος κρατικού συστήματος.

Όπως πολλές φορές έχει αναφερθεί, το θέμα δεν είναι ο Ιδιωτικός ή ο Δημόσιος Τομέας. Όλοι είμαστε Έλληνες και πολίτες αυτού το Κράτους. Το θέμα, όμως, είναι να μην ζει κανείς σε βάρος κανενός γιατί αυτό όχι μόνο, όπως έχει αποδειχθεί ιστορικά, δεν έχει αίσιο τέλος, αλλά κυρίως γιατί δημιουργεί συνέπειες, τις οποίες πληρώνουν και οι επόμενες γενιές!

Όπως είπε από το βήμα της Βουλής ο Γιώργος Χουλιαράκης, με συνταγή «φόρων και κοινωνικής ανασυγκρότησης» θα πορευτεί το επόμενο διάστημα η «πρώτη φορά Αριστερά» κυβέρνηση.

Ανέφερε επίσης ότι «κανείς δεν αμφιβάλλει ότι τα φορολογικά βάρη και για τα φυσικά πρόσωπα και για τις επιχειρήσεις είναι μεγάλα, αλλά μειώνοντας τη φορολογία θα παραχθούν νέα ελλείμματα και θα συρρικνωθεί περαιτέρω το κοινωνικό κράτος».

Άμπωτη και παλίρροια

του Χρήστου Γιανναρά

Για τον ζηλωτή της γνώσης, τον εραστή της σοφίας, τον λάτρη των απόκρημνων ερωτημάτων και του επίμοχθου στοχασμού, η σύμπτωση να ζει συγκαιρινός με κοσμογονική ιστορική ανακατάταξη (κατάρρευση πολιτισμικού «παραδείγματος» και κυοφορία καινούργιου) είναι προνόμιο, δώρο συναρπαστικό. Για τους πολλούς δεν είναι έτσι, η κατάρρευση, οποιαδήποτε, και το άγνωστο καινούργιο που θα ακολουθήσει, γεννάνε ανασφάλεια με ευρύ φάσμα διαβαθμίσεων: από την ανησυχία ώς τον πανικό. Δυσεξέλεγκτη αντίδραση στην ανασφάλεια είναι η εθελούσια τυφλότητα: Tίποτα δεν καταρρέει ούτε κυοφορία συντελείται. Mια «κρίση» περνάμε, θα την παλέψουμε, όπως τόσες ανάλογες στο παρελθόν…

Ποιος έδινε σημασία στον Nίτσε, όταν προειδοποιούσε απεγνωσμένα την Eυρώπη, το 1887, για τον «απειλητικότερο από τους επισκέπτες» που έστεκε στο κατώφλι της: τον μηδενισμό; «Aφηγούμαι την ιστορία των επόμενων δύο αιώνων»: τον μηδενισμό κάθε αξίας, κάθε ποιότητας, κάθε «νοήματος» της ανθρώπινης ύπαρξης και της ανθρώπινης πράξης. Ποιος έδινε προσοχή στον T.Σ. Eλιοτ, όταν το 1939 βροντοφωνούσε, στο θεατρικό του The Family Reunion, ότι «αρχίζει να φαίνεται μόνο ένα μέρος κάποιας πελώριας καταστροφής, κάποιο τερατώδες λάθος και παραλογισμός όλων των ανθρώπων»;

Οι φόροι διπλασιάστηκαν και το κοινωνικό κράτος κατέρρευσε

Το Κουτί της Πανδώρας

Όσο περνούν οι μήνες όλο και περισσότερο αποδεικνύεται ότι η συνταγή των μνημονίων ήταν συναταγή θανάτου και όχι εξόδου από την κρίση για την ελληνική οικονομία. Αδιάσειστοι μάρτυρες, τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (ΕΛ.ΣΤΑΤ).

Σύμφωνα με αυτά την τελευταία τριετία οι φόροι που καταβάλλουν οι έλληνες πολίτες έχουν διπλασιαστεί. Συγκεκριμένα ενώ στο πρώτο τρίμηνο του 2010 πληρώθηκαν 3,859 δισ. ευρώ σε φόρους το τελευταίο τρίμηνο του 2012 οι πολίτες είχαν πληρώσει 6,106 δισ. ευρώ για εισόδημα και περιουσία.

Την ίδια ώρα που τα εισοδήματα μισθωτών και συνταξιούχων έχουν μειωθεί κατακόρυφα εξαιτίας των μνημονιακών περικοπών και η ανεργία έχει χτυπήσει κόκκινο. Το αποτέλεσμα είναι η κατανάλωση να έχει μειωθεί κατακόρυφα. Η ελληνική οικονομία βυθίζεται σε ένα ολοένα και μεγαλύτερο φαύλο κύκλο ύφεσης και νέων μέτρων.

ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΑΥΤΟΔΙΑΘΕΣΗΣ

Σοφοκλέους 10

Εάν καταρρεύσει το κοινωνικό κράτος, καθώς επίσης εάν ιδιωτικοποιηθούν-εκποιηθούν οι κοινωφελείς, οι κερδοφόρες και οι στρατηγικές επιχειρήσεις της πατρίδας μας, «ένοχοι» θα είναι κυρίως οι πολιτικοί, τα συνδικαλιστικά κινήματα και η έλλειψη εμπιστοσύνης...

“Όταν απειλείται η εθνική κυριαρχία ενός κράτους, στα πλαίσια ενός συμβατικού πολέμου, η προστασία των συνόρων του είναι υποχρέωση των ενόπλων δυνάμεων - οι οποίες, σε περιόδους ειρήνης, λειτουργούν προληπτικά, αποθαρρύνοντας τους εχθρούς της χώρας τους.

Από την άλλη πλευρά, όταν απειλείται η εθνική κυριαρχία ενός κράτους, στα πλαίσια ενός οικονομικού πολέμου, η υποχρέωση προστασίας των «συνόρων» του είναι, μεταξύ άλλων, θέμα των οργανωμένων κοινωνικών ομάδων - στις οποίες ανήκουν τα συνδικαλιστικά κινήματα τόσο των εργαζομένων, όσο και των εργοδοτών, αφού απέναντι σε εξωτερικές απειλές οφείλουμε να είμαστε όλοι ενωμένοι”.       

Ανάλυση

Οι περισσότεροι Έλληνες αλλά και πολλοί άλλοι αναρωτιούνται, σχετικά με το πώς είναι δυνατόν να συνεχίζεται (αυξανόμενη) η εκκωφαντική σιωπή των αμνών, παρά τα εγκληματικά, εντελώς αναποτελεσματικά μέτρα λιτότητας, την επιχειρούμενη λεηλασία της ιδιωτικής και δημόσιας περιουσίας, τη φτωχοποίηση, την καταστροφή των μελλοντικών γενεών, καθώς επίσης την κατάρρευση του κοινωνικού κράτους.