Χωρίς ελάφρυνση χρέους, η ελληνική οικονομία θα σέρνεται

του Κώστα Μελά

Είναι δύσκολο η ελληνική οικονομία να αφήσει πίσω της την κρίση και να σταθεί στα πόδια της, ως μια κανονική οικονομία, αν δεν ελαφρυνθεί το χρέος. Γνωρίζουν όλοι, ακόμη και όσοι προσποιούνται ότι δεν το αντιλαμβάνονται, ότι ο αρνητικός υπερκαθορισμός της ελληνικής οικονομίας είναι το υψηλότατο δημόσιο χρέος. Το ύψος του, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) τον Δεκέμβριο του 2017, διαμορφώθηκε στα 328,7 δισ. ευρώ, ενώ έως τα τέλη του 2018 εκτιμάται από το ελληνικό υπουργείο Οικονομικών ότι θα ανέλθει στα 332 δισ. ευρώ.

Πρόκειται για ένα τεράστιο βάρος δημοσίου χρέους που αγγίζει σχεδόν το 180% του ελληνικού ΑΕΠ, ύψος που το κάνει να θεωρείται δύσκολα διαχειρίσιμο και εύκολα μη βιώσιμο στην πρώτη αναταραχή των χρηματοπιστωτικών αγορών. Βασικός αρνητικός υπερκαθορισμός σημαίνει απλά ότι η οικονομία δεν μπορεί να αποκτήσει εκείνους τους βαθμούς ελευθερίας που θα της επιτρέψουν να αναπτυχθεί εκμεταλλευόμενη τις πραγματικές δυνατότητές της μέσα στο δεδομένο διεθνές περιβάλλον.

Η «ελάφρυνση» του ελληνικού χρέους είναι στην ημερήσια διάταξη, δεδομένου ότι η τεχνική προπαρασκευαστική διαδικασία σε επίπεδο ειδικών βρίσκεται σε εξέλιξη ήδη από το Μάρτιο. Απόφαση δεν αναμένεται να ληφθεί πριν η Ελλάδα ολοκληρώσει επιτυχώς το τρέχον πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής. Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι η προοπτική ελαφρύνσεων του ελληνικού χρέους έχει ήδη τεθεί από το Νοέμβριο του 2012, με ανανέωση των σχετικών δεσμεύσεων από καιρού εις καιρόν στο διάστημα που έχει μεσολαβήσει έως σήμερα.

Το πρόσωπο της Ευρώπης που θα θέλαμε να ξεχάσουμε

Οι γερμανικές και γαλλικές επιδιώξεις για την ελάφρυνση χρέους ενόψει της εξόδου της Ελλάδας από τα μνημόνια. Η πολιτική του διαίρει και βασίλευε και οι πωλήσεις οπλικών συστημάτων. 

Γράφει ο Δ. Τσίγκος*

Το ελληνικό χρέος είναι μη βιώσιμο. Όλοι το γνωρίζουν, όλοι το γνώριζαν πάντοτε, τουλάχιστον από τα τέλη του 2009, οπότε η ελληνική κρίση απασχολεί την παγκόσμια επικαιρότητα. Το πρόβλημα όμως είναι ότι ενώ όλοι το γνώριζαν, ελάχιστοι είχαν το θάρρος να το πουν. Μια πραγματικότητα που δεν έχει αλλάξει μέχρι σήμερα.

Αν προσπαθήσουμε να κοιτάξουμε πώς ξεκίνησε το ζήτημα, θα δούμε πως ήταν ένα πρόβλημα κυρίως για τη Γερμανία και τη Γαλλία, τις δύο μεγαλύτερες δηλαδή οικονομίες της ευρωζώνης. Αυτό ισχύει διότι ήταν οι επενδυτικές τράπεζες των δύο αυτών χωρών που είχαν «επενδύσει» μαζικά στο ελληνικό χρέος, το οποίο αξίζει να σημειωθεί πως άλλοι παίκτες του ιδίου οικοσυστήματος αξιολογούσαν με «ΑΑΑ» -την ανώτατη βαθμίδα δηλαδή- ως προς το αξιόχρεό του, οπότε εκείνα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα έρχονταν αντιμέτωπα με μια πολύ δυσάρεστη κατάσταση, στην περίπτωση που το ελληνικό δημόσιο χρεοκοπούσε.

Μην ξεχνάμε πως όλα αυτά έγιναν το 2009 και το 2010. Έναν χρόνο πριν, η κατάρρευση της Lehman Brothers είχε ταρακουνήσει συθέμελα την παγκόσμια οικονομία. Στην Ευρώπη πολλές τράπεζες βρέθηκαν στο χείλος της καταστροφής και οι κυβερνήσεις αναγκάστηκαν να παρέμβουν με μεγάλα "πακέτα διάσωσης", τα οποία τελικά βεβαίως επωμίστηκαν οι φορολογούμενοι. Τη στιγμή λοιπόν που ευελπιστούσαν ότι ο εφιάλτης τελείωσε, το τελευταίο που ήθελαν ήταν να απαιτηθεί να δώσουν μεγάλα πακέτα διάσωσης και σε επενδυτικές τράπεζες που είχαν έκθεση στο ελληνικό χρέος και μετά να έχουν να απαντήσουν σε κάποια προφανή ερωτήματα, όπως π.χ. με ποια κριτήρια το ελληνικό χρέος είχε αξιολόγηση «ΑΑΑ».

Αξιοπιστία και ελάφρυνση του χρέους

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Tου Αριστομένη Βαρουδάκη*

* Καθηγητής Οικονομικών, Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου, πρώην ανώτερο στέλεχος της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΟΟΣΑ. 

Οι πρόσφατες διαβουλεύσεις του Eurogroup ανέδειξαν μια σημαντική διχογνωμία μεταξύ των δανειστών σχετικά με την ελάφρυνση του ελληνικού δημοσίου χρέους. Το ΔΝΤ προτείνει ουσιαστική και εμπροσθοβαρή ελάφρυνση, ώστε το χρέος να καταστεί βιώσιμο εξαρχής, δημιουργώντας έτσι συνθήκες εμπιστοσύνης στις αγορές που θα επέτρεπαν δανεισμό χαμηλού κόστους. Η άποψη φαίνεται να συνεπικουρείται από χώρες όπως η Γαλλία, που έχει προτείνει και τη λύση της ρήτρας ανάπτυξης για τη διευκόλυνση της αποπληρωμής του χρέους.

Remaining Time-0:00

Fullscreen

Mute

Ο Αριστομένης Βαρουδάκης

Η Γερμανία και άλλες χώρες του Βορρά υποστηρίζουν όμως ότι αυτό θα άμβλυνε τα κίνητρα για τη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας και τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων. Αντίθετα, οι ελαφρύνσεις θα πρέπει να είναι βαθμιαίες και με αιρεσιμότητα, ανάλογα με την τήρηση των ελληνικών δεσμεύσεων. 

Η έλλειψη εμπιστοσύνης στην προσήλωση των ελληνικών κυβερνήσεων στους δημοσιονομικούς στόχους συναρτάται ιδιαίτερα με την επίδραση του εκλογικού κύκλου, όπως έχει δείξει το παρελθόν. Με εξαίρεση τις εκλογές του 1996 και του 2000, λόγω της προσπάθειας εισόδου στην ΟΝΕ, οι υπόλοιπες εκλογικές αναμετρήσεις πριν από την κρίση οδήγησαν σε δημοσιονομικό εκτροχιασμό. Το διαρθρωτικό δημοσιονομικό έλλειμμα (που δείχνει την επίδραση της πολιτικής και όχι της οικονομικής συγκυρίας) αυξήθηκε το 2004, που ήταν έτος εκλογών, κατά 2,1% του ΑΕΠ σε σχέση με το 2003. Το 2007 και το 2009, επίσης εκλογικά έτη, αυξήθηκε κατά 2,4% και 3,8% αντίστοιχα σε σχέση με τα αμέσως προηγούμενα έτη. Η εμπειρία είναι ακόμα χειρότερη όσες φορές οι εκλογές έγιναν με την απλή αναλογική, που δημιούργησε κυβερνητική αστάθεια και αδυναμία σφιχτής διαχείρισης, όπως το 1989 και το 1990. Το 1990, μετά τις δύο αυτές αναμετρήσεις, το διαρθρωτικό δημοσιονομικό έλλειμμα είχε αυξηθεί κατά 4,3% του ΑΕΠ σε σχέση με το 1988. Αντίστοιχα σενάρια φαίνονται πιθανά και στο μέλλον, τόσο μάλιστα που οι επερχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις μπορεί να είναι πολλαπλές, λόγω και της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας, αλλά ιδίως λόγω της επαναφοράς από την κυβέρνηση της απλής αναλογικής. 

Κόντρες στο ευρωιερατείο για το ελληνικό χρέος

του Μάκη Ανδρονόπουλου

O πρόεδρος του Eurogroup Μάριο Σεντένο δήλωσε το περασμένο Σάββατο ότι η Eυρωζώνη θα καταρτίσει ένα σχέδιο ελάφρυνσης του κρατικού χρέους της Ελλάδας το οποίο θα είναι αξιόπιστο για τις αγορές και θα συνίσταται στην επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των δόσεων των δανείων που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του δεύτερου προγράμματος στήριξης της χώρας (131 δισ. ευρώ). Οι μέχρι τώρα πληροφορίες για το πού κατευθύνονται τα πράγματα δεν είναι ενθαρρυντικές, ούτε για τις αγορές, αλλά ούτε και για την ελληνική κοινωνία.

Τόσο ο κ. Σεντένο όσο και τα άλλα μέλη του G7 πρέπει να αντιληφθούν πως η αξιοπιστία της ελάφρυνσης του χρέους (179% του ΑΕΠ) εξαρτάται εν πολλοίς από τον βαθμό ελάφρυνσης της κοινωνίας και της οικονομίας από τους φόρους. Το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα που όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας θα δημοσιοποιηθεί σύντομα, θα περιλαμβάνει σταδιακά δημοσιονομικό χώρο που θα βελτιώσει τις συνθήκες. Το επιβεβαίωσε και ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος. Αν πάντως πρόκειται για 800 εκατ. που θα πρέπει να μοιραστούν ανάμεσα στις φορολογικές ελαφρύνσεις και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, τότε δεν πάμε πουθενά, αλλά συνεχίζουμε το σημειωτόν μέσα στο ναρκοπέδιο.

Η Γερμανία είναι χώρα ή τράπεζα;

του Μάκη Ανδρονόπουλου

Η Γερμανία και οι δορυφόροι της, Αυστρία, Ολλανδία, Φινλανδία αρνούνται την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους εάν δεν εξασφαλίσουν τον έλεγχο στις αποπληρωμές, ούτως ώστε η Ελλάδα να αναγκαστεί να συνεχίσει τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τα μέτρα λιτότητας. Η γερμανική αυτή θέση στην ουσία απορρίπτει τη γαλλική πρόταση για ένα «μηχανισμό αναπτυξιακής προσαρμογής» που θα συνδέει αυτόματα τις αποπληρωμές του χρέους με την ανάπτυξη. Η Ελλάδα, δηλαδή, θα καταβάλλει μεγαλύτερες δόσεις αν η οικονομία της αναπτύσσεται ταχύτερα και θα μειώνει τις δόσεις εάν επιβραδύνεται.

Η γερμανική στάση οφείλεται σε τέσσερις παράγοντες:

• Πρώτον, στη γενικότερη αντιπαράθεση του Βερολίνου με τον Μακρόν και τις προτάσεις που έχει κάνει για την ευρωζώνη, με τις οποίες δημιουργούνται δημοκρατικοί θεσμοί και διαδικασίες ελέγχου γύρω από το ευρώ.

• Δεύτερον, στο ανοιχτό ζήτημα του αναγκαστικού κατοχικού δανείου και των πολεμικών αποζημιώσεων.

Bloomberg: Oχτώ ερωτήματα για την επόμενη ημέρα της Ελλάδας

Τα αγάλματα της θεάς Αθηνάς (αριστερα) και της θεάς Τύχης (δεξιά) στην πρόσοψη του Μεγάρου Σταθάτου στην οδό Βασ.Σοφίας με την Ελληνική και την σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,Τρίτη 23 Μαϊου 2017 (TATIANA ΜΠΟΛΑΡΗ/EUROKINISSI)

Καθώς η έξοδος από το πρόγραμμα, οχτώ χρόνια μετά την ένταξη στο πρώτο μνημόνιο, πλησιάζει, η αβεβαιότητα σχετικά με το εάν η ελληνική οικονομία μπορεί να επιστρέψει στην «ομαλότητα» επιμένει. Αυτό επισημαίνει σε άρθρο του το ειδησεογραφικό πρακτορείο Bloomberg, το οποίο και θέτει οχτώ ερωτήματα, η απάντηση των οποίων θα καθορίσει την επόμενη ημέρα για την Ελλάδα. 

1) Θα αποσπάσει η Ελλάδα ελάφρυνση χρέους

Η Ευρωζώνη έχει συμφωνήσει να χαλαρώσει τους όρους στο χρέος, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά σημεία διαφωνίας μεταξύ των πιστωτών, όπως το ποια ακριβώς δάνεια θα αναδιαρθρωθούν, ποιο θα είναι το μονοπάτι για τα πρωτογενή πλεονάσματα και εάν η ελάφρυνση θα δοθεί όλη μαζί χωρίς όρους ή σε δόσεις και με αυστηρές προϋποθέσεις. 

2) Πόσο στενή θα είναι η εποπτεία; 

Αν και η Ελλάδα έχει ξεκαθαρίσει ότι θέλει καθαρή έξοδο, το βάρος του χρέους επιβάλλει τη στενή εποπτεία για ένα διάστημα. Αυτή θα είναι πιο αυστηρή από εκείνη σε χώρες, όπως η Πορτογαλία και η Ιρλανδία και θα περιλαμβάνει τακτικου΄ς ελέγχους, αν και εν είναι σαφές πώς ακριβώς θα συνδεθεί με τη συμμόρφωση της Ελλάδας.

Η επιστροφή στις αγορές αφήνει εκτός ατζέντας την ελάφρυνση

Έχει πολλαπλό ενδιαφέρον να ακούμε τον Υπουργό Οικονομικών να συνιστά στην κυβέρνηση να αφήσει το «κατενάτσιο», με το οποίο «χάνει ευκαιρίες» και να περάσει σε «επιθετική πολιτική». Πρώτον, επειδή τη σύσταση την κάνει ο πιο αρμόδιος υπουργός Οικονομικών και όχι κάποιος εκτός κυβέρνησης. Δεύτερον, επειδή ο Τσακαλώτος διεκδικούσε και ίσως διεκδικεί ακόμα για τον εαυτό του τον τίτλο του ηγέτη της αριστερής πτέρυγας του ΣΥΡΙΖΑ!

του Κώστα Βεργόπουλου

Ας αφήσουμε, όμως, αυτά τα ομολογουμένως περίεργα, και ας αναρωτηθούμε τι θα άλλαζε εάν η κυβέρνηση εφάρμοζε με «επιθετική πολιτική» και δική της πρωτοβουλία τις αξιώσεις των δανειστών προτού καν αυτές διατυπωθούν. Ευκαιρίες μπορούν να χάνονται τόσο με την επιθετική πολιτική όσο και με την αμυντική.

Ο Τσακαλώτος διαβεβαιώνει ότι διαθέτει «σχέδιο εξόδου» της χώρας από το τούνελ. Εάν αυτό πράγματι αληθεύει, όμως, γιατί άραγε δεν το γνωστοποιεί στον ελληνικό λαό, ώστε να εξασφαλίσει τη συμμετοχή και στήριξη του; Εάν το σχέδιο του συμπίπτει με αυτό των δανειστών, τότε δεν έχει σημασία έχει εάν εφαρμόζεται με «επιθετική» πρωτοβουλία της μιας πλευράς ή της άλλης.

Διαβεβαιώνει, επίσης, πως με την πρόσφατη έξοδο στις αγορές η Ελλάδα αποδεικνύει ότι στέκεται στις δικές της δυνάμεις, χωρίς στήριξη ούτε βοήθεια από τους εταίρους της. Κι ακόμη ότι, σε αντιδιαστολή με κάθε προηγούμενη έκδοση ομολόγου, η πρόσφατη «ενσωματώνει και λύση του προβλήματος του χρέους», πράγμα που υποτίθεται ότι αγνοείτο από όσες είχαν προηγηθεί.

Η Ελλάδα χρειάζεται ελάφρυνση χρέους

Το Ποντίκι

του Δημήτρη Μηλάκα

Ακούγοντας τον πρωθυπουργό στην ομιλία του στο Υπουργικό Συμβούλιο την περασμένη Τετάρτη και παίρνοντας τοις μετρητοίς και κατά γράμμα τα λεγόμενά του, σχηματίζει κανείς την εντύπωση ότι όπου να ’ναι η χώρα επιστρέφει στην κανονικότητα. Ο πρωθυπουργός μάλιστα, όπως είπε μιλώντας στους υπουργούς του, σχεδιάζει το κυβερνητικό πρόγραμμα σε βάθος εξαετίας, γιατί πιστεύει προφανώς ότι, αφού τα πράγματα πάνε καλά, η κυβέρνησή του θα ανταμειφθεί και θα κερδίσει τις εκλογές που θα γίνουν, όπως είπε, ύστερα από δύο χρόνια.

 

Πάνε όμως τα πράγματα τόσο καλά όσο τα περιγράφει ο Αλέξης Τσίπρας; Κάποιοι κατά τεκμήριο ειδήμονες (καθ’ ότι συντάκτες του μεγαλύτερου παγκοσμίως οικονομικού ειδησεογραφικού πρακτορείου, του Bloomberg) υποστηρίζουν ότι το μόνο που έγινε στο περιβόητο Εurogroup, όπου υποτίθεται ότι η ελληνική κυβέρνηση πέτυχε – κατά τα λεγόμενά της – μεγάλη νίκη, είναι μια συμφωνία «extend and pretend». Με άλλα λόγια, δηλαδή, μια συμφωνία που πετάμε το τενεκεδάκι του προβλήματος μακριά (extend) και υποκρινόμαστε (pretend) ότι όλα πάνε καλά.

«Την αλήθεια ρε! Την αλήθεια»!

iskra

του Πέτρου Μηλιαράκη*

Ας μην αιφνιδιαστεί ο αναγνώστης. Ο τίτλος του παρόντος κειμένου δεν αφορά περιθώριο πολιτικού λόγου. Αντιθέτως αναφέρεται στην κατακλείδα μιας σημαντικής ταινίας του Θόδωρου Μαραγκού «μάθε παιδί μου γράμματα» του 1981, που αφορά κουλτούρα της πρώτης μεταπολιτευτικής περιόδου.

Το σημαντικό αυτό έργο, που αφορούσε σενάριο και σκηνοθεσία του Θόδωρου Μαραγκού, ερμήνευσε ένα από τα ιερά τέρατα της υποκριτικής τέχνης, ο Βασίλης Διαμαντόπουλος μαζί με άλλους λαμπρούς ηθοποιούς, όπως ο Νίκος Καλογερόπουλος, ο Κώστας Τσάκωνας, η Άννα Ματζουράνη και η Ειρήνη Καζάκου.

Από τον τίτλο του έργου ξεχώρισε η κατακλείδα της αναφοράς όπου όχι απλώς ο άκρως συντηρητικός, αλλά και δειλός Διευθυντής του Λυκείου-Γυμνασίου της Ορεινής Αρκαδίας τον οποίο υποδυόταν ο Βασίλης Διαμαντόπουλος, αρνήθηκε στη σχετική τελετή αποκάλυψης του μνημείου να αναφερθεί στη θυσία του Χρήστου Καναβού, κομμουνιστή-αντιστασιακού που σκοτώθηκε στην Κατοχή, μαζί με άλλους συγχωριανούς τους πεσόντες. Ο συγκεκριμένος «Γυμνασιάρχης» που εξέφραζε την απόκρυψη μέρους της τοπικής ιστορίας, παρά που γνώριζε τα συμβάντα, εκτέθηκε (έτσι τελείωνε το συγκεκριμένο έργο) με την κραυγή του υιού του Σωκράτη (τον υποδυόταν ο Νίκος Καλογερόπουλος) που τον ανακάλεσε στην ιστορική και πολιτική τάξη με τη φράση του τίτλου του παρόντος κειμένου: «την αλήθεια ρε! την αλήθεια!»

Παγίδα διαρκείας η αποπληρωμή μη βιώσιμου χρέους

Στη Μάλτα, οι Έλληνες διαπραγματευτές αποδέχθηκαν να κλείσει πρώτα η λεγόμενη τεχνική συμφωνία, που αφορά προνομοθέτηση των μέτρων λιτότητας, δηλαδή την περικοπή συντάξεων και τη μείωση του αφορολόγητου. Ήταν ο όρος για να εκταμιευθεί η εκκρεμούσα δόση της 2ης αξιολόγησης. Η λεγόμενη συνολική συμφωνία, που θα περιλαμβάνει και την διευθέτηση του χρέους, πιθανότατα παραπέμπεται στο 2018.

του Γεράσιμου Ποταμιάνου

Στις 22 Μαΐου το Eurogroup, παρά τις προσδοκίες, δεν ανέλαβε ποσοτικές δεσμεύσεις για ελάφρυνση του χρέους, ούτε υιοθέτησε μια  διαδικασία διευθέτησης. Το χρέος θα τύχει ειδικού χειρισμού με την μέθοδο «σπεύδε βραδέως». Δηλαδή, πιθανότατα ούτε στις 15 Ιουνίου θα δοθεί τελική λύση, καθώς η συμφωνία του 2015 και 2016 προβλέπει συζήτηση για το χρέος μετά την ολοκλήρωση του 3ου μνημονίου, όπως κανόνισε ο Σόιμπλε.

Τότε θα γίνει περιγραφή μεθοδολογίας μείωσης της παρούσας αξίας του χρέους και όχι απομείωσης της ονομαστικής του αξίας. Μάλλον, δεν θα υπάρξει  σύντομα κλείδωμα μακροχρόνιων επιτοκίων, ούτε αντικατάσταση του δανείου του ΔΝΤ με δάνειο του ΕΣΜ, μετά την παρέμβαση Επιτροπής του αμερικανικού Κογκρέσου.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ BLOOMBERG «Τορπίλη» από Ευρωπαίους: Μην περιμένετε βελτιωμένο πακέτο για το χρέος

Οχι μόνο δυναμιτίζει κάθε προσπάθεια εξεύρεσης λύσης αλλά ουσιαστικά κόβει τα πόδια της Αθήνας το δημοσίευμα του Bloomberg που επικαλείται Ευρωπαίους αξιωματούχους. Συγκεκριμένα, αξιωματούχοι που εμπλέκονται άμεσα στις διαπραγματεύσεις για το ελληνικό χρέος είπαν ότι μπορεί να μην προσφερθεί στην Αθήνα ένα ουσιαστικά βελτιωμένο πακέτο ελάφρυνσης στην επόμενη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στο Λουξεμβούργο, μεταδίδει το πρακτορείο Bloomberg.

Οι πιστωτές της ευρωζώνης είναι απίθανο να δεσμευτούν σε περαιτέρω λεπτομέρειες για τα μέτρα πέραν της επέκτασης της ωρίμανσης των δανείων, που συζήτησαν την περασμένη εβδομάδα, είπαν οι αξιωματούχοι ζητώντας να μην αποκαλυφθεί το όνομά τους επειδή οι διαβουλεύσεις γίνονται κατ’ ιδίαν. Μια τέτοια συμφωνία μπορεί από μόνη της να μην είναι αρκετή για να πείσει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να αρχίσει να αγοράζει ελληνικά ομόλογα, είπαν.

«Αυτό που ζητά η ελληνική κυβέρνηση είναι σαφήνεια για το θέμα του χρέους και αυτό δεν ήταν στο τραπέζι» την περασμένη εβδομάδα, είπε ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος σε συνέδριο του Economist στη Φρανκφούρτη. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, στο ίδιο συνέδριο, προειδοποίησε ότι η ελληνική οικονομία «δεν μπορεί να αντέξει για έναν ακόμη χρόνο την αβεβαιότητα ως προς το αν θα υπάρξουν κάποια μέτρα για το χρέος ή όχι.»

Αυτή ή απαίτηση για σαφήνεια έρχεται μετά την αποτυχία στις 22 Μαΐου των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης να συμφωνήσουν για το πως θα ελαφρύνουν το φορτίο χρέους της Ελλάδας. Οι ελπίδες για μια συμφωνία που θα άνοιγε τον δρόμο για την εκταμίευση πόρων ώστε να εξοφληθούν χρέη που ωριμάζουν τον Ιούλιο στρέφονται τώρα στην επόμενη συνεδρίαση του Eurogroup, που έχει προγραμματιστεί για τις 15 Ιουνίου.

Τέλος της κρίσης ή αρχή νέου Μνημονίου;

Το ερώτημα εάν τα μέτρα που ψήφισε χθες η Ελλάδα θα είναι καθοριστικά για την ελάφρυνση του χρέους για να μπει επιτέλους ένα τέλος στην οικονομική κρίση ή συνεπάγονται περισσότερη λιτότητα που θα «τσακίσει» την οικονομία και θα οδηγήσει σε ένα επιπλέον πρόγραμμα διάσωσης, θέτει σε σημερινό δημοσίευμά του το Bloomberg.

Μετά από τα στοιχεία που έδειξαν ότι η οικονομία διολίσθησε σε ύφεση το πρώτο τρίμηνο, οι Έλληνες βουλευτές ενέκριναν την Πέμπτη τα τελευταία οικονομικά μέτρα που ζητούν οι πιστωτές για την εκταμίευση της επόμενης δόσης. Ο κίνδυνος, σύμφωνα με το πρακτορείο, είναι ότι εάν οι προσπάθειες για την επίτευξη φιλόδοξων δημοσιονομικών στόχων πνίξουν τόσο πολύ την οικονομία, τότε ο στόχος θα χαθεί το επόμενο έτος.

Το αποτέλεσμα θα είναι μεγαλύτερες περικοπές των συντάξεων και φορολογικές αυξήσεις. «Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι«, δήλωσε ο ΝίκοςΒέττας, γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ στην Αθήνα, ενώ πρόσθεσε: «Είναι περίπου στο ίδιο σημείο με τρία χρόνια πριν και ενώ πολλές από τις δυνάμεις που δημιούργησαν μια αρνητική δυναμική από την αρχή της κρίσης είναι τώρα πιο αδύναμες, δεν είναι σίγουρο ότι η οικονομία θα εισέλθει σε μια φάση βιώσιμης ανάπτυξης«.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ HANDELSBLATT Το σχέδιο για ελάφρυνση του ελληνικού χρέους - Αποκαλυπτικό έγγραφο

Πακέτο για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους έχουν αρχίσει να ετοιμάζουν οι θεσμοί -η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ΕΚΤ,  ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) και  το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο- σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής οικονομικής εφημερίδας Handelsblatt, η οποία επικαλείται πηγές που έχουν δει το έγγραφο.

Το έγγραφο, το οποίο περιλαμβάνει μια σειρά από μέτρα ελάφρυνσης χρέους, θα σταλεί στο Eurogroup για περαιτέρω συζήτηση. 

Βασικό στοιχείο της πρότασης είναι μια ανταλλαγή χρέους στην οποία ο ESM,θα αγοράσει 13 δισ. ευρώ σε δάνεια του ΔΝΤ προς την Ελλάδα που λήγουν το 2019 ή και αργότερα, χρησιμοποιώντας πόρους από το πρόγραμμα διάσωσης.

Το ESM θα προσφέρει χαμηλότερα επιτόκια και μεγαλύτερες ωριμάνσεις, προσφέροντας στην Ελλάδα σημαντική ελάφρυνση.

Η γερμανική κυβέρνηση δεν είναι επί της αρχής αντίθετη στην ιδέα, σύμφωνα με πληροφορίες της Handelsblatt.

To Βερολίνο βλέπει την πρόταση ως μια από τις πολλές εναλλακτικές, αλλά δεν θα ληφθεί απόφαση μέχρι να λήξει το τρέχον πρόγραμμα διάσωσης στα μέσα του επόμενου έτους.

Η... ΜΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΤΙΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ Τι (δεν) έγινε στην Ουάσιγκτον για το χρέος - Μας ζητούν επώδυνα μέτρα

Στις εξελίξεις γύρω από το ελληνικό ζήτημα εστιάζει η Wall Street Journal, κατόπιν των επαφών που προηγήθηκαν στην Ουάσιγκτον, στο περιθώριο της εαρινής συνόδου του ΔΝΤ.

«Ακόμη και αν η Ελλάδα λάβει την ελάφρυνση χρέους, θα χρειαστεί περισσότερες επίπονες οικονομικές μεταρρυθμίσεις από ό,τι υπολογίζει τώρα» αναφέρει το αμερικανικό δημοσίευμα.

Επικαλούμενη τις δηλώσεις του Πολ Τόμσεν, η Wall Street Journal επισημαίνει ότι το ΔΝΤ ανησυχεί ότι η τρέχουσα μεταρρυθμιστική προσπάθεια προσκρούει σε πολιτικούς και κοινωνικούς παράγοντες.

«Η Ελλάδα έχει βιώσει μία σειρά πολιτικών κρίσεων και κυβερνητικών αλλαγών κατά τη διάρκεια της κρίσης» σημειώνει χαρακτηριστικά.

«Θα μπορούσε να βιώσει ακόμη μία, εφόσον η κυβέρνηση δεν μπορέσει να αποπληρώσει τα χρέη της τους προσεχείς μήνες» σπεύδει να προσθέσει.

Το δημοσίευμα έρχεται την ίδια στιγμή που ενισχύονται οι ανησυχίες για νέα καθυστέρηση στην υπόθεση της επίλυσης του προβλήματος του χρέους. Οι συζητήσεις στην Ουάσιγκτον δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα, παρά το γεγονός ότι η ελληνική πλευρά πήγε έχοντας στα χέρια της το ισχυρό όπλο του μεγάλου πρωτογενούς πλεονάσματος.

To ΔΝΤ τινάζει ξανά στον αέρα τις διαπραγματεύσεις

Στην ανάγκη ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους επιμένει το ΔΝΤ, ενώ θέτει ξανά το ζήτημα των πρωτογενών πλεονασμάτων της Ελλάδας.

 

Σε ανάρτηση στην ιστοσελίδα του ΔΝΤ, ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Τομέα του ΔΝΤ Πόουλ Τόμσεν, ο Διευθυντής του Τομέα Αναλύσεων Μορίς Όμπσφελντ και ο επικεφαλής του Νομικού Τμήματος του ΔΝΤ Σόν Χέγκαν, υπογραμμίζουν ότι για να συμμετέχει το ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα θα απαιτηθεί μια εκ των προτέρων αξιόπιστη και πλήρως καταγεγραμμένη διαδικασία ελάφρυνσης του χρέους, η οποία -όπως αναφέρεται- θα σχετίζεται με ρεαλιστικούς στόχους πολιτικής και κυρίως με πρωτογενή πλεονάσματα που θα είναι σε επίπεδα που θα βελτιώνουν τη βιωσιμότητα του χρέους με την πάροδο του χρόνου και δεν θα είναι σε επίπεδα που θα διαταράσσουν την οικονομία.

Κάτι που δείχνει πως η επιστροφή της επικεφαλής του ΔΝΤ για την Ελλάδα Ντέλια Βελκουλέσκου στην Αθήνα για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων για τη δεύτερη αξιολόγηση θα γίνει με όρους ΔΝΤ, όχι μόνον σε σχέση με τις διαθρωτικές μεταρρυθμίσεις, αλλά και σε σχέση με τα πλεονάσματα και την αναδιάρθρωση του χρέους.

Στο άρθρο τους με τίτλο «Η ενασχόληση με το δημόσιο χρέος -Η Προοπτική του ΔΝΤ» οι κ.κ. Τόμσεν, Όμπσφελντ και Χέγκαν αναφέρουν τα εξής:

Άμεση νομοθέτηση μειώσεων σε αφορολόγητο και συντάξεις ζητά το ΔΝΤ

“Το ΔΝΤ δε ζητάει άλλη λιτότητα για την Ελλάδα», δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του Ταμείου, Gerry Rice, στην ενημέρωση των συντακτών στην Ουάσινγκτον.

Ο G. Rice διαχώρισε τις εκθέσεις που δημοσίευσε το ΔΝΤ τη Δευτέρα και την ίδια τη συνεδρίαση του εκτελεστικού συμβουλίου από τη συζήτηση σχετικά με τη συμμετοχή ή μη του Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα, λέγοντας πως «έχουμε συζητήσει εκτενώς για την Ελλάδα, έχουμε δημοσιεύσει πολλά τις τελευταίες μέρες, αλλά η συνεδρίαση ήταν γενική και είχε να κάνει με την πορεία της Ελλάδας και όχι με τη συμμετοχή του Ταμείου στο πρόγραμμα».

Επανέλαβε τη θέση του ΔΝΤ για σημαντική ελάφρυνση του χρέους, συμπληρώνοντας πως «το 1,5% πρωτογενούς πλεονάσματος μπορεί να επιτευχθεί στο πλαίσιο αυτού το προγράμματος. Το ΔΝΤ δε ζητάει άλλη λιτότητα για την Ελλάδα».

Πρόσθεσε ότι «το έχουμε ξαναπεί ότι αυτό που θέλουν οι Έλληνες και οι Ευρωπαίοι, το 3,5%  πλεονάσματος είναι εφικτό για λίγα χρόνια αλλά μόνο με υψηλής ποιότητας διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και μέτρα».

Υπάρχουν και σκεπτόμενοι Γερμανοί; Υπάρχουν!

Νέα Πολιτική

του Αντώνη Παπαγιαννίδη*

Η λήξη συναγερμού, μετά την πρωτοβουλίας Τσίπρα για «13η σύνταξη» που απέβη εφάπαξ βοήθημα. μετά την αγριάδα Σόιμπλε που μπλόκαρε τα αποφασισμένα σε επίπεδο Eurogroup βραχυπρόθεσμα μέτρα διαρρύθμισης/ελάφρυνσης του Ελληνικού χρέους. μετά την ψύχραιμη ανάληψη ευθύνης για την μη-προηγηθείσα διαβούλευση με τους «εταίρους» από τον Ευκλείδη Τσακαλώτο. μετά την de facto ευθυγράμμιση του ESM με την αυταρχική κίνηση Σόιμπλε που συμπαρέσυρε το EuroWorking Group στο «πάγωμα» των συμφωνημένων μέτρων. μετά την διαμεσολάβηση του Προέδρου του EuroWorking Τόμας Βιζερ για εκτόνωση με επιστολή/διαβεβαίωση Τσακαλώτου. μετά από έκδηλη δυσφορία άλλων χωρών (Γαλλία, μέχρι Πρωθυπουργού Μπερνάρ Καζένεβ)  και θεσμικών οργάνων (Επιτροπή, δια του Πιερ Μοσκοβισί αλλά και του Γραφείου του Προέδρου Γιουνκέρ) . μετά από την ανταλλαγή κακών αισθημάτων Σόιμπλε-Τσίπρα, με τον πρώτο να διαδηλώνει ότι «δεν αισθάνεται συμπάθεια» για τα προβλήματα του δεύτερου, με τον δεύτερο να ανησυχεί για «όσους δεν είναι καλά στην ψυχή τους» με μόλις συγκεκαλυμμένη αναφορά στον πρώτο. μετά και την ψήφιση του αμφιλεγόμενου βοηθήματος με ευρύτερη πλειοψηφία 2/3 από την Βουλή των Ελλήνων (πλην ΝΔ, θυμίζουμε, και με Ποτάμι/Λεβέντη απόντες). μετά απ’ όλα αυτά είχαμε τελικώς την αποδοχή της επιστολής Τσακαλώτου από έναν χριστουγεννιάτικο Γερούν Ντάισσελμπλουμ. (Και την προφητική ευχετήρια κάρτα του ΥΠΟΙΚ με τον Εμπενίζερ Σκρουτζ, «κλειστό σαν στρείδι στην μοναξιά του που είδε το πνεύμα των Χριστουγέννων» και τελικώς ανένηψε.

Στην δυσάρεστη αυτή διαδρομή τέθηκε για μίαν ακόμη φορά το ακόμη πιο δυσάρεστο ερώτημα: καλά εμείς, είμαστε παραζαλισμένοι – ως λαός, ως κοινή γνώμη ως πολιτικό σύστημα – από την ήδη 7χρονη ύφεση και το ξήλωμα του τρόπου ζωής μας. όμως εκείνοι, οι Γερμανοί, μόνο με τα στερεότυπα και την ψυχική βία λειτουργούν(=Σόιμπλε); Ήρθε όμως – σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό Πρακτορείο ο Πρόεδρος του DIW/Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Μελετών του Βερολίνου Μάρτσελ Φράτσερ (τον θεωρούν «άτυπο σύμβουλο της Μέρκελ» οι δικοί του, υπήρξε επικεφαλής του τμήματος Διεθνούς Οικονομικής  Ανάλυσης της ΕΚΤ μετά από ένα πέρασμα την Παγκόσμια Τράπεζα, «βαθμολογήθηκε» από την Handelsblatt ως 4ος μεταξύ 1500 οικονομολόγων για την ποιότητα των δημοσιεύσεών του) ήρθε να επιβεβαιώσει ότι… υπάρχουν Γερμανοί που σκέφτονται.

Απόφαση Γιούρογκρουπ 5/12: Σε 44 χρόνια, 20%: η καλύτερη ελάφρυνση που μπορεί να αγοράσει η ξεφτίλα του ΣΥΡΙΖΑ

Σε μνημόνιο διαρκείας συμφώνησε η κυβέρνηση παρατείνοντας τη φτωχοποίηση για άλλα 10 χρόνια

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Τι ωραία που είναι όταν τελειώνουν τα παραμύθια! Και πόσα τέτοια δεν έχουμε ακούσει τα τελευταία 7 χρόνια… Από το ΠΑΣΟΚικό του Γιωργάκη και των συνεργατών του (Βαρουφάκης) για το ΔΝΤ που έχει αλλάξει και το Νεοδημοκρατικό ότι επειδή οι Δεξιοί μιλούν την ίδια (πρόστυχη) γλώσσα με την Μέρκελ θα μας συμπεριφερθούν με το γάντι, μέχρι το ΣΥΡΙΖΑίικο ότι η πλήρης υποταγή τους θα ανταμειφθεί γενναιόδωρα από τους πιστωτές.

Το πιο πρόσφατο παραμύθι άκουγε στο συνθηματικό «ελάφρυνση του χρέους». Ήταν η ανταμοιβή του ΣΥΡΙΖΑ, το φιλικό χτύπημα από πίσω, για την παραίτησή του από το αίτημα της διαγραφής του χρέους. Ούτε μία, ούτε δύο, αλλά τρεις φορές υπέγραψε η κυβέρνηση ότι παραιτείται από την ονομαστική διαγραφή του χρέους στο ίδιο κείμενο στο οποίο οι δανειστές υπόσχονταν ως ανταμοιβή την ελάφρυνση: Στο Γιούρογκρουπ της 20ης Φεβρουαρίου 2015, στην ατιμωτική συμφωνία του Τσίπρα με τους δανειστές τον Αύγουστο του 2015 και πιο πρόσφατα στο Γιούρογκρουπ της 24ης Μαΐου 2016. Στα συγκεκριμένα κείμενα διατυπώνονταν κατ’ επανάληψη και οι όροι της ελάφρυνσης: μείωση επιτοκίων, νέες περίοδοι χάριτος και αλλαγές στα επιτόκια. Τίποτε παραπάνω! Έτσι οι ΣΥΡΙΖΑίοι πέρασαν το προηγούμενο εξάμηνο περιμένοντας την ελάφρυνση του χρέους, που υποτίθεται πως θα το καθιστούσε βιώσιμο επιτρέποντας την ένταξη του ΔΝΤ στο τρίτο χρηματοδοτικό πρόγραμμα. Επίσης περίμεναν το πράσινο φως από το Γιούρογκρουπ στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για να συμπεριλάβει τα ελληνικά ομόλογα στο πρόγραμμα Ποσοτικής Χαλάρωσης, που κυρίως συμβολικό χαρακτήρα είχε, στέλνοντας μήνυμα επανένταξης της Ελλάδας στις αγορές, κι όχι ουσιαστικό. Πιο πολύ όμως το περίμεναν για να ζητωκραυγάζουν πώς επιτέλους αξίζει να είσαι δούλος, ανταμείβεσαι όταν γίνεσαι πολιτικός παλιάτσος και περιφέρεσαι από Γιούρογκρουπ σε σύνοδο κορυφής κι από αξιολόγηση σε ραντεβού με τον Μοσκοβισί εκλιπαρώντας την εύνοια των ισχυρών. Κάπως έτσι φτάσαμε στο Γιούρογκρουπ της Δευτέρας 5 Δεκεμβρίου με μια απόφαση – ορισμό της επικής αποτυχίας (εδώ το πλήρες κείμενο). Από μια άλλη άποψη ήταν η καλύτερη ελάφρυνση που η πολιτική υποταγή του ΣΥΡΙΖΑ μπορούσε να αγοράσει. Ας δούμε τι περιλαμβάνει:

Πρώτο, καμία υποχώρηση εκ μέρους των δανειστών σε ό,τι αφορά το περιεχόμενο της αξιολόγησης. Ευσεβείς πόθοι για πολιτική συμφωνία που θα κλείσει την αξιολόγηση, χωρίς νέα μέτρα, διαψεύστηκαν οικτρά. Να θυμίσουμε ότι μόλις τον Σεπτέμβρη από το βήμα της ΔΕΘ δήλωνε ο πρωθυπουργός ότι δεν θα υπάρξουν νέα μέτρα. Στο κείμενο των συμπερασμάτων ωστόσο από την πρώτη παράγραφο αναφέρεται σε μέτρα για να επιτευχθεί ο συμφωνημένος δημοσιονομικός στόχος το 2018, για την αγορά εργασίας, κλπ. Επίσης για το διορισμό διοίκησης στο υπερ-ταμείο ιδιωτικοποιήσεων μέχρι το τέλος του 2017 ώστε να ξεκινήσει όσο το δυνατό συντομότερα η λεηλασία της δημόσιας περιουσίας. Το ποτήρι θα το αδειάσουν μέχρι την τελευταία σταγόνα οι ΣΥΡΙΖΑίοι.

ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΕΛΑΦΡΥΝΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΡΕΟΥΣ

Παντελής Χρ. Κωστής

Οικονομολόγος - Υπ. Διδάκτωρ | Τμήμα Οικονομικών Επιστημών 

Από την έναρξη της κρίσης στην ελληνική οικονομία, η αντιμετώπιση του δημοσίου χρέουςαποτελούσε επίκαιρο ζήτημα, το οποίο απασχόλησε και απασχολεί δεόντως την ελληνική κυβέρνηση, τους Ευρωπαίους εταίρους, το ΔΝΤ και γενικότερα όποιον ασχολείται με θέματα που αφορούν την ευρωπαϊκή οικονομία.

Μέτρα που έχουν κατά καιρούς προταθεί -αλλά δεν έχουν ποσοτικοποιηθεί- για την ελάφρυνση του χρέους στην ελληνική οικονομία είναι μεταξύ άλλων τα εξής:

• Ανταλλαγή υφιστάμενου χρέους με κυμαινόμενο επιτόκιο, με νέο με σταθερό επιτόκιο το οποίο θα προκύψει μέσα από μεγάλες εκδόσεις ομολόγων του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθεροποίησης (ESM) για μεγάλη διάρκεια (π.χ. 30 έτη).
• Τα ομόλογα EFSF, που έχουν απομείνει στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών, να αντικατασταθούν με 30ετή ομόλογα με σταθερό επιτόκιο.
• Μείωση του επιτοκίου στα δάνεια του 1ου και 2ου Μνημονίου.
• Μείωση του κινδύνου επιτοκίων στα δάνεια του ESM/EFSF.
• Επιμήκυνση δανείων - Εξομάλυνση της εξυπηρέτησης των δανείων του 1ου και 2ου Μνημονίου, ώστε να μειωθούν οι ετήσιες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας.
• Επιμήκυνση δανείων - Εξομάλυνση της εξυπηρέτησης των δανείων του EFSF.
• Επαναγορά μέρους των δανείων του ΔΝΤ και των διακρατικών του πρώτου μνημονίου.
• Επιστροφή κερδών του ευρωσυστήματος από ελληνικά ομόλογα.
• Άρση του «πέναλτι» 2% στα δάνεια, περίπου 11 δις ευρώ που δόθηκαν από τον ESM/EFSF τον Δεκέμβριο 2012 για την επαναγορά ομολόγων μετά το PSI.
• Έκδοση interest rates swaps από τον ESM.
• Έκδοση swaps από το ελληνικό δημόσιο για τους εγγυημένους δανειακούς τίτλους Collateralized Loan Obligations.

Γνήσιο ή κατασκευασμένο το νέο αδιέξοδο με το χρέος;

Νέα Πολιτική

του Αντώνη Παπαγιαννίδη*

Μπορεί ο Αλέξης Τσίπρας, από το Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ το οποίο τελικώς έκλεισε χωρίς μεγάλα απόνερα, να επανέφερε πρωτοβουλιακά την συζήτηση για το χρέος – «Διεκδικούμε άμεσα όσα η συμφωνία  [του Ιουνίου 2015, αλλά και του Μαΐου 2016] προβλέπει, ολιγωρίες δεν θα γίνουν δεκτές. Τώρα είναι η κρίσιμη ώρα. Αύριο θα είναι αργά, πολύ αργά» – όμως είχαν προηγηθεί αντίρροπες διαρροές και τοποθετήσεις.

Διαρροή για (υποτιθέμενη) επιμονή του ΔΝΤ να υπάρξει ριζική αντιμετώπιση του Ασφαλιστικού, πέρα από την αντίστοιχα ριζική προσέγγιση των εργασιακών-συνδικαλιστικών. Περισσότερο κι από το πυροτέχνημα του «όχι συντάξεις πάνω από 1.200 ευρώ» και, συνεπώς, το ξήλωμα της προσωπικής διαφοράς των παλιών συνταξιούχων (που χρησιμοποίησε ο Γ. Κατρούγκαλος προκειμένου να μας λέει το «καμιά περικοπή στις κύριες συντάξεις» του), εκείνο που χρειάζεται να σημειώσει κανείς είναι ότι το ΔΝΤ ανακινεί αυτήν την διάσταση ακριβώς επειδή το θέμα διαπλέκεται με το άλλο μακροπρόθεσμο ζήτημα: του χρέους, όπου το Ταμείο είναι ο ουσιαστικός σύμμαχος της Ελλάδας.

Τοποθέτηση, πρώτα-πρώτα του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε – στην Stuttgarter Nachrichten, δηλαδή… στο χωριό του: η Στουτγάρδη είναι η μεγαλύτερη πόλη της Βάδης-Βυρττεμβέργης όπου ο Σόιμπλε εκλέγεται με 80% των ψήφων – με την οποία επανέλαβε την Γερμανική (δηλαδή: την δική του) θέση για το ότι η όποια συζήτηση για το χρέος θα γίνει «μετά την ολοκλήρωση του τρέχοντος προγράμματος, το 2018«. Και το θεωρητικοποίησε: «η όποια συζήτηση για ελάφρυνση χρέους την δεδομένη περίοδο, θα εξασθενήσει την μεταρρυθμιστική διάθεση της Ελλάδας. Το πρόβλημα δεν είναι άλλωστε το χρέος, είναι η αδυναμία της διοίκησης και η έλλειψη ανταγωνιστικότητας«.