Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση
Του Στέλιου Ελληνιάδη
Τα γεγονότα δεν είναι ακατάγραπτα. Ούτε το τι ακριβώς συνέβη εκείνη τη νύχτα, ούτε το ποιο ήταν το γεωπολιτικό περίγραμμα, ούτε το τι επακολούθησε. Παρ’ όλ’ αυτά, το όλο «συμβάν», του οποίου το πογκρόμ των ολίγων ωρών της 6ης προς την 7η Σεπτεμβρίου αποτελεί κορύφωση, εγκιβωτίστηκε ιστορικά αφού προηγουμένως του αφαιρέθηκαν ή αμβλύνθηκαν όλες οι ενοχοποιητικές αιχμές που αφορούσαν βασικούς «παίκτες».
Στον ελληνικό Τύπο υπήρξε άμεση κάλυψη, με πολλές συγκλονιστικές φωτογραφίες από τις καταστροφές και μαρτυρικές αφηγήσεις αυτοπτών. Αλλά κι αυτό δεν κράτησε για πολύ. Μέχρι το τέλος του χρόνου το «θέμα» είχε περάσει στις πίσω σελίδες ή αναφερόταν σποραδικά. Στον διεθνή Τύπο, η κάλυψη ήταν μάλλον περιορισμένη. Ούτε οι τρομακτικές καταστροφές εκκλησιών, μνημείων, σκευών και εικόνων ανυπολόγιστης ιστορικής, θρησκευτικής και καλλιτεχνικής αξίας, δεν συγκίνησαν τους Δυτικούς. Οι μεγάλες αμερικάνικες εφημερίδες, με παγκόσμια εμβέλεια και επιρροή, σχεδόν αγνόησαν το «συμβάν» και οι αγγλικές το διαχειρίστηκαν με το γνωστό βρετανικό φλέγμα που ενεργοποιείται κάθε φορά που οι βρετανοί ιθύνοντες βγάζουν την ουρά τους απ’ έξω. Όποιες ανταποκρίσεις αναφέρονταν στις καταστροφές, δεν έθιγαν τη βρετανική ευθύνη.
Από τους Ελλαδίτες υπήρξαν αντιδράσεις με ψηφίσματα καταγγελίας του πογκρόμ που εκδώσανε πολλά δημοτικά συμβούλια, επαγγελματικές ενώσεις, εκπαιδευτικά ιδρύματα κ.ά. Αλλά κι αυτό το κύμα εξέπνευσε συν τω χρόνω. Μόνο για τους Κωνσταντινουπολίτες η πληγή παρέμενε ανοιχτή και οδυνηρή.
Τα κείμενα που περιλαμβάνονται στον τόμο «1955 Σεπτεμβριανά» που διανεμήθηκε μαζί με «Τα Νέα» (8 Σεπτ. 2018), είναι αντιπροσωπευτικά. 300 σελίδες με άρθρα, σχόλια και ρεπορτάζ που δημοσιεύτηκαν στο «Βήμα» και «Τα Νέα» μεταξύ 6 Σεπτεμβρίου 1955 και 2 Μαΐου 1957, εκθέτουν ανάγλυφα το πολιτικό γίγνεσθαι της εποχής. Οι εφημερίδες τότε έπαιζαν το σημαντικότερο ρόλο στην ενημέρωση.
