Να κρατηθούμε από την ψυχή μας…

Οι καιροί είναι δύσκολοι. Στους δύσκολους καιρούς τείνουμε να αναζητούμε βοήθεια απ’ έξω. Όμως αυτό είναι λάθος. Είναι προς τα μέσα που πρέπει να ψάξουμε. Στους δύσκολους καιρούς «πρέπει να κρατηθούμε από την ψυχή μας!»

του Λαοκράτη Βάσση

Από τότε που ξεκίνησαν οι υπογραφές των μνημονίων η κατάσταση της χώρας συνεχώς όλο και να χειροτερεύει. Η ηγέτιδα τάξη, για πάρα πολλούς λόγους δεν έχει αντιληφθεί τα βαθύτερα αίτια της κρίσης που περνάει ο τόπος. Και, βεβαίως, αφού δεν έχει αντιληφθεί τα βαθύτερα αίτια, δεν έχει καταστρώσει και σωστή στρατηγική εξόδου από την κρίση.

Είμαστε σε διαρκή πτώση, χωρίς όμως να συνειδητοποιούμε εις βάθος την κατάστασή μας. Συνήθως τις μεγάλες κρίσεις τις συνοδεύει ένα σύμπτωμα: Είναι σαν να κουβαλάνε ναρκωτικό, εξαιτίας του οποίου οι άνθρωποι που υφίστανται τις κρίσεις δεν καταλαβαίνουν τα βαθύτερα αίτιά τους. Ή, αλλιώς, σαν να τις συνοδεύει αυτό που θα λέγαμε «σύνδρομο Τιτανικού». Δεν έχουμε φτάσει, όμως, ακόμα στον πάτο της κρίσης. Κατρακυλάμε. Διαρκώς κατρακυλάμε.

Τελικά, έχουν οι Ελληνες φιλότιμο;

Ποτέ η πίστη σε μεταφυσικές ιδιότητες δεν βοήθησε ένα λαό. Η Ελλάδα ευτύχησε να έχει ηγέτες που την οδήγησαν σε θριάμβους μετά από καταστροφές. Ίσως βρεθεί κάποια στιγμή μία ισχυρή ηγεσία που θα είναι πρωτοπόρα. 

Γράφει ο Κ. Μαρκάζος*

Στην κύκνεια ομιλία του στην Αθήνα ο πρόεδρος Ομπάμα ανέφερε για το φιλότιμο: «το βλέπω κάθε μέρα και αυτό μού δίνει ελπίδα». Προσπάθησε μάλιστα να το ορίσει σαν «αγάπη, σεβασμός και καλοσύνη».

Νιώσαμε για άλλη μία φορά περήφανοι γιατί -με τον πιο επίσημο τρόπο- επιβεβαιώθηκε πως διαθέτουμε κάτι τόσο μοναδικό, που δεν μπορεί καν να μεταφραστεί σε καμία άλλη γλώσσα του κόσμου.

Πριν όμως βρούμε την ακριβή μετάφραση του φιλότιμου, θα έπρεπε να αναρωτηθούμε μήπως έχουμε ανακαλύψει κάτι που δεν υπάρχει καθώς το μεγαλύτερο πρόβλημα με το φιλότιμο δεν είναι η μετάφραση αλλά ο ορισμός του.

Η Wikipedia αναφέρει: «Το φιλότιμο είναι αρχαία ελληνική λέξη. Πρόκειται για ουσιαστικό και μεταφράζεται «αγάπη για την τιμή». Ωστόσο, το φιλότιμο είναι σχεδόν αδύνατο να μεταφραστεί επαρκώς, γιατί περιγράφει ένα σύνθετο πλέγμα αρετών». Δεν έχει πάντως και τόση σημασία τι εννοούσαν όταν ανέφεραν την λέξη οι αρχαίοι Έλληνες ή ο Απόστολος Παύλος (είχε μέχρι και ειρωνική σημασία), αλλά τι πιστεύουμε σήμερα.

Είναι έξυπνο να συγκινείς ένα ντόπιο ακροατήριο, όπως έκανε με δεξιότητα ο Ομπάμα, χρησιμοποιώντας εγχωρίως αναγνωρίσιμα στοιχεία. Προφανώς η σημαντική ομιλία του δεν χαρακτηρίζεται από αυτά καθώς είχε στην ουσία της πολλαπλούς αποδέκτες σε όλο τον κόσμο. Επειδή εκφωνήθηκε -προσχεδιασμένα- στην Αθήνα, είχε αναγκαστικά και στοιχεία φολκλόρ (και σπανακόπιτα και ούζο και διάφορα άλλα).