Νέα Πολιτική
του Μελέτη Η. Μελετόπουλου*
Μεσούντος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία, ισχυρές υπερδυνάμεις τότε, διεξήγαγαν μυστικές διαπραγματεύσεις με αντικείμενο την διανομή των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιήθηκαν από τον Νοέμβριο του 1915 μέχρι τον Μάρτιο του 1916 μεταξύ του Γάλλου διπλωμάτη François Georges-Picot και του Βρετανού Sir Mark Sykes. Η συμφωνία επετεύχθη τον Μάϊο του 1916. Στην γαλλική σφαίρα επιρροής προβλεπόταν η υπαγωγή του Λιβάνου, της Συρίας, του βορείου Ιράκ και της νοτιοανατολικής Τουρκίας. Στην βρετανική σφαίρα επιρροής εντάσσονταν το υπόλοιπο Ιράκ, ο περσικός κόλπος και η Παλαιστίνη (για την οποία πάντως προβλεπόταν διεθνής έλεγχος), ενώ στην Ρωσία παραχωρείτο ο έλεγχος της Αρμενίας και των Στενών.
Ένα βασικό στοιχείο της Συμφωνίας, που υπονόμευσε την ηθική αποδοχή και νομιμοποίησή της στους πληθυσμούς της περιοχής, υπήρξε το γεγονός ότι με αυτήν ακυρώθηκαν οι υποσχέσεις που είχε δώσει ο ταγματάρχης Λώρενς («της Αραβίας») στους αραβικούς λαούς, προκειμένου να τους πείσει να επαναστατήσουν εναντίον των Οθωμανών κατακτητών της χερσονήσου. Η βασική δέσμευση ήταν η δημιουργία μίας ενοποιημένης μείζονος αραβικής πατρίδας. Αντ’ αυτής, η Εγγύς Ανατολή κατακερματίστηκε σε πολλά ελάσσονα κράτη με τεχνητά όρια, τα οποία ετέθησαν υπό το νεοαποικιακό καθεστώς των «εντολών». Διότι τα πετρέλαια της περιοχής αποτελούσαν την κύρια προϋπόθεση λειτουργίας της παγκόσμιας βιομηχανίας. Η Συμφωνία Σάϊκς-Πικό επιβεβαιώθηκε τον Απρίλιο του 1920 από την συμμαχική διάσκεψη του Σαν Ρέμο και η νεοπαγής Κοινωνία των Εθνών την επικύρωσε τον Ιούλιο του 1922.
Η πολιτική γεωγραφία, που προέκυψε από την Συμφωνία Σάϊκς-Πικότ, βρίσκεται σήμερα στο στόχαστρο του Ισλαμικού Κράτους (χαλιφάτου) των τζιχαντιστών. Το χαλιφάτο έχει διακηρύξει επίσημα ότι κύριος σκοπός του είναι η ανατροπή της συμφωνίας και η επανενοποίηση των μουσουλμάνων της περιοχής σε μία ενιαία επικράτεια. Ο αυτοανακηρυχθείς χαλίφης Αμπού Μπακρ Μπαγκναντί, σε ομιλία του το 2004 στο τέμενος της Μοσσούλης, διακήρυξε ότι «η προέλαση δεν θα σταματήσει αν δεν καταργηθεί η συνωμοσία του Σάϊκς Πικό.
Το πρόβλημα σε όλα αυτά είναι ότι στο «όραμα» του χαλιφάτου δεν χωρούν άλλοι μουσουλμάνοι πέραν των ακραίων σουννιτών. Πολύ περισσότερο δεν χωρούν χριστιανοί και άλλες θρησκείες. Επίσης η δομή της κοινωνίας που εγκαθιδρύει ήδη το χαλιφάτο στις περιοχές της Συρίας και του Ιράκ που ελέγχει, αποτελεί πιστή αναπαραγωγή της κοινωνίας του Εβδόμου Αιώνα μ.χ., μία κοινωνία χωρίς ανθρώπινα δικαιώματα και σεβασμό της μειοψηφίας. Δυστυχώς η συνύπαρξη του χαλιφάτου με τον υπόλοιπο κόσμο θα είναι συγκρουσιακή, λόγω της κοσμοαντίληψης των ιδρυτών του. Και η ανθρωπότητα θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη για έναν νέο κύκλο αστάθειας στην Εγγύς Ανατολή, πολύ πιο βίαιο αυτήν την φορά.
*Διδάκτωρ Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Γενεύης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου