Η «φωνή» της φωτιάς

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Έφης Τριήρη

etriiri@naftemporiki.gr

Λένε ότι ο άνθρωπος έχει δαμάσει τη φύση και εν μέρει δικαίως, διότι ενίοτε με τις γνώσεις που κατέχει δημιουργεί μικρά θαύματα επηρεάζοντας το φυσικό περιβάλλον, αλλά και την εξέλιξη ολόκληρου του πλανήτη σε όλα τα επίπεδα της ζωής μας. Είναι όμως και μερικές φορές που η φύση, έχοντας την απόλυτα πραγματική δύναμη, τη δείχνει προειδοποιώντας τους ανθρώπους και καλώντας τους να συνετιστούν από τη λανθασμένη χρήση της τεχνολογικής εξέλιξης. Η υπομονή και η επιμονή της έχει διαχρονικά καταγραφεί, δείχνοντας όμως και τα σαφή όριά της. 

Τι φταίει όμως αυτή εάν οι άνθρωποι, απορροφημένοι στην ψευδαίσθηση της καθημερινότητάς τους, το καλύτερο που ξέρουν να κάνουν είναι να προετοιμάζονται για τα καιρικά φαινόμενα τα επόμενα μόλις εικοσιτετράωρα; Έτσι λοιπόν και αυτήν τη φορά τόσο στην Αλάσκα όσο και στον Αμαζόνιο η φύση έρχεται με τη δύναμη της φωτιάς να μας προειδοποιήσει για το δυσοίωνο μέλλον μας, απειλώντας να μας στερήσει το πολύτιμο οξυγόνο για τη ζωή μας. Κρούει τον κώδωνα του κινδύνου ίσως για τελευταία φορά με δορυφορικές εικόνες και με όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης να «μιλούν» για το γεγονός. Ποιος όμως θα συντονίσει το έργο της σωτηρίας μας όταν οι κυβερνώντες ασχολούνται με... όλα τα άλλα; 

Τι συμβαίνει στον Αμαζόνιο;

ardin-rixi

του Δρ Χρίστου Γαλλή*

Ακόμα κι αν ο Αμαζόνιος (σύνολο οικοσυστημάτων είναι) δεν είναι ο «πνεύμονας» της Γης, αν και είναι τόσο μεγάλος όσο η Ευρωπαϊκή Ένωση, αν και δεν καίγονται όλα, η κατάσταση είναι πολύ σοβαρή και πρέπει να ανησυχούμε και να δράσουμε. Δείτε πώς και γιατί:

1.Ο Αμαζόνιος έχει πολλά οικοσυστήματα. Αυτό που ονομάζουμε τροπική ζούγκλα δεν καίγεται. Φαίνεται καθαρά στις δυο δορυφορικές εικόνες που σας κοινοποιώ. Στην πρώτη φαίνονται οι εστίες φωτιάς και στην δεύτερη, της ΝΑΣΑ προ δυο ημερών, οι φωτιές και το πράσινο. Με πράσινο φαίνεται καθαρά η τροπική ζούγκλα του Αμαζονίου άθικτη ακόμα από την φωτιά.

2) Κάθε χρόνο στην ξηρή περίοδο (Ιούλιος-Οκτώβριος) οι δορυφόροι εντοπίζουν πολλές πυρκαγιές στη λεκάνη του Αμαζονίου. Το 2019 καταγράφηκαν 79000 «σημεία εστίας-φωτιάς» σε όλη τη Βραζιλία, δηλαδή σχεδόν διπλάσια σε σχέση με πέρυσι και κατά 15% πάνω από τον μέσο όρο από το 2013 (http://queimadas.dgi.inpe.br/…/portal – … / estatisticas_paises /).

Στο παρελθόν, έχουν καταγραφεί περισσότερες πυρκαγιές, ιδιαίτερα σε περιόδους ξηρών ετών, όπως αυτές που συνδέονται με το El Nino (όπως το 2007 ή το 2016). Φέτος οι βροχοπτώσεις ήταν μόλις κάτω από τον μέσο όρο, αλλά σε ορισμένες περιοχές του Αμαζονίου (π.χ. Ροντονία) ο αριθμός των πυρκαγιών αυξάνεται. Παρόμοιες καταστάσεις συμβαίνουν στη Βολιβία. Στην Βολιβία κάηκαν μέχρι τώρα περίπου 9 εκατομμύρια στρέμματα!

Εκατόν Δώδεκα

του Κώστα Κόλμερ

Σύμφωνα με την Πυροσβεστική, το τελευταίο 24ωρο εξεδηλώθησαν 63 πυρκαγιές εις ολόκληρη την χώρα. Κατά τον υπουργό Προστασίας του πολίτη «οι πυροσβέστες έχουν να κοιμηθούν ένα μήνα», από τις 1.302 πυρκαγιές, που είναι διπλάσιες από πέρυσι.

Πράγματι, από της περιοχής του Έβρου μέχρις Μεσσηνίας κι’ από Κεφαλονιάς έως το Βροντερό Πρεσπών, δασικές εκτάσεις έγιναν παρανάλωμα του πυρός σε μία μόνη μέρα. Η φωτιά στην Ελαφόνησο κατεσβέσθη προχθές, αφού κατέκαυσε το 25% της χλωρίδας της νήσου, η οποία νήσος εξεκενώθη προληπτικώς από τους παρεπιδημούντες τουρίστες.Ήταν ζήτημα χρόνου να εκδηλωθή η μανία των φλογών και στις παρυφές της πρωτευούσης – στην Παιανία προχθες στις 3.30 π.μ (σήμερα στην Εύβοια στις 3 το πρωϊ.)

Η χώρα πυρπολείται απ’ άκρου εις άκρον και οι αιτίες αποδίδονται στις επικρατούσες υψηλές θερμοκρασίες, στα …μελτέμια (ετησίες Ελληνιστί), ακόμη και στην «κλιματική αλλαγή».

Μάτι-έρευνα: Το προφίλ των θυμάτων και οι εγκληματικές πολιτικές ευθύνες

iskra

Το προφίλ και τα δημογραφικά στοιχεία των θυμάτων της φονικής πυρκαγιάς της 23ης Ιουλίου 2018 σε Νέο Βουτζά, Μάτι και Κόκκινο Λιμανάκι των δήμων Ραφήνας-Πικερμίου και Μαραθώνος, στην ανατολική Αττική μελέτησε, ανέλυσε κι αξιολόγησε ο Ανδριανός Γκουρμπάτσης, αντιστράτηγος-υπαρχηγός ΠΣ ε.α, νομικός, ειδικός ερευνητής-δικαστικός πραγματογνώμονας διερεύνησης εγκλημάτων εμπρησμού.

Ειδικότερα, από τον συνολικό αριθμό των 101 θυμάτων (εκ των υστέρων στα θύματα συμπεριλαμβάνεται ένα επιπλέον) προκύπτει ότι έχασαν τη ζωή τους:

• Στην περιοχή του συμβάντος, τα 74 θύματα, ποσοστό 73,4%
• Στο Νοσοκομείο-νοσηλευτικό Ίδρυμα, όπου είχαν μεταφερθεί με τραύματα, κατέληξαν τις επόμενες μέρες-εβδομάδες-μήνες τα 17 θύματα, ποσοστό 16,8%
• ένα θύμα, ποσοστό 0,9%, κατέληξε στην οικία του, αφού εξήλθε του Νοσοκομείου
• πνίγηκαν στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του συμβάντος τα εννέα θύματα, ποσοστό 8,9%.

Αντιπυρική προστασία: Δεν έχει αλλάξει το παραμικρό από την τραγωδία στο Μάτι

Η εικόνα σε πέντε μέτωπα του αντιπυρικού τομέα είναι απογοητευτική και δεν έχει υπάρξει ούτε μία μεγάλη τομή, παρά τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα και των αρμόδιων κυβερνητικών στελεχών μετά την τραγωδία, τον Ιούλιο του 2018, στην Ανατολική Αττική με τους 102 νεκρούς.

Όπως αναφέρει δημοσίευμα των "Νέων του Σαββατοκύριακου", οι πυροσβεστικές δυνάμεις, όπως φαίνεται από την προετοιμασία του κρατικού μηχανισμού, θα κληθούν να ριχτούν σε μια νέα πυρκαγιά με τα ίδια ταλαιπωρημένα μέσα, τον ίδιο απαρχαιωμένο εξοπλισμό και τα ίδια πρωτόκολλα συνεννόησης. Απλώς όλα είναι κατά έναν χρόνο... γερασμένα.

Μάτι - Φονική πυρκαγιά: Τα Ντοκουμέντα Μιλούν

Νέες πτυχές της πύρινης τραγωδίας του περασμένου καλοκαιριού στην ανατολική Αττική, αποκαλύπτει το ντοκιμαντέρ «Μάτι: Τα ντοκουμέντα μιλούν», μια μεγάλη έρευνα του Αλέξη Παπαχελά για την τηλεόραση του ΣΚΑΪ.

Η ολιγωρία και τα λάθη των αρμοδίων, οι μαρτυρίες αλλά και οι συγκλονιστικές τηλεφωνικές συνομιλίες πολιτών προς τις αρχές, συνθέτουν το δραματικό σκηνικό που εκτυλίχθηκε τη μοιραία νύχτα της 23ης Ιουλίου, κοστίζοντας τη ζωή σε 101 ανθρώπους.

Δεν παίζουμε με την φωτιά

analyst

Η πυροπροστασία των κτηρίων πέραν από τις δασικές πυρκαγιές είναι κι αυτό ένα πολύ σοβαρό θέμα, που άπτεται άμεσα της ασφάλειας των πολιτών, αλλά και των ίδιων των κτηρίων. Στην Ελλάδα του 2018, δυστυχώς ακόμα και σε αυτόν τον τομέα, υπάρχει μεγάλος δρόμος για να φθάσουμε στα επίπεδα μίας σοβαρής χώρας του δυτικού κόσμου, που σέβεται πρωτίστως την ασφάλεια του πολίτη και δευτερευόντως το ακίνητο περιουσιακό στοιχείο του καθώς και  το περιβάλλον στο οποίο ζει και αναπτύσσεται.

Άποψη

του Μιχάλη Χριστοδουλίδη

Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι

Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του Αρχηγείου της Πυροσβεστικής, την τελευταία δεκαετία έχουν καταγραφεί κατά μέσον όρο, περίπου 16.550 αστικές πυρκαγιές, όπου μεγάλο μέρος αυτών, έχουν προκαλέσει ανεπανόρθωτες δομικές ζημιές στα κτήρια, αλλά ευτυχώς ο αριθμός των απωλειών ζωής ήταν αντίστοιχα σχετικά μικρός.

Γ.Λεονταράκης: Πολιτική Προστασία χωρίς πόρους και δυσκολίες για την παλιά πόλη

Νέα Κρήτη

Ο συντονισμός απέτρεψε τα χειρότερα για τον αστικό ιστό

Ο αντιπεριφερειάρχης πολιτικής προστασίας Γιάννης Λεονταράκης, μιλώντας στον 98.4 αναφέρθηκε στις δυσκολίες της πολιτικής προστασίας, χωρίς πόρους να σχεδιάσει μια μακροπρόθεσμη πρόληψη, ενώ αναρωτήθηκε πόσο αντιμετωπίσιμα θα είναι τα γεγονότα σε μια ανάλογη περίσταση όπως η φωτιά στις εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου, στη παλιά πόλη στο Ηράκλειο.

Για την φωτιά επί της Κνωσού, ο αντιπεριφερειάρχης, έκανε λόγο για συντονισμό που λειτούργησε και απέτρεψε τα χειρότερα, σημείωσε δε την καθοριστική σημασία που θα έχει η μόνιμη παρουσία ενός ελικοπτέρου τύπου Έρικσον, στη Κρήτη

Οδ. Ζώρας: Προς κατεδάφιση κτίρια 15.000 τετραγωνικών

Νέα Κρήτη

Η Τεχνική Υπηρεσία του Πανεπιστημίου δεν εντοπίζει την έναρξη στους χώρους του Πανεπιστημίου

Η τεχνική υπηρεσία του Πανεπιστημίου Κρήτης, δεν εντοπίζει καταρχάς έναρξη της φωτιάς στις εγκαταστάσεις της Κνωσού, σε χώρους που χρησιμοποιούσε το Πανεπιστήμιο, παρότι την επίσημη και τελική εκδοχή, θα δώσει το πόρισμα των Ανακριτικών Αρχών της Πυροσβεστικής, είπε σήμερα στον 98.4 ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης Οδυσσέας Ζώρας στον 98.4.

Η εικόνα στο μεγαλύτερο μέρος των 15 χιλιάδων περίπου τετραγωνικών στεγασμένων χώρων στα κτίρια του Πανεπιστημίου επί της Κνωσού, είναι δραματική, το μεγαλύτερο μέρος έχει υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά και μάλλον η λύση θα είναι η πλήρης κατεδάφιση των προκατασκευασμένων αιθουσών, είπε ο πρύτανης Οδυσσέας Ζώρας, συμπληρώνοντας ότι η ανέγερση φοιτητικών εστιών , θα πρέπει να γίνει κοντά στις εγκαταστάσεις στις Βούτες , ως μόνιμη λύση. Για την έκταση επί της Κνωσού, επειδή ανήκει και σε Α΄ Αρχαιολογική ζώνη, η καλύτερη λύση θα ήταν η μετατροπή της σε ήπια ζώνη θεματικού πάρκου, ενώ για τις μετρήσεις στην ατμόσφαιρα μετά την πυρκαγιά, εμφανίστηκε καθησυχαστικός.

Ο χειμερινός πόλεμος και το σενάριο των τριπλών εκλογών

του Σταύρου Λυγερού

Πάντα τέτοια εποχή οι κυβερνήσεις είναι στον διάδρομο απογείωσης για την πολιτική μάχη της χειμερινής περιόδου. Αυτή τη φορά, πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο. Μπορεί η φονική πυρκαγιά να “έκαψε” την επικοινωνιακή επίθεση των κυβερνώντων για την έξοδο από τα Μνημόνια, αλλά το Μαξίμου είναι αποφασισμένο να ποντάρει σ’ αυτό χαρτί και αυτό να είναι μία από τις πολιτικές αιχμές, με τις οποίες θα δώσει την εκλογική μάχη.

Η δεύτερη αιχμή είναι το περίγραμμα της πολιτικής του που έδωσε ο πρωθυπουργός στην συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου την περασμένη Πέμπτη 30 Αυγούστου, αφήνοντας για τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης την ανακοίνωση συγκεκριμένων μέτρων, ως είθισται άλλωστε. Γι’ αυτά, όμως, θα μιλήσουμε εκτενώς παρακάτω.

Η τρίτη αιχμή είναι η καταπολέμηση της διαφθοράς, με την προώθηση υποθέσεων που εκ των πραγμάτων έχουν πολιτικό χρώμα. Η ανάθεση στον Καλογήρου του χαρτοφυλακίου της Δικαιοσύνης είναι συνδεδεμένη με αυτή την πρόθεση. Ο πρώην γενικός γραμματέας της κυβέρνησης και κολλητός του Τζανακόπουλου ανήκει στον στενό κύκλο του Μαξίμου.

Τι και ποιοι ευθύνονται για τις θανατηφόρες πυρκαγιές

του Θόδωρου Κατρσανέβα

Πολλά έχουν γραφεί και ειπωθεί για τη δολοφονική πυρκαγιά στο Μάτι όπου περιγράφονται, σωστά ή λανθασμένα, οι πολλές μεγάλες και μικρές λεπτομέρειες για τα αίτια του δράματος. Στην ουσία, δύο είναι οι βασικές κύριες αιτίες της τραγωδίας. Πρώτο και κύριο αίτιο είναι η ανελέητη λιτότητα που μας έχει επιβληθεί από τους Θεσμούς λόγω των ευρωμνημονίων για τη δημιουργία του υπερπλεονάσματος του 3,5%. 

Όσο και αν το αντιπαρέρχονται σχεδόν όλοι, είναι αυτονόητο ότι, οι μεγάλες δημοσιονομικές περικοπές είχαν καταστροφικό αντίκτυπο, εκτός των άλλων, και στην υλικοτεχνική και ανθρώπινη υποστήριξη της πυρασφάλειας.Κατά δεύτερο λόγο, το συμπληρωματικό αίτιο, συνδέεται με την ενδημική αδυναμία τωνσημερινών κυβερνώντων για να αντιμετωπίσουν με ορθολογική οργάνωση και διοικητικά μέσα σοβαρές κρίσεις όπως αυτή των πυρκαγιών.

Ας μη γελιόμαστε. Ο κύριος υπεύθυνος της πρωτοφανούς τραγωδίας που στοίχισε δεκάδες ανθρώπινες ζωές, είναι η πολιτική της ΕΕ που έχει επιβάλλει στη χώρα μας ανελέητη λιτότητα με τα ευρωμνημόνια, με συνέπεια την υποχρηματοδότηση των δομών πυρόσβεσης. Όχι μόνο νέα πυροσβεστικά αεροπλάνα δεν αγοράστηκαν, αλλά και τα παμπάλαια Canader που χρησιμοποιούνται έχουν τεράστιες ελλείψεις σε ανταλλακτικά που κοστίζουν, με αποτέλεσμα πολλά απ΄αυτά να είναι καθηλωμένα στο έδαφος.

Άσπρο, μαύρο και στη μέση στάχτη

Το Ποντίι

του Δημήτρη Μηλάκα

Η Ρένα Δούρου, η... υπερπεριφερειάρχης, μέσα στην αφέλειά της (ή τον κυνισμό της) περιέγραψε με μια φράση αυτό που αισθάνθηκαν τα κυβερνητικά στελέχη όταν συνειδητοποίησαν τι ακριβώς έγινε στο Μάτι: «Έκατσε η στραβή στη βάρδια τους».

 

Από την άλλη, η Μαρία Σπυράκη, εκπρόσωπος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, σε κάποιες από τις δηλώσεις της συνόψισε τον καιροσκοπισμό με τον οποίο το κόμμα της αντιμετώπισε τη συμφορά λέγοντας ότι οι κατεδαφίσεις (που προανήγγειλε κατόπιν εορτής ο πρωθυπουργός) έπρεπε να έχουν γίνει πριν από... τρία χρόνια!

 

Αυτές οι διατυπώσεις της Ρένας Δούρου και της Μαρίας Σπυράκη περιγράφουν γλαφυρά τον γενικότερο τρόπο με τον οποίο τα κόμματα εξουσίας τοποθετούνται ανάλογα με τη θέση που βρίσκονται στο πολιτικό σκηνικό: Η μεν κυβέρνηση απολαύει των ευεργετημάτων της εξουσίας και εύχεται να μην κάτσει η στραβή στη βάρδια της. Η δε αντιπολίτευση περιμένει αυτή τη στραβή για να επωφεληθεί και να φορτώσει στην κυβέρνηση και όλα τα αμαρτήματα από γενέσεως του ελληνικού κράτους...

 

Με τρόπο ανάλογο, όπως στις φωτιές που εξαφάνισαν το Μάτι, τα κόμματα εξουσίας ξιφουλκούν μεταξύ τους πάνω στα αποκαΐδια που αφήνουν πίσω τους τα χρόνια των μνημονίων. Η κυβέρνηση πανηγυρίζει διότι λέει ότι αυτή, στη βάρδια της, κατάφερε να βγάλει τη χώρα από τα μνημόνια. Η αξιωματική αντιπολίτευση από την άλλη κατηγορεί την κυβέρνηση για όσα δεινά συνεπάγονται τα μέτρα που η κυβέρνηση πήρε για να πετύχει το κλείσιμο των αξιολογήσεων και την ολοκλήρωση των μνημονιακών δεσμεύσεων.

Οι καιροί ου μενετοί

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

του Γιάννη Ζήβα

Κι άλλο ένα καλοκαίρι η Ελλάδα στα κάρβουνα, με την κυριολεξία του όρου. Η μία πυρκαγιά διαδέχεται την άλλη, κάποιοι, στον ρόλο του Νέρωνα ή του Ηρόστρατου, χαίρονται με τον όλεθρο που λέγεται πυρκαγιά, καιροφυλακτούντες για να καταπατήσουν αργότερα τα ορφανά από δένδρα και δάση εδάφη, ενώ οι πυροσβέστες με τις λιγοστές δυνάμεις που διαθέτουν, ελέω μνημονίων, και με τη βοήθεια των ηρωικών εθελοντών προσπαθούν να καταστείλουν την λαίλαπα του πύρινου ολέθρου.

Σε λίγο το νεκρικό τοπίο θα κυριαρχήσει με τα εναπομείναντα απανθρακωμένα δένδρα και ζωάκια του πάλαι ποτέ δάσους. Τα θύματα από τον πύρινο όλεθρο έχουν υπερβεί τα ογδόντα. Πρόκειται για ένα κατά κυριολεξία ολοκαύτωμα. Οι πνεύμονες της χώρας λιγοστεύουν, κι εκεί που κάποτε το πράσινο κυριαρχούσε, σε λίγο καιρό, ή θα εμφανισθούν οικοδομές, ή θα ξεφυτρώσουν ανεμογεννήτριες, ή και τίποτε.

Αυτή η κατάσταση συνεχίζεται εδώ και 37 χρόνια με καμένες εκτάσεις εκατομμυρίων στρεμμάτων κυρίως στην Νότια Ελλάδα και στα νησιά. Αν ληφθεί υπ’ όψιν και η κυριαρχία των μνημονίων με την κοινωνική ερήμωση ως κύρια συνέπεια, τότε η καμένη χώρα μας αποτελεί το φρικώδες σκηνικό του πλήρους ολέθρου. Η κατάκαυση μεγάλου μέρους του δασικού μας πλούτου πρέπει κατά τη γνώμη μου να αποδοθεί σε τέσσερες παράγοντες: α) Στα συμφέροντα εκμετάλλευσης της γης από καταπατητές για οικοδόμηση, β) στην έλλειψη ορθολογικά οργανωμένης δασικής υπηρεσίας και κατάρτισης δασικών χαρτών γ) στην εγκατάλειψη του δάσους από εκείνους που ζούσαν απ’ αυτό (βοσκούς, υλοτόμους, ρητινοσυλλέκτες κ.λπ.) και δ) στην αμέλεια που μας χαρακτηρίζει ως κοινωνία. Ενδείξεις αυτής της αμέλειας είναι ο μη καθαρισμός από τα αγριόχορτα που περιβάλλουν τις πόλεις μας αλλά και τα σπίτια μας, οι σκουπιδότοποι και η αδιαφορία για οτιδήποτε έχει δημόσιο χαρακτήρα, έχοντας θεοποιήσει οτιδήποτε είναι ιδιωτικό. Μπορεί τα σπίτια μας να λάμπουν από καθαριότητα, αλλά μόλις βγούμε από το κατώφλι του σπιτιού μας κυριαρχεί το σκουπίδι και η βρωμιά.

Αρχές διαχείρισης (της επόμενης) κρίσης

του Ηλία Κουσκουβέλη*

 Μετά από 24 πλέον χρόνια που διδάσκω διαχείριση κρίσεων εκτιμώ πως οι περισσότεροι φοιτητές μου θυμούνται τουλάχιστον τα βασικά της διαχείρισης μιας κρίσης:την αρχή της ευθύνης, την αξία της προετοιμασίας,την ανάγκη διαχείρισης και των παραγόμενων από την πρώτη κρίσεων, και φυσικά ότι εφαρμόζουμε στην επόμενη κρίση τα διδάγματα που πήραμε από τα λάθη που κάναμε κατά την διαχείριση της προηγούμενης. Διότι δεν υπάρχει διαχείριση κρίσης στην οποία, υπό την πίεση της κατάστασης, να μην γίνουν λάθη…

Αυτές τις γνώσεις, όπως αρκετοί με έχουν ενημερώσει, τις εφαρμόζουν στην επαγγελματική, αλλά και στην προσωπική τους ζωή. Τούτο βέβαια ισχύει για τους φοιτητές μου, νέους του προπτυχιακού, αλλά και πολίτες, που εργάζονται στον δημόσιο (κάποιοι σε κρίσιμες υπηρεσίες) ή στον ιδιωτικό τομέα και που, πολλές φορές, με δικό τους κόστος θέλουν μέσω των μεταπτυχιακών ή των σεμιναρίων του Πανεπιστημίου να μάθουν κάτι παραπάνω. Και αυτό ασφαλώς είναι παρήγορο!

Ελιτισμός και μίσος

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

Είναι και μερικοί –ελάχιστοι, αλλά μάλλον κάνουν πολύ θόρυβο με τα πληκτρολόγιά τους– που έχουν ερωτευθεί πολύ τον εαυτό τους. Βασικά, αυτοαποκαλούνται «αριστεροί» ή «ριζοσπάστες», χωρίς λόγο, απλώς επειδή δεν ψήφισαν ποτέ Δεξιά, ήταν και συνδικαλιστές στα φοιτητικά τους χρόνια, η βιβλιοθήκη τους είναι γεμάτη βιβλία και έχουν και μεταπτυχιακά, οπότε συμπεραίνουν ότι αξίζουν όλους τους προοδευτικούς τίτλους και αξιώματα.

Βγήκαν λοιπόν, οι μεγάλοι θεωρητικοί του διαδικτύου, να κατηγορήσουν τον «Ελληναρά» που έχτισε αυθαίρετα, διότι αυτό οδήγησε στην τραγωδία, και «όλοι μαζί τα φάγαμε» που έλεγε και ο Πάγκαλος. Αυτοί οι εξυπνάκηδες, θεωρούν μεγάλη σοφία το να υπενθυμίσουν τα αυθαίρετα, τα μπαζωμένα ρέματα, τα αποτσίγαρα, το μποτιλιάρισμα στις βοηθητικές οδούς των εθνικών δρόμων. Τι λε ρε παιδί μου! Τόση θεωρία και σκέψη τόσων χρόνων, τόσοι «τίτλοι» συμμετοχής στο «μαζικό κίνημα» (αγαπημένη λέξη) και το μόνο που έχουν να πουν είναι «να μην ξεχνάμε όμως και τα αυθαίρετα».

Το μαζικό κύμα αλληλεγγύης και η υπόκωφη οργή του κόσμου τους χαλάει τη μανέστρα. Ο «Ελληναράς» δίνει, από το υστέρημά του, ενίσχυση στους πληγέντες; Γεμίζει τα κέντρα αιμοδοσίας για δώσει αίμα σε αυτούς που το χρειάζονται; Δημιουργεί μόνος του και αυτοβούλως δομές αλληλεγγύης και βοήθειας; Οργίζεται με την ανυπαρξία του κράτους και το υποκαθιστά; Καταλαβαίνει αυτομάτως ποιοι είναι οι εχθροί και ποιοι οι φίλοι του; «Υποκρισία» κραυγάζουν οι μεγάλοι ριζοσπάστες θεωρητικοί. Και πλασάρουν και λίγο καπιταλισμό από δίπλα για να είναι μέσα.

Άνθρωποι και σκουλήκια

του Γιώργου Θεοδωρίδη

Υποψήφιος Διδάκτωρ Ευρωπαϊκού Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Έσπασα το κεφάλι μου να βρω κατάλληλο τίτλο για αυτό το κομμάτι. Τα χέρια μου τρέμουν καθώς πληκτρολογώ. Ο πόνος, η οργή, η θλίψη, η ευθύνη/ανευθυνότητα που αισθάνομαι και εγώ ο ίδιος μετά την ανείπωτη τραγωδία στην Ανατολική Αττική με έχουν συγκλονίσει.

Ο τίτλος που επέλεξα αποτελεί παράφραση του μνημειώδους βιβλίου του Τζων Στάινμπεκ «Άνθρωποι και ποντίκια». Μια ιστορία διαψεύσεων των ονείρων των «μικρών ανθρώπων» ξετυλίγεται εκεί. Στο ελληνικό σήμερα επιλέγω να αντικαταστήσω τα ποντίκια με... σκουλήκια. Άνθρωποι και σκουλήκια πρωταγωνίστησαν για άλλη μια φορά στην τραγωδία των πυρκαγιών. Άνθρωποι που πέθαναν επειδή, σύμφωνα με τα κυβερνητικά χείλη, καταπάτησαν το νόμο και έκτισαν αυθαίρετα. Έπρεπε, λοιπόν, να τιμωρηθούν και να πεθάνουν;

Τι είδους άνθρωπος είναι αυτός - αν δεν είναι σκουλήκι - που δεν κοκκινίζει, δε ντρέπεται, δεν ζητά συγγνώμη, δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη, δεν παραιτείται, παρά προτιμά να επιτεθεί στα ίδια τα θύματα επειδή πέθαναν;

Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Στα τέλη του 1914, λίγο πριν από την έναρξη της συμμαχικής απόβασης στην Καλλίπολη, ο Μεταξάς κατάρτισε με βασιλική εντολή σχέδιο γιά την κατάληψη των Δαρδανελλίων και το παρέδωσε στον Βρεταννό ναύαρχο Marc Kerr, αναπληρωτή διοικητή του ελληνικού στόλου. Όταν, όμως, τον Φεβρουάριο του 1915 βολιδοσκοπήθηκε η ελληνική κυβέρνηση με θέμα την συμμετοχή της Ελλάδος στην επιχείρηση, ο Μεταξάς απέκρουσε την πρόταση, διαμηνύοντας στο βρεταννικό ναυαρχείο ότι η επιχείρηση θα αποτύγχανε, επειδή οι Γερμανοί και Τούρκοι είχαν προλάβει να οχυρώσουν τα Στενά. Η πρόβλεψη του Μεταξά, που οδήγησε στην ρήξη Βενιζέλου-Κωνσταντίνου, επαληθεύθηκε με τραγικό τρόπο (700.000 νεκροί Αγγλογάλλοι). Δεύτερη σπουδαία πρόβλεψη του Μεταξά. Όταν το 1921 του επροτάθη από τον πρωθυπουργό Γούναρη η αρχιστρατηγία στην Μικρά Ασία, ο Μεταξάς αρνήθηκε, εξηγώντας με ακράδαντα γεωστρατηγικά επιχειρήματα γιατί η Μικρασιατική Εκστρατεία δεν είχε πιθανότητες επιτυχίας. Ο Μεταξάς υπήρξε αρχιτέκτων της περιφανούς νίκης εναντίον της Ιταλίας το 1940. Προηγήθηκαν όμως ριζική ανασυγκρότηση των ενόπλων δυνάμεων, πολυετής προετοιμασία, η κατασκευή της «γραμμής Μεταξά», τοποθέτηση των κατάλληλων προσώπων στις κατάλληλες θέσεις, ψυχολογική και επικοινωνιακή προετοιμασία της ελληνικής κοινωνίας και άρτιος επιτελικός σχεδιασμός, δημιουργία καταφυγίων, αεράμυνας, πυρόσβεσης, πρώτων βοηθειών. Όλα αυτά ήταν έργα του Μεταξά, ο οποίος στην ουσία έστησε ένα υπόδειγμα μηχανισμού έκτακτης ανάγκης. COMMONS WIKIMEDIA Η Γραμή Μεταξά Τελικώς, οι τρεις μεγαλύτερες στρατιωτικές νίκες της Ελλάδος στον Εικοστό Αιώνα (1912, 1923, 1940) είναι σε σημαντικό βαθμό, τουλάχιστον όσον αφορά τον επιτελικό σχεδιασμό, έργα του Μεταξά. 3. Ήταν ο Μεταξάς ένας ακόμα στρατηγός που πολιτεύθηκε; Ο Μεταξάς εκτός από στρατιωτικός υπήρξε και πολιτικός. Δεν ήταν όμως ένας στρατιωτικός που αναμείχθηκε στην πολιτική, όπως πχ ο στρατάρχης Παπάγος ή ο Νικόλαος Πλαστήρας. Η πολιτική του ταυτότητα προέκυψε αυτόνομα, ως προϊόν ιδεολογικών επιρροών και πολιτικών επιλογών. Διέθετε συγκροτημένη πολιτική σκέψη και, όπως αποδείχθηκε, ικανότητες κυβερνήτη. Το διάστημα του Εθνικού Διχασμού (1915-17) ο Μεταξάς υπήρξε στενός συνεργάτης και σύμβουλος του βασιλιά Κωνσταντίνου. Είναι αυτός που, εν όψει συμμαχικής απόβασης στην Αθήνα, οργανώνει τους συνδέσμους των Επιστράτων. Σημειωτέον ότι οι Επίστρατοι (ως επί το πλείστον αστοί, επιστήμονες, έμποροι, και στρατολογήθηκαν από τα καλύτερα στοιχεία της ελληνικής κοινωνίας), κινητοποιήθηκαν διότι θεώρησαν ότι οι ωμές συμμαχικές παρεμβάσεις έθιγαν την εθνική κυριαρχία και τάχθηκαν με τον Κωνσταντίνο. Ακολουθεί η ανατροπή του καθεστώτος του Κωνσταντίνου από μοίρα του γαλλικού στόλου και τον γερουσιαστή Zonnart-το 1917 . Ο Μεταξάς εξορίζεται στην Κορσική, δραπετεύει μαζί με τον Γούναρη στην Σαρδηνία, επιστρέφει το 1920, προάγεται αναδρομικά και εν αποστρατεία σε αντιστράτηγο, δεν πολιτεύεται. Το 1921 αρνείται την αρχιστρατηγία, παρακολουθεί αμέτοχος την Μικρασιατική Καταστροφή, την έξωση του Κωνσταντίνου και την Επανάσταση του 1922. Το 1923 αποπειράται να ανατρέψει το καθεστώς Πλαστήρα οργανώνοντας το κίνημα Λεοναρδόπουλου-Γαργαλίδη, αποτυγχάνει και φυγαδεύεται υπό μυθιστορηματικές συνθήκες στην Ιταλία. Ίσως ήταν η μεγαλύτερη αποτυχία του. Το 1924, όταν ο Παπαναστασίου ανακηρύσσει την Πρώτη Ελληνική Δημοκρατία, ο Μεταξάς την αναγνωρίζει ώστε να μπορέσει να αμνηστευθεί και να επιστρέψει. Αλλά η αναγνώριση αυτή του κοστίζει πολιτικά. Διότι, όταν ιδρύει το κόμμα των Ελευθεροφρόνων, η αντιβενιζελική παράταξη δεν τον ακολουθεί και συντάσσεται με το Λαϊκό Κόμμα του Παναγή Τσαλδάρη, που υποστηρίζει αδιάλλακτα την μοναρχία. Έτσι ο Μεταξάς, στην διάρκεια του Μεσοπολέμου, πολιτεύεται επικεφαλής προσωποπαγούς κόμματος με περιορισμένη απήχηση. Εκλέγεται στην Βουλή, συμμετέχει ως κυβερνητικός εταίρος και υπουργός στην Οικουμενική κυβέρνηση Ζαίμη το 1926, επίσης στις κυβερνήσεις του Λαϊκού Κόμματος υπό τον Παναγή Τσαλδάρη το 1932-35. Πρωταγωνιστεί στην Παλινόρθωση του 1935, συμμετέχει στις εκλογές του Ιανουαρίου 1936, εισέρχεται στην Βουλή. Η βουλή αδυνατεί να αναδείξει κυβέρνηση, επικρατεί ακυβερνησία. Τον Μάρτιο ο Μεταξάς διορίζεται υπουργός Στρατιωτικών στην κυβέρνηση του υπηρεσιακού πρωθυπουργού Δεμερτζή. Λίγο αργότερα διορίζεται αντιπρόεδρος. Εμφανής η στήριξη του βασιλιά. Μετά τον αιφνίδιο θάνατο του Δεμερτζή, τον Απρίλιο, διορίζεται από τον βασιλιά πρωθυπουργός και λαμβάνει ψήφο εμπιστοσύνης από την Βουλή, και μάλιστα και από τα βενιζελικά και από τα αντιβενιζελικά κόμματα πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Τον Αύγουστο, λόγω επικείμενης γενικής απεργίας και εικαζομένων ταραχών, ζητά και λαμβάνει από τον Γεώργιο την αναστολή ορισμένων διατάξεων του Συντάγματος, καταργεί τον κοινοβουλευτισμό και εγκαθιδρύει δικτατορία. Ο έγκριτος ιστορικός Γρηγόριος Δαφνής γράφει στον επίλογο της κλασσικής δίτομης ιστορίας του Η Ελλάς μεταξύ δύο πολέμων ότι στην ουσία ο Μεταξάς υπήρξε η ομόθυμη λύση του αστικού καθεστώτος στην αποσύνθεση του μεσοπολεμικού κοινοβουλευτισμού και στην απειλή που εξέπεμπε το ΚΚΕ. 4. Ο Μεταξάς υπήρξε μία αντικοινοβουλευτική εξαίρεση στην εποχή του; Ο Μεταξάς υπήρξε δικτάτωρ, και μάλιστα σκληρός και άτεγκτος. Δεν αποτελούσε όμως εξαίρεση, ήταν μια εποχή που οι πάντες επεδίωκαν να γίνουν δικτάτορες. Ο Νικόλαος Πλαστήρας πραγματοποίησε στρατιωτικό κίνημα τον Μάρτιο του 1933, αμέσως μετά την εκλογική νίκη του Λαϊκού Κόμματος, απέτυχε και διέφυγε διωκόμενος στην Γαλλία. Από εκεί επέστρεψε μετά τον πόλεμο γιά να αναδειχθεί σε αρχηγό της δημοκρατικής παράταξης. Τον Μάρτιο του 1935, ο Ελευθέριος Βενιζέλος ηγήθηκε μεγάλου στρατιωτικού κινήματος που βύθισε την χώρα σε πολυήμερη και πολυαίμακτη εμφύλια σύγκρουση, αλλά απέτυχε και διέφυγε στην Γαλλία, από όπου ποτέ δεν επέστρεψε. Το κίνημα του Βενιζέλου κατέστειλε ο Γεώργιος Κονδύλης, και επέβαλε βραχύβια δικτατορία. Υπήρχαν πολλοί επίδοξοι δικτάτορες, αυτή είναι η πικρή αλήθεια μίας πολιτικά υπανάπτυκτης κοινωνίας. Απλώς ο Μεταξάς το επέτυχε, και μάλιστα με την «βούλα» του βασιλιά και αναίμακτα. COMMONS WIKIMEDIA 5. Ήταν ο Μεταξάς φασιστής; Σε αντίθεση με τα ευρέως αναπαραγόμενα στην νεώτερη βιβλιογραφία, το καθεστώς Μεταξά δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί αμιγώς φασιστικό, αν και είχε κάποια επιφανειακά φασιστικά στοιχεία, πχ. οργανωμένη νεολαία και αστυνομικό κράτος. Έλειπαν όμως τα ουσιωδέστερα, όπως ο ρατσισμός και ο σωβινισμός, ο επιθετικός εθνικισμός και ο αντισημιτισμός. Ο Μεταξάς είχε εξαιρετικές σχέσεις με την ισραηλιτική κοινότητα της χώρας, ενώ από τον λόγο του απουσιάζουν εντελώς αναφορές φυλετικού και σωβινιστικού χαρακτήρα. Επίσης απουσιάζει παντελώς οιαδήποτε εδαφική διεκδίκηση εις βάρος άλλων κρατών ή αναφορά σε ζωτικό χώρο. Είναι χαρακτηριστικό ότι ως εν ενεργεία πρωθυπουργός διατύπωσε την άποψη ότι η Ελληνικότητα είναι «οικουμενική, ειρηνική, ανθρώπινη, πανανθρώπινη». [Λόγοι, Β΄τόμος, σ.320]. Κάποτε ανέφερε ως μέγιστο επίτευγμά του ότι «καθ’ όλην την διακυβέρνησίν μου δεν εχύθη ούτε ρανίς αίματος» [Λόγοι, Β΄τόμος, 2.373]. Αλλά και ο εθνικισμός-σωβινισμός απουσιάζει τόσο από τον λόγο όσο και από την πολιτική του: οι ελληνοτουρκικές σχέσεις επί Μεταξά θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν εξαιρετικές, όπως και η διαβαλκανική συνεργασία. Ο αντικομμουνισμός έχει συνδεθεί στενά μέ την ανάμνηση του καθεστώτος Μεταξά, με τον «πάγο και ρετσινόλαδο» του βάναυσου υφυπουργού Ασφαλείας Μανιαδάκη, τις διώξεις, φυλακίσεις, εξορία των κομμουνιστών. Αλλά όλα τα καθεστώτα του Μεσοπολέμου, συντηρητικά, προοδευτικά ή και σοσιαλδημοκρατικά, στην Ελλάδα και σε ολόκληρη τη Ευρώπη, εδίωξαν τον κομμουνισμό (στην Γερμανία το 1919 ο σοσιαλιστής καγκελάριος Έμπερτ κατέστειλε αγρίως την κομμουνιστική επανάσταση, ενώ και στην Ελλάδα το 1924 η κυβέρνηση Παπαναστασίου διέλυσε βιαίως τις απεργιακές κινητοποιήσεις). Την αντικομμουνιστική νομοθεσία στον Μεσοπόλεμο θέσπισε η κυβέρνηση Βενιζέλου με τον νόμο περί Ιδιωνύμου του 1929 (νόμος 4229/24 Ιουλίου 1929 ”Περί των μέτρων ασφαλείας του κοινωνικού καθεστώτος και προστασίας των ελευθεριών των πολιτών”). Ο αντικομμουνισμός ήταν η συνισταμένη όλων των πολιτικών δυνάμεων του Μεσοπολέμου και υπερέβαινε τις άλλες διαφορές τους. Σημειωτέον ότι το κομμουνιστικό κίνημα παγκοσμίως και στην Ελλάδα διακήρυσσε δημοσίως την πρόθεσή του να ανατρέψει με επαναστατική βία το αστικό καθεστώς και να επιβάλει κομμουνιστική δικτατορία. Και το εννοούσε. Επίσης πίσω του υπήρχε ένα πανίσχυρο κράτος, η Σοβιετική Ένωση, που ήλεγχε απολύτως και στήριζε τα απανταχού κομμουνιστικά κόμματα. Επομένως ο πράγματι σφοδρός, ανελέητος αντικομμουνισμός του Μεταξά ήταν απότοκος της διεθνούς συγκυρίας και λογική απόληξη της ανασφάλειας του αστικού καθεστώτος αλλά και ολόκληρης της κοινωνίας, που δεν επιθυμούσε επιβολή κομμουνιστικής δικτατορίας (πλην φυσικά των οπαδών του ΚΚΕ). Η διαφορά είναι ότι ο Μεταξάς διέθετε τον οργανωτικό νου, τις ικανότητες και την σκληρότητα να εξαρθρώσει αποτελεσματικά τους κομμουνιστικούς μηχανισμούς, κάτι που δεν είχαν καταφέρει ποτέ σε αυτόν τον βαθμό οι διάφορες κυβερνήσεις. 6. Ήταν ο Μεταξάς γερμανόφιλος; Τον Μεταξά συνοδεύει η φήμη του γερμανόφιλου, τόσο κατά την περίοδο του Εθνικού Διχασμού όσο και κατά την πενταετή δικτατορία του. Και τα δύο είναι εσφαλμένα και δεν επιβεβαιώνονται από τις διαθέσιμες πηγές. Το 1915-7 ο Κωνσταντίνος, στον οποίο ήταν απόλυτα αφοσιωμένος ο Μεταξάς, είχε φιλοσυμμαχικό προσανατολισμό, αλλά προσέκρουσε στην επίμονη άρνηση των Βρεταννών στην είσοδο της Ελλάδος στον πόλεμο. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι ως εξόριστος στην Ελβετία το 1917-20 ο Κωνσταντίνος ελάμβανε βρεταννική επιχορήγηση, ενώ αρνήθηκε την γερμανική βοήθεια που του προσεφέρθη. Στην περίπτωση της 4ης Αυγούστου, και πάλι ο Μεταξάς δεν προκύπτει από πουθενά γερμανόφιλος: ταυτίστηκε πλήρως με την βρεταννική πολιτική σε όλα τα επίπεδα, ρύθμισε ευνοϊκά τα βρεταννικά δάνεια, οδήγησε την Ελλάδα στον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων. Αλλά το κυριώτερο είναι ότι ο Μεταξάς υπήρξε επιλογή του βασιλέως Γεωργίου Β΄: ενός απολύτως αγγλόφιλου μονάρχη, που διατηρούσε στενές οργανικές σχέσεις με το βρεταννικό κατεστημένο, και γιά τον οποίον ο βιογράφος του και στενός συνεργάτης του Πιπινέλης γράφει ότι «ήταν Άγγλος στην ψυχή». Ο Γεώργιος επέστρεψε στην Ελλάδα με την Αγγλίδα σύντροφό του μετά από πολυετή εξορία στο Λονδίνο, και με συνοπτικές διαδικασίες οργάνωσε την άνοδο του Μεταξά στην εξουσία. Με δική του υπογραφή εγκαθιδρύθηκε η δικτατορία της 4ης Αυγούστου, η δική του συναίνεση διασφάλιζε την νομιμότητα του καθεστώτος. Διότι, εν όψει του επερχομένου παγκοσμίου πολέμου, η βρεταννική πολιτική ήθελε ένα αξιόπιστο και ικανό πρόσωπο με στρατιωτική εμπειρία στην ηγεσία της συμμάχου της Ελλάδος. COMMONS WIKIMEDIA : Meeting of the Anglo-Greek War Council. Left to right: Major General Gambier-Parry, General Metaxas, George II King of Greece, Air Vice Marshal D'Albiac (RAF) and General Papagos. 7. Τι ήταν ακριβώς η 4η Αυγούστου; Το καθεστώς του Μεταξά εστράφη πολιτικά εναντίον δύο ομάδων: των παλαιών πολιτευτών και των κομμουνιστών. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι επρόκειτο περί δικτατορίας, με κατασταλτικούς μηχανισμούς, λογοκρισία, παρακολουθήσεις κλπ. Αλλά δεν είναι αλήθεια ότι ο Μεταξάς δεν είχε κοινωνική στήριξη ή έστω αποδοχή. Δεν αναπτύχθηκε σοβαρή αντιπολίτευση στο καθεστώς του. Στα επίσημα έντυπα του καθεστώτος (Νέον Κράτος κλπ.) δημοσίευαν κείμενα σχεδόν όλοι οι σημαντικοί διανοούμενοι του Μεσοπολέμου, ακόμα και αριστεροί: Λεκατσάς, Μαλακάσης, Μαρινάτος, Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος, Παπανούτσος, Παράσχος, Νίκος Σβορῶνος, Άγγελος Σικελιανός κ.ά.. Αμηχανία στους ιδεολογικά προκατειλημμένους αναλυτές προκαλεί η επιμονή με την οποία ο Μεταξάς προώθησε την διδασκαλία της δημοτικής στην εκπαίδευση, αναθέτοντας μάλιστα την εκπόνηση συστηματικής γραμματικής της νεοελληνικής στον σπουδαίο δημοτικιστή Μ.Τριανταφυλλίδη. Επίσης ο Μεταξάς στήριξε το θέατρο και τις καλές τέχνες, διευκρίνισε μάλιστα σε λόγο του ότι δεν νοείται στρατευμένη τέχνη υπό εποπτεία. » [Λόγοι, Α´ τόμος, σ. 307]. Ο Μεταξάς άσκησε προχωρημένη κοινωνική πολιτική, αποσκοπώντας στην κοινωνική συνοχή και παράλληλα στην εξουδετέρωση της ανισότητας που τροφοδοτούσε πολιτικά τον κομμουνισμό. Ακολούθησε δηλαδή το πρότυπο του Μπίσμαρκ. Απεχθανόταν την πλουτοκρατία, δεν αποκήρυσσε την ιδιωτική πρωτοβουλία, αλλά επέβαλε φιλεργατική νομοθεσία και αυστηρούς ελέγχους. Χρησιμοποιούσε τον όρο διευθυνόμενη οικονομία. Στα πλαίσια αυτά θέσπισετις συλλογικές συμβάσεις, την υποχρεωτική διαιτησία, τα γραφεία ευρέσεως εργασίας, τα ασφαλιστικά δικαστήρια, το εργατικό οκτάωρο και το υπαλληλικό επτάωρο, τους κατώτατους μισθούς, τα πολυϊατρεία (11 στην Αθήνα, 8 στον Πειραιά και 7 στην Θεσσαλονίκη) κλπ. Ο μαρξιστής ιστορικός Ν. Ψυρούκης καταγράφει 106 γενικές πανελλήνιας κλίμακας συλλογικές συμβάσεις εργασίας και 545 τοπικής σημασίας την περίοδο 1936-38 [στο έργο του γιά την 4η Αυγούστου, 1994, σ.138]. Αυτά καθιστούν την αξιολόγηση της 4ης Αυγούστου σύνθετο εγχείρημα. 8. Ποιός είπε το ΟΧΙ, ο Μεταξάς ή ο λαός; Μέρος της αριστερής κυρίως διανόησης υποστήριξε ότι «το ΟΧΙ το είπε ο λαός και όχι ο Μεταξάς». Το ερώτημα φυσικά είναι ψευδεπίγραφο και ανιστόρητο.. Το ΟΧΙ διατύπωσε και μετέφερε στον Ιταλό πρεσβευτή Γκράτσι τα χαράματα της 28ης Οκτωβρίου, αγουροξυπνημένος και φορώντας την ρόμπα του, αλλά όχι αιφνιδιασμένος και «σαν έτοιμος από καιρό», ο πρωθυπουργός της Ελλάδος Μεταξάς. Και ταυτόχρονα, ασφαλώς το ΟΧΙ εξέφραζε την συνολική, πάνδημη, διακομματική, γενναία στάση του ελληνικού λαού, ο οποίος ανέλαβε και την αιματηρή ευθύνη της υλοποίησής του. 9. Τι πραγματικά έγινε τον Ιανουάριο του 1941; Ασάφεια, συνομωσιολογία και παραφιλολογία επικρατεί σχετικά με τις τελευταίες κινήσεις του Μεταξά πριν τον θάνατό του. Καθώς δεν υπάρχουν αδιάσειστες αποδείξεις, μπορεί μόνον κανείς να διατυπώσει ερωτήματα. Το κεντρικό ερώτημα είναι εάν ο Μεταξάς σκόπευε να έρθει σε κάποιου είδους συνεννόηση με την Γερμανία, ώστε να αποφευχθεί η εισβολή των γερμανικών στρατευμάτων στην ήδη εξαντλημένη από τον πόλεμο με την Ιταλία Ελλάδα. Τι ακριβώς μήνυμα μετέφερε η περίφημη αποστολή Πεσματζόγλου που έλαβε εντολή να μεταβεί στην Ζυρίχη γιά να συναντήσει υψηλόβαθμους Γερμανούς αξιωματούχους; Σχετικά γράφει ο ακαδημαϊκός Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος:«Ο Μεταξάς, όμως, ήταν σώφρων πολιτικός, όπως και στρατιωτικός. Ανεπηρέαστος από τις επιτυχίες του ελληνικού στρατού, δεν επιθυμούσε τη συνέχιση του πολέμου και δεν ανεχόταν η Ελλάς να είναι «τμήμα θυσίας» του γαλλο-βρεταννικού στρατοπέδου. Δοκίμασε, λοιπόν, με αποστολή μυστική εμπίστου προσώπου να επιτύχει σύναψη ανακωχής με κεκτημένα τη δόξα του ελληνικού στρατού και τα κατεχόμενα εδάφη της Βορείου Ηπείρου. Αξίζει να παραθέσω τώρα ό,τι άκουσα ο ίδιος προ ετών σε τηλεοπτική εκπομπή: αφηγητής για προσωπική δράση του ήταν ο Γιώργος Πεσμαζόγλου, πρώην υπουργός με άψογο παρελθόν. Είπε, λοιπόν, ο αξιόπιστος αυτός πρώην υπουργός, ότι ο Μεταξάς του ανέθεσε να μεταβεί στην Ελβετία και να προβεί εκεί στις δέουσες ενέργειες για σύναψη ανακωχής, επωφελέστατης για την Ελλάδα. Επήλθε όμως τότε ο θάνατος, πολύ άκαιρα, του Μεταξά. Ο Πεσμαζόγλου έχασε τη σπουδαία μυστική εντολή του. Η εμπλοκή της Ελλάδος στον πόλεμο συνεχίσθηκε.» [εφημερίδα Η Καθημερινή, 28 Οκτωβρίου 2010, Ο ελληνοϊταλικός πόλεμος και ο Ιωάννης Μεταξάς]. Ο αιφνίδιος και αδόκητος θάνατος του Μεταξά διευκόλυνε την εμπλοκή της εξαντλημένης Ελλάδος και σε δεύτερο πόλεμο εναντίον του ακατανίκητου γερμανικού στρατού. Αλλά αυτή εξυπηρετούσε τον υπέρτερο συμμαχικό στόχο της έγκαιρης εκκένωσης της Ελλάδος από τα βρεταννικά στρατεύματα. Επ΄αυτού, άλλωστε, επήλθε τον δραματικό Απρίλιο του 1941 σύγκρουση μεταξύ των μεράρχων της Ηπείρου και του συμμαχικού στρατηγείου, με αποτέλεσμα οι μέραρχοι να αγνοήσουν τις εντολές του επιτελείου και να υπογράψουν μονομερώς συνθήκη με τον στρατάρχη φον Λίστ ώστε να μην εξοντωθεί η ήδη εξουθενωμένη στρατευμένη ελληνική νεολαία στα βουνά της Ηπείρου. 10. Μεταλλασσόμενη υστεροφημία Ο Μεταξάς κέρδισε την υστεροφημία του λόγω του έπους του Σαράντα, το οποίο αποτελεί πηγή έμπνευσης, αυτοπεποίθησης και υπερηφάνειας γιά την ελληνική κοινωνία μέχρι σήμερα. Γι΄αυτό ακριβώς και (σε αντίθεση με την χούντα της 21ης Απριλίου, που κατακρημνίσθηκε στα τάρταρα της ελληνικής ιστορίας λόγω της εθνικής καταστροφής της Κύπρου) βασικά στελέχη του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου επεβίωσαν πολιτικά και αναδείχθηκαν μεταπολεμικά σε κορυφαίες θέσεις. Πχ ο υπουργός Οικονομικών του Μεταξά Ανδρέας Αποστολίδης έγινε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Καραμανλή επί ΕΡΕ, ο υπουργός Παιδείας της 4ης Αυγούστου Κ.Γεωργακόπουλος έγινε υπηρεσιακός πρωθυπουργός το 1958, ο επίφοβος Μανιαδάκης με τον πάγο και το ρετσινόλαδο εξελέγετο μεταπολεμικώς βουλευτής του Συναγερμού και της ΕΡΕ. Η χούντα της 21ης Απριλίου επικαλέσθηκε τον Μεταξά ως ιδεολογικό της εμπνευστή, αλλά ο Μεταξάς ήταν προσωπικότητα με τεράστια παιδεία και στρατιωτικές δάφνες, ενώ οι συνταγματάρχες ήταν ωχρές απομιμήσεις που οδήγησαν την χώρα σε μία εθνική καταστροφή. Μετά το 1974, η Αριστερά επεχείρησε να απαξιώσει τον Μεταξά περισσότερο λόγω του γεγονότος ότι ήταν αντικομμουνιστής και λιγότερο λόγω του γεγονότος ότι ήταν δικτάτορας (δικτάτορες ήταν και ο Λένιν, ο Στάλιν, ο Μάο κλπ. που η αριστερή διανόηση εθαύμαζε). Σήμερα, που η δημοκρατία δεν κινδυνεύει από κανέναν, αφού η Ελλάδα είναι μέλος της ΕΕ και το παρελθόν των στρατιωτικών παρεμβάσεων στην πολιτική έχει οριστικά εκλείψει, η ιστορική επιστήμη οφείλει να αναλύσει τα δραματικά γεγονότα του 20ού αιώνα με ψυχραιμία και αντικειμενικότητα.

του Δρ Σωτήρη Ν. Καμενόπουλου

Το 2006 δημοσιεύθηκε ένα άρθρο στη φιλελεύθερη ιστοσελίδα erooster. Τίτλος του άρθρου ήταν «Διαχείριση Κρίσεων – Crisis Management: Είναι οι επιχειρήσεις έτοιμες για τα απρόοπτα;».

Ας προσέξουν οι αναγνώστες ότι το άρθρο δημοσιεύθηκε πριν από 11 χρόνια, δηλαδή 4 χρόνια πριν την υπογραφή του πρώτου Μνημονίου (κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ) και ένα χρόνο πριν την επανεκλογή της κυβέρνησης της ΝΔ. Με λίγα λόγια: δημοσιεύθηκε όταν οι Έλληνες χόρευαν, ακόμη, αποχαυνωμένοι πάνω στα τραπέζια των μπουζουκομάγαζων γλεντώντας τη ζωάρα της Μεταπολίτευσης. (Στο erooster είχε επίσης δημοσιευθεί το 2007 και η εκτίμηση κινδύνου για την αύξηση των αυτοκτονιών).

Σε εκείνο το άρθρο λοιπόν δόθηκε ο ορισμός της Διαχείρισης Κρίσεων. Πιο συγκεκριμένα, είχε διατυπωθεί ότι ”...η Διαχείριση Κρίσεων ορίζεται ως η μεθοδολογία εκείνη που περιλαμβάνει συγκεκριμένο σχέδιο, οργάνωση, καθοδήγηση, και έλεγχο κατά την σημαντική περίοδο ακριβώς πρίν, κατά τη διάρκεια, και μετά από μία καταστροφή, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι τυχόν απώλειες των πόρων ενός οργανισμού από αυτή την καταστροφή και οι οποίοι (πόροι) θεωρούνται άκρως απαραίτητοι για την πλήρη επανόρθωση του οργανισμού αυτού...”.

Καθηγητής «Οικολογίας των Πυρκαγιών»: Αυτή είναι η βασική αιτία της φονικής και καταστροφικής πυρκαγιάς στο Μάτι

Το Ποντίκι

Πρόκειται για τον κορυφαίο, παγκοσμίως, καθηγητή σε θέματα πυρκαγιών και κλιματικής αλλαγής, έρχεται δε, στην Ελλάδα από το 1985, ως εκ τούτου είναι άριστος γνώστης της ελληνικής πραγματικότητας. Το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων εντόπισε τον Γιόχαν Γκέοργκ Γκόλνταμερ, καθηγητή «Οικολογίας των Πυρκαγιών» στο φημισμένο Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ του Πανεπιστημίου του Φράιμπουργκ, μοναδικό στην Ευρώπη καθηγητή στον τομέα αυτό και επικεφαλής του «Παγκόσμιου Κέντρου Παρακολούθησης Πυρκαγιών» (Global Fire Monitoring Center - GFMC) του ΟΗΕ.

Η βασική αιτία της φονικής και καταστροφικής πυρκαγιάς στο Μάτι ήταν «η αλλοίωση του φυσικού τοπίου και η αλλαγή χρήσης γης», επισημαίνει στη συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γιόχαν Γκέοργκ Γκόλνταμερ, προσθέτοντας ότι η αλλαγή συνηθειών έχει οδηγήσει στην εγκατάλειψη της υπαίθρου. Και καταθέτει την πρόταση, «να εκπονηθεί ένα εθνικό, "ολιστικό σχέδιο" για την πρόληψη και αντιμετώπιση τέτοιων καταστροφών όπως στο Μάτι».

Για το τι θα πρέπει να κάνουν άμεσα οι Ελληνες o παγκοσμίως κορυφαίος ειδικός λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Όλοι, όχι μόνο οι Ελληνες, πρέπει να προσανατολιστούμε προς τις μεταβολές που φέρνει η κλιματική αλλαγή. Θα είναι επώδυνο, διότι πρέπει να αποχαιρετίσουμε οριστικά συνήθειες του παρελθόντος, ώστε να καταστήσουμε γενικά το περιβάλλον ανθεκτικό απέναντι σε τέτοιες ακραίες καιρικές καταστάσεις. Να αποχαιρετήσουμε λ.χ. τα παλιά πολεοδομικά πρότυπα και να σχεδιάσουμε όλοι μαζί μακροπρόθεσμα. Η κλιματική αλλαγή πρέπει να γίνει μεγάλο πολιτικό θέμα. Είναι πολύ σημαντικό, διότι θα καθορίσει την μελλοντική εξέλιξη του κόσμου. Επιβάλλεται να γίνει έστω και αν πονέσει».

Προϋποθέσεις για να σταματήσουμε το μαύρο στη ζωή μας

Ινφογνώμων Πολιτικά

Καμένη κατοικία από τη φονική πυρκαγιά στο Κόκκινο Λιμανάκι στη Ραφήνα Αττικής, Πέμπτη 26 Ιουλίου 2018 ΑΠΕ-ΜΠΕ,ΣΥΜΕΛΑ ΠΑΝΤΖΑΡΤΖΗ

Του Ρούντι Ρινάλντι 

Υπάρχουν στιγμές που επιβάλλεται η σιωπή. Η σιωπή που λέει περισσότερα από τους λόγους και τις ανούσιες αντιπαραθέσεις. Η σιωπή που δείχνει σεβασμό απέναντι στον ανθρώπινο πόνο. Η τραγωδία και η καταστροφή που ξετυλίχθηκε μπροστά μας, ένα απόγευμα του Ιούλη, μας βαραίνει και μας πονά.

Το τι έζησαν τις τελευταίες στιγμές τους συνάνθρωποί μας, άνθρωποι σαν κι εμάς, μας συγκλονίζει. Ιδιαίτερα όταν σκεφτόμαστε τις αγκαλιασμένες οικογένειες… Αλλά και η θέα των καμένων, το απόλυτο μαύρο, είναι κι αυτή σοκαριστική. Κι όμως μέσα, πέρα, πάνω σε αυτά πρέπει να σκεφτούμε, να λογαριάσουμε, να συμπεράνουμε, να μην ξεχάσουμε και ξεχαστούμε. Να δούμε αν έρχονται βάρκες απλών ψαράδων και συμπολιτών να μας σώσουν από το βούλιαγμα της χώρας, από τον βραδύ και απότομο διαμελισμό που παραμονεύει, από τη διάλυση της κοινωνίας.

Από τη δίκαιη οργή σε ένα σταθερό και νηφάλιο συμπέρασμα

Ίσως σε ολόκληρη τη μεταπολίτευση να μην υπήρξε στιγμή που ο πολιτικός κόσμος να είναι τόσο απομονωμένος, τόσο ξένος, τόσο εχθρικός απέναντι στο λαϊκό αίσθημα, απέναντι στην κοινωνία. Η αποξένωση αυτή, η έχθρα που νοιώθει ο κόσμος μαζί με την απέχθεια προς την πολιτική και τον πολιτικό κόσμο, είναι δικαιολογημένη. Στηρίζεται σε ένα αισθητήριο που δεν λανθάνει: υπάρχει μια παγερή αδιαφορία και αναλγησία απέναντι στην κοινωνία. Και ακόμα χειρότερα. Θέλουν να την ξεζουμίσουν, να την παιδέψουν, να την ακρωτηριάσουν, να τη δηλητηριάσουν. Φτάνει να μαζεύουν τις δόσεις, να αυξάνουν τη φορολογία, να εντείνουν την καταλήστευσή της.

Και κρεματόριο η κομματοκρατία

του Χρήστου Γιανναρά

Α​​πό τις δεκάδες τα καρβουνιασμένα κορμιά του φρικωδέστερου, του πιο εφιαλτικού θανάτου, κάποια βρέθηκαν αγκαλιασμένα. Στο Μάτι της Αττικής, στις 23 Ιουλίου του 2018. Οταν η κόλαση σε αγγίζει κατάσαρκα, δεν σου μένει άμυνα καμιά, μόνο ένα σφιχταγκάλιασμα. Είναι ο άρρητος αντίλογος στην αλογία του άδικου, μαρτυρικού θανάτου. Πότε και πώς γίνεται «κραταιά ως θάνατος η αγάπη», θα μένει πάντοτε αίνιγμα – «άδηλον παντί, πλην ή τω θεώ».

Εμείς «οι ζώντες, οι περιλειπόμενοι», θα επιβιώσουμε, όσο είναι γραφτό για τον καθένα μας, με ανεξίτηλη στις ψυχές μας την εικόνα του καρβουνιασμένου σφιχταγκαλιάσματος. Δηλαδή, με την ανίατη οργή και τον τρόμο, για τη μοίρα που μας έλαχε, να ζούμε, όχι σε κοινωνία ανθρώπων, αλλά σε αγέλη θηριωδίας και ασυνειδησίας.

Είναι περίτρομος ο βίος, όταν ζεις σε ένα δήθεν «κράτος», όπου όλες οι προϋποθέσεις και των εφιαλτικότερων απειλών παραμένουν άμεσες πιθανότητες, ενώ οι φυσικοί αυτουργοί της εκάστοτε κόλασης επιζούν ατιμώρητοι και ηγεμονεύοντες.

Ο καθένας μας (με εξαίρεση τους δοσίλογους συμπαίκτες των φυσικών αυτουργών) μπορεί να λογαριάσει τα μεγέθη πολιτικής διαφθοράς, κομματικού παρακράτους, ασύδοτης ψηφοθηρίας, που κραυγάζουν πίσω από τον εφιαλτικό θάνατο των συνανθρώπων μας στο Μάτι: Πόσοι υπάλληλοι της πολεοδομίας, επί πόσα χρόνια, χρηματίζονταν χυδαία και ατιμώρητα, για να συντελεστεί το οικιστικό εκεί αλαλούμ, πόσοι βουλευτές κάλυψαν εγκληματικές αυθαιρεσίες, πόσοι υπουργοί προστάτευσαν φονιάδες εργολάβους, πόσοι «λαδωμένοι» επιθεωρητές-ελεγκτές των εγκληματιών-υπαλλήλων κουκούλωσαν τη φρενίτιδα της παρανομίας.