Η κοινωνική πίτα και οι «λύκοι»

του Κώστα Μελά

Η έννοια της «κοινωνικής δικαιοσύνης» στη σοσιαλδημοκρατική αντίληψη ήταν πάντα δεμένη με την αντίστοιχη έννοια της «ευημερίας» ως μεγέθους μετρήσιμου και συνεπώς ποσοτικού. Η άποψη που επικρατεί στο συλλογικό φαντασιακό των σύγχρονων κοινωνιών της «ευημερίας» προϋποθέτει την ανάδειξη της «οικονομικής ανάπτυξης» που όμως έχει θεμελιώδη πολιτική σημασία.

Είναι γνωστό πως η «οικονομική ανάπτυξη» αποτελεί το καθολικό ιδεολόγημα της σύγχρονης Δυτικής Κοινωνίας που ενεργοποιεί τη συλλογική βούληση και επιτρέπει την ύπαρξη των προτεραιοτήτων της αναδιανεμητικής δικαιοσύνης, από τη μεριά των κοινωνικών ομάδων που τη συγκροτούν.

Υπό μια έννοια η οικονομική ανάπτυξη είχε (και έχει) καταστεί η κοσμική θρησκεία των ανεπτυγμένων βιομηχανικών κοινωνιών: η πηγή της ατομικής κινητοποίησης, η βάση της πολιτικής σταθερότητας, το πεδίο για την επιστράτευση της κοινωνίας προς έναν κοινό σκοπό. Όπως σημειώνει ο D. Bell η οικονομική ανάπτυξη, υπό μία έννοια, προσφέροντας την υπόσχεση της αφθονίας στους πολίτες, έγινε το «ηθικό αντίβαρο» του πολέμου.

ΦΤΩΧΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

του Παναγιώτη Ε. Πετράκη* 

Οι μεγάλες διαρθρωτικές μεταβολές που συμβαίνουν στον Δυτικό κόσμο ενεργοποιούνται από τη μεταφορά πλούτου προς την ανατολική πλευρά της παγκόσμιας σφαίρας όπου εκεί ευνοείται η δημιουργία μίας νέας μεσαίας τάξης και βελτιώνεται η θέση των φτωχότερων στρωμάτων. Συνολικά η παγκόσμια ακραία φτώχεια (άτομα που ζουν με λιγότερο από $1,9 την ημέρα, 8% του πληθυσμού) μειώνεται αλλά πάντως όχι πολύ γρήγορα. Υπολογίζεται ότι κάθε ημέρα 54.551 πρόσωπα ξεφεύγουν από την ακραία φτώχεια και 11.724 πρόσωπα εισέρχονται σ’ αυτήν.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η προσοχή δεν εστιάζεται στην ακραία φτώχεια διότι είναι ένα ιδιαίτερα περιορισμένο φαινόμενο. Η προσοχή εστιάζεται στην Κοινωνική Δικαιοσύνη. Εδώ εξάλλου εδράζει η πηγή του λαϊκισμού που αποδιαρθρώνει τις Ευρωπαϊκές κοινωνίες.

Ο Δείκτης Κοινωνική Δικαιοσύνης (Bertelsmann Stiftung, 2017) ως μέτρο ποσοτικοποίησης του βαθμού κοινωνικής δικαιοσύνης διαμορφώνεται από έξι κυρίως επιμέρους δείκτες: τον κίνδυνο φτωχοποίησης, την παροχή εκπαιδευτικών ευκαιριών, τη δυνατότητα προσφυγής στις αγορές εργασίας, την κοινωνική συνοχή και τις μη διακρίσεις, την υγεία και τέλος την διαγενεακή δικαιοσύνη.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΜΕΣΩ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟΥΣ

του Σταύρου Τασιόπουλου*

Στον ευρωπαϊκό δείκτη κοινωνικής δικαιοσύνης του ινστιτούτου Bertelsmann, η Ελλάδα είναι στην τελευταία 28η θέση, λαμβάνοντας βαθμολογία 3,7 στην κλίμακα από 1 ως 10. Μάλιστα απέχει περισσότερο από 2 μονάδες από το μ.ο. και μισή μονάδα από την προτελευταία χώρα.

Η βαθμολογία αυτή και η τελευταία θέση αποτελεί ξεκάθαρα απόδειξη για αυτό που διαπιστώνουμε κυρίως οι νέοι καθημερινά. Έλλειψη υποδομών και διαδικασιών για την αξιοποίηση των δυνατοτήτων και μεγάλες δυσκολίες στην ισότητα ευκαιριών.

Πιο συγκεκριμένα το 3,7 διαμορφώνεται με βάση τους 6 υποδείκτες του γενικού δείκτη όπου η Ελλάδα λαμβάνει την εξής βαθμολογία:

πρόληψη φτώχειας: 2,53

πρόσβαση σε ισότιμη εκπαίδευση: 5,27

πρόσβαση στην αγορά εργασίας: 3,46

κοινωνική συνοχή και αποφυγή διακρίσεων: 4,36

υγεία: 3,99

διαγενεακή δικαιοσύνη:3,6

Οι έξι υποδείκτες αλληλοσυνδέονται και συνδιαμορφώνουν την κοινωνική πραγματικότητα και ταυτόχρονα απεικονίζουν την οικονομική, εργασιακή, εκπαιδευτική κατάσταση της χώρας.

Ουραγός στην Κοινωνική Δικαιοσύνη η Ελλάδα

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

Στην τελευταία θέση της Ευρώπης των 28 κρατών μελών στο πεδίο της Κοινωνικής Δικαιοσύνης τοποθετεί την Ελλάδα η ετήσια έκθεση του Bertelsmann Stiftung, θέση την οποία διατηρεί σταθερά κατά τα τελευταία χρόνια. Στις πρώτες θέσεις χώρες όπως η Δανία, η Σουηδία και η Φινλανδία.

Σύμφωνα με την έκθεση Social Justice Index 2017, παρατηρείται μία «τάση» αλλαγής της πορείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά από επτά και πλέον χρόνια κρίσης, γεγονός που προς το παρόν δεν έχει ιδιαίτερο αντίκτυπο στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, η αγορά εργασίας στις 26 από τις 28 χώρες της Ένωσης κάνει βήματα προόδου, καθώς ο μέσος όρος ανεργίας το περασμένο έτος βρέθηκε στο 8,7%, την ώρα που το 2013 βρισκόταν στο 11%.