Το μακρύ, καυτό καλοκαίρι της Ιταλίας

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Κάρμεν Μ. Ράινχαρτ, καθηγήτρια του Διεθνούς Χρηματοπιστωτικού Συστήματος στην Κρατική Σχολή Κένεντι του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ

Η πολιτική αναταραχή και η κοινωνική ανησυχία που τροφοδοτεί την τρέχουσα κρίση στην Ιταλία δεν πρέπει να εκπλήσσουν κανέναν. Αντίθετα, η μόνη αβεβαιότητα ήταν πότε ακριβώς αυτά τα ζητήματα θα γίνονταν πραγματικότητα. Τώρα έχουν γίνει. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ιταλίας το 2018 είναι περίπου 8% χαμηλότερο από το επίπεδό του το 2007, το έτος πριν από την παγκόσμια οικονομική κρίση που πυροδότησε τη Μεγάλη Ύφεση. Και οι προβολές του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για το 2023 υποδηλώνουν ότι η Ιταλία δεν θα έχει ανακάμψει πλήρως ακόμη από τις σωρευτικές απώλειες παραγωγής της προηγούμενης δεκαετίας.

H Κάρμεν Ράινχαρτ

Μεταξύ των 11 προηγμένων οικονομιών που επλήγησαν από τις σοβαρές χρηματοπιστωτικές αναταράξεις του 2007-2009, μόνο η Ελλάδα υπέστη τη βαθύτερη και παρατεταμένη οικονομική κρίση. Η Ελλάδα και η Ιταλία ήταν οι δύο οικονομίες που είχαν το υψηλότερο βεβαρημένο χρέος στην αρχή της κρίσης (109% και 102% του ΑΕΠ αντίστοιχα), αφήνοντάς τες σε δυσχερή θέση να αντιμετωπίσουν τις σημαντικές δυσμενείς διαταραχές. Από τότε που ξέσπασε η κρίση πριν από μία δεκαετία, η οικονομική στασιμότητα και οι δαπανηρές τραπεζικές αδυναμίες ώθησαν τα βάρη του χρέους ακόμα υψηλότερα, παρά τη δεκαετία εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων.

Sui Generis κατάσταση...

Νέα Κρήτη

Όταν γράφονται αυτές οι γραμμές το τοπίο είναι απολύτως θολό για την πορεία της θρυλούμενης πλέον «αξιολόγησης». Άξιο παρατήρησης είναι δε ότι η Ελλάδα στην παρούσα φάση απειλήθηκε ακόμη και με «πιστωτικό γεγονός», όπως προκύπτει από τις «εσωτερικές συνομιλίες» των ad hoc αξιωματούχων του ΔΝΤ.

Του Πέτρου Ι. Μηλιαράκη*

Ωστόσο, η πρόκληση ενός «πιστωτικού γεγονότος» κατά τα κρατούντα συναρτάται ευθέως και ευρίσκεται σε αιτιώδη σχέση με την ενεργοποίηση των Credit Default Swaps (CDS), πράγμα που «τυπικά» δεν θα ισχύει (εφόσον υπάρξει) για την υπό κρίση περίπτωση. Το «πιστωτικό γεγονός» προϋποθέτει ότι το κράτος οφειλέτης ευρίσκεται σε πλήρη αδυναμία να εξοφλήσει το κουπόνι ή να καταβάλει στην αξία του στη λήξη του το ομόλογο που κυκλοφόρησε στην αγορά και εξ αιτίας της αδυναμίας αυτής ενεργοποιούνται τα CDS. «Πιστωτικό γεγονός» χωρίς ενεργοποίηση των CDS θα είναι καινοφανές!

Ως εκ τούτου «πιστωτικό γεγονός» (κατά τα κρατούντα) δεν αφορά την αδυναμία του κράτους να αποπληρώσει συνομολογημένο δάνειο προς άλλο κράτος. Αυτό διευκρινίζεται ενταύθα για την ορθή χρήση της ορολογίας. Στην περίπτωση όπου κράτος-μέλος προβαίνει σε διοικητική διαπιστωτική πράξη με την οποία ανακοινώνει στάση πληρωμών έναντι κράτους ή κρατών ή καταγγελία του δανείου δεν θεωρείται «πιστωτικό γεγονός», εφόσον δεν ενεργοποιούνται οι σχετικές ρήτρες. Για το ενδεχόμενο «στάσης πληρωμών» ή άλλως για το ενδεχόμενο «καταγγελίας δανειακής σύμβασης» με μονομερή ενέργεια κράτους, χρήσιμα είναι τα εξής:

Προκαλεί το ΔΝΤ πιστωτικά γεγονότα που οδηγούν χώρες σε άρνηση πληρωμών;

του Κώστα Μελά

Νομίζω πως ναι. Η περίπτωση της Αργεντινής το 2001 το αποδεικνύει.  Αντιγράφω από το πρόσφατο βιβλίο μου Αργεντινή – Ελλάδα  (Εκδόσεις Πατάκη 2015).

"Όταν η οικονομία της Αργεντινής εισήλθε σε ύφεση το δεύτερο εξάμηνο του 1998, βρίσκονταν υπό την καθοδήγηση του ΔΝΤ. Σειρά εξωτερικών  γεγονότων επέδρασαν αρνητικά στις οικονομικές εξελίξεις  της χώρας. Συγκεκριμένα η αθέτηση πληρωμών της Ρωσίας εκείνη τη χρονιά καθώς  και  η κρίση του μεγάλου για την εποχή επενδυτικού fund, Long Term Capital Management[1] (Αύγουστος – Σεπτέμβριος 1998) προκάλεσαν αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία με σαφείς αρνητικές συνέπειες για το κόστος χρηματοδότησης της οικονομίας της Αργεντινής. Όμως και η υποτίμηση του βραζιλιάνικου νομίσματος , real, τον Ιανουάριο του 1999 δημιούργησε έντονα προβλήματα στην ανταγωνιστικότητα των εξαγωγικών προϊόντων της Αργεντινής με αποτέλεσμα την επιβάρυνση του εμπορικού της ισοζυγίου.  Όπως γίνεται αντιληπτό όλες αυτές οι αρνητικές εξελίξεις επιβάρυναν το δημοσιονομικό ισοζύγιο της χώρας.

Το 1999 το συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα βρίσκονταν στο 2,5% του ΑΕΠ (υπήρχε πρωτογενές πλεόνασμα +0,6% )και το εξωτερικό δημόσιο χρέος είχε υπερβεί το 50,0% του ΑΕΠ . Το ΔΝΤ θεώρησε υπερβολικά !!! τα επίπεδα αυτά και διέταξε την κυβέρνηση De laRúa, να εξισορροπήσει το συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα (δηλαδή να το μηδενίσει)με την εφαρμογή μέτρων λιτότητας, προκειμένου να αυξηθεί η εμπιστοσύνη των χρηματοπιστωτικών αγορών έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η εισροή ιδιωτικών κεφαλαίων αλλά και να μειωθεί το κόστος δανεισμού  της χώρας . Πρόκειται για το ίδιο επιχείρημα που χρησιμοποιείται  και σήμερα στην περίπτωση της Ελλάδος από το ΔΝΤ , την  ΕΚΤ καθώς και η ΕΕ.

O νέος τύπος πολιτικού που χρειάζεται η Ελλάδα για να αναγεννηθεί

Νέα Πολιτική

του Μελέτη Μελετόπουλου

Η φαυλοκρατία πέθανε στις εκλογές του Ιανουαρίου, τα κόμματα εξουσίας της Μεταπολίτευσης κυμαίνονται πλέον μεταξύ περιθωρίου και μονοψήφιων ποσοστών. Η υστερία τους και η προσπάθειά τους να προκαλέσουν τεχνητή πόλωση και εθνικό διχασμό γύρω από το τεχνικό ζήτημα του νομίσματος, δείχνει την απόγνωσή τους.

Βρισκόμαστε αναμφίβολα σε μία μεταβατική φάση προς μία νέα περίοδο, με ακόμα ασαφή χαρακτηριστικά. Και εν τω μεταξύ έχει συμβεί, χωρίς να το έχουμε καλά-καλά συνειδητοποιήσει, ένας μεγάλος κοινωνιολογικός μετασχηματισμός. Ολόκληρη η παλαιά κοινωνικοπολιτική και η συναφής ιδεολογική δομή έχει καταρρεύσει, το μοντέλο του τεράστιου, πελατειακού, γραφειοκρατικά δομημένου και διεφθαρμένου κράτους, που δεν παρήγαγε τίποτε και ζούσε με δανεικά τρώγοντας τις σάρκες του και υποθηκεύοντας το μέλλον του, χρεωκόπησε. Και μαζί του κατέρρευσαν και οι πολιτικές δυνάμεις που το χρησιμοποιούσαν ως εργαλείο πολιτικής κυριαρχίας και οικονομικής ισχύος, διορίζοντας τους ψηφοφόρους τους και διαπλεκόμενες με τους χρηματοδότες τους. 

ΤΟ ΑΠΟΚΡΟΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟ ΔΕΙΧΝΕΙ Η ΕΕ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

iskra

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΔΕΛΑΣΤΙΚ*   

Συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης Τσίπρα και των Γερμανών και των άλλων δανειστών δεν υπήρχε μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές. Η ελληνική κυβέρνηση συνέχιζε να αρνείται να υποταχθεί στους εξωφρενικά αντιλαϊκούς όρους που προέβαλαν την τελευταία στιγμή οι δανειστές, αν και σύμφωνα με δήλωση του υπουργού Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη η ελληνική κυβέρνηση υπέβαλε αντιπροτάσεις περισσότερο προσαρμοσμένες στις απαράδεκτες απαιτήσεις των δανειστών. Παίζοντας σωστά το παιχνίδι των ανελέητων διαπραγματεύσεων, οι δανειστές δεν τις έχουν ακόμη κάνει δεκτές. Επιχειρούν να αποσπάσουν όσα περισσότερα μπορούν από τον Αλέξη Τσίπρα, τον οποίον θα κατασπαράξουν πολιτικά στη συνέχεια χωρίς τον παραμικρό δισταγμό, αν υποκύψει στους Γερμανούς, ανατρέποντάς τον και απομακρύνοντάς τον από την πρωθυπουργία. Δεν είναι η αντίσταση του πρωθυπουργού στο Βερολίνο, αλλά αντιθέτως η υποταγή του στους όρους των Γερμανών που θα επιτρέψει στην καγκελαρία να υλοποιήσει και τους δύο στόχους του σχεδίου που έχει εκπονήσει ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας: αφενός να καθυποτάξει την Ελλάδα φτωχαίνοντας ακόμη περισσότερο τον πληθυσμό της και αφετέρου να ανατρέψουν την κυβέρνηση Τσίπρα εν μέσω γενικής πολιτικής απαξίωσης του πρωθυπουργού. Μόνο ο χρόνος πιέζει την καγκελαρία. 

Σε αντίθεση με τον ισχυρισμό που προβάλλεται κατά κόρον, ότι δήθεν η Ελλάδα έχει λίγο χρόνο στη διάθεσή της, η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Θεωρητικά μιλώντας, αν σε τέσσερις μέρες από σήμερα, την Τρίτη 30 Ιουνίου, η ελληνική κυβέρνηση δεν πλήρωνε το 1,6 δισ. ευρώ στο ΔΝΤ, οι πολιτικοί συσχετισμοί θα άλλαζαν ριζικά. Το ΔΝΤ από τον Αύγουστο του 2014 μέχρι σήμερα δεν έχει δώσει στην Ελλάδα δανειακές δόσεις συνολικού ύψους 3,6 δισ. ευρώ. Υπ' αυτό το πρίσμα, μας "χρωστάει" 3,6 δισ. ευρώ και θα μας χρεοκοπήσει επειδή αντί να μας δώσει αυτά τα λεφτά απαιτεί να του δώσει η κυβέρνηση Τσίπρα 1,6 δισ.;

Ενός εκβιασμού μύριοι έπονται. Και μετά την «πιστωτική ασφυξία» και τον «ξαφνικό θάνατο» των τραπεζών, οι δανειστές επιστρατεύουν τώρα την «χρηματοδοτική ασφυξία» για να πνίξουν την ελληνική κυβέρνηση: Να την πιέσουν και να την εξαναγκάσουν να εφαρμόσει τελικά τα μνημονιακά μέτρα που απέρριψε στο τελευταίο Eurogroup.

tvxs

Ενός εκβιασμού μύριοι έπονται. Και μετά την «πιστωτική ασφυξία» και τον «ξαφνικό θάνατο» των τραπεζών, οι δανειστές επιστρατεύουν τώρα την «χρηματοδοτική ασφυξία» για να πνίξουν την ελληνική κυβέρνηση: Να την πιέσουν και να την εξαναγκάσουν να εφαρμόσει τελικά τα μνημονιακά μέτρα που απέρριψε στο τελευταίο Eurogroup.

Το σχέδιο της ασφυξίας, που ήδη είχε παρουσιάσει το Tvxs.gr, ήρθε να επιβεβαιώσει και το Reuters. «Ο στόχος είναι να αναγκαστεί ο Αλέξης Τσίπρας να υοθετήσει τις μεταρρυθμίσεις που απέρριψε», δήλωσε στο πρακτορείο ευρωπαίος αξιωματούχος, προϊδεάζοντας για το νέο σφυροκόπημα που θα δεχθεί η κυβέρνηση έως το τέλος Απριλίου.

Με βάση τον ίδιο αξιωματούχο και τον εν λογω σχεδιασμό, η χαριστική βολή για την Ελλάδα θα έρθει περίπου σε έναν μήνα: Ακόμη κι αν αποπληρωθεί η δόση στο ΔΝΤ τον Μάρτιο, η κυβέρνηση με άδεια τα ταμεία θα πρέπει να πληρώσει άλλα 8 δις τον Απρίλιο – εκ των οποίων τα 6,5 δις ευρώ στην ΕΚΤ.