Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Μεταξάς. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Μεταξάς. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 28 Οκτωβρίου 2019

Η Ιταλική εισβολή και η ημέρα του ΟΧΙ στους δρόμους των Αθηνών και της Ηπείρου (28 Οκτωβρίου 1940)

Θέματα Ελληνικής Ιστορίας


(Απόσπασμα από το βιβλίο του Αλέξανδρου Ζαούση "Οι δύο όχθες: 1939-1945") 

I
1919. ΣΙΕΝΑΗ ΠΟΛΗ ΚΙ Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΕΞΟΡΙΣΤΟΣ.
1940. ΣΙΕΝΑΗ ΜΕΡΑΡΧΙΑ ΕΙΣΒΟΛΗΣ...
Η ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΑΛΩΝΑΠΟ ΤΟ ΙΟΝΙΟ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΠΙΝΔΟ.

Τον Ιούνιο του 1919, ένας μελαγχολικός περιπατητής ανε­βοκατέβαινε τους στενούς δρόμους μιας όμορφης πολιτείας της Τοσκάνης, της Σιένα... Τους δρόμους που είναι σχεδόν πάντα μισοσκότεινοι, σκιασμένοι από τα ψηλά, επιβλητικά κτίρια της Αναγεννησιακής εποχής. Σκιασμένο από βαριές σκέψεις ήταν και το μυαλό του μελαγχολικού περιπατητή. Ο άνδρας αυτός ήταν ο Ιωάννης Μεταξάς! Πολιτικός αυτοεξόριστος στην Ιτα­λία. Επιτελικός αξιωματικός, σημαδεμένος από την εποχή του Εθνικού Διχασμού για τη γερμανοφιλία και τον βασιλισμό του, είχε αναγκαστεί να καταφύγει στη γειτονική χώρα. Διότι στην Ελλάδα η Κυβέρνηση του Ελευθέριου Βενιζέλου τον είχε κατα­δικάσει ερήμην σε θάνατο για την ανάμειξη του στα «Νοεμβριανά»... Μετά ένα χρόνο, το 1920, όταν οι Έλληνες σε μια πρωτοφανή ψυχολογική αναστροφή απέπεμψαν τον Βενιζέλο, ο Μεταξάς επέστρεψε στην Αθήνα. «Τη αιτήσει του» αποστρατεύ­εται οριστικά με το βαθμό του υποστράτηγου και εμπλέκεται με μεγάλες φιλοδοξίες στην πολιτική[1]...

Είκοσι χρόνια αργότερα, τη νύχτα της 27 Οκτωβρίου του 1940, οι προφυλακές μιας πανίσχυρης ιταλικής μεραρχίας κινή­θηκαν υπό την κάλυψη του σκότους προς την ελληνοαλβανική μεθόριο. Το όνομα της μεραρχίας: ΣΙΕΝΑ! Ηγέτης της χώρας, στην οποία είχε διαταγή να εισβάλει η μεραρχία αυτή, ο Ιωάν­νης Μεταξάς. Ο πολιτικός εξόριστος τον οποίο είχε φιλοξενή­σει η ομώνυμη πόλη το 1919... Μια παράξενη σύμπτωση. Ένα παιχνίδι της ιστορίας...

Η μεραρχία εισβολής ήταν πανίσχυρη. Διότι δεν πορευόταν μόνη. Το επίσημο όνομα της ήταν 51η Μεραρχία Πεζικού και είχε ενισχυθεί με το 3ο Σύνταγμα Γρεναδιέρων (ο Παπάγος αναφέρει ως ενίσχυση και ένα σύνταγμα ιππικού, το 6ο), τάγματα φανα­τικών φασιστών μελανοχιτώνων και τμήματα «εθελοντών» Αλ­βανών, ουσιαστικά ημιατάκτων. Κι ακολουθούσαν πελώρια φορτηγά που έσυραν βαρύ πυροβολικό. Στους χάρτες των αξιω­ματικών της ΣΙΕΝΑ τα βέλη έδειχναν τη γενική κατεύθυνση της εισβολής. Από Κονίσπολη της Αλβανίας προς Φιλιάτες, την πρώτη μεγάλη ηπειρώτικη κωμόπολη. Στην πραγματικότη­τα στη μεραρχία αυτή είχε ανατεθεί η διάρρηξη ενός μόνο τομ­έα, του παραλιακού ή «τομέα Θεσπρωτίας», που περιλάμβανε και το λιμάνι της Ηγουμενίτσας. Απέναντι σ' αυτή τη δύναμη υπήρχε από ελληνικής πλευράς μόνο μια ισχνή προκάλυψη.

Κυριακή 4 Αυγούστου 2019

Μια άγνωστη πτυχή της Δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά

Ινφογνώμων Πολιτικά


Η ημερομηνία της 4ης Αυγούστου είναι περισσότερο γνωστή για την εγκαθίδρυση του ομώνυμου δικτατορικού καθεστώτος από τον Ιωάννη Μεταξά. Λίγο πολύ όλοι έχουμε ακούσει για την Εθνικιστική του ιδεολογία, τη σκληρότητα και το όραμα του Γ' Ελληνικού Πολιτισμού που ταυτίζεται με την ιδεολογία του Γ'Ράιχ.
Μια όμως σχεδόν άγνωστη πτυχή της Δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά είναι η σχέση με την Εβραϊκή Κοινότητα. Σε αντίθεση με τα υπόλοιπα απολυτορχικά καθεστώτα της εποχής στην Ευρώπη που είχαν έντονο αντισημιτικό χαρακτήρα, το καθεστώς της 4ης Αυγούστου αντίθετα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί φιλοεβραϊκό.
Ήδη από τις πρώτες ώρες της επιβολής τα πανηγύρια είχαν ξεκινήσει στην Εβραϊκή κοινότητα, ίσως έπαιξε ρόλο η φήμη για πογκρόμ Βενιζέλου. Μια από τις πρώτες ενέργειες του Μεταξά ήταν να διαλύσει την οργάνωση ΕΕΕ (Εθνική Ένωσις Ελλάδος η οποία είχε έντονη αντισημιτική δράση, μεταξύ σοβαρού κι αστείου τα τρία Ε ερμηνευόντουσαν ως «Έλληνες Εξοντώστε Εβραίους». 

Κυριακή 28 Οκτωβρίου 2018

Τα οχυρά του λησμονημένου μπάρμπα-Γιάννη


του Κωνσταντίνου Κόλμερ

Την 6η Απριλίου 1941, δύο σώματα στρατού της Βέρμαχτ άρχισαν να προσβάλλουν τα οχυρά της «Γραμμής Μεταξά», απέναντι από τις Σέρρες και την Ξάνθη. «Η «Γραμμή Μεταξά» ήταν άριστα κατασκευασμένη, γράφει ένας Ολλανδός στρατιωτικός συγγραφέας, και ο ελληνικός στρατός των οχυρών αξιοποίησε στο έπακρον το εξαιρετικά δύσβατο έδαφος στην απόκρουση της γερμανικής επιθέσεως, με αποτέλεσμα να μην αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικό ούτε και το βαρύ πυροβολικό των Γερμανών…». «Παρά τις διεισδύσεις τοπικού χαρακτήρα, καθ’ όλο το μήκος της ελληνικής άμυνας, η «Γραμμή Μεταξά» αποδείχθηκε εν γένει ανθεκτική στη γερμανική αεροπορία Λουφτβάφε. Οι ελληνικές δυνάμεις πολέμησαν με τη μεγίστη δυνατή αποφασιστικότητα και απέσπασαν τον θαυμασμό των αντιπάλων».(*)
Αλλά ποιά ήταν επιτέλους η «Γραμμή Μεταξά» που καθυστέρησε επί 6 ημέρες τη γερμανική εισβολή από τη Βουλγαρική μεθόριο και ανάγκασε ακόμη και την αλλαγή των γερμανικών σχεδίων του επικεφαλής της εκστρατείας στα Βαλκάνια φόν Λίστ; «Την εποχή του 1935, η Ελληνική Επιτροπή Οχυρώσεων εξετίμησε δαπάνη 550 εκατομμυριών (προπολεμικών) δραχμών, αλλά τελικώς μέχρις του 1940, εδαπανήθησαν 1,5 δις. δρχ., για την κατασκευή των οχυρών, κατά μήκος των συνόρων με την Βουλγαρία. Δεδομένου ότι αντί 15 κατασκευάσθησαν 29 οχυρά και με τριπλάσιο ανάπτυγμα σκυροδέματος, το ποσόν είναι εκπληκτικά μικρό συγκρινόμενο προς την έκταση, την αρτιότητα την αποτελεσματικότητα , ώστε εξέπληξεν την διοίκηση της Βέρμαχτ, μετά την μάχην».
«Οι Γερμανοί εδυσκολεύοντο να πιστεύσουν ότι τόσον μόνον ποσόν επήρκεσεν δια το έργον. Ακόμη μεγαλυτέρα ήτο η έκπληξις των Γερμανών δια το πόσον αποτελεσματικόν ήταν το Ελληνικό πυροβολικό που αν και ολίγον, έδιδε την εντύπωσιν εκ της μάχης , ότι οι Ελληνικές δυνάμεις διέθετον μεγίστην ισχύν και αφθονία μέσων». Αργότερα σύμφωνα με τον Γερμανό στρατηγό Σνάϊντερ «η Γραμμή Μεταξά υπήρξεν ο χρυσούς μέσος όρος μεταξύ του γαλλικού συστήματος (Γραμμή Μαζικό) και των άλλων κρατών και ως καταλληλότατον δι’ορεινά εδάφη όπως τα Ελληνικά» (**).

Ποιός ακριβώς ήταν ο Ιωάννης Μεταξάς;


του Μελέτη Μελετόπουλου
1. Η τεθλασμένη μνήμη
Το έπος του 1940 έχει απορροφήσει και συμπυκνώσει την συλλογική μνήμη για τον Μεταξά. Ο Ιωάννης Μεταξάς (Ιθάκη 12 Απριλίου 1871 –Κηφισσιά  29 Ιανουαρίου 1941) έχει αποτυπωθεί στην ιστορία κυρίως για το ΟΧΙ που εξέπεμψε στις 28 Οκτωβρίου 1940, δηλαδή την άρνηση υποταγής στην ιμπεριαλιστική και φασιστική Ιταλία. Σε δεύτερο πλάνο, η μνήμη του συνδέεται με το δικτατορικό καθεστώς που εγκαθίδρυσε την 4η Αυγούστου 1936 και διηύθυνε μέχρι τον θάνατό του στις 29 Ιανουαρίου 1941. Από εκεί και πέρα υπάρχει συνήθως άγνοια. Αλλά η δράση του Μεταξά εκτείνεται πολλές δεκαετίες πίσω, και μάλιστα σε διαφορετικούς αλλά όλους σημαντικούς ρόλους. Η οικεία φιγούρα του ηλικιωμένου Μεταξά που επιθεωρεί παρελάσεις της ΕΠΟΝ ή του πρωθυπουργού του ΟΧΙ, είναι μόνον οι τελευταίες στιγμές μίας μακράς, πολυσχιδούς, καθοριστικής γιά την νεώτερη ελληνική ιστορία διαδρομής.
2. Ήταν ο Μεταξάς στρατιωτική ιδιοφυΐα;
Ο Μεταξάς υπήρξε πράγματι στρατιωτική ιδιοφυΐα διεθνούς διαμετρήματος. Δεν είναι αστικός μύθος ότι οι συμμαθητές του στην Πρωσσική Ακαδημία Πολέμου, όπου φοίτησε το διάστημα 1898-1902 με υποτροφία του ελληνικού κράτους, θεωρούσαν ότι «ουδέν πρόβλημα άλυτον διά τον Ιωάννην Μεταξάν». Αφηγείται ο Ιωάννης Θεοδωρακόπουλοςστο αυτοβιογραφικό Αγαπημένη μου Χαϊδελβέργη (Αθήνα 1980, σ.268): «Ένας [Γερμανός] στρατηγός, όταν έμαθε ότι ήμουν Έλλην, μου είπε ότι είχε συμφοιτητή στην Ακαδημία Πολέμου τον Μεταξά και ότι στην Ακαδημία κυκλοφορούσε ο λόγος ότι γιά τον Μεταξά δεν είναι τίποτε δύσκολο.»

ΔΙΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΜΕΤΑΞΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΑΟ (28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940)

Ιωάννης Μεταξάς
28 Οκτωβρίου 1940



Προς τον Ελληνικόν Λαόν...

Η στιγμή επέστη που θα αγωνισθώμεν διά την ανεξαρτησίαν της Ελλάδος, την ακεραιότητα και την τιμήν της. Μολονότι επεδείξαμεν την πλέον αυστηράν ουδετερότητα και ίσην, προς όλους, η Ιταλία μη αναγνωρίζουσα εις ημας το δικαίωμα να ζώμεν ως ελεύθεροι Έλληνες μου εζήτησεν σήμερον την 3ην πρωινήν ώραν, την παράδοσιν τμημάτων του εθνικού εδάφους κατά την ιδίαν αυτής βούλησιν ότι προς κατάληψιν αυτών η κίνησις των στρατευμάτων της. θα ήρχιζε την 6ην πρωινήν. Απήντησα εις τον Ιταλόν Πρέσβυν ότι θεωρώ και το αίτημα αυτό καθ' εαυτό και τον τρόπον με τον οποίον γίνεται τούτο ως κήρυξιν πολέμου της Ιταλίας κατά της Ελλάδος...


Έλληνες

Τώρα θα αποδείξωμεν εάν είμεθα άξιοι των προγόνων μας και της ελευθερίας, την οποίαν μας εξησφάλισαν οι προπάτορές μας. Όλον το Έθνος ας εγερθή σύσσωμον, αγωνισθήτε διά την Πατρίδα, τας γυναίκας, τα παιδιά σας, και τας ιεράς μας παραδόσεις.

Νυν υπέρ πάντων ο αγών.

Ο Πρόεδρος της Κυβερνήσεως
Ιωάννης Μεταξάς



ΠΗΓΕΣ :

(1) :


Ιστορία Ελληνική και Παγκόσμια

Κυριακή 12 Αυγούστου 2018

Της Αμύνης τα παιδιά έφεραν τον Μεταξά!


του Γιώργου Λυκοκάπη

«Θα κάνουμε ό,τι και στην Ιταλία που χάρις στον φασισμό προοδεύει». Αυτά ήταν τα λόγια του στρατηγού Νικόλαου Πλαστήρα προς τον αρχηγό των Φιλελευθέρων Ελευθέριο Βενιζέλο τον Μάρτιο του 1933. Μόλις είχε κερδίσει τις εκλογές η αντιβενιζελική παράταξη, το Λαϊκό Κόμμα. Οι μνήμες του Εθνικού Διχασμού ήταν ακόμα νωπές. Υπήρχε ο φόβος πως η κυβέρνηση των Λαϊκών σχεδίαζε μαζικές συλλήψεις στελεχών του βενιζελικού κόμματος, ακόμα και εκτελέσεις.
Για τον Πλαστήρα η επιβολή δικτατορίας ήταν μονόδρομος, όχι όμως (ακόμα) για τον Βενιζέλο. Θεωρούσε πως μία απόπειρα πραξικοπήματος θα αποτύχει. Απέρριψε την ιδέα λέγοντας το μνημειώδες, «Άστο Πλαστήρα, δεν είσαι Μουσολίνι«. Ο σπουδαίος Έλληνας αξιωματικός, ο βενιζελικός κινηματίας που είχε ανατρέψει δύο φορές την μοναρχία στην Ελλάδα, δεν ήταν ο μόνος που επιδοκίμαζε το φασιστικό φαινόμενο εκείνη την εποχή.
Τα θυμηθήκαμε αυτά, λόγω της ημέρας. Έχουν περάσει 82 χρόνια από την επιβολή της δικτατορίας του Μεταξά, αλλά έχει σημασία να δούμε το κλίμα της εποχής. Η ελίτ της μεσοπολεμικής Ελλάδας θαύμαζε τον Ιταλό δικτάτορα Μπενίτο Μουσολίνι. Το 1928 στο «Κοινοβούλιο ή δικτατορία» ο Σεραφείμ Μάξιμος έγραφε εμφατικά πως «κάθε επιχειρηματίας, βιομήχανος ή τραπεζίτης καταλήγει στο συμπέρασμα πως η Ελλάδα χρειάζεται έναν δικτάτορα«!

Σάββατο 4 Αυγούστου 2018

4 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1936 Η μεταξική δικτατορία και ο πολιτικός κόσμος της εποχής


Ο Γκαίμπελς, υπουργός Προπαγάνδας του Χίτλερ, δίπλα στον Μεταξά, όταν επισκέφθηκε την Ελλάδα, μετά από πρόσκληση του δικτάτορα. Η παραίνεσή του προς τα Σώματα Ασφαλείας, ήταν μονολεκτική: «Βασανήστε…»

του Γιώργου Πετρόπουλου 

Οταν στις 5 Μάρτη του 1936 ο βασιλιάς Γεώργιος έκανε τον Ι. Μεταξά υπουργό Στρατιωτικών στην κυβέρνηση Δεμερτζή, πολλοί ήταν αυτοί που νόμισαν- κι ακόμη περισσότεροι αυτοί που διέδωσαν- πως ο μονάρχης παρενέβαινε δυναμικά για να αποφύγει μια δικτατορία. Φαινομενικά έτσι είχαν τα πράγματα, αφού το πρωί της ίδιας ημέρας- και φυσικά πριν υπουργοποιηθεί ο Μεταξάς- πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο Στρατιωτικών σύσκεψη της ανώτατης ηγεσίας των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας με θέμα την κήρυξη δικτατορίας. Μάλιστα μετά τη σύσκεψη ο, μέχρι εκείνη τη στιγμή, υπουργός Στρατιωτικών, Αλ. Παπάγος, πήγε στα ανάκτορα και ζήτησε από το βασιλιά να παύσει την κυβέρνηση Δεμερτζή και να ορίσει νέα, εξωκοινοβουλευτική, της εμπιστοσύνης των ανακτόρων και των Ενόπλων Δυνάμεων1.

Ακόμη κι αυτός ο Ε. Βενιζέλος φαίνεται να παρασύρθηκε από εκείνες τις εξελίξεις και σε επιστολή που έστειλε από το Παρίσι στο φίλο του Λουκά Ρούφο, στις 9/3/1936, σχολίαζε ως εξής την υπουργοποίηση του Μεταξά: «Δεν είναι ανάγκη να σου είπω πόσον ζωηρά είναι η χαρά μου, διότι ο Βασιλεύς απεφάσισε να πατάξη επί τέλους τας διηνεκείς επεμβάσεις των στρατιωτικών παραγόντων, απομακρύνας από την κυβέρνησιν, μετά την τελευταίαν αυθάδειάν των, τον Παπάγον και Πλατήν, και αναθέσας το υπουργείον των Στρατιωτικών εις τον Μεταξάν. Με την ενέργειάν του αυτήν ο βασιλεύς απέκτησε πάλιν ακέραιον το κύρος του, τόσον απαραίτητον διά την αποκατάστασιν της ψυχικής ενότητος του ελληνικού λαού και την οριστικήν επάνοδον της Χώρας εις κανονικόν πολιτικόν βίον… Από μέσα από την καρδιά μου αναφωνώ: Ζήτω ο Βασιλεύς!»2.

Τετάρτη 8 Νοεμβρίου 2017

Μπενίτο Μουσολίνι vs Ιωάννη Μεταξά

iskra


του Πέτρου Μηλιαράκη 
Η επιστήμη των Διεθνών Σχέσεων «δοκιμάζεται» από πολλές Σχολές Σκέψης. Ο γράφων υποστηρίζει ότι επικρατέστερη (λόγω ιστορικής πραγματικότητας) είναι η «Σχολή του Ρεαλισμού». Με βάση αυτή τη διαπίστωση και τα διδάγματα της ιστορίας, είναι πρόδηλο ότι στις διεθνείς σχέσεις, δεν επικρατούν η ιδεολογική προσέγγιση ή ταύτιση, ούτε καν οι προσωπικές σχέσεις, αλλά τα συμφέροντα. Θα πρέπει δε ο Ιωάννης Μεταξάς δικτάτορας και ομοϊδεάτης του φασισμού του μεσοπολέμου, να διαπίστωσε πριν ακόμη την έναρξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου, την αλήθεια αυτή. Και είναι βέβαιο ότι διαπίστωσε την αλήθεια αυτή ασχέτως εάν στην ιταμή, άνανδρη και προκλητική βύθιση ακόμη και του καταδρομικού «ΕΛΛΗ», στο Λιμάνι της Τήνου, δεν έσπευσε να καταγγείλει  το δράστη, τον ομοϊδεάτη του Μπενίτο  Μουσολίνι. Αλλά και ο Μουσελίνι την ίδια περίοδο γνώρισε τις «πρωτοβουλίες» του ομοϊδεάτη και συμμάχου του Αδόλφου Χίτλερ. Επειδή δε συνήθως η κατοχή και ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, όσον αφορά στην Ελλάδα, ταυτίζεται κατά το μάλλον και μάλλον με τους Γερμανούς, χρήσιμο είναι να προσεγγίσουμε (όσο το ασφυκτικό περίγραμμα του χώρου επιτρέπει), και τα αίτια του Ελληνοϊταλικού Πολέμου.
Τα γεωπολιτικά και διπλωματικά δεδομένα
            Η Ελλάδα πριν την κήρυξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου βρισκόταν ενώπιον του Συνασπισμού Ιταλίας και Αλβανίας. Η Ιταλία είχε ήδη κατακτήσει την Αλβανία από την άνοιξη του 1939, ενώ είχε ήδη από το καλοκαίρι του 1940 καταλάβει και πολλές βρετανικές βάσεις στην Αφρική. Ο γεωπολιτικός σχεδιασμός του Μουσολίνι ήταν να ισχυροποιηθούν τα συμφέροντα της Ιταλίας όχι μόνο στην Αφρική αλλά και στον ευρύτερο Βαλκανικό χώρο.

Παρασκευή 4 Αυγούστου 2017

Τα ναζιστοειδή έχουν «επέτειο»…

iskra


του Νίκου Μπογιόπουλου
«Εμείς ήμασταν το καθεστώς εκείνο το οποίο εμείς εκφράζουμε ιδεολογικά, το καθεστώς της 4ης Αυγούστου του Ιωάννη Μεταξά».
(Ν. Μιχαλολιάκος, ΣΚΑΪ, 24/10/2012).
Θυμίζουμε:
    1) Ο Μεταξάς ήταν αυτός που το 1936, λίγους μήνες πριν κηρύξει επίσημα τη φασιστική δικτατορία, είχε διοριστεί πρωθυπουργός από τον βασιλιά Γεώργιο και είχε λάβει στη Βουλή την ψήφο εμπιστοσύνης όλων των αστικών κομμάτων. Κι όμως:
Το Γενάρη του ίδιου χρόνου στις εκλογές που είχαν προηγηθεί είχε λάβει μόλις 50.000 ψήφους και κατείχε μόλις 7 έδρες στη Βουλή.
Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του τότε βουλευτή Ηλείας του Λαϊκού Κόμματος, Βάσου Στεφανόπουλου:
«Χρεωκοπήσαμεν ως κοινοβουλευτισμός, εξεπέσαμεν ως συνέλευσις και χάσαμε τον ψυχικόν σύνδεσμο προς τον λαόν. Διότι τι είδους ψυχικός σύνδεσμος είναι δυνατόν να διατηρηθή όταν ο μεν λαός φωνάζη δεν θέλω να με κυβερνήση ο Μεταξάς , ημείς δε αδιαφορούντες του απαντώμεν: Και όμως θα σε κυβερνήσει ο Μεταξάς ».