Οικονομικός και στρατιωτικός πόλεμος

analyst

Οι λαοί ούτε συκοφαντούνται, ούτε λοιδορούνται, ούτε κατηγορούνται, ούτε καταδικάζονται. Μόνο οι κυβερνήσεις τους κατηγορούνται και καταδικάζονται. Αν αυτό δεν ίσχυε, θα υπήρχαν λαοί για πάντα κατάδικοι – όπως οι Γερμανοί που αιματοκύλισαν την Ευρώπη δύο φορές (video).

.

Άποψη

Η κοινή λογική οδηγεί στο ότι, η Ελλάδα δέχθηκε μία μαζική οικονομική επίθεση – ότι αποτέλεσε το στόχο ενός οικονομικού πολέμου, με όπλα της τρίτης και της τέταρτης γενιάς (=ψυχολογικά). Υπενθυμίζουμε λοιπόν τα εξής, όσον αφορά τη διαφορά ενός στρατιωτικού, από έναν οικονομικό πόλεμο:

Σε γενικές γραμμές, κατά τη διάρκεια ενός στρατιωτικού πολέμου η ηττημένη χώρα έχει οικονομικές απώλειες, έμψυχες, καθώς επίσης υλικές – αφού το κόστος διεξαγωγής είναι μεγάλο, σκοτώνονται άνθρωποι, ενώ καταστρέφονται τα κτίρια και οι λοιπές υποδομές της. Στη συνέχεια εγκαθίστανται οι δυνάμεις κατοχής, ορίζεται μία κυβέρνηση δωσίλογων, λεηλατούνται οι πόροι της, φορολογείται από τους ξένους εισβολείς, βασανίζονται οι Πολίτες της, επικρατούν συνθήκες υπογεννητικότητας, μετανάστευσης κοκ.

Κατά τη διάρκεια ενός οικονομικού πολέμου τώρα, το κόστος είναι επίσης μεγάλο, οι άνθρωποι στην ηττημένη χώρα πεθαίνουν χωρίς να χρειαστεί να σκοτωθούν (μείωση του προσδόκιμου ζωής, ελλιπής ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, ανεργία, εξαθλίωση κλπ.), τα κτίρια ερημώνουν λόγω των μαζικών χρεοκοπιών, καθώς επίσης της οικονομικής αδυναμίας του πληθυσμού, ενώ οι υποδομές καταστρέφονται σταδιακά εξαιτίας της μη συντήρησης τους. Επίσης, εγκαθίστανται οι δυνάμεις κατοχής στο εσωτερικό της, λιγότερες και με πολύ χαμηλότερο κόστος, η κυβέρνηση της «αναγκάζεται» να λειτουργεί ενδοτικά,  λεηλατείται η ιδιωτική και η δημόσια περιουσία της, φορολογείται, βασανίζονται οικονομικά οι Πολίτες της, υπάρχει υπογεννητικότητα, κλιμακώνεται η μετανάστευση κοκ.

Η κλινική ψυχολογία

analyst

Δεν υπάρχει τίποτα που να είσαστε υποχρεωμένοι να το αντιμετωπίζετε μόνοι σας. Η αντιμετώπιση τέτοιων προβλημάτων χωρίς τη βοήθεια ενός ειδικού, αφήνει τραύματα ακόμη και αν είναι επιτυχημένη.

.

Άρθρο

Η συμβουλή ενός ψυχολόγου θεωρείται συχνά αναγκαία, μόνο όταν υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα ψυχικής υγείας. Για παράδειγμα, μια διαταραχή της προσωπικότητας, των συναισθημάτων ή των σκέψεων. Το θέμα αυτό εξακολουθεί να υφίσταται από τα παλαιότερα χρόνια, συνέβαινε δηλαδή ανέκαθεν. Εν τούτοις, είναι απαραίτητη μια επίσκεψη στον ψυχολόγο, όχι μόνο για να αποφευχθεί μια διαταραχή, αλλά και για να λυθούν γρήγορα κάθε είδους προβλήματα.

Ειδικότερα, μπορείτε είτε να λύσετε το πρόβλημα μόνος σας είτε να πάτε στον ψυχολόγο. Η επίλυση ενός προβλήματος όμως χωρίς τη βοήθεια του ψυχολόγου είναι δύσκολη, διαρκεί ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ μπορεί να είναι πολύ αγχωτική – ακόμη και αδύνατη. Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που χρειάζεστε τις γνώσεις και τις δεξιότητες του ψυχολόγου.

Ένα πρόβλημα, ακόμη κι αν είναι συνηθισμένο, «τίποτα το ιδιαίτερο» όπως θα λέγαμε, μπορεί να προκαλέσει πολλές δυσκολίες στη ζωή μας. Κανένας όμως δεν είναι αναγκασμένος να αντιμετωπίσει όλες αυτές τις δυσκολίες μόνος του. Για να διασφαλιστεί δε η ποιότητα της λύσης, οφείλει να ρωτήσει κάποιον ειδικό. Για παράδειγμα, μπορείτε να πάτε σε ένα δικαστήριο μόνος σας, αλλά δεν θα καταφέρετε ποτέ να αντικαταστήσετε το δικηγόρο, αφού είναι αδύνατον να έχετε τις ικανότητές, τις γνώσεις και την εμπειρία του.

Το πείραμα του "Milgram"

Tο πείραμα του Μίλγκραμ είναι ένα από τα πιο γνωστά αντιδεοντολογικά πειράματα της ψυχολογίας, ουσιαστικά μια «φάρσα» που ξεγύμνωσε την ανθρώπινη ψυχή.

Το 1961, ο είκοσι εφτάχρονος Στάνλει Μίλγκραμ, επίκουρος καθηγητής ψυχολογίας στο Γέιλ, αποφάσισε να μελετήσει την υπακοή στην εξουσία.

Είχαν περάσει λίγα μόνο χρόνια από τα φρικτά εγκλήματα των Ναζί και γινόταν μια προσπάθεια κατανόησης της συμπεριφοράς των απλών στρατιωτών και αξιωματικών των SS, οι οποίοι είχαν εξολοθρεύσει εκατομμύρια αμάχων. Η ευρέως αποδεκτή εξήγηση –πριν το πείραμα του Μίλγκραμ- ήταν η αυταρχική τευτονική διαπαιδαγώγηση και η καταπιεσμένη –κυρίως σεξουαλικά- παιδική ηλικία των Γερμανών.

Όμως ο Μίλγκραμ ήταν κοινωνικός ψυχολόγος και πίστευε ότι αυτού του είδους η υπακοή –που οδηγεί στο έγκλημα- δεν μπορεί να είναι αποτέλεσμα μόνο της προσωπικότητας, αλλά περισσότερο των πιεστικών συνθηκών.

Και το απέδειξε κάνοντας τη «φάρσα» του.

Τα υποκείμενα του πειράματος ήταν εθελοντές, κυρίως φοιτητές, οι οποίοι καλούνταν έναντι αμοιβής να συμμετέχουν σε ένα ψυχολογικό πείραμα σχετικό με τη μνήμη.

Κρίση της δημόσιας υγείας: Αυτοκτονίες

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

Aπό την ψυχολόγο Εύη Νικολοπούλου

Η παρεμπόδιση των αυτοκτονιών και η πρόληψη σύμφωνα με την Αμερικάνικη Ψυχολογική Εταιρεία πρέπει να τεθεί ως προτεραιότητα δημόσιας υγείας. Χτεσινή ανακοίνωση:

«Τα ποσοστά των αυτοκτονιών αυξήθηκαν κατά 25% στην Αμερική από το 1999 έως το 2016,σύμφωνα με έρευνα που δόθηκε στην δημοσιότητα χθες. Ενα σοκαριστικό νούμερο 45.000 Αμερικανών αυτοκτόνησε μέσα στο 2016. Η αυτοκτονία είναι επείγον να τεθεί ως προτεραιότητα στη δημόσια υγεία. Χρειάζεται να αυξήσουμε την πρόσβαση στη διάγνωση και να εξασφαλίσουμε ότι η ασφάλεια καλύπτει και την πρόληψη και την θεραπεία. Η κρίση επηρεάζει ανθρώπους με ή χωρίς διαγνωσμένα προβλήματα υγείας. Η αυτοκτονία είναι συχνά μια πράξη απελπισίας, όταν κάποιος δεν μπορεί να ανταπεξέλθει στις δυσκολίες της ζωής. Το να απευθυνθούμε σε αυτές τις δυσκολίες είναι ζωτικής σημασίας».

ΧΜ. Παράξενο. Οι αυτοκτονίες αυξήθηκαν κατά 25% και στην Αμερική οι επιστήμονες το όνομασαν κρίση. Να δούμε λίγο τα δικά μας;

«Από το 2008 – 2013 οι αυτοκτονίες αυξήθηκαν κατά 43,3% σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια» διαβάζουμε στα ΝΈΑ στις 3/5/2018 , με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Διπλάσιο ποσοστό από την Αμερική, αλλά εδώ δεν είδαμε να χτυπάει κανένα καμπανάκι και φορείς να βάζουν προτεραιότητα τη διάγνωση, τη θεραπεία αλλά κυρίως την πρόληψη. Γιατί;

Ψυχολογικές Τεχνικές Επηρεασμού

Φωτεινή Μαστρογιάννη 

O Βανς Πάκαρντ (Vance Packard) ήταν ένας Αμερικανός δημοσιογράφος ο οποίος άσκησε κριτική στον καταναλωτισμό. Στο βιβλίο του«The hidden persuaders» (θα το αποδίδαμε στα ελληνικά ως οι «κρυμμένοι επηρεαστές») που εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1957ερευνά τις ψυχολογικές τεχνικές που χρησιμοποιούν οι διαφημιστές για να επηρεάσουν τον καταναλωτή αλλά και οι πολιτικοί για να επηρεάσουν τον πολίτη. Οι τεχνικές αυτές βασίζονται στις ψυχολογικές ανάγκες των καταναλωτών/πολιτών. Το βιβλίο αυτό του Πάκαρντ, κατά την άποψή μου, απετέλεσε και τη βάση για το Νευρομάρκετινγκ που δημιουργήθηκε πολλά χρόνια αργότερα. 

Μία τεχνική είναι η πώληση συναισθηματικής ασφάλειας. Διαπιστώθηκε ότι ο λόγος της αύξησης πώλησης ψυγείων μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν γιατί οι οικογένειες είχαν άγχος όχι μόνο για τα τρόφιμα αλλά και για τη ζωή τους. Το ψυγείο αντιπροσώπευε την ασφάλεια, ήταν η διαβεβαίωση ότι πάντα θα υπάρχει τροφή. Οι άνθρωποι που αισθάνονται ανασφαλείς θέλουν να έχουν περισσότερα τρόφιμα από αυτά που χρειάζονται. Δεν είναι τυχαίο ότι και στην Ελλάδα, τις προηγούμενες δεκαετίες, η αγορά τροφίμων γίνονταν με μαζικό τρόπο, αγοράζαμε π.χ. δύο κιλά ντομάτες που πολλές φορές τις πετούσαμε. Η φτώχεια και η πείνα που πέρασε η Ελλάδα φαίνεται ότι άφησε πολλές δυσάρεστες μνήμες αλλά και αγοραστικές συμπεριφορές αυτού του τύπου. 

Κρίση ψυχικής υγείας στους νέους ερευνητές;

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

του Αντώνη Μαυρόματου*

Σε διεθνή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό έντυπο Nature Biotechnology φαίνεται πως τα ποσοστά του άγχους και της κατάθλιψης μεταξύ των μεταπτυχιακών και των διδακτορικών φοιτητών διεθνώς είναι τουλάχιστον έξι φορές μεγαλύτερα από ό,τι στο γενικό πληθυσμό.

Οι δειγματοληπτικές απαντήσεις 2.279 φοιτητών από 234 πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρυμάτων σε 26 χώρες (90% υποψήφιοι για PhD και 10% για Μaster’s) αποκαλύπτουν ότι το 41% αισθάνονται μέτριο έως σοβαρό άγχος, ενώ το 39% έχουν συμπτώματα μέτριας έως σοβαρής κατάθλιψης, έναντι ποσοστού περίπου 6% στο γενικό πληθυσμό. Τα ποσοστά άγχους και κατάθλιψης είναι μεγαλύτερα στις γυναίκες από ότι στους άντρες: 43% και 41% αντίστοιχα, έναντι 34% και 35%. Ακόμη μεγαλύτερα ποσοστά βρέθηκαν σε όσους δήλωσαν διεμφυλικοί ή μη συμμορφούμενοι/νες στα κυρίαρχα πρότυπα φύλου, με το 55% εξ αυτών να βιώνει άγχος και το 57% κατάθλιψη.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη νευροεπιστήμονα Τερέζα Έβανς του Κέντρου Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Σαν Αντόνιο, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση, έκαναν λόγο για ανησυχητικά ευρήματα που αναδεικνύουν τη σοβαρότητα του προβλήματος και την παγκόσμια διάστασή του, τονίζοντας την ανάγκη ανάληψης δράσης από τις ιθύνουσες αρχές. Υπογραμμίζουν την ανάγκη τα πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο να πάρουν πιο σοβαρά το συγκεκριμένο ζήτημα και να παρέχουν στους μεταπτυχιακούς και διδακτορικούς  φοιτητές καλύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες υποστήριξης ψυχικής υγείας. Θεωρούν ότι η ψυχολογική καταπόνηση των νέων ερευνητών οφείλεται στον υψηλό ανταγωνισμό για εύρεση χρηματοδότησης για την έρευνά τους, αλλά και στην πίεση που τους ασκείται πολλές φορές από τους προϊστάμενους-επόπτες ακαδημαϊκούς.

Το «δικαίωμα» στην άκοπη ευημερία

Γράφει η Ευγενία Σαρηγιαννίδη  – 

Ο «αδικημένος και αποστερημένος δικαιωματούχος» είναι μια πρόσθετη διάσταση των καθημερινών νοοτροπιών και συμπεριφορών, που απαρτίζουν την «κουλτούρα των χαμένων κορμιών», για την οποία έχουμε ήδη μιλήσει σε προηγούμενα άρθρα. Τα «χαμένα κορμιά» ζουν σε ένα κόσμο που χαρακτηρίζεται από απουσία νοήματος και επιζητούν άκοπη ευημερία.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Μάμφορντ «Ένας κόσμος μεστός νοήματος είναι ένας κόσμος που κρατά ένα μέλλον, το οποίο εκτείνεται πέρα από την ατελή προσωπική ζωή του ατόμου˙ έτσι ώστε μια ζωή που θυσιάζεται τη σωστή στιγμή είναι μια ζωή που έχει ξοδευτεί καλά, ενώ μια ζωή που την φυλάγουμε υπερβολικά προσεκτικά, τη διατηρούμε υπερβολικά ντροπιαστικά είναι μια ζωή τελείως υποταγμένη» (Λας Κ. 2006, Ο Ελάχιστος Εαυτός. εκδ. Νησίδες, σ. 67)

Πιο συγκεκριμένα, η «υποταγμένη» ζωή του «ελάχιστου εαυτού», που περιγράφει ο Λας, είτε φαντασιώνεται ότι εξεγείρεται, είτε αποδέχεται σταδιακά την προσαρμογή και τους όποιους συμβιβασμούς, αποτελεί ψυχολογικό υπόβαθρο ενός ανθρώπου που θα μπορούσε να περιγραφεί ως ο «ούτε καν δούλος». Εισηγείται αυτήν την έννοια ο Γιάννης Παπαμιχαήλ («Ανυπόφορο Βουητό του Κενού – Όψεις της Μετανεωτερικότητας στην Νεοελληνική Κοινωνία», από κοινού με τον Κώστα Μελά, εκδόσεις Αγγελάκη, 2016, σ.333):

Κορνήλιος Καστοριάδης – Για μια ζωή χωρίς τοτέμ

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

Από την Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία 16/12/2001, επιμέλεια Φώτης Απέργης

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης μιλάει για την ψυχανάλυση

Ο τίτλος δεν θα μπορούσε να είναι πιο λιτός: «Διάλογοι». Όμως, στην πραγματικότητα πρόκειται για τέσσερις ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες συζητήσεις του Κορνήλιου Καστοριάδη με ισάριθμους ξεχωριστούς διανοητές: τον νομπελίστα ποιητή Οκτάβιο Παζ, το βιολόγο Φρανσίσκο Βαρέλα, το μαθηματικό Αλέν Κον και τον ψυχαναλυτή Ζαν-Λικ Ντονέ.

Μεταδόθηκαν όλες από το γαλλικό ραδιοσταθμό France Culture το 1996 και σε λίγες μέρες κυκλοφορούν στην Ελλάδα σ’ ένα βιβλίο με τον ίδιο τίτλο, που οφείλουμε στις εκδόσεις «Ύψιλον». (Η μετάφραση είναι της Εύης Γεροκώστα και η επιμέλεια των κειμένων του Κώστα Σπαντιδάκη).

Διαλέξαμε να προδημοσιεύσουμε αποσπάσματα από την τελευταία συζήτηση. Το μέγεθός της μας επέβαλε μια (ομολογημένη) αυθαιρεσία: να αρκεστούμε σε μέρη από τις τοποθετήσεις μόνο του Καστοριάδη -εκείνες, εννοείται, που μπορούν και αυτόνομα να διαβαστούν. Καταλύτης, ανάμεσα στους δύο συζητητές, η Καταρίνα φον Μπίλοφ.

Κ.φ.Μπ.: «(…) Θα ήθελα να σας θέσω ένα ερώτημα το οποίο είναι ίσως κάπως προκλητικό: δεν θα μπορούσαμε να υποψιαστούμε πως υπάρχει ένας αόριστος κίνδυνος για έναν ποιητή, έναν συγγραφέα, έναν μουσικό, για κάποιον, τέλος πάντων, που ζει μέσα σε ένα άτακτο φαντασιακό, μέσα σε μια αέναη οδύνη και ανάγκη για υπέρβαση, να θεραπευτεί -μέσω μιας ψυχαναλυτικής θεραπείας- μέχρι το σημείο να δει τη δημιουργικότητά του να χάνεται; Μήπως η ανάλυση είναι μια μορφή ευνουχισμού του εν αταξία ευρισκομένου φαντασιακού;»

Η αφανής χρησιμότητα της ατομικής λύσης

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη

Από το «εγώ» στο «εμείς» δεν πας, όσο το «εγώ» μπορεί να πάει και μόνο του! Αυτός θα μπορούσε να είναι ένας «πιασάρικος» αφετηριακός αφορισμός, για να διερευνηθεί το γιατί και οι συνέπειες της «ατομικής λύσης», ομολογούμενης ή ανομολόγητης, που φαίνεται ότι επέλεξαν και επιλέγουν αρκετοί σύντροφοι ή «σύντροφοι» στους καιρούς της κρίσης.

***

Η Θεωρία της Κοινωνικής Ταυτότητας (Tajfel & Turner, 1979), εξεταζόμενη με όρους μαρξιστικής θεωρίας, θα μπορούσε να προτείνει τρεις θεμελιώδεις παράγοντες, ως καθοριστικές συνθήκες, για την ανάληψη συλλογικής δράσης, εκ μέρους των υποτελών τάξεων: (α) Τη διαπερατότητα ή τη στεγανότητα των ορίων μεταξύ των υποτελών και των κυρίαρχων τάξεων, δηλαδή τη δυνατότητα κάποιων μελών των υποτελών τάξεων να μετακινηθούν ατομικά προς τα άνω της κοινωνικής ιεραρχίας, διαφεύγοντας από τις συνέπειες της ταξικής τους θέσης, (β) Το βαθμό νομιμοποίησης της ταξικής κοινωνικής ιεράρχησης, δηλαδή το βαθμό που οι υποτελείς τάξεις αντιλαμβάνονται τη θέση τους ως εύλογη, δίκαιη, θεμιτή και άρα νόμιμη και (γ) Τη σταθερότητα της κοινωνικής ιεραρχίας, δηλαδή το βαθμό που οι υποτελείς τάξεις θεωρούν ότι η κατάσταση μπορεί να αλλάξει με τις δικές τους πρωτοβουλίες.

Φαίνεται όμως, ότι ίσως η περισσότερο αναγκαία και από τις τρεις προϋποθέσεις είναι η συνειδητή επίγνωση, εκ μέρους των μελών των υποτελών τάξεων, ότι η στεγανότητα των διαταξικών ορίων είναι τόσο ισχυρή, ώστε όποια ατομική προσπάθεια και αν καταβάλλει κανείς, με όποια ατομικά ταλέντα, γνώσεις ή δεξιότητες και αν είναι προικισμένο το άτομο, η δια-ταξική ατομική μετακίνηση του είναι ανέφικτη. Κάτω από το πρίσμα αυτό, μπορεί κανείς να αντιληφθεί τη σημαντικότητα ιδεών όπως η «αριστεία» κ.λπ., που ιδιαίτερα το τελευταίο διάστημα προωθούνται από τους κυρίαρχους νεοφιλελεύθερους συστημικούς κύκλους, προφανώς όχι τόσο γιατί οι ιδέες αυτές είναι συμβατές με το αξιακό υπόβαθρο των εκφραστών τους, αλλά γιατί ενεργοποιούν έναν άλλο κρίσιμο μηχανισμό στην προσπάθεια κοινωνικής χειραγώγησης.

Σίγκμουντ Φρόιντ: άθλιος, άχρηστος, μισογύνης, σνομπ, ζηλιάρης, τρελός και μανιακός με το σεξ σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα

Θέματα Ελληνικής Ιστορίας

Τους χαρακτηρισμούς αυτούς αποδίδει όχι ένας επιστήμονας ή ψυχολόγος, αλλά ένας Αμερικανός επίτιμος διδάκτορας της Αγγλικής Φιλολογίας, ονόματι Φρέντερικ Κρους στο βιβλίο του με τίτλο «Φρόιντ: Η δημιουργία μιας Ψευδαίσθησης».

Στις 650 σελίδες του έργου του ο Κρους έρχεται να «αποδομήσει τον θρύλο» του διάσημου Αυστριακού γιατρού, που μελέτησε και προσδιόρισε έννοιες όπως το ασυνείδητο, την απώθηση και την παιδική σεξουαλικότητα παρουσιάζοντάς τον ως ένα «ανίκανο τέρας» που αν και γιατρός δεν υπάκουε στον όρκο του Ιπποκράτη ότι κάθε ανθρώπινο ον αξίζει μιας αξιοπρεπούς μεταχείρισης και διαστρέβλωνε τις ιστορίες των ασθενών του για να τις προσαρμόσει στις θεωρίες του.

Ο Κρους ισχυρίζεται ότι τα προβλήματα του Φρόιντ άρχισαν στην παιδική του ηλικία, όταν η οικογένειά του μετακόμισε σε μια εβραϊκή φτωχογειτονιά στη Βιέννη διαποτίζοντάς τον με την επιθυμία να πάρει αποστάσεις από τις ρίζες του και με μια ακατανίκητη δίψα για πλούτο κι δόξα. Ο Αμερικανός καθηγητής συνάγει το συμπέρασμα ότι όταν έλειπαν οι γονείς του Σίγκμουντ και άφηναν στην επίβλεψή του τα μικρότερα αδέλφια του, εκείνος κακοποιούσε σεξουαλικά τη νεότερη αδελφή του. Ήταν, λέει, ερωτευμένος με τη μητέρα του, αφού, όπως παραδέχθηκε αργότερα στο φίλο του Βίλχελμ Φλις: «Βρήκα στην περίπτωσή μου το φαινόμενο να είμαι ερωτευμένος με τη μητέρα μου και να ζηλεύω τον πατέρα του και τώρα το θεωρώ ως συμβάν που σημάδεψε την πρώιμη παιδική μου ηλικία». Ο φίλος του Φρόιντ είπε αργότερα γι’ αυτόν ότι «ο άνθρωπος που διάβαζε τις σκέψεις, ουσιαστικά προέβαλλε τις δικές του σκέψεις στους άλλους.»

Η παρακμή του παιχνιδιού και η σχέση της με την άνοδο των ψυχικών διαταραχών στα παιδιά

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

Του Peter Gray

Τα παιδιά και οι νέοι περισσότερο από κάθε άλλη εποχή σήμερα, παρουσιάζουν αυξανόμενα ποσοστά κατάθλιψης και άγχους, παρά την κοινωνική ευημερία. Μήπως κάνουμε κάτι λάθος;

Τα ποσοστά της κατάθλιψης και του άγχους μεταξύ των παιδιών και των νέων στο δυτικό πολιτισμό, αυξάνονται σταθερά τα τελευταία 50-70 χρόνια. Σήμερα, σε σύγκριση με μισό αιώνα πριν και σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, πέντε έως οκτώ φορές περισσότεροι φοιτητές και μαθητές γυμνασίου, πληρούν τα κριτήρια για τη διάγνωση της μείζονος κατάθλιψης και / ή της αγχώδους διαταραχής. Αυτή η αυξημένη ψυχοπαθολογία δεν είναι το αποτέλεσμα των αλλαγών των διαγνωστικών κριτηρίων αλλά παραμένει ακόμα και όταν οι μετρήσεις και τα κριτήρια είναι σταθερά.

Η πιο πρόσφατη απόδειξη για την απότομη διαγενεακή άνοδο της κατάθλιψης, του άγχους και άλλων ψυχικών διαταραχών, προέρχεται από μια μελέτη που μόλις κυκλοφόρησε από το Πανεπιστήμιο του Σαν Ντιέγκο[1]. Η Twenge, βασική συγγραφέας της έρευνας και οι συνάδελφοί της, αξιοποιήσαν τα δεδομένα από τη χορήγηση του Πολυφασικού Ερωτηματολογίου Προσωπικότητας της Μιννεσότα – MMPI (ερωτηματολόγιο που χρησιμοποιείται για να αξιολογήσει ένα εύρος ψυχικών διαταραχών), το οποίο έχει δοθεί σε μεγάλα δείγματα φοιτητών σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες από το 1938 και της έκδοσης MMPI-A που χρησιμοποιείται στους νεότερους εφήβους και έχει δοθεί σε δείγματα των μαθητών του λυκείου από το 1951. Τα αποτελέσματα αυτά συμφωνούν με άλλες μελέτες, χρησιμοποιώντας μια ποικιλία δεικτών, που δείχνουν επίσης δραματικές αυξήσεις στο άγχος και την κατάθλιψη στα παιδιά καθώς και τους εφήβους και τους νέους ενήλικες κατά τα τελευταία πέντε ή περισσότερα χρόνια.

Η ψυχολογική ερμηνεία της ελληνοτουρκικής διένεξης

του Άγγελου Συρίγου  – 

«Παράδοση αιώνων, σφαγές και καταστροφές· με τους Τούρκους συμβιώνουμε στον ίδιο γεωγραφικό χώρο επί χίλια χρόνια, διεκδικώντας και οι δύο τα ίδια εδάφη που κάποτε κατέχουμε εμείς και κάποτε οι Τούρκοι. Είναι εύκολο να απαλλαγούμε από την παράδοση, τις προκαταλήψεις, την αμοιβαία καχυποψία που εξέθρεψαν οι δέκα αιώνες που πέρασαν;»

Το παραπάνω εισαγωγικό κείμενο είναι του Μιχάλη Παπακωνσταντίνου, που διετέλεσε και υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος (1992-93). Θα μπορούσε να θεωρηθεί τυπικό μίας ρητορικής που προσπαθεί να εξηγήσει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις μέσα από το πρίσμα των προκαταλήψεων και των στερεοτύπων.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν αποτελεί ελληνική ευρεσιτεχνία. Από το δεύτερο ήμισυ του 20ού αιώνα και εντεύθεν η αμερικανική πλευρά έχει επανειλημμένως προσπαθήσει να διαμεσολαβήσει μεταξύ των δύο πλευρών. Οι ΗΠΑ είναι υπερδύναμη. Δεν είναι δικαστήριο. Η διαμεσολάβησή τους ξεκινά από τον συσχετισμό δυνάμεων μεταξύ των δύο χωρών, και όχι από το διεθνές δίκαιο.

Ματθαίος Γιωσαφάτ- Ψυχαναλύοντας την εθνική μας κρίση

Ο ψυχαναλυτής Ματθαίος Γιωσαφάτ στη Ν ε τ (24/10/2011) ψυχαναλύοντας την εθνική μας κρίση

management by stress: η ζωή στα όρια της θραύσης*

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

Το ότι τα “ψυχολογικά προβλήματα” αποτελούν δεδομένο της εποχής είναι κοινότοπη παρατήρηση. Είναι, μάλιστα, τέτοια (δηλαδή “ψυχολογικά προβλήματα”) υπεράνω οποιασδήποτε κριτικής: δεν θεωρείται φρόνιμο να λες σε κάποιον / κάποιαν που θεωρεί ότι έχει ένα τέτοιο “πρόβλημα” ότι δεν έχει τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από συναισθηματικές δυσκολίες στις κοινωνικές του / της σχέσεις… Και μάλιστα ότι πιθανότατα δεν ευθύνεται αυτός / αυτή για τέτοιες δυσκολίες, αν και του πέφτει η ευθύνη (αν όχι αποκλειστικά, σίγουρα σε ικανό βαθμό) να ξεπεράσει αυτές τις δυσκολίες. Όχι. Τα “ψυχολογικά προβλήματα” είναι πια μια σταθερά. Αν δεν έχεις τέτοια, τότε ίσως αυτό να είναι, από μόνο του, “ψυχολογικό πρόβλημα”!…

Ορισμένοι ίσως υποδείξουν την “κρίση” (την διαχείρισή της λέμε…) σαν αιτία. Λάθος. Η κατασκευή του εδάφους της αναγνώρισης τέτοιου είδους “προβλημάτων” έχει γίνει πολύ νωρίτερα, όπως θα δείξουμε στη συνέχεια. Κι όχι μόνο η κατασκευή του εδάφους, αλλά και η καλλιέργειά του. Για παράδειγμα, σύμφωνα με στοιχεία του ελληνικού υπ. παιδείας, προερχόμενα απ’ τα διαγνωστικά κέντρα / ΚΕΔΔΥ, την άνοιξη του 2009:

… Πάνω από 190.000 μαθητές και μαθήτριες αντιμετώπιζαν κάποιου είδους “ψυχολογικά προβλήματα”…

Εν τέλει δεν είναι δύσκολο να βρει οποιοσδήποτε συμπεράσματα σαν αυτό που ακολουθεί (το συγκεκριμένο προέρχεται από κάποιο “συμβουλευτικό κέντρο επαγγελματικού προσανατολισμού και ψυχικής υγείας”), άσχετα από κρίση ή μη-κρίση:

Το σύνδρομο του Πήτερ Παν. Ο εφιάλτης της χώρας του Ποτέ Ποτέ..

της Δήμητρας Θεοφίλη* 

Ο Πήτερ Παν αποτελεί σύμβολο της αιώνιας νιότης κι ανεμελιάς. Από τα χαρακτηριστικά του ήρωα επινοήθηκε από τον ψυχολόγο Dr Dan Kiley, το σύνδρομο του Πήτερ Πάν. Αυτό το σύνδρομο σημαίνει παρατεταμένη εφηβεία κι αναφέρεται σε άρνηση του ατόμου να μεγαλώσει ακριβώς όπως ο ήρωας του παραμυθιού, πρόκειται δηλαδή για στάση ζωής. Μπορεί να παρουσιαστεί και στα δύο φύλα αν και είναι συχνότερο στους άντρες. Το σύνδρομο δεν αναγνωρίζεται επίσημα από την επιστήμη της ψυχολογίας ως ψυχική διαταραχή. Παρόλα αυτά είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται ευρέως από τον κλάδο και είναι αποδεκτός στους περισσότερους ειδικούς ψυχικής υγείας.

 

Οι ενήλικες με το σύνδρομο του Πήτερ Παν έχουν συμπεριφορές που συναντώνται σε αθώα, ανέμελα αλλά και άκαρδα παιδιά , κάνοντας τους άλλους γύρω τους να τους αγαπούν αλλά και να υποφέρουν. Έτσι μπορεί αρχικά να είναι ιδιαίτερα αγαπητοί και γοητευτικοί ενώ στην πορεία βασανιστικοί και κουραστικοί. Μάλιστα ο Kiley στο βιβλίο του «Το σύνδρομο του Πήτερ Παν» γράφει:

 

« όλες οι γυναίκες γνώρισαν έναν Πήτερ Παν. Τον αγάπησαν, τον παντρεύτηκαν, τον παράτησαν ή τον ξεπέρασαν.. καμία όμως δεν μπόρεσε να του αντισταθεί»

 

Τα προβλήματα του συνδρόμου γίνονται ιδιαίτερα έντονα ακριβώς την στιγμή που απαιτείται κάποιαδέσμευση. Έτσι συχνά επιλέγονται σύντροφοι και παρέες μικρότεροι ηλικιακά που πιθανώς να μην έχουν τις απαιτήσεις μιας ενήλικης ισότιμης σχέσης.Όταν ο ενήλικας «Πήτερ Παν» δεσμεύεται τελικά σε μια σχέση ο/η σύντροφος έχει συχνά ένα μητρικό ρόλο που καταλήγει σε υπερβολική φροντίδα και ντάντεμα ακριβώς συμβαίνει και στα πραγματικά παιδιά.

Λογική σκέψη και επίλυση προβλημάτων

...μια άλλη μορφή της συνείδησης

Σε αυτή την ενότητα θα ασχοληθούμε με τις διεργασίες οι οποίες μας επιτρέπουν να αντιμετωπίζουμε κάποιο λογικό πρόβλημα, να αναλύουμε μια σειρά παραδοχών ώστε να παράγουμε κάποιο συμπέρασμα, να αξιολογούμε τις πιθανότητες για κάποιο γεγονός κ.ο.κ.

Π.χ., ξέρουμε ότι το άθροισμα των γωνιών ενός τριγώνου είναι 180 μοίρες.

Μας δίνονται οι δύο γωνίες και μας ζητείται να βρούμε την τρίτη.

Π.χ., μας δίνεται η πληροφορία ότι αν ξοδέψουμε πάνω από 100 ευρώ σε ένα κατάστημα ρούχων θα μας δώσουν δώρο ένα CD. Θέλουμε να αποκτήσουμε το CD, τι κάνουμε;

Π.χ., ξέρουμε ότι απαγορεύεται η είσοδος σε άτομα που έχουν ηλικία κάτω τον 18 σε ένα συγκεκριμένο club. Βλέπουμε ένα νεαρό να μπαίνει στο club, ο οποίος δε φαίνεται να είναι πάνω από 18. Τι συμπεραίνουμε για τον κανόνα;

Π.χ., Έχουμε να επιλέξουμε ανάμενα σε ένα επενδυτικό πρόγραμμα το οποίο μας δίνει εγγυημένα ένα ποσοστό προσαύξησης των χρημάτων μας της τάξεως του 5% και ένα άλλο στο οποίο το ποσοστό είναι μεταβλητό από 1% μέχρι και 20%. Τι αποφασίζουμε;