ardin-rixi
Του Βασίλη Στοϊλόπουλου
Πεντακόσια χρόνια ακριβώς πέρασαν από την ημέρα της θυροκόλλησης στην εξώπορτα του Μητροπολιτικού Ναού του Βίττενμπεργκ των 95 θέσεων του Λούθηρου. Μια κοσμοϊστορική πράξη, που λειτουργώντας σαν «καταλύτης», αντί να σταθεροποιήσει, στη βάση της ηθικής, τα κακώς κείμενα του Καθολικισμού, όπως αποσκοπούσε ο συγγραφέας τους «Doctor Τheologiae», προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις, με αποτέλεσμα τη «διάβρωση» της ενότητας και του θρησκευτικού δογματισμού της Δυτικής Εκκλησίας αλλά και την υπονόμευση του παπικού αυταρχισμού και του ηθικού του μονοπωλίου. Επιπλέον, καθώς η μεσαιωνική σχέση μεταξύ κυριαρχίας και ηθικής διαλύθηκε, αναδείχτηκαν σταδιακά πρωτόγνωρες πολιτικές ελευθερίες, στη βάση της ανυπακοής και της αντίστασης, ενώ ασύλληπτες διαστάσεις, ως προς την απολυτότητά τους και την βιαιότητά τους, γνώρισαν οι σύγχρονοι πόλεμοι. Συγχρόνως όμως, «ο Προτεσταντισμός έπαιξε σημαντικό ρόλο στην δημιουργία της αστικής αυτογνωσίας», καθώς ο άνθρωπος, «ως ενεργών υποκείμενο, απέκτησε, σταδιακά, την υπευθυνότητα για το πεπρωμένο του», που προηγουμένως ήταν υπόθεση της εκκλησίας.
Το 2017, το «Έτος Λούθηρου», σημαδεύτηκε, ιδιαίτερα στη Γερμανία, από ένα «πνεύμα αγιοποίησης» του «πρώτου οργισμένου πολίτη» και «νομιμοποιητή της ανυπακοής». Του «μοντέρνου διανοούμενου», που επηρέασε καθοριστικά τις πολιτικές σχέσεις στη νεότερη ευρωπαϊκή ιστορία και συνέβαλε στην «προσωποποίηση του δυτικού πολιτισμού». Κι όλα αυτά, χωρίς ο αμφισβητίας «ήρωας της ελευθερίας» να υπάρξει ποτέ «φίλος της ελευθερίας και του ανθρώπου» ή απόστολος των σύγχρονων κινημάτων ελευθερίας, καθώς ο ίδιος αποδέχτηκε τον αυταρχισμό και την απολυταρχία, αρκεί να προέρχονταν από τη «αρμόδια» κοσμική εξουσία.






















