To «κλαμπ» του ενός τρισ.

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Αγγελικής Κοτσοβού

akots@naftemporiki.gr

Τι κοινό έχουν οι Apple, Microsoft και Amazon.com; Η κεφαλαιοποίησή τους οδεύει προς τα 830 δισ. δολ. Τα τρία μεγάλα ονόματα της τεχνολογίας δίνουν μάχη στήθος με στήθος για τον τίτλο της μεγαλύτερης εταιρείας στον κόσμο, βάσει κεφαλαιοποίησης, ενώ πριν από λίγο καιρό η εικόνα ήταν τελείως διαφορετική. Τον Αύγουστο, η Apple ήταν ξεκάθαρα ο «νικητής» αυτής της κούρσας, γράφοντας ιστορία ως η πρώτη εταιρεία με κεφαλαιοποίηση άνω του ενός τρισ. δολ.

Έναν μήνα αργότερα και η Amazon.com του Τζεφ Μπέζος κατάφερε να μπει στο «κλαμπ» του ενός τρισ. δολ. Με τις αγορές σε φάση διόρθωσης και τα περισσότερα χρηματιστήρια σε bear market, το σκηνικό έχει αλλάξει άρδην. Οι επενδυτές έχουν χάσει πλέον την εμπιστοσύνη τους στην Apple, εν μέσω ανησυχιών για επιβράδυνση στις πωλήσεις iPhones. Η Apple έχει πλέον «αποχαιρετήσει» το ένα τρισ. δολάρια. Στις αρχές Δεκεμβρίου, η Microsoft κατάφερε, για πρώτη φορά από το 2002, να κλέψει τα σκήπτρα από την Apple και να αναδειχθεί στην πιο πολύτιμη, βάσει κεφαλαιοποίησης, εταιρεία στον κόσμο. Μπορεί η Microsoft να μη φαντάζει τόσο... συναρπαστική όσο η εμπειρία σε ορισμένες παρουσιάσεις επαναστατικών προϊόντων της Apple, όμως οι επιχειρήσεις-πελάτες μένουν πιστοί στο λογισμικό της, γεγονός που συνεπάγεται σταθερά έσοδα. Η στροφή του δ.σ. Σάτια Ναντέλα σε περισσότερες online προσφορές φαίνεται να πείθει τους επενδυτές, όπως φαίνεται και από τις επιδόσεις της μετοχής.

«Ψυχρός» κυβερνοπόλεμος

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Έφης Τριήρη

etriiri@naftemporiki.gr

Μανία κατασκοπείας και κυβερνοεπιθέσεων έχει κυριεύσει τον τελευταίο καιρό τις μεγάλες οικονομίες του πλανήτη, δημιουργώντας ένα κλίμα «ψυχρού πολέμου», από το οποίο κανένας δεν γνωρίζει πώς και πότε θα βγει. Οι κυβερνοεπιθέσεις έχουν επανειλημμένως χαρακτηριστεί από πολλούς διεθνείς οργανισμούς ως ένας από τους βασικούς κινδύνους που απειλούν την παγκόσμια οικονομία, καθώς πλήττονται χρήστες, εταιρείες αλλά και πολίτες. 

Το κυβερνοέγκλημα κοστίζει στον πλανήτη περί τα 600 δισ. δολάρια ετησίως, σύμφωνα με έκθεση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών και της εταιρείας λογισμικού ασφαλείας McAfee. Πρόκειται αναμφισβήτητα για μία τεράστια «τρύπα», αντίστοιχη με το 0,7% του παγκόσμιου ΑΕΠ, με βάση εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ). Άρα είναι μία απειλή μεγαλύτερη από αυτή του εμπορικού πολέμου μεταξύ των κορυφαίων οικονομιών του πλανήτη. Το ΔΝΤ, σε πρόσφατες εκτιμήσεις του, θεωρεί ότι ένας εμπορικός πόλεμος θα μπορούσε να πλήξει την παγκόσμια οικονομία κατά 0,5% έως το 2020, ήτοι περίπου 450 δισ. δολάρια. 

Επενδυτές και επιχειρήσεις γνωρίζουν πολύ καλά τους κινδύνους, με θέματα που σχετίζονται με το ηλεκτρονικό εμπόριο και τις κυβερνοεπιθέσεις να συγκαταλέγονται στις βασικές ανησυχίες τους, σύμφωνα με έρευνα της PricewaterhouseCoopers. Όμως, όπως φαίνεται, η πολιτική ρητορική για τους εμπορικούς δασμούς προσλαμβάνει πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα από τις περιπτώσεις άνευ προηγουμένου χειραγώγησης του διαδικτύου. Ένα θέμα που επανήλθε δριμύτερα την προηγούμενη εβδομάδα με το «τριπλό χτύπημα».

Ελλάδα, να ένα μήλο...

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Κατερίνας Τζωρτζινάκη

ktzor@naftemporiki.gr

Άγνωστος εις τους πλείστους και προσηνής εις πάντας. Έλληνας από τη Ν. Αφρική ή μήπως ελληνικός, με την καβάφειο αντίληψη; Η δουλειά του έχει ταξιδέψει σε κάθε άκρη της Γης. Διαφημίσεις, brand strategy και branding.

Ο Πίτερ Οικονομίδης, «γκουρού» του μάρκετινγκ, δεν θα μπορούσε να λείπει από την εκδήλωση της περασμένης Τετάρτης για τα 20 χρόνια λειτουργίας του Μεταπτυχιακού Τμήματος Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας του ΟΠΑ.

Είπε πολλά και διάφορα με την άνεση ανθρώπου που ξέρει ότι έχει το χειροκρότημα εξασφαλισμένο και το κοινό παραδομένο. Είπε πολλά, που κάποια είχα ακούσει ξανά. Όπως την ιστορία με τον παρκαδόρο σε γνωστό εστιατόριο της παραλιακής, που τον πλησίασε για μια συμβουλή και έπιασε την καλή. Πήγε ο νεαρός με κάποια μπουκάλια λάδι, που η γιαγιά του τα πουλούσε 2 ευρώ στους Ιταλούς το λίτρο, αλλά αυτός θεωρούσε πως μπορεί να κάνει κάτι καλύτερο. Η προτροπή; «Φτιάξε το μπουκάλι σου λίγο, δεν αρκεί».

Επιλεκτική αυστηρότητα

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Αγγελικής Κοτσοβού

akots@naftemporiki.gr

Στους κύκλους των Βρυξελλών, θεωρείται ο «εφιάλτης» των τεχνολογικών κολοσσών, καθώς δεν δίστασε να επιβάλει τσουχτερά πρόστιμα εναντίον ορισμένων από τα μεγαλύτερα ονόματα της τεχνολογίας, όπως η Apple και η Google. H Eυρωπαία επίτροπος ανταγωνισμού, Μαργκρέτε Βεστάγκερ, ξεχωρίζει για τον δυναμισμό της. Λέγεται, μάλιστα, ότι είναι η πολιτικός που ενέπνευσε τη δημοφιλή τηλεοπτική σειρά «Borgen: Συνωμοσίες εξουσίας», πρωταγωνίστρια της οποίας είναι μια ευφυής και δυναμική πρωθυπουργός με «σιδερένια» ηθική.

Η «σταυροφορία» των ευρωπαϊκών Αρχών ανταγωνισμού εναντίον πολυεθνικών που αποφεύγουν με διάφορα τεχνάσματα την καταβολή των φόρων που τους αναλογούν είναι υποδειγματική. Εξίσου αυστηρή η στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απέναντι στις επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται τη δεσπόζουσα θέση τους, σε βάρος των μικρότερων και πιο αδύναμων ανταγωνιστών.

Μόνο που η αυστηρότητα είναι επιλεκτική. Και οι «καμπάνες» των πολλών δισ. ευρώ φαίνεται ότι ισχύουν κυρίως για τις αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας. Η αντιμετώπιση των Βρυξελλών προς τη Μόσχα είναι διαφορετική. Η Κομισιόν έκλεισε τον φάκελο Gazprom χωρίς ούτε ένα ευρώ πρόστιμο. Η πολύκροτη υπόθεση εναντίον του ρωσικού κολοσσού φυσικού αερίου είχε ανοίξει προ επταετίας, με δυναμικές εφόδους σε γραφεία της Gazprom σε δέκα χώρες. Η Επιτροπή αποδέχθηκε τις παραχωρήσεις εκ μέρους του ρωσικού ενεργειακού ομίλου, ο οποίος και γλίτωσε την επιβολή ενός προστίμου που θα ανερχόταν έως και το 10% του συνολικού του τζίρου.

Ο πόλεμος για την τεχνολογία

Στον κόσμο της τεχνολογίας, το μέγεθος μετράει, και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό. Η Apple κατέχει ακόμη τα σκήπτρα, με την κατασκευάστρια των iPhones και iPads να «φλερτάρει» με κεφαλαιοποίηση ενός τρισ. δολαρίων. Η Τencent, όμως, κατάφερε ήδη να ξεπεράσει το Facebook σε κεφαλαιοποίηση. Ωστόσο, η περιουσία του επικεφαλής της Πόνι Μα -αν και ο πλουσιότερος Κινέζος επιχειρηματίας- δεν μπορεί να συγκριθεί με την αντίστοιχη του Μαρκ Ζούκερμπεργκ.

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Tης Αγγελικής Κοτσοβού

akots@naftemporiki.gr

Είναι οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη, δύο υπερδυνάμεις που μάχονται σε πολλά μέτωπα. Και μπορεί Κίνα και ΗΠΑ να έθαψαν προσωρινά το τσεκούρι του πολέμου στο εμπόριο, υπάρχει όμως ένα σιωπηρό μέτωπο που συνεχίζει να σιγοκαίει: η τεχνολογία.

Για τις ΗΠΑ, το βαρύ πυροβολικό είναι οι τεχνολογικοί κολοσσοί FAANG -Facebook, Amazon, Apple,Netflix και Google-, που απειλούνται όμως σοβαρά από το δυναμικό τρίο ΒΑΤ της Κίνας - Baidu, Alibaba και Tencent.

Το Διαδίκτυο της Κίνας -online υπηρεσίες αναζήτησης, ηλεκτρονικό εμπόριο και περιεχόμενο- κυριαρχείται από τις ΒΑΤ. Η Tencent, στην οποία ανήκει η δημοφιλής εφαρμογή WeChat, έχει πρόσβαση σε περισσότερους από ένα δισ. μηνιαία ενεργούς χρήστες, ενώ η Baidu αποτελεί τη μεγαλύτερη μηχανή αναζήτησης στην Κίνα. Όσο για την Alibaba, αποτελεί τη μεγαλύτερη πλατφόρμα ηλεκτρονικού εμπορίου. Παρά τις διαφορές, το τρίο της Κίνας έχει ένα κοινό χαρακτηριστικό με τους τεχνολογικούς κολοσσούς της Αμερικής: φιλοδοξίες για επέκταση, πέραν των γεωγραφικών ή επιχειρηματικών συνόρων. Και φαίνεται ότι τα καταφέρνουν. Alibaba και Tencent ανήκουν ήδη στη λέσχη των ισχυρών, με κεφαλαιοποίηση άνω των 300 δισ. δολαρίων, με την Tencent του Πόνι Μα να υπερβαίνει τα 500 δισ. δολάρια και την Alibaba του Τζακ Μα να υπερβαίνει τα 400 δισ. δολάρια.

Η κούρσα του 1 τρισ. δολ.

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Αγγελικής Κοτσοβού

akots@naftemporiki.gr

Είναι ήδη η μεγαλύτερη, βάσει κεφαλαιοποίησης, εταιρεία στον κόσμο και ένα από τα πολυτιμότερα brands όλων των εποχών. Και τώρα η Apple βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από ένα ακόμη ορόσημο, αυτό του ενός τρισεκατομμυρίου. Η χρηματιστηριακή της αξία έφθασε την προηγούμενη εβδομάδα το ποσό-ρεκόρ των 934 δισ. δολαρίων. Και είναι πολλοί οι λόγοι που «απογειώνουν» τη μετοχή της: Στις αρχές Μαΐου ανακοίνωσε κέρδη και έσοδα-ρεκόρ, ανταμείβοντας τους μετόχους με πρόγραμμα επαναγοράς μετοχών, ύψους 100 δισ. δολαρίων, το μεγαλύτερο έως τώρα από εταιρεία της Wall Street. 

Στο ράλι συνέβαλε και η ψήφος εμπιστοσύνης του Γουόρεν Μπάφετ, με τον δισεκατομμυριούχο μεγαλοεπενδυτή να αγοράζει 75 εκατ. μετοχές της Apple.

Από τις αρχές του μηνός, η μετοχή της έχει ανατιμηθεί πάνω από 12%, σημειώνοντας νέο ιστορικό υψηλό, στα 190 δολάρια. 

Τέλος του ειδυλλίου ;

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Αγγελικής Κοτσοβού
akots@naftemporiki.gr

Μήπως το ειδύλλιο των επενδυτών με τις μετοχές τεχνολογίας και ειδικότερα με τις λεγόμενες μετοχές FAANG -Facebook, Amazon, Apple, Netflix και Google- έχει φθάσει στο τέλος του; Μετά τα εντυπωσιακά κέρδη 37% του τεχνολογικού κλάδου στη διάρκεια του 2017 και την «απογείωση» 150% της τελευταίας πενταετίας, άρχισαν να συγκεντρώνονται τα πρώτα σύννεφα, προμηνύοντας τη μεγάλη καταιγίδα, η οποία ξέσπασε σε πολλά μέτωπα.

Το Facebook βρέθηκε στη δίνη του κυκλώνα εξαιτίας του σκανδάλου Cambridge Analytica με τη διαρροή προσωπικών δεδομένων περισσότερων από 50 εκατ. χρηστών. Η υπόθεση άνοιξε τον ασκό του Αιόλου, συμπαρασύροντας όλες τις μεγάλες κυρίες της τεχνολογίας. Στο στόχαστρο και η Amazon, αυτήν τη φορά από την ίδια την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, κατηγορώντας τον κολοσσό ηλεκτρονικού εμπορίου ότι δεν καταβάλλει αρκετούς φόρους, εκμεταλλεύεται το αμερικανικό ταχυδρομικό σύστημα και οδηγεί σε λουκέτο τις μικρές επιχειρήσεις λιανικής. Οι αιχμές της Ουάσιγκτον περί φόρων έρχονται να προστεθούν στην εκστρατεία των Βρυξελλών κατά της φοροαποφυγής.

Η «νεωτερική οικονομία» είναι εδώ!

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Πώς η καινοτομία και η ψηφιακή έκφραση κυριολεκτικά σαρώνουν συστήματα παραγωγής και οικονομικές αρχές που έμοιαζαν να αντέχουν στον χρόνο. Η ακινησία ή οι ποδηλάτες που κάνουν επί τόπου πάντα καταλήγουν στην πτώση. Και η τελευταία σίγουρα μπορεί να προσλάβει εξαιρετικά οδυνηρές μορφές.

Κάποιοι το έμαθαν αυτό με δικές τους δαπάνες. Το 1998 η μεγάλη αμερικανική πολυεθνική Kodak απασχολούσε ανά τον κόσμο 160.000 υπαλλήλους, είχε πάνω από 1.600 ηγετικά στελέχη και κάλυπτε το 85% των πωλήσεων στην παγκόσμια αγορά φωτογραφικού χαρτιού. Επτά χρόνια αργότερα, αυτή η εταιρεία-κολοσσός, από τις πρώτες θέσεις του παγκόσμιου επιχειρηματικού τζετ-σετ έπαιρνε τον δρόμο της χρεοκοπίας. Όμως το 1975, παρά το γεγονός ότι ένας ερευνητής της είχε εφεύρει την ψηφιακή φωτογραφική μηχανή, η Kodak ποτέ δεν θέλησε να τη λανσάρει, φοβούμενη ότι θα κατέστρεφε την αγορά φωτογραφικών φιλμ στην οποία πρωτοπορούσε. Το λάθος ήταν μοιραίο. Η επιχείρηση κατέρρευσε και, έπειτα από πολλές περιπέτειες, σήμερα φυτοζωεί.

Ο Αθαν. Χ.Παπανδρόπουλος

Την τύχη της θα μπορούσαν να έχουν χιλιάδες επιχειρήσεις. Είναι αυτές που για ποικίλους λόγους δεν θέλουν, δεν μπορούν να δουν την πραγματικότητα της εποχής μας, η οποία, δυστυχώς για αυτές, έχει πάρει πλέον παλιρροϊκό χαρακτήρα. 

Καλώς ήλθατε λοιπόν στην 4η Βιομηχανική Επανάσταση. Καλώς ήλθατε στην εποχή των καινούργιων εκθεμάτων, επιτευγμάτων και ανατροπών.

Τεχνολογία και ηθική

Οι χρήστες των έξυπνων κινητών είναι πάνω από 2 δισ., ενώ έως τα τέλη του 2018 θα χρησιμοποιούνται περισσότερο από το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού.

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Αγγελικής Κοτσοβού

akots@naftemporiki.gr

Απρίλιος 1973. Ημερομηνία-σταθμός για την κινητή τηλεφωνία. Το 1992 ανατέλλει η εποχή των ψηφιακών κινητών και στις αρχές του 21ου αιώνα η εποχή των συσκευών τρίτης γενιάς. Τον Ιούνιο του 2007 κυκλοφόρησε το πρώτο iPhone, αλλάζοντας τα δεδομένα.  Μία δεκαετία αργότερα, τα smartphones έχουν κατακλύσει κάθε γωνιά του πλανήτη, αποτελώντας αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας. Οι χρήστες των έξυπνων κινητών είναι πάνω από 2 δισ., ενώ έως τα τέλη του 2018 θα χρησιμοποιούνται περισσότερο από το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού.

Οι προειδοποιήσεις για εθισμό στη χρήση των smartphones πληθαίνουν, με εταιρείες τεχνολογίας και μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπως η Apple και το Facebook, να δέχονται πυρά ότι δημιουργούν παρά λύνουν προβλήματα. «Επί μία δεκαετία, οι συζητήσεις στον κόσμο της τεχνολογίας περιστρέφονταν γύρω από το ποιος CEO ήταν “μεσσίας”... τώρα τα δεδομένα έχουν αλλάξει», παρατηρούσε ο καθηγητής Σκοτ Κάλογουεϊ της Σχολής Stern του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης. Τα κινητά τηλέφωνα έχουν γίνει για πολλούς νέους προέκταση του χεριού τους. Το 25% των millennials παραδέχεται σε δημοσκόπηση ότι αφιερώνει περισσότερο από πέντε ώρες την ημέρα ασχολούμενο με το smartphone, ενώ σχεδόν οι μισοί κοιτούν το τηλέφωνό τους περισσότερο από 50 φορές την ημέρα.

Στην ίδια έρευνα (Smartphone & IoT consumer Trends), το 74% δήλωσε ότι δεν θα αποχωριζόταν τη συσκευή του για έναν μήνα, ακόμη και με αντάλλαγμα 10% αύξηση μισθού ή μία εβδομάδα επιπλέον άδεια. Η εξάρτηση από τις ψηφιακές συσκευές και η υπερβολική ενασχόληση με τα social media βρίσκεται στο επίκεντρο μιας νέας εκστρατείας κατά του εθισμού των χρηστών, ειδικά των νέων. Παράδειγμα η έκκληση των Jana Partners και CalSTRS -δύο εκ των μεγαλύτερων μετόχων της Apple- προς τον τεχνολογικό κολοσσό, ζητώντας να λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος που προσλαμβάνει διαστάσεις μάστιγας. Σε επιστολή τους, ζητούν την εφαρμογή ψηφιακών «κλειδαριών» που θα βάζουν περιορισμούς στη χρήση smartphones από νέους και παιδιά.

Οι πολυεθνικές και τα «νησιά των θησαυρών»

του Κώστα Μελά  – 

Ο δρόμος των μεγάλων πολυεθνικών οδηγεί στα Νησιά των Θησαυρών, αλλά και σε προορισμούς λιγότερο μακρινούς, όπως η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και οι Κάτω Χώρες. Αυτά είναι τα πιο γνωστά μέρη που οι πολυεθνικές επιχειρήσεις τοποθετούν (κρύβουν;) μεγάλο μέρος των χρημάτων τους. Πολυεθνικές εταιρείες που είναι ικανές για όλα, προκειμένου να παραμείνουν τα χρήματά τους σε ασφαλή μέρη όπως τα παραπάνω, μακριά από τα φώτα των φορολογικών αρχών των χωρών τους.

Η Apple, σύμφωνα με τελευταίες πληροφορίες, προτιμά να δανείζεται για να χρηματοδοτήσει τις ανάγκες της σε κεφάλαια κίνησης και να ανταμείψει τους μετόχους της, παρά να χρησιμοποιήσει μέρος από τη ρευστότητά της (πάνω από 200 δισ δολάρια) που έχει αποθηκεύσει στους φορολογικούς παραδείσους.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ των Citizens for Tax Justice και U.S. Public Interest Research Group Education Fund, οι μεγαλύτερες 500 αμερικάνικες εταιρείες διακρατούν περίπου 2100 δισ δολάρια έξω από τα σύνορα των ΗΠΑ, σε εξωχώρια (οφσόρ) κέντρα. Εάν αυτή η ποσότητα των χρημάτων επέστρεφε στις ΗΠΑ, η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να εισπράξει με μια κίνηση περίπου 620 δισ δολάρια. Από τους τεχνολογικούς κολοσσούς, όπως η Microsoft και η Oracle, μέχρι τις μεγάλες χρηματοπιστωτικές εταιρείες, όπως η Citigroup και η Goldman, δεν υπάρχει εταιρεία να μην διαθέτει χρηματικούς πόρους στα εξωχώρια κέντρα μακριά από τα δίχτυα του αμερικάνικου Internal Revenue Service (IRS).

Ζωή και θάνατος στην απαγορευμένη πόλη της Apple

Σε ένα απόσπασμα από το νέο του βιβλίο, ο Brian Merchant αποκαλύπτει πώς απέκτησε πρόσβαση στη Longhua, το τεράστιο συγκρότημα όπου κατασκευάζονται iPhone και όπου το 2010 απελπισμένοι εργαζόμενοι άρχισαν να αυτοκτονούν

Το αχανές εργοστασιακό συγκρότημα, ολόγκριζοι κοιτώνες και ανεμοδαρμένες αποθήκες, συγχωνεύεται αρμονικά με τα περίχωρα στη μεγαλόπολη Σεντζέν. Η τεράστια εργοστασιακή μονάδα της Foxconn, Longhua, είναι βασική μονάδα παραγωγής των προϊόντων της Apple. Ίσως να πρόκειται για το πιο γνωστό εργοστάσιο στον κόσμο. Επίσης, ενδεχομένως να συγκαταλέγεται μεταξύ των πιο μυστικοπαθών και καλά σφραγισμένων. Άνδρες ασφαλείας φρουρούν κάθε ένα από τα σημεία εισόδου. Οι εργαζόμενοι δεν μπορούν να εισέλθουν χωρίς να δείξουν ταυτότητα. Οι οδηγοί που εισέρχονται με φορτηγά διανομής υπόκεινται σε έλεγχο εξακρίβωσης δακτυλικών αποτυπωμάτων. Ένας δημοσιογράφος του Reuters κάποτε σύρθηκε έξω από ένα αυτοκίνητο και ξυλοκοπήθηκε επειδή έβγαζε φωτογραφίες από την έξω μεριά των τοίχων του εργοστασίου. Οι προειδοποιητικές επιγραφές απέξω – «Αυτή η εργοστασιακή μονάδα έχει ιδρυθεί νόμιμα με κρατική έγκριση. Απαγορεύεται η είσοδος χωρίς άδεια. Οι παραβάτες διώκονται από την αστυνομία!»- είναι πιο επιθετικές από τις αντίστοιχες που βρίσκονται έξω από πολλά κινεζικά στρατόπεδα.

Αλλά αποδεικνύεται ότι υπάρχει ένας μυστικός τρόπος για να εισέλθει κανείς στην καρδιά της διαβόητης επιχείρησης: χρησιμοποιήστε το μπάνιο. Δεν μπορούσα να το πιστέψω. Χάρη σε ένα απλό γύρισμα της τύχης και στην κάπως έξυπνη επιμονή του μεσάζοντός μου, βρέθηκα βαθιά μέσα στη λεγόμενη Foxconn City.

Τυπωμένο στο πίσω μέρος κάθε iPhone βλέπει κανείς: «Σχεδιάστηκε από την Apple στην Καλιφόρνια. Συναρμολογήθηκε στην Κίνα». Ο αμερικανικός νόμος υπαγορεύει ότι τα προϊόντα που κατασκευάζονται στην Κίνα πρέπει να φέρουν μια τέτοια ετικέτα και η ύπαρξη της Apple στη φράση καθιστά τη δήλωση μοναδικά αντιπροσωπευτική ενός από αυστηρότερους οικονομικούς διαχωρισμούς του πλανήτη – η τελευταία λέξη της τεχνολογίας επινοείται και σχεδιάζεται στη Silicon Valley, αλλά συναρμολογείται με τα χέρια στην Κίνα.

Η κερδοφόρος υπεράκτια ιστορία της Apple

Πώς η Apple κατάφερε να διατηρήσει τα κέρδη της παρά το τέλος του «Διπλού Ιρλανδικού». Η σχέση της με το Jersey και το ιρλανδικό φορολογικό σύστημα που επιτρέπει κέρδη για τις πολυεθνικές.

Σύνοψη από την έρευνα του SIMON BOWERS

Απόδοση στα Ελληνικά: ΧΡΗΣΤΟΣ ΔΕΜΕΤΗΣ

Εικονογράφηση: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΝΤΑΖΗΣ

ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΗ «ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑ»

Σε μια ερώτηση έγραφαν: «Επιβεβαιώστε ότι μια ιρλανδική εταιρεία μπορεί να διεξάγει δραστηριότητες της χωρίς να υπόκειται σε φορολογία, υπό τη δικαιοδοσία σας».

Η Apple ζητούσε επίσης διαβεβαιώσεις ότι το τοπικό πολιτικό κλίμα θα παρέμενε «φιλικό». Τελικά, η Apple εγκαταστάθηκε στο Jersey, ένα μικροσκοπικό νησί της Βρετανικής Επικράτειας που, όπως και άλλοι «παράδεισοι», δεν χρεώνει φόρους σε έσοδα των περισσότερων εταιρειών.

Το Jersey διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη νεοσυσταθείσα ιρλανδική φορολογική δομή της Apple. Κάτω από αυτήν τη δομή, ο κατασκευαστής των Macbook μπορούσε να συνεχίσει να απολαμβάνει εξαιρετικά χαμηλές φορολογικές χρεώσεις για τα περισσότερα κέρδη του και να κρατά μεγάλο μέρος των κερδών του εκτός ΗΠΑ, συγκεκριμένα 246 δισ. δολάρια σε μετρητά, σε offshore. Η δράση της ιρλανδικής κυβέρνησης για να καταστείλει εταιρείες-φαντάσματα είχε πενιχρά αποτελέσματα.

«Επιβεβαιώστε ότι μια ιρλανδική εταιρεία μπορεί να διεξάγει δραστηριότητες της χωρίς να υπόκειται σε φορολογία, υπό τη δικαιοδοσία σας».

Η διαρροή εγγράφων έρχεται από την Appleby Global και την Estera, δύο εταιρείες που λειτουργούσαν μαζί μέχρι η Estera να γίνει ανεξάρτητη το 2016. Τα αρχεία δείχνουν το πώς η Appleby και αργότερα η Estera δημιούργησαν πολλές διασυνοριακές φορολογικές δομές. Η γερμανική εφημερίδα Süddeutsche Zeitung έλαβε τα αρχεία και τα μοιράστηκε με τη διεθνή κοινοπραξία δημοσιογράφων «International Consortium of Investigative Journalists» (ICIJ) και τους εταίρους της.

Δεν είναι ανέκδοτο

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Κατερίνας Τζωρτζινάκη

ktzor@naftemporiki.gr

Είσαι σε ένα τρένο που κινείται με σταθερή ταχύτητα 80 χιλ./ώρα και κάθεσαι δίπλα στο παράθυρο. Ξαφνικά ζεσταίνεσαι. Τι κάνεις;

Ο φοιτητής απαντάει το προφανές.

- Πολύ ωραία, ποια η αντίσταση του αέρα που αναπτύσσεται μετά το άνοιγμα του παραθύρου, ποια η μεταβολή της τριβής μεταξύ τρένου και γραμμών και ποια η νέα ταχύτητα του τρένου;

O απροετοίμαστος τα βρίσκει μπαστούνια και κόβεται. Η αλυσίδα μεγαλώνει, ώσπου ένας κρίκος πονηρά σκαλώνει.

- Είσαι σε ένα τρένο... Ξαφνικά ζεσταίνεσαι. Τι κάνεις τότε;

- Βγάζω το σακάκι μου.

- Μα, ζεσταίνεσαι πολύ!

- Ε, βγάζω και το πουκάμισο.

- Ζεσταίνεσαι πάρα πολύ!

- Αν είναι τέτοια η ζέστη, ας πάει και το παντελόνι.

- Δεν έχεις καταλάβει μάλλον. Είναι αφόρητα.

Δύσκολοι καιροί για πρίγκιπες

 Μεταξύ των 11 υπό κράτηση πριγκίπων ξεχωρίζει ο Αλουαλίντ μπιν Ταλάλ. Με περιουσία 17 δισ. δολαρίων έχει επενδύσει μέσω της εταιρείας του Kingdom Holding σε Apple, Twitter, Lyft, Newscporp και Citigroup. 

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Νατάσας Στασινού

nstas@naftemporiki.gr

Όταν τον Ιούνιο του 2015 ο 29χρονος τότε Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν ανακηρύχθηκε διάδοχος του θρόνου, όλοι κατάλαβαν ποιος κάνει κουμάντο στη Σαουδική Αραβία. Ανέλαβε αμέσως τον εκσυγχρονισμό και τη μετάβαση σε νέο οικονομικό μοντέλο, που προετοιμάζει τη χώρα «για ένα μέλλον χωρίς πετρέλαιο», τον πόλεμο στην Υεμένη, την αντιπαράθεση με το Ιράν. Στην πρώτη του συνέντευξη, στον Economist, μίλησε για το βασίλειο σε... πρώτο ενικό. «Τα σύνορά μου, η οικονομία μου, η πολιτική μου». 

Η σύσταση επενδυτικού ταμείου 2 τρισ. δολαρίων, που θα εστιάσει στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στην τεχνητή νοημοσύνη και την αυτοματοποίηση, το σχέδιο φουτουριστικής μεγαλούπολης στις όχθες της Ερυθράς Θάλασσας, η απόφαση για εισαγωγή του κρατικού πετρελαϊκού κολοσσού Αramco στο χρηματιστήριο ενθουσίασαν πολλούς. Το ίδιο συνέβη με την πρόσφατη ανακοίνωση ότι θα επιτραπεί η οδήγηση στις γυναίκες. Ο πρίγκιπας ήξερε πολύ καλά ότι η κίνηση αυτή σηματοδοτούσε περισσότερο από κάθε άλλο την αλλαγή. 

Στων πολλών τη ράχη

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Κατερίνας Τζωρτζινάκη

ktzor@naftemporiki.gr

Πώς το ‘λεγε ο Θίοντορ Ρούζβελτ; «Όταν ο συσσωρευμένος πλούτος απαιτεί άδικα πράγματα, στην τεράστια δύναμή του μπορεί να αντιπαρατεθεί μόνο η ακόμη μεγαλύτερη δύναμη του λαού συνολικά».

Ο συσσωρευμένος πλούτος έχει βολευτεί με τα εντελώς νόμιμα «σκάνδαλα», τη φοροαποφυγή. Σε παραδείσιες ή λιγότερο εξωτικές συνθήκες.

Ναι, αλλά όσα περισσότερα μαθαίνουν οι πολίτες από τα Panama και τα Paradise Papers, τόσο περισσότερο θα ρωτούν γιατί δεν γίνονται περισσότερα.

Θα ρωτούν; Δεν απαγορεύεται η ύπαρξη φορολογικών παραδείσων. Ούτε η εκμετάλλευση φορολογικών παραθύρων. Δεν καταγράφεται και καμία σπουδή, είναι πολυδαίδαλη η διαδρομή -με ενδιάμεσες εταιρείες και αναρίθμητα πρόσωπα- και η πολιτική είναι χαλαρή.

Σκέψεις κατατίθενται, τώρα που είναι φρέσκες οι αποκαλύψεις. Σκέψεις για μαύρες λίστες των φορολογικών παραδείσων, κι ύστερα αλλάζουν οι πίστες. Δεν είχαμε ακούσει και το 2016 για εισαγωγή ενός μητρώου που θα βοηθάει στην αποκάλυψη εκείνων που κρύβονται πίσω από κάθε εταιρεία-βιτρίνα;

Αν ρωτούν οι πολίτες θα απογοητευτούν. Δεν ήταν μόνο ο τραπεζίτης Τζον Μόργκαν που πίστευε ότι μπορούσε να αντιμετωπίσει τον Ρούζβελτ ως ίσο, αλλά και ο διευθύνων σύμβουλος της Apple, Τιμ Κουκ, που χαρακτήρισε την απόφαση της Κομισιόν για τη «δημιουργική λογιστική» της Apple ως «πολιτικές αηδίες».