Τα… αποκαΐδια της ευθιξίας

H καταστροφική τραγωδία στο Μάτι και οι πέντε αιτίες που οι πολιτικοί δεν... παραιτούνται σε αυτό τον τόπο. Η πολύπλοκη αλυσίδα ευθυνών και οι «ελαστικές» συνειδήσεις. 

Γράφει ο Κ. Μαρκάζος*

Αν υπάρχουν ελάχιστοι που δεν νιώθουν ένα σφίξιμο στο στήθος από την τραγωδία στο Μάτι, πρέπει να αναζητηθούν στα στελέχη της κυβέρνησης. Όχι γιατί είναι προστατευμένοι από την απώλεια των συνανθρώπων μας που χάθηκαν τόσο άδικα, αλλά γιατί είναι απορροφημένοι από τις δικαιολογίες που πρέπει να βρουν και οι οποίες αλλάζουν -ανάλογα με τις αποκαλύψεις των γεγονότων- πιο γρήγορα και από τους ανέμους που εξάπλωσαν τη φωτιά.

Η κυβέρνηση χρησιμοποίησε όλα τα μέσα επικοινωνιακής διαχείρισης: live σύσκεψη τύπου reality show με σκηνικό κέντρο επιχειρήσεων, συνέντευξη Τύπου απολογητικού χαρακτήρα με αθωωτική ετυμηγορία («ψάχνω λάθη και δεν βρίσκω»), ενώ με πληθωρικό θράσος ο Π. Καμμένος κατηγόρησε στον τόπο της τραγωδίας, αλλά και στο BBC, τα ίδια τα θύματα!

Σαν γκραν φινάλε σε παράσταση, ο πρωθυπουργός «ανέλαβε την πολιτική ευθύνη» -λες και δεν την είχε-, χωρίς αυτό να έχει καμία πρακτική συνέπεια.

Γιατί δεν παραιτούνται οι πολιτικοί μας;

Ο Τόσκας και η δεύτερη επιστολή

του Άγγελου Συρίγου

Σύμφωνα με το ανέκδοτο, ο απερχόμενος πρωθυπουργός αφήνει στον διάδοχο του τρεις επιστολές λέγοντάς του να ανοίγει ανά μία κάθε φορά που θα έχει κάποιο εξαιρετικά σημαντικό πρόβλημα. Λίγους μήνες μετά ο νέος πρωθυπουργός αντιμετωπίζει κάποιο σοβαρό πρόβλημα και ανοίγει την πρώτη επιστολή που έγραφε: «κατηγόρησε τους προηγούμενους ότι παρέλαβες καμένη γη», όπερ και εγένετο. Λίγο καιρό μετά ο πρωθυπουργός αντιμετωπίζει ένα δεύτερο πολύ σημαντικό πρόβλημα και ανοίγει τη δεύτερη επιστολή που έγραφε: «κατηγόρησε τον αρμόδιο υπουργό!». Ο πρωθυπουργός στρέφεται εναντίον του αρμοδίου υπουργού και τον απολύει. Περνάει αρκετός καιρός και ο πρωθυπουργός αντιμετωπίζει το τρίτο σοβαρό πρόβλημα της θητείας του. Ανοίγει με αγωνία την τρίτη επιστολή που έγραφε: «ετοίμασε τρεις επιστολές».

Το παλιό κλασικό (και κυνικό) ανέκδοτο ήλθε στην επιφάνεια με όσα συνέβησαν στο Μάτι τις τελευταίες ημέρες. Στην αρχή η κυβέρνηση ξεκίνησε κατηγορώντας τις πολεοδομικές αυθαιρεσίες για την εκατόμβη των νεκρών. Όταν διαπίστωσε ότι αυτό δεν έφτανε, είχαμε μία συνέντευξη Τύπου όπου ο αρμόδιος υπουργός Προστασίας του Πολίτη ενημέρωσε ότι έθεσε στη διάθεση του πρωθυπουργού την παραίτησή του, αλλά ο τελευταίος δεν την έκανε προς το παρόν δεκτή. Υπό την προφανή κατακραυγή της κοινής γνώμης, ο ίδιος ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι αναλαμβάνει τελικώς την πολιτική ευθύνη.

Ζούμε σε μία χώρα που οι περισσότεροι είτε δηλώνουν αναρμόδιοι αποφεύγοντας έστω και την υποψία αναλήψεως ευθύνης, είτε κατηγορούν κάποιους άλλους που υποτίθεται ότι ήσαν πλέον αρμόδιοι, είτε σιωπούν κρυπτόμενοι, είτε καλύπτονται πίσω από έγγραφα που είχαν στείλει «εγκαίρως» και τα οποία περιγράφουν ιδανικές καταστάσεις τις οποίες (πάντα κάποιοι άλλοι) θα έπρεπε να δημιουργήσουν. Ενώ ακούγεται θετική η ανάληψη της πολιτικής ευθύνης εκ μέρους του πρωθυπουργού, τί ακριβώς σημαίνει στην πράξη;

Οι φωτιές έκαψαν (και) το παραμύθι*

Το Ποντίκι

του Δημήτρη Μηλάκα

Η ατζέντα της κυβέρνησης (στόχοι - χρονοδιαγράμματα) υπήρξε επακριβώς προκαθορισμένη, και μάλιστα πριν τις εκλογές του Σεπτέμβρη του 2015 που ξεκίνησε η θητεία της. Η εν λόγω ατζέντα αποτυπώνεται στο τελευταίο μνημόνιο, το μνημόνιο ΣΥΡΙΖΑ, το οποίο ψηφίστηκε – ας μην το ξεχνάμε – από το σύνολο (εκτός ΚΚΕ και Χ.Α.) των κομμάτων που ήταν στη Βουλή εκείνη την εποχή.

 

Ακολουθώντας κατά γράμμα τη συγκεκριμένη ατζέντα, η κυβέρνηση έπρεπε, υπό τη θεσμική καθοδήγηση των δανειστών (υπερ-ταμείο και ανεξάρτητος φοροεισπρακτικός μηχανισμός), να (ξε)πουλήσει εθνική περιουσία και να (περι)κόψει δαπάνες. Βασική αποστολή που αποδέχτηκε ήταν και είναι η εκπλήρωση των υποχρεώσεων (επιστροφή των δανεικών) της χώρας στους δανειστές της. Από εκεί και έπειτα, το περιθώριο «πολιτικών πρωτοβουλιών», πέραν της προκαθορισμένης ατζέντας, ήταν από στενό έως ανύπαρκτο.

 

Οι συνέπειες του ξεπουλήματος των υποδομών (π.χ., λιμανιών, τραίνων, ΔΕΗ, νερών, κ.λπ.) μπορούν να αποτυπωθούν από τους προπαγανδιστικούς κυβερνητικούς (και εν γένει νεοφιλελεύθερους) μηχανισμούς ως «εκσυγχρονισμός» και χρηστή διαχείριση των δημόσιων πόρων.

 

Εύκολα, επίσης, μπορούν να καλυφθούν και οι μακροπρόθεσμες σοβαρές βλάβες που αυτό το ξεπούλημα συνεπάγεται για τις αναπτυξιακές δυνατότητες της χώρας.

Πολιτική ευθύνη: Η τελευταία των αγνοουμένων

του Γιώργου Παπαοικονόμου

Υποψήφιου Διδάκτορα Πολιτικής Φιλοσοφίας

 Σε μια περίοδο καθημερινής αναπαραγωγής δορυφορικών απεικονίσεων της Γης, η απόδραση από την πολιτική ευθύνη είναι ανέφικτη, ειδικά σε τέτοιες περιστάσεις. Μια στοιχειώδης χαρτογράφηση της καταστροφής, μελετημένη από κοινού με τους υπαρκτούς νόμους του κράτους περί διοικητικών περιφερειών και αρμοδιοτήτων, είναι ικανή να φωτογραφίσει αμέσως τους πολιτικά υπευθύνους.

Αν δεν μοιραζόμαστε την ανόητη αντίληψη ότι «το Αιγαίο ανήκει στα ψάρια του», οφείλουμε να αναλάβουμε το βάρος της ευθύνης που αναλογεί στην εγκατάστασή μας πάνω σε κάθε σπιθαμή γης. Βέβαια, η πολιτική ευθύνη δεν απορρέει από την ιδιοκτησία. Ακόμη και εάν ένας ιδιοκτήτης αρνήθηκε πεισματικά να εγκαταλείψει το φλεγόμενο σπίτι του, ακόμη και εάν επέδειξε το λεγόμενο «σύνδρομο του νεοελληνικού ωχαδελφισμού» ή απλώς επέλεξε, εν μέσω πανικού, να καεί πλάι στις μνήμες των δια βίου κόπων του, τού αναλογεί πολύ μικρότερη ευθύνη, πολιτικά μιλώντας, από αυτήν που αναλογεί στο δήμαρχο, στον περιφερειάρχη, στον αρμόδιο υπουργό και εν τέλει στον πρωθυπουργό της χώρας.

Ούτε μαζί τα φάγαμε, ούτε μαζί καήκαμε

του Σταύρου Λυγερού

Παρότι η κοινωνία βρίσκεται ακόμα μεταξύ σοκ και πένθους, έχει ήδη αρχίσει η αναπόφευκτη ανταλλαγή πυρών μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, με τη συμμετοχή, όπως συμβαίνει πάντα, των Μίντια, αλλά και πολιτών (κατά κανόνα οπαδών) στα κοινωνικά δίκτυα. Το αποτέλεσμα είναι προδιαγεγραμμένο: οξύτατη πόλωση με βάση τη διαχωριστική γραμμή που υπήρχε πριν την καταστροφική πυρκαγιά. Η αντιπολίτευση φορτώνει όλες τις ευθύνες στην κυβέρνηση, η δε κυβέρνηση τις φορτώνει στα σημερινά αντιπολιτευόμενα κόμματα που κυβέρνησαν επί δεκαετίες.

Ας προσπαθήσουμε, όμως, να βάλουμε τα πράγματα σε μία σειρά:

Πρώτον: οι ανθρώπινες απώλειες και οι υλικές ζημιές από φυσικές καταστροφές, όπως σεισμοί, πυρκαγιές, πλημμύρες, δεν μπορούν να αποτραπούν ολοσχερώς. Μπορούν, όμως, με κατάλληλο σχεδιασμό και οργάνωση, με αξιοποίηση της επιστήμης και της τεχνολογίας και με επαρκή μέσα, τα καταστροφικά αποτελέσματα να συρρικνωθούν. Αυτός πρέπει να είναι ο μόνιμος στόχος της Πολιτείας.

Δεύτερον: παραδοσιακά στην Ελλάδα είχαν γίνει συγκριτικά λίγα πράγματα προς αυτή την κατεύθυνση. Δεν ήταν μόνο η έλλειψη πόρων. Ήταν και το γεγονός ότι οι αρμόδιοι κρατικοί μηχανισμοί διακρίνονται από μία γραφειοκρατική νοοτροπία και ως εκ τούτου μία δυσκολία εκσυγχρονισμού, όπως, άλλωστε, συμβαίνει συνολικά στο ελληνικό κράτος. Είναι αληθές πως όταν προκύπτει το πρόβλημα, υπάρχουν πυροσβέστες, διασώστες, αστυνομικοί και άλλοι κρατικοί υπάλληλοι που επιδεικνύουν απαράμιλλο πνεύμα αυτοθυσίας για να σώσουν ανθρώπινες ζωές και περιουσίες. Το γεγονός αυτό δεν ακυρώνει, ωστόσο, το συνολικό έλλειμμα αποτελεσματικότητας.