Ο Μακιαβέλι γνώριζε από ελληνοτουρκικά!

του Άγγελου Συρίγου

Το ερώτημα είναι καυτό και συνεχίζει να αιωρείται στην ελληνική κοινή γνώμη: θα επιχειρήσει ο Ερντογάν να προκαλέσει ένα θερμό επεισόδιο; Η απάντηση είναι πως μάλλον θα αποφύγει να δημιουργήσει μία κρίση, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει τα ελληνοτουρκικά σε πολεμική σύρραξη. Στο επίπεδο της εξωτερικής πολιτικής, άλλωστε, η προσοχή του είναι στραμμένη στη Συρία, ειδικά μετά την απόφαση του προέδρου Τραμπ να αποσύρει τις εκεί αμερικανικές δυνάμεις.

Γιατί να διακινδυνεύσει μία πολεμική εμπλοκή με την Ελλάδα, η οποία, ανεξαρτήτως της έκβασης θα είναι καταστροφική και για την Τουρκία; Δεν έχει κανένα πραγματικό λόγο εισέλθει σε μία τέτοια περιπέτεια, η οποία εκ των πραγμάτων θα χαλούσε την εικόνα του νικητή που έχει ήδη εξασφαλίσει από τη στρατιωτική εμπλοκή στη βόρειο Συρία. Εικόνα που μπορεί να ενισχυθεί πολύ εάν ο Λευκός Οίκος του λύσει τα χέρια να κινηθεί εναντίον των Κούρδων και ανατολικά του Ευφράτη.

Προφανώς, αυτό δεν σημαίνει πως και στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο δεν θα συνεχίσει να επιδίδεται στη γνωστή επιθετική ρητορική και ενδεχομένως σε κάποιες θεατρικές κινήσεις με επικοινωνιακή στόχευση, ώστε αφ’ ενός να διασκεδάσει τις εντυπώσεις από την αδυναμία του να εμποδίσει τη γεώτρηση της ExxonMobil στο τεμάχιο 10 της κυπριακής ΑΟΖ, αφ’ ετέρου να υπερκεράσει την κεμαλική αντιπολίτευση, η οποία τον κατηγορεί για ενδοτισμό(!) έναντι της Ελλάδας στο Αιγαίο.

Ο Μακιαβέλι γνώριζε από ελληνοτουρκικά…

Άγγελος Συρίγος

Το ερώτημα είναι καυτό και συνεχίζει να αιωρείται στην ελληνική κοινή γνώμη: θα επιχειρήσει ο Ερντογάν να προκαλέσει ένα θερμό επεισόδιο για να ενισχύσει τη θέση του ενόψει των εκλογών του Ιουνίου; Η απάντηση είναι πως μάλλον θα αποφύγει να δημιουργήσει μία κρίση, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει τα ελληνοτουρκικά σε πολεμική σύρραξη. Στο επίπεδο της εξωτερικής πολιτικής, άλλωστε, βασίζεται, μεταξύ άλλων, στο κλίμα ευφορίας που προκάλεσε η κατάληψη του Αφρίν από τον τουρκικό στρατό.

Γιατί να διακινδυνεύσει μία πολεμική εμπλοκή με την Ελλάδα, η οποία, ανεξαρτήτως της έκβασης θα είναι καταστροφική και για την Τουρκία; Δεν έχει κανένα πραγματικό λόγο εισέλθει σε μία τέτοια περιπέτεια, η οποία εκ των πραγμάτων θα χαλούσε την εικόνα του νικητή που έχει ήδη εξασφαλίσει από τη στρατιωτική εμπλοκή στη βόρειο Συρία. Προφανώς, αυτό δεν σημαίνει πως δεν θα επιδοθεί στη γνωστή επιθετική ρητορική και ενδεχομένως σε κάποιες θεατρικές κινήσεις με επικοινωνιακή στόχευση, ώστε να υπερκεράσει την κεμαλική αντιπολίτευση, η οποία τον κατηγορεί για ενδοτισμό(!) έναντι της Ελλάδας στο Αιγαίο.

Ο τρόπος που ο Ερντογάν είχε συμπεριφερθεί στις παραμονές του δημοψηφίσματος την άνοιξη του 2016 μας δίνει μία εικόνα και για το σήμερα. Υπενθυμίζουμε πως είχε στείλει την ηγεσία των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων να κάνει μία ολιγόλεπτη βόλτα γύρω από τα Ίμια. Κατά συνέπεια, το πραγματικά κρίσιμο ερώτημα είναι πώς θα κινηθεί η Άγκυρα μετά τις εκλογές. Το πιθανότερο είναι πως οι ελληνοτουρκικές σχέσεις θα επανέλθουν σε φάση τριβών και αντιπαραθέσεων, οι οποίες εκ των πραγμάτων εγκυμονούν κίνδυνο.

Σκέψεις πάνω στον Machiavelli

Outside the Wall

Όπως περιγράφουν οι Quentin Skinner (1981) και Giuliano Procacci (1960), το 1494 ο βασιλιάς της Γαλλίας, Κάρολος ο 8ος, εισβάλει στην Ιταλία και κατακτά την Νάπολη και την ρεπουμπλικανική Φλωρεντία. To 1512 η Φλωρεντία θα περάσει στον έλεγχο των Ισπανών οι οποίοι θα επαναφέρουν την αριστοκρατική οικογένεια των Μεδίκων στο θρόνο. Ο Φλωρεντίνος φιλόσοφος, ψ, όντας τότε γραμματέας του Δεύτερου Ανώτατου Δικαστηρίου της Φλωρεντίας (γνωστός για τις ρεπουμπλικανικές του θέσεις) θα βρεθεί αντιμέτωπος με την εξουσία τους. Ένα χρόνο αργότερα θα συλληφθεί, θα βασανιστεί, θα εκτοπιστεί αλλά αργότερα θ’ αποφυλακιστεί. Έχοντας όμως χάσει ένα ένα όλα του τα αξιώματα, θα καταφύγει στο ιδιωτικό του κτήμα, μόλις λίγα χιλιόμετρα έξω από τη γενέτειρά του, προσπαθώντας να επανέλθει στην πολιτική σκηνή μέσω της πένας του. Έτσι, θα συγγράψει τον Ηγεμόνα (Il Principe), αναλύοντας με πλήρη σαφήνεια και ωμό ρεαλισμό (που πολλές φορές προτρέπει και στην άρση κάθε ηθικού ορίου) ποιες θα πρέπει να είναι οι κινήσεις ενός άρχοντα (μονάρχη) για να διατηρήσει την εξουσία του, εξουδετερώνοντας εχθρούς και συνωμότες. Ολοφάνερα, ο Φλωρεντίνος φιλόσοφος  προσπαθεί κερδίσει την εμπιστοσύνη του Giuliano di Lorenzo των Μεδίκων (προφανώς με στόχο να επανακτήσει κάποια από τα χαμένα του αξιώματα στην πόλη) όπως αναφέρεται στην εισαγωγή της μικρής αυτής διατριβής. Δεδομένου ότι ο Ηγεμόνας κεντρίζει το ενδιαφέρον πολλών μελετητών, ενώ κατά διαστήματα υπήρξε βασική πηγή έμπνευσης για αυταρχικούς πολιτικούς και δικτάτορες [1], η σκέψη του Μακιαβέλι τείνει να θεωρείται βασικός ιδεολογικός τροφοδότης του πολιτικού αυταρχισμού. Μια βαθύτερη ανάλυση στο έργο του Φλωρεντίνου φιλοσόφου, ωστόσο, αρκεί ώστε να μας πείσει για το αντίθετο, ότι στην πραγματικότητα πρόκειται για έναν βαθύτατα δημοκρατικό φιλόσοφο και συνάμα για έναν από τους μεγαλύτερους δασκάλους της πολιτικής αρετής.

Ο … Μακιαβέλι και τα ανδρείκελα

ΕΛευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

Του Γιώργου Παπαιωάννου

«Γνωρίζετε πολλούς ηγέτες που εκλέγονται με ένα πρόγραμμα σαν του Ζαν Αικ Μελανσόν (επικεφαλής του γαλλικού Αριστερού Μετώπου), που οργανώνουν ένα δημοψήφισμα, που το κερδίζουν, που παραμένουν στην εξουσία εφαρμόζοντας μια πολιτική τύπου Ζαν Φρανσουά Κοπέ (γαλλική Δεξιά) και κατορθώνουν να επανεκλεγούν; ΟΤσίπρας είναι ένας πραγματικός Μακιαβέλι – και αυτό αρέσει στον Ολάντ».

Το παραπάνω είναι ένα απόσπασμα πολύ πρόσφατου άρθρου με τίτλο Τσίπρας και Ολάντ, η ιστορία ενός γάμου συμφέροντος από τη γαλλική εφημερίδα Le Monde.

Αν εξαιρέσουμε τη (συζητήσιμη) αναφορά στον Μακιαβέλι, περιγράφει με επιτυχία τους ακροβατισμούς του Έλληνα πρωθυπουργού ώστε να κυριαρχήσει στα πολιτικά πράγματα και να κρατηθεί στην εξουσία. Υπάρχει όμως ακόμα ένα μεγάλο «αλλά». Ποιος είναι, στην πραγματικότητα, ο κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού στη χώρα;

Έχει περάσει μόλις ένας μήνας από τις εκλογές που ανέδειξαν τον νέο, μεταλλαγμένο (και κατά Μοσκοβισι πλέον) ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση. Τότε, ο Αλέξης Τσίπρας εμφανιζόταν κυρίαρχος και έτοιμος να κρατήσει το «τιμόνι της χώρας» για μια τετραετία, αφού η διαφορά από τη -δεύτερη-Νέα Δημοκρατία ήταν μεγαλύτερη της αναμενόμενης και οι Ανεξάρτητοι Έλληνες βρέθηκαν -διαψεύδοντας επίσης τα προγνωστικά- στη Βουλή. Έτσι, η δεύτερη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ έγινε πραγματικότητα, παρ’ όλο που ήταν κοινό μυστικό ότι άλλες λύσεις («μεγάλου συνασπισμού» ή «κεντροαριστερής συνεργασίας») ήταν στα σκαριά, σε περίπτωση που Τσίπρας και Καμμένος δεν θα διέθεταν την απόλυτη πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο.

Ο ηγέτης την εποχή της κρίσης

Νέα Πολιτική

του Νέστορα Ε. Κουράκη

Διηγούνται ότι κάποτε ο Ανδρέας Παπανδρέου ρωτήθηκε για τον ορισμό του αληθινού ηγέτη. «Υποθέστε», απάντησε, «ότι σκάει ξαφνικά μία βόμβα στην Ομόνοια… Αυτός που εκείνη την κρίσιμη στιγμή θα διατηρήσει την ψυχραιμία του και, αντί να το βάλει στα πόδια ή να κρυφτεί κάπου κοντά, θα επιχειρήσει να διαχειρισθεί την κρίση, με κίνδυνο ίσως και της ζωής του, δίνοντας π.χ. οδηγίες στον κόσμο για το πώς θα προστατευθεί ο καθένας από τυχόν νέα έκρηξη και ειδοποιώντας τις Αρχές για τα περαιτέρω, έχει πράγματι τις ιδιότητες ενός ηγέτη».

Οι εύστοχες αυτές επισημάνσεις του έμπειρου πολιτικού, που θα μπορούσαν να έχουν εφαρμογή και στην αντιμετώπιση, αντίστοιχα, μιας ξαφνικής καταιγίδας από έναν άξιο καπετάνιο, δίνουν, πιστεύω, μια πρώτη γεύση για τα βασικά χαρακτηριστικά ενός ηγέτη, και μάλιστα σε ώρα κρίσης: άνθρωπος αποφασιστικός, ψύχραιμος και θαρραλέος, που γνωρίζει όχι μόνο πώς να αντιμετωπίζει ο ίδιος τους κινδύνους, αλλά και πώς να εμπνέει ή να κατευθύνει μια ομάδα για συλλογική συνεργασία και δράση προς επιτυχή αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων, π.χ. προσδιορίζοντας στον καθένα καθήκοντα ή ρόλους ανάλογα με τις ειδικώτερες ικανότητές του ή /και τις ανάγκες που προκύπτουν από τις περιστάσεις.

Μακιαβελικός οδηγός για τα πανεπιστήμια

Παραλληλογράφος

Ένας μακιαβελικός οδηγός για την καταστροφή των δημόσιων πανεπιστημίων,

του Steven Ward

Όσοι θέλουν να γίνουν αρεστοί σε έναν Ηγέτη διαλέγουν για να του κάνουν δώρο ό,τι είναι σίγουροι πως θα τον ευχαριστήσει ιδιαιτέρως, όπως άλογα, όπλα, βαρύτιμα ωραία υφάσματα, κοσμήματα με πολύτιμους λίθους, και πάντα, φυσικά, κάτι αντάξιο της μεγαλοπρέπειάς του ως Ηγέτη. Επιθυμώντας κι εγώ να λάβω την ευχαρίστηση να σας παρουσιάσω ένα ελάχιστο δείγμα της εκτίμησης μου, σκέφτηκα να σας προσφέρω κάτι. Όμως ανάμεσα στα υπάρχοντά μου δε βρήκα κάτι πολυτιμότερο, αλλά και ικανότερο να εκφράσει την αγάπη μου σε σας, από την εμπειρία μου για το πώς κινούνται και λειτουργούν οι ηγέτες, εμπειρία που απέκτησα όχι μόνο ζώντας για πολλά χρόνια δίπλα τους, αλλά και μελετώντας προσεχτικά ιστορία και αρχαία κείμενα. Την όποια εμπειρία μου την συγκέντρωσα σε ένα μικρό κειμενάκι το οποίο και στέλνω στην Εκλαμπρότητά Σας
Νικόλο Μακιαβέλι – Ο Ηγεμόνας

Προκειμένου να καταστρέψετε τα δημόσια πανεπιστήμια, είναι σημαντικό να:

(1) Διασύρετε τη δημόσια εκπαίδευση και γενικά τα δημόσια ιδρύματα σε σημείο που κανείς δεν θα τολμούσε να ζητήσει αυξημένη στήριξη . Αυτό θα εξασφαλίσει ότι τα δημόσια πανεπιστήμια θα υποβιβαστούν στην δεύτερη θέση με κατώτερες εγκαταστάσεις και μέλη ΔΕΠ μερικής απασχόλησης, και θα έχουν πάντα ένα αρνητικό στίγμα σε σχέση με τα ιδιωτικά πανεπιστήμια.

(2) Εκμεταλλευτείτε την οικονομική ύφεση ώστε να υποκινήσετε την “οργή των φορολογούμενων”, προκειμένου να αφαιρέσετε την στήριξη στα δημόσια πανεπιστήμια, έτσι ώστε να πρέπει είτε να αυξήσουν τα δίδακτρα είτε να κάνουν περικοπές στα προγράμματά τους . Στη συνέχεια, καταδικάστε τα ιδρύματα για την αύξηση διδάκτρων προκειμένου να υποστηρίξουν τους τεμπέληδες, σοσιαλιστές καθηγητές που διδάσκουν άσχετα θέματα όπως η ανθρωπολογία και η φιλοσοφία.