Πέτυχε ο έρανος που κάναμε οι άνεργες, ανασφάλιστες, απολυμένες μάνες;

The Crypt of Banking News

Γράφει Το Πιτσιρίκι

Είσαι γυναίκα; Δουλεύεις 10 ώρες με τα 480 ευρώ και λες και ευχαριστώ; Βλέπεις τα παιδιά σου στον ύπνο μόνο; Τα ξυπνάς στις 5.30 τη νύχτα, για να τα διαβάσεις πριν φύγεις για γραφείο και αυτά για το σχολείο; Πρήζονται τα πόδια σου απ την ορθοστασία; Σε τσακίζει το αυχενικό απ το κομπιούτερ και έχουν τα χέρια σου, χρόνια τενοντίτιδα; Ξενυχτάς να σιδερώσεις και πας κατευθείαν στη βάρδια στο νοσοκομείο ή στο εργοστάσιο, ή στο σούπερ μάρκετ που λυτούς και δεμένους έβαλες για να βρεις μια θεσούλα, που πληρώνεται υποαπασχόληση,ενώ δουλεύεις πλήρες ωράριο και ακόμα παραπάνω; Κάνεις τηλεφωνικές κλίσεις για πωλήσεις με 2,50 ευρώ την ώρα για τετράωρο και τρέχεις να προλάβεις τα παιδιά στο σχόλασμα μη σε περιμένουνε και αισθανθούν μοναχά και αφημένα;

Κοιτιέσαι στο καθρέφτη και δε γνωρίζεις την κουρασμένη μεσόκοπη που σε κοιτάει κατάματα, σαν κάτι να της θυμίζεις και σα να σε κατηγορεί για κάτι άλλο, που δεν καταλαβαίνεις;

Μετά από συνεντεύξεις για δουλειές που δε σε παίρνουν, παρακάλια για λεφτά που έχεις δουλέψει και δε σου δίνουν, χαμογελάς για να μη σε καταλάβουν πόσο άχρηστη νιώθεις; Όταν φωνάζεις στα παιδιά και έχεις άδικο, απ τα σπασμένα νεύρα σου, ζητάς συγγνώμη; Μετά από φωνές και απαξία γιατί άμα δουλεύεις σε υποτιμούν ως σκλάβα πάντα, με δικαίωμα εργασιακό και αξιοπρέπεια ποτέ για 'σενα, γυρνάς κατάκοπη στο σπίτι και έχεις να μαγειρέψεις, να βάλεις πλυντήριο, σκούπα και σίδερο; Είναι πάντα το πρόσωπο αλαβάστρινο χωρίς ούτε μια ρυτίδα και το στήθος σου στητό σαν 25χρονης που δεν γέννησε ακόμα, ενώ τα μακριά σου μαλλιά πέφτουν φροντισμένα και γυαλιστερά στους ώμους;

Ο Αριστοτέλης, οι δούλοι και οι γυναίκες

Geoffrey Hosking suggests that fear of being enslaved was a central motivating force for the development of the Greek sense of citizenship. Sculpture: a Greek woman being served by a slave-child.

Οι απόψεις του Αριστοτέλη για τη δουλεία, όπως διατυπώνονται στο πρώτο βιβλίο των Πολιτικών, είναι τόσο σαφείς που δεν αφήνουν ούτε το ελάχιστο περιθώριο παρεξηγήσεων: «… αυτό που με τη δύναμη του νου του μπορεί να προβλέπει είναι από την ίδια του τη φύση εξουσιαστικό και κυριαρχικό, ενώ εκείνο που μπορεί να εκτελεί με το σώμα ό,τι επιτάσσει αυτό που ασκεί εξουσία είναι από τη φύση του προορισμένο να εξουσιάζεται και να υπηρετεί. Γι’ αυτό το δουλοκτήτη και το δούλο τους ενώνει ένα κοινό συμφέρον». (σελ. 275 – 277). Με άλαλα λόγια ο δούλος είναι δούλος σύμφωνα με τη φύση, αφού στερείται της δυνατότητας του να προβλέπει, λόγω νοητικής αδυναμίας, ενώ ο αφέντης, ακριβώς λόγω αυτών των δυνατοτήτων (νοητική δύναμη και πρόβλεψη), αποκτά την ισχύ της απόκτησης και διαχείρισης των δούλων, επίσης από τη φύση. Βρισκόμαστε μπροστά στη διαμόρφωση μιας ιεραρχίας ανάμεσα στους ανθρώπους με κριτήριο τις νοητικές δυνατότητες, που όμως ο Αριστοτέλης την τοποθετεί στη βάση του αμοιβαίου συμφέροντος, απαλλάσσοντάς την από την ευθύνη της άμετρης και παράλογης εξουσίας που θα έφερνε στο προσκήνιο το ζήτημα της κοινωνικής αδικίας και ανισότητας. 

Για τον Αριστοτέλη δεν τίθεται κανένα θέμα επιβαλλόμενης εξουσίας ή καταπίεσης, αφού οι σχέσεις αυτές δεν έχουν σκοπό ούτε την εκμετάλλευση ούτε την προσωπική επιβολή, αλλά διαρρυθμίζονται από τη φύση προς επίτευξη της από κοινού επιβίωσης. Ο δούλος έχει όφελος να υπηρετεί τον αφέντη γιατί αλλιώς δε θα μπορούσε να επιβιώσει, όπως το σώμα ωφελείται (κι ως εκ τούτου οφείλει) να υπηρετεί το πνεύμα, αφού μόνο του είναι ανίκανο να πετύχει το ζην – πόσο μάλλον το ευ ζην. Κι αυτή είναι η βαθύτερη έννοια της συνύπαρξης, που δεν αποσκοπεί μόνο στην ψυχική ολοκλήρωση της συναναστροφής, αλλά και στην εκπλήρωση των προϋποθέσεων που θα εξασφαλίσουν σε πρώτο στάδιο την επιβίωση και κατ’ επέκταση – πράγμα ακόμη σπουδαιότερο – την ευδαιμονία. Είναι η ίδια συνθήκη που επιβάλλει και τη συμβίωση των δύο φύλων: «Πρώτον λοιπόν είναι ανάγκη να συνδυάζονται αφενός τα όντα εκείνα, των οποίων η ύπαρξη προϋποθέτει την αμοιβαία εξάρτηση, όπως το θηλυκό και το αρσενικό χάριν της αναπαραγωγής (και αυτό δε συμβαίνει προαιρετικά, αλλά, όπως και στα άλλα ζώα και φυτά, ανήκει στη φύση τους να θέλουν να αφήσουν πίσω τους έναν όμοιο με αυτά απόγονο) και αφετέρου αυτό που από τη φύση του είναι προορισμένο να εξουσιάζει και αυτό που επίσης από τη φύση του είναι προορισμένο να εξουσιάζεται με σκοπό την “επιβίωσή” τους». (σελ. 275).